23-07-11.03 Presentatie bij Sessie actualisatie grondbeleid 2023-07-11.pptx

Actualisatie grondbeleid Informatiebijeenkomst 11-07-2023

Een heel ander geluid uit Den Haag

Stef Blok, voormalig minister: “Ik ben de eerste VVD-er die een heel ministerie (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) heeft laten verdwijnen!”

Hugo de Jonge, minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening: "Het hernemen van regie betekent het herwinnen van de publieke ruimte op het vrije spel der krachten. Dat hernemen doen we om een eerlijker uitkomst mogelijk te maken van alle verdeelvraagstukken in het domein van volkshuisvesting en ruimtelijke ordening.

En wat vindt “de markt” daarvan?

Coen van Rooyen, algemeen directeur bij WoningBouwersNL: “Laten we voorop stellen: de schaarste waar we nu mee te maken hebben is niet het gevolg van een gebrek aan regie. Eerder het tegenovergestelde. Het komt rechtstreeks en volledig door een teveel aan verkeerde regie, door diverse lagen van de overheid en een (daardoor ontstaan) tekort aan marktwerking.”

Hugo de Jonge, minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening: "Het hernemen van regie betekent het herwinnen van de publieke ruimte op het vrije spel der krachten. Dat hernemen doen we om een eerlijker uitkomst mogelijk te maken van alle verdeelvraagstukken in het domein van volkshuisvesting en ruimtelijke ordening.

Om verwarring te voorkomen:

Regie

Zelf alles doen

Regie

wel

Sturen met/door: Kaders

Samenwerken Toch zelf doen

Wat landelijk speelt om regie te nemen:

Grondbeleid als instrument om regie te voeren

Grondbeleid belangrijk middel voor (her)nemen regie op maatschappelijk gewenste ontwikkelingen

Volgens artikel 16 BBV bevat de paragraaf grondbeleid ten minste: 1. een visie op het grondbeleid in relatie tot de realisatie van de doelstellingen van de programma's die zijn opgenomen in de begroting

Grondbeleid als instrument om regie te nemen om ruimtelijke ontwikkelingen te realiseren die bijdragen aan maatschappelijke behoeften

Locatie nodig voor de ruimtelijke ontwikkeling

Ontwikkelstrategie (o.a. haalbaarheid)

Grondbeleid

Samenwerkingsstrategie

(o.a. vorm regie en productie)

Grondbeleid – basis/inleiding – Rollen Gemeente: • Koopt grond • Maakt grond technisch en juridisch bouwrijp • Geeft grond uit Derden: • Kopen locatie o.b.v. beoogd programma • Gaan ontwikkelen/bouwen

ACTIEF FACILITEREND

Derden: • Kopen grond • Maken grond technisch bouwrijp • Gaan ontwikkelen/bouwen Gemeente: • Stuurt via publiekrechtelijke middelen • Planologische medewerking

Grondbeleid – basis/inleiding – Rollen Gemeente: • Koopt grond • Maakt grond technisch en juridisch bouwrijp • Geeft grond uit Derden: • Kopen locatie o.b.v. beoogd programma • Gaan ontwikkelen/bouwen

ACTIEF FACILITEREND

Derden: • Kopen grond • Maken grond technisch bouwrijp • Gaan ontwikkelen/bouwen Gemeente: • Stuurt via publiekrechtelijke middelen • Planologische medewerking

VOORKEURSRECHT & ONTEIGENING ZELFREALISATIE

Grondbeleid – voorbeelden Overbetuwe • Uitgangspunt/basishouding huidige nota: faciliterende houding, tenzij… • Merendeel van projecten via faciliterende rol tot stand gekomen. • Voorbeeld project met faciliterende rol gemeente: voormalig NIOO terrein Heteren Bron: www.parkheteren.nl

Grondbeleid – voorbeelden Overbetuwe • Ook andere vormen grondbeleid zijn toegepast • Twee voorbeelden van samenwerkende rollen:

• Samenwerkend rol gemeente = bouwclaim Plan De Breekenhof in Driel

• Samenwerkend rol gemeente = PPS/GEM Westeraam in Elst

Grondbeleid – voorbeelden Overbetuwe • Ook andere vormen grondbeleid zijn toegepast • Twee voorbeelden van actieve rol:

• Actieve rol gemeente Stationsgebied Elst Centraal t.b.v. ziekenhuis Rijnstate

• Actieve rol gemeente Land van Tap in Elst

Grondbeleid – landelijk vooral reactief op conjunctuur

Tendens bij veel gemeenten (en nu ook bij het Rijk)

Overweeg een duurzaam grondbeleid: • • •

gericht op lange termijn visies en doelen flexibel in de weg daarnaartoe met goede bedrijfsvoering in de uitvoering.

Grondbeleid – landelijk vaak financieel sturend Welk probleem lossen we op? & Wat mag het kosten?

Is er sprake van een sluitende grondexploitatie?

§ Vaak gefocust op de financiële haalbaarheid (=terugverdienen) en niet op wat de gebiedsontwikkeling maatschappelijk oplevert. § De financiële haalbaarheid wordt vaak gebaseerd op grondexploitatiesaldo (en daarmee op beperkt deel financiële consequenties).

Tendens: Grondbeleid vooral inzetten voor regie Welk probleem lossen we op? & Wat mag het kosten?

Brede interesse voor maatschappelijk grondbeleid: • • •

Gericht op leveren bijdrage integrale maatschappelijke ambities (terug naar de basis) Is er sprake van een sluitende Verschillende financiële uitgangspunten; van (doelgericht) investeren om grondexploitatie? te renderen tot (financieel) rendabele ontwikkelingen § We zijn werken gefocust faciliteert; op de financiële (=terugverdienen) Integraal doorhaalbaarheid inzicht te geven in zowel en niet op wat de gebiedsontwikkeling oplevert. maatschappelijke als financiëlemaatschappelijk impact gebiedsontwikkeling, met als doel § De financiële haalbaarheid wordt vaak gebaseerd op omgrondexploitatiesaldo naar optimale combinatie daarvan te kunnen zoeken (en daarmee op beperkt deel financiële consequenties).

Kernpunten grondbeleid

Open vragen

Wat ziet u vanuit het huidig grondbeleid van de gemeente goed gaan? Op welke gebieden denkt u dat er verbetering mogelijk is?