23-05-30.11 Gemeentelijk Rioleringsplan 2018 - 2022

SWECO Rapport Projectnummer: 355025 Referentienummer: 17int04279 Datum: 15-9-2017

Gemeentelijk rioleringsplan Overbetuwe Planperiode 2018-2022

^^^^^^^^B

gemeente

OveľbetllWe ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^

Voorgestelde versie

Sweco

T +31 88 811 66 00

S w e c o Nederland B.V.

Rintje Stokje

Zuiderzeelaan 53

www.sweco.nl

Zwollle

Adviseur

8017 JV Zwolle

Handelsregister 30129769

T +31 88 811 63 24

Postbus 1364

S t a t u t a i r g e v e s t i g d t e D e Bilt

M +31 6 55 79 52 92

8001 BJ Zwolle

Riolering

SWECO Verantwoording Titel

G e m e e n t e l i j k rioleringsplan O v e r b e t u w e

Subtitel

Planperiode 2018-2022

Projectnummer

355025

Referentienummer

Referentienummer

Revisie

Revisie

Datum

15-9-2017

Auteur(s)

Rintje S t o k j e

E-mailadres

Rintje.Stokje@sweco.nl

Gecontroleerd door

Karst-Jan van Esch

Paraaf gecontroleerd

Goedgekeurd door

R o b v a n Oijen

Paraaf goedgekeurd

2 (41)

SWECO Inhoudsopgave 1

Inleiding

5

1.1

Aanleiding

5

1.2

Procedures

5

1.3

Leeswijzer

5

2

Even terug kijken

7

3

Gewenste situatie

12

3.1

W a a r o m rioleringszorg

12

3.2

O n t w i k k e l i n g e n en o p g a v e n

12

3.2.1

Klimaatverandering

12

3.2.2

Duurzaamheid

13

3.2.3

Omgevingswet

13

3.2.4

Samenwerking in de afvalwaterketen

13

3.2.5

Integrale kijk op de afvalwaterketen

14

3.3

Stedelijk a f v a l w a t e r

15

3.4

Hemelwater

16

3.5

Grondwater

19

3.6

D o e l e n , f u n c t i o n e l e e i s e n , m a a t s t a v e n en m e e t m e t h o d e

20

3.7

V e r w a c h t i n g v a n i n w o n e r s en bedrijven

20

4

Huidige situatie

22

4.1

Stedelijk a f v a l w a t e r

23

4.1.1

Technische staat van de objecten

23

4.1.2

Functioneren van de riolering

25

4.2

Hemelwater

26

4.3

Grondwater

27

4.4

Effectief b e h e e r

27

4.4.1

Meldingen, klachten en voorlichting

29

5

De opgave

29

5.1

Stedelijk a f v a l w a t e r en h e m e l w a t e r

29

5.1.1

Aansluiten bestaande bebouwing en aanleg bij nieuwbouw

29

5.1.2

Onderzoek

29

5.1.3

Maatregelen

31

5.2

Grondwater

35

5.3

Effectief b e h e e r

35

3 (41)

SWECO 6

Personeel en financiën

37

6.1

Inleiding

37

6.2

Personeel

37

6.3

K o s t e n en k o s t e n d e k k i n g

38

6.3.1

Algemeen

38

6.3.2

Kosten en uitgaven

38

6.3.3

Kostendekking

39

4 (41)

SWECO 1

Inleiding

1.1

Aanleiding

G o e d e riolering is nodig v o o r d e b e s c h e r m i n g v a n d e v o l k s g e z o n d h e i d , het milieu e n het t e g e n g a a n v a n w a t e r o v e r l a s t . Dit wettelijk v e r p l i c h t e G e m e e n t e l i j k e R i o l e r i n g s p l a n ( G R P ) 2 0 1 8 tot en m e t 2 0 2 2 g e e f t a a n hoe d e g e m e e n t e O v e r b e t u w e o m g a a t m e t d e z o r g p l i c h t e n v o o r stedelijk a f v a l w a t e r , a f v l o e i e n d h e m e l w a t e r en g r o n d w a t e r m a a t r e g e l e n o m g a a n : d e brede rioleringszorg.

1.2

Procedures

Riolering is o n d e r d e e l v a n d e ( a f v a l ) w a t e r k e t e n e n heeft v e e l

H2

EVEN TERUG KIJKEN evaluatie oude grp

H3

WAT W I L L E N W E B E R E I K E N ? beleid en ambities

relaties m e t het w a t e r s y s t e e m . Dit G R P is d a a r o m o o k tot s t a n d g e k o m e n in n a u w e s a m e n w e r k i n g t u s s e n d e g e m e e n t e en het w a t e r s c h a p R i v i e r e n l a n d . V ó ó r vaststelling d o o r d e g e m e e n t e r a a d is het o n t w e r p - G R P officieel t e r b e c o m m e n t a r i ë r i n g g e z o n d e n a a n d e bij w e t g e n o e m d e instanties ( W m 4 . 2 3 ) : w a t e r s c h a p R i v i e r e n l a n d en de provincie G e l d e r l a n d . De g e m e e n t e O v e r b e t u w e heeft g e e n

H

4

H

4

WAT H E B B E N W E N U ? de stand van zaken

directe l o z i n g e n o p R i j k s w a t e r e n z o d a t er g e e n officiële reactie w o r d t g e v r a a g d v a n R i j k s w a t e r s t a a t . T e n a a n z i e n v a n e n k e l e buitendijkse l o z i n g e n v a n I B A - s y s t e m e n w o r d e n d e b e l a n g e n b e h a r t i g d d o o r het w a t e r s c h a p .

1.3

WAT M O E T E N W E D O E N ? aanleg, onderzoek en maatregelen

H5

Leeswijzer f

In d e f i g u u r h i e r n a a s t s t a a t d e o p b o u w v a n dit G R P . Dit G R P b e v a t d e hoofdlijnen v a n het b e l e i d , d e t a i l i n f o r m a t i e is in d e

H

6

WAT IS D A A R V O O R N O D I G ? personeel en financiën

bijlagen o p g e n o m e n .

5 (41)

SWECOS

m \

v

į į j ļ

s f e ' " īJjaL^

^ ^ ^ ^ ^ rifc^^rt^^i

—-

,

j j s

6 (41)

SWECO 2

Even terug kijken

Het v o r i g e G R P had e e n looptijd v a n 2 0 1 3 tot en m e t 2 0 1 7 en is d e leidraad g e w e e s t v o o r d e rioleringszorg in d e a f g e l o p e n p e r i o d e . In dit h o o f d s t u k w o r d t e v e n t e r u g g e b l i k t o p d e z e periode aan de hand van een aantal onderdelen. Onderzoek T a b e l 2.A g e e f t w e e r w e l k e o n d e r z o e k s i n s p a n n i n g e n in het G R P 2 0 1 3 - 2 0 1 7 zijn o p g e n o m e n en of die w e l en niet zijn u i t g e v o e r d . E e n a a n t a l relevante activiteiten w o r d t nader toegelicht. Tabel 2.A Onderzoeksinspanningen

GRP

2013-2017

Wanneer?

Onderzoeksactiviteit

jaarlijks

Inspectie vrijvervalriolen

Uitgevoerd? Ja

jaarlijks

Beoordelen resultaten rioolinspectie

Ja

jaarlijks

Bijhouden beheerbestand

Ja

jaarlijks

Opstellen operationele jaarprogramma's

Ja

jaarlijks

Diverse kleine adviesvragen en onderzoeken

Ja

jaarlijks

Actualisaties W I O N

Ja

jaarlijks

Beheer monitoring rioolgemalen en overstorten

Ja

jaarlijks

Databeheer en -uitwisseling waterschap

Ja

jaarlijks

Onderzoek naar "de goede dingen" (reservering)

Ja

jaarlijks

Gegevensverwerking grondwatermeetnet

Ja

2013-2017

Actualiseren diverse basisrioleringsplannen

2013

Opstellen afvalwaterakkoord

Lopend

2014

Onderzoek rioolvreemd water

Lopend

2014

Quick-scan OAS Zetten en Valburg

2014

Opstellen incidentenplan

2017

Actualiseren GRP

Ja

Ja Lopend Ja

D e v i s u e l e inspectie ( m e t v o o r a f g a a n d e reiniging) heeft jaarlijks p l a a t s g e v o n d e n . N i e t in elk j a a r is het b e s c h i k b a r e b u d g e t volledig b e n u t , a a n g e z i e n uit e e n s t e e k p r o e f s g e w i j z e b e n a d e r i n g blijkt d a t e e n a a n t a l j o n g e r e w i j k e n niet volledig g e ï n s p e c t e e r d h o e v e n te w o r d e n ( b i j v o o r b e e l d in W e s t e r a a m is dit g e b l e k e n ) . D e b e o o r d e l i n g v a n d e i n s p e c t i e r e s u l t a t e n is u i t g e v o e r d d o o r d e r i o o l b e h e e r d e r e v e n a l s het b i j h o u d e n v a n het b e h e e r b e s t a n d . Het s y s t e e m is d e a f g e l o p e n j a r e n b i j g e w e r k t m e t d i v e r s e revisies en i n s p e c t i e s . B i n n e n het t e a m B u i t e n r u i m t e en V a s t g o e d w o r d t jaarlijks e e n p r o g r a m m a o p g e s t e l d v o o r o n d e r h o u d en v e r v a n g i n g , inclusief d e b e n o d i g d e p e r s o n e l e en financiële m i d d e l e n . D e w e r k z a a m h e d e n in het k a d e r v a n d e W I O N h e b b e n b e t r e k k i n g o p het v e r z a m e l e n en v o l g e n s d e juiste protocollen b i j w e r k e n v a n d e l i g g i n g g e g e v e n s en d e uitwisseling m e t het kadaster.

7 (41)

SWECO D o o r e e n efficiënte c o m b i n a t i e v a n het r i o o l b e h e e r s y s t e e m en d e W I O N - g e g e v e n s is g e b l e k e n dat het v o o r a f g e r a a m d e b u d g e t e n i g s z i n s a a n d e r u i m e kant is g e w e e s t . D e p r o g r a m m a ' s v o o r d e m o n i t o r i n g v a n r i o o l g e m a l e n en r i o o l o v e r s t o r t e n , uitwisseling v a n g e g e v e n s met het w a t e r s c h a p en v e r w e r k i n g v a n g r o n d w a t e r g e g e v e n s h e b b e n c o n t i n u aandacht. M e t e n en m o n i t o r i n g is nodig o m het inzicht in het f u n c t i o n e r e n v a n d e ( a f v a l ) w a t e r s y s t e m e n v e r d e r te v e r b e t e r e n . B i n n e n d e g e m e e n t e en s a m e n m e t het w a t e r s c h a p is hier in d e a f g e l o p e n p l a n p e r i o d e a a n d a c h t v o o r g e w e e s t , o o k o m ' g o e d e ' en v e r a n t w o o r d e i n v e s t e r i n g s b e s l i s s i n g e n te n e m e n in het a f v a l w a t e r s y s t e e m . E e n v o o r b e e l d v a n e e n dergelijk project betreft d e V l u c h t h e u v e l l a a n in Z e t t e n , w a a r s a m e n is g e k e k e n n a a r m o g e l i j k h e d e n o m d e kwaliteit v a n het o p p e r v l a k t e w a t e r t e r plaatse te v e r b e t e r e n .

"

i f f - sjļ Foto omgeving

Vluchtheuvellaan

f

A

HU "«B K A

* ^Màk

J-^^-r: •^-^•k-'

*DĚtàfåĚfà (bron: Google maps)

D e b o v e n g e n o e m d e activiteiten h e b b e n e e n s t r u c t u r e e l karakter. D a a r n a a s t is e r in het v o o r g a a n d e G R P t e v e n s e e n a a n t a l incidentele o n d e r z o e k e n b e n o e m d . D a a r w o r d t in het navolgende op ingegaan.

In d e a f g e l o p e n p l a n p e r i o d e is er e e n actualisatie u i t g e v o e r d v a n d e b a s i s r i o l e r i n g s p l a n n e n ( B R P ' s ) v a n d e k e r n e n V a l b u r g , O o s t e r h o u t , R a n d w i j k - I n d o o r n i k en Z e t t e n .

8 (41)

SWECO Ter vervanging van de bestaande aansluitvergunningen zal er een afvalwaterakkoord w o r d e n o p g e s t e l d . Dit is m o m e n t e e l n o g in b e h a n d e l i n g . H e t w a t e r s c h a p bereidt v o o r d e regio, s a m e n met d e g e m e e n t e A r n h e m , e e n c o n c e p t a f v a l w a t e r a k k o o r d voor. N a o v e r e e n s t e m m i n g zal dit w o r d e n g e b r u i k t als basis v o o r d e a n d e r e g e m e e n t e n , w a a r o n d e r Overbetuwe. T e n a a n z i e n v a n het o n d e r z o e k n a a r r i o o l v r e e m d w a t e r heeft het w a t e r s c h a p g e c o n s t a t e e r d dat d e g e m e e n t e O v e r b e t u w e e e n relatief kleine afwijking kent t e n o p z i c h t e v a n a n d e r e g e m e e n t e n b i n n e n hun b e h e e r g e b i e d . N a d e r o n d e r z o e k v o o r O v e r b e t u w e heeft d a a r d o o r e e n lage prioriteit g e k r e g e n m a a r krijgt v e r d e r invulling in d e k o m e n d e p l a n p e r i o d e . V o o r het j a a r 2 0 1 4 s t o n d , geïnitieerd v a n u i t het w a t e r s c h a p , e e n q u i c k - s c a n g e p l a n d n a a r d e optimalisatie v a n d e z u i v e r i n g s i n s t a l l a t i e s V a l b u r g e n Z e t t e n . In het k a d e r v a n d e B R P ' s v o o r d e z e k e r n e n is dit g l o b a a l m e e g e n o m e n .

H e t w a t e r s c h a p g a a t n a a r a a n l e i d i n g v a n d e resultaten v a n e e n m e e r u i t g e b r e i d e 'centralisatiestudie', z e s rwzi's w a a r o n d e r V a l b u r g en Z e t t e n s a m e n v o e g e n tot t w e e s t u k s . De rwzi's v a n V a l b u r g en Z e t t e n w o r d e n d a n a a n g e s l o t e n o p d e (uit te breiden) rwzi D o d e w a a r d . Het i n c i d e n t e n p l a n dat als o n d e r z o e k g e p l a n d s t o n d w o r d t o p e e n a n d e r e w i j z e i n g e v u l d . A a n g e z i e n d e g e m e e n t e d e t a k e n o p het g e b i e d v a n v e r g u n n i n g v e r l e n i n g , t o e z i c h t en h a n d h a v i n g heeft o v e r g e d r a g e n a a n d e O m g e v i n g s d i e n s t ( O D R A ) , g e l d t dit o o k v o o r d e uitwerking v a n het i n c i d e n t e n p l a n . H e t w o r d t d a a r o m o p g e n o m e n in d e s a m e n w e r k i n g s o v e r e e n k o m s t die w o r d t o p g e s t e l d t u s s e n het w a t e r s c h a p e n d e O D R A . D e l a a t s t g e n o e m d e activiteit betreft het a c t u a l i s e r e n v a n het G R P . D o o r m i d d e l v a n dit r a p p o r t is d a a r invulling a a n g e g e v e n .

Maatregelen O n d e r m a a t r e g e l e n w o r d t v e r s t a a n : o n d e r h o u d , reparatie, r e n o v a t i e , v e r v a n g i n g en v e r b e t e r i n g v a n alle o b j e c t e n die tot d e riolering b e h o r e n . De m a a t r e g e l e n m a k e n d e e l uit v a n e e n cyclisch p r o c e s . D e v e r v a n g i n g v a n vrijvervalriolen heeft in b e p e r k t e m a t e p l a a t s g e v o n d e n . Er heeft m e t n a m e e e n v e r s c h u i v i n g p l a a t s g e v o n d e n n a a r d e renovatie v a n riolen a a n g e z i e n o o k d a a r m e e d e kwaliteit en het f u n c t i o n e r e n kan w o r d e n g e w a a r b o r g d m a a r t e g e n g e r i n g e r e k o s t e n . D e z e m e t h o d i e k w o r d t v o o r t g e z e t in d e k o m e n d e p l a n p e r i o d e . In het k a d e r v a n d e v e r b e t e r i n g v a n het (hydraulisch) f u n c t i o n e r e n v a n het stelsel en het o p l o s s e n v a n p r o b l e m e n met ' w a t e r o p straat', is er circa 3 k m n i e u w e h e m e l w a t e r r i o l e r i n g aangelegd.

9 (41)

SWECOS

Nieuwe riolering in de Oranje

Nassaustraat

D e v e r v a n g i n g v a n ( o n d e r d e l e n ) v a n r i o o l g e m a l e n , p e r s l e i d i n g e n en drukriolering is in het v o r i g e G R P g e b a s e e r d o p t h e o r e t i s c h e l e v e n s d u r e n , w a a r d o o r er e e n g r o t e v e r v a n g i n g s p i e k w a s g e b u d g e t t e e r d . In w e r k e l i j k blijkt uit o n d e r z o e k dat v e e l o n d e r d e l e n nog in t e c h n i s c h g o e d e s t a a t zijn. D e z e w o r d e n jaarlijks o n d e r h o u d e n e n g e ï n s p e c t e e r d w a a r b i j v e r v a n g i n g v e e l a l nog niet a a n d e o r d e blijkt. V o o r d e k o m e n d e p l a n p e r i o d e w o r d e n d e u i t g a n g s p u n t e n h i e r o m t r e n t bijgesteld en w a a r mogelijk toegewerkt naar een gemiddelde jaarbudgetten. Z o a l s e e r d e r b e n o e m d k o m e n v e r b e t e r i n g e n a a n het stelsel b i j v o o r b e e l d v o o r t uit m a a t r e g e l e n die nodig zijn t e g e n w a t e r o v e r l a s t of a f k o p p e l p r o j e c t e n die s a m e n k u n n e n g a a n met v e r v a n g i n g v a n riolen.

De a f g e l o p e n p l a n p e r i o d e zijn in dat k a d e r w e r k z a a m h e d e n u i t g e v o e r d t e n b e h o e v e v a n het c e n t r u m p l a n v o o r Elst, d e M u z i e k b u u r t e n o m g e v i n g K e i j z e r s t r a a t in Elst en d e V o g e l b u u r t in Driel. H e t b u d g e t d a t g e r e s e r v e e r d is v o o r het c e n t r u m p l a n H e t e r e n is n o g niet a a n g e s p r o k e n . V o o r w a t betreft d e p l a n n i n g h i e r v o o r is d e g e m e e n t e a f h a n k e l i j k v a n d e r d e n .

1 0 (41)

SWECO Rioolheffing D e rioolheffing heeft d e a f g e l o p e n j a r e n zich o n t w i k k e l d z o a l s in o n d e r s t a a n d e t a b e l is a a n g e g e v e n . D e h e f f i n g s g r o n d s l a g is g e b a s e e r d o p e e n g e b r u i k e r s d e e l d a t a f h a n k e l i j k is g e s t e l d v a n d e h o e v e e l h e i d a f g e v o e r d e m a f v a l w a t e r . In d e t a b e l is d e g e m i d d e l d e situatie 3

(0 - 5 0 0 m ) a a n g e g e v e n . 3

Tabel 2.B Ontwikkeling

rioolheffing

Jaar

Prognose GRP

Werkelijk

2014

C 183,90

C 183,90

2015

C 183,90

C 183,90

2016

C 183,90

C 158,15

2017

C 183,90

C 118,15

In 2 0 1 6 is d e B e s t e m m i n g r e s e r v e Riolering a a n g e p a s t n a a r e e n V o o r z i e n i n g R i o l e r i n g . Het s a l d o v a n d e v o o r z i e n i n g w o r d t jaarlijks g e t o e t s t a a n d e j a a r r e k e n i n g . E e n afwijking d a a r i n w o r d t via d e t a r i e v e n g e ë g a l i s e e r d . Dit heeft v o o r 2 0 1 6 g e l e i d tot e e n v e r l a g i n g v a n het tarief m e t 1400) t e n o p z i c h t e v a n 2 0 1 5 . In 2 0 1 7 heeft er v e r d e r e e e n m a l i g e v e r l a g i n g p l a a t s g e v o n d e n als g e v o l g v a n d e v e r l a g i n g v a n d e r e k e n r e n t e a l s o o k d e d o o r w e r k i n g v a n het v o o r d e e l uit d e j a a r r e k e n i n g v a n 2 0 1 5 . Samenvattende

conclusie

D e a f g e l o p e n j a r e n is g e s t r u c t u r e e r d e n p l a n m a t i g g e w e r k t . De g e p l a n d e o n d e r z o e k e n en m a a t r e g e l e n zijn g r o t e n d e e l s u i t g e v o e r d (of n o g l o p e n d ) , tenzij z e bij n a d e r inzien of d o o r v o o r t s c h r i j d e n d inzicht t o c h niet nodig b l e k e n . De rioleringszorg is b i n n e n d e g e m e e n t e o n d e r c o n t r o l e , het a r e a a l is b e k e n d e n d e t a k e n w o r d e n g o e d en d o e l m a t i g u i t g e v o e r d . D o o r het o m z e t t e n v a n d e b e s t e m m i n g s r e s e r v e n a a r e e n v o o r z i e n i n g riolering is d e rioolheffing t w e e m a a l n a a r b e n e d e n t o e bijgesteld v a n w e g e positieve resultaten o p de j a a r r e k e n i n g e n en d e v e r l a g i n g v a n het r e n t e p e r c e n t a g e .

11

(41)

SWECO 3

Gewenste situatie

3.1

W a a r o m rioleringszorg

V a n o u d s h e r w a s d e b e s c h e r m i n g v a n d e v o l k s g e z o n d h e i d d e belangrijkste functie v a n d e riolering. D o o r v e r s c h i l l e n d e d e s k u n d i g e n in b i n n e n - en b u i t e n l a n d w o r d t d e a a n l e g v a n riolering zelfs g e z i e n als d e g r o o t s t e bijdrage a a n d e v o l k s g e z o n d h e i d v a n d e a f g e l o p e n e e u w . I n d e loop d e r j a r e n zijn ont- en a f w a t e r i n g v a n het stedelijk g e b i e d o m de l e e f b a a r h e i d te v e r b e t e r e n en d e b e s c h e r m i n g v a n het milieu als functies d a a r b i j g e k o m e n .

3.2

Ontwikkelingen en opgaven

Er zijn v e e l o n t w i k k e l i n g e n g a a n d e b i n n e n d e b r e d e r i o l e r i n g s z o r g . D e z e o n t w i k k e l i n g e n w o r d e n g e v o l g d en b e o o r d e e l d o p hun invloed o p d e r i o l e r i n g s z o r g . I n d e g e m e e n t e w o r d t daar w a a r mogelijk op geparticipeerd.

3.2.1

Klimaatverandering

Het k l i m a a t is duidelijk a a n het v e r a n d e r e n . V a n d e tien w a r m s t e j a r e n s i n d s 1850 liggen er n e g e n na het j a a r 2 0 0 0 , o o k is d e w a a r g e n o m e n jaarlijkse n e e r s l a g h o e v e e l h e i d d e laatste 100 j a a r m e t r u i m 200

t o e g e n o m e n , v a n 7 0 0 m m rond 1910 tot 8 5 0 m m n u . V o l g e n s het

K N M I zet d e o p w a r m i n g d o o r w a a r d o o r d e w i n t e r s natter w o r d e n , d e buien in d e z o m e r heviger, m a a r o o k p e r i o d e s v a n l a n g d u r i g e d r o o g t e k u n n e n v o o r k o m e n . Bij h o g e r e t e m p e r a t u r e n n e e m t d e e x t r e m e buienintensiteit s t e r k t o e , m e t o n g e v e e r 1 2 0 per g r a a d (de z o g e n a a m d e super CC-relatie, KNMI ; 2014).

16 14 12 c 10 o

\

0 1950 195Ü

1 1960 196Ū

1 1970

1 1980

1 1990

'

1 2000

1 2010

'

Jaar Figuur 3-1 Aantal dagen in een jaar met zware neerslag (50 mm of meer) (Bron: KNMI)

1 2 (41)

SWECO D e capaciteit v a n d e o n d e r g r o n d s e l e i d i n g s y s t e m e n is beperkt. Tijdelijke o p v a n g v a n e x t r e m e n e e r s l a g v r a a g t o m o p l o s s i n g e n in d e o p e n b a r e ruimte en in het w a t e r s y s t e e m . Dit p r o c e s w o r d t a d a p t a t i e a a n k l i m a a t v e r a n d e r i n g g e n o e m d . O o k het w a t e r s c h a p s p e e l t hierin e e n belangrijke rol. Zij is n a m e l i j k v e r a n t w o o r d e l i j k v o o r b e h e e r v a n het w a t e r s y s t e e m en zorgen s a m e n met de g e m e e n t e n ervoor dat hemelwater op verantwoorde wijze wordt a f g e v o e r d . M a a r o o k particulieren m o e t e n hierin hun eigen rol s p e l e n , b i j v o o r b e e l d d o o r t u i n e n m i n d e r te v e r h a r d e n . Dit begint met d e b e w u s t w o r d i n g v a n d e e i g e n v e r a n t w o o r d e l i j k h e i d m e t b e t r e k k i n g tot d e verwerking van hemelwater afkomstig van eigen perceel. In principe is d e p e r c e e l e i g e n a a r zelf v e r a n t w o o r d e l i j k dat h e m e l w a t e r o p zijn e i g e n terrein niet tot overlast en vervuiling (bij h e m z e l f of d e o m g e v i n g ) .

W a a r m o g e l i j k w o r d t v a n e i g e n a r e n zelf h e m e l w a t e r af te v o e r e n n a a r o p p e r v l a k t e w a t e r d a n w e l te infiltreren in d e bodem. 3.2.2

Duurzaamheid

D e kijk o p a f v a l w a t e r is a a n het v e r a n d e r e n . A f v a l w a t e r is m e e r d a n a l l e e n e e n afvalstof. Er zitten i m m e r s o o k nuttige g r o n d s t o f f e n en e n e r g i e in die k u n n e n w o r d e n gebruikt. W a a r z i n v o l en m o g e l i j k w o r d e n d e d u u r z a a m h e i d s a s p e c t e n b i n n e n d e g e m e e n t e g e ï m p l e m e n t e e r d . Z o w o r d t b i j v o o r b e e l d d e drukriolering cyclisch p r e v e n t i e f o n d e r h o u d e n , w a a r d o o r het e n e r g i e v e r b r u i k m i n i m a a l is, s t o r i n g e n m i n d e r o p t r e d e n en e e n l a n g e r e l e v e n s d u u r w o r d t bereikt. O o k a a n g e t a s t e vrijvervalriolering w o r d t z o m o g e l i j k d u u r z a a m g e r e n o v e e r d in plaats v a n v e r v a n g e n . Dat s c h e e l t g r a a f w e r k , t r a n s p o r t , g r o n d s t o f f e n en overlast. GRP nu

3.2.3

Omgevingswet straks

Omgevingswet

N a a r v e r w a c h t i n g t r e e d in 2 0 1 9 / 2 0 2 0 de O m g e v i n g s w e t in w e r k i n g . E e n v a n d e g e v o l g e n is dat het v e r p l i c h t e G R P z o a l s w e dat nu k e n n e n w o r d t v e r v a n g e n d o o r e e n facultatief G e m e e n t e l i j k Riolerings¬ p r o g r a m m a . De plaats v a n het G R P w o r d t n a d e r u i t g e z o c h t b i n n e n het s a m e n ¬ w e r k i n g s v e r b a n d Rijn-6. Daarnaast komt er een Omgevingsvisie, O m g e v i n g s p r o g r a m m a en O m g e v i n g s p l a n . In d e f i g u u r h i e r n a a s t zijn d e relaties aangegeven. Figuur 3-2: GRP en 3.2.4

Omgevingswet

S a m e n w e r k i n g in d e a f v a l w a t e r k e t e n

1 3 (41)

SWECO In het B e s t u u r s a k k o o r d W a t e r ( B A W ) h e b b e n g e m e e n t e n en w a t e r s c h a p p e n landelijk afspraken gemaakt over de afvalwaterketen. Naast vermindering van de kwetsbaarheid van o r g a n i s a t i e s en v e r b e t e r i n g v a n d e kwaliteit is e e n belangrijk o n d e r d e e l v a n d e z e a f s p r a k e n d e b e s p a r i n g v a n 3 8 0 miljoen euro in 2 0 2 0 . D e z e b e s p a r i n g kan z o w e l d o o r a u t o n o m e o r g a n i s a t i e s als d o o r 'slimmer' s a m e n w e r k e n in d e regio w o r d e n b e h a a l d . O v e r b e t u w e is a a n g e s l o t e n bij het s a m e n w e r k i n g s v e r b a n d 'Cluster Rijn 6'. Hierin w o r d t n a g e d a c h t o v e r g e z a m e n l i j k e s t r a t e g i e ë n of a f v a l w a t e r g e b i e d . De in dit G R P o p g e n o m e n d o e l e n zijn n a a s t het v i g e r e n d e beleid b i n n e n d e g e m e e n t e , m e d e g e b a s e e r d o p d e g e z a m e n l i j k e visie. D e z e s a m e n w e r k i n g is nodig o m t o e k o m s t b e s t e n d i g rioleringsen w a t e r b e h e e r uit te k u n n e n v o e r e n .

3.2.5

fíguur

3

.

3

R e j a t j e

k

w

k

o

s

t

e

n

e

t

s

b

a

a

M

r

h

e

e

i

r

f

e ŗ )

d

Integrale kijk o p d e a f v a l w a t e r k e t e n

D e a f v a l w a t e r k e t e n b e p e r k t zich niet tot alleen d e i n z a m e l i n g v a n a f v a l w a t e r , g r o n d w a t e r en h e m e l w a t e r . Het t r a n s p o r t n a a r d e R W Z I 's en d e z u i v e r i n g v a n a f v a l w a t e r b e h o r e n o o k tot d e a f v a l w a t e r k e t e n . D a a r n a a s t s p e e l t de interactie via riooloverstorten m e t o p p e r v l a k t e w a t e r e e n rol bij het d o e l m a t i g b e h e r e n v a n d e a f v a l w a t e r k e t e n . H e t s t r e v e n is o m d e a f v a l w a t e r k e t e n te b e h e r e n 'als w a r e g e m e e n t e en w a t e r s c h a p é é n o r g a n i s a t i e ' . Een belangrijk e l e m e n t hierbij is het k e n n e n v a n het totale s y s t e e m en d e interactie met o p p e r v l a k t e w a t e r z o d a t d e uitvoering v a n b e n o d i g d e w e r k z a a m h e d e n integraal k a n w o r d e n a f g e w o g e n d o o r z o w e l g e m e e n t e als w a t e r s c h a p . Bij g r o o t o n d e r h o u d o f v e r n i e u w i n g v a n d e R W Z I w o r d t g e k e k e n n a a r het f u n c t i o n e r e n v a n alle o m l i g g e n d e rioolstelsels o m tot e e n g o e d e a f w e g i n g te k o m e n . Dit b e s p a a r t uiteindelijk o p d e k o s t e n v a n het g e h e e l .

N a a s t d e z e integratie o p s y s t e e m n i v e a u vindt o o k integratie plaats o p lokaal n i v e a u d o o r r i o o l w e r k z a a m h e d e n g e z a m e n l i j k uit te v o e r e n in s a m e n h a n g m e t w e g ­ en w i j k v e r n i e u w i n g . Het v e r v a n g e n en r e n o v e r e n v a n het riool is e e n k o s t b a r e en i n g r i j p e n d e w e r k z a a m h e i d in d e o p e n b a r e r u i m t e . E e n n o o d z a k e l i j k e v e r v a n g i n g v a n het riool is v a a k d é a a n l e i d i n g o m d e g e h e l e o p e n b a r e ruimte a a n te p a k k e n . De r i o o l i n v e s t e r i n g e n z o a l s o p g e n o m e n in het i n v e s t e r i n g s p r o g r a m m a (IP) h e b b e n d a a r o m e e n l e i d e n d e rol w a a r het g a a t o m d e planning v a n d e h e r s t r u c t u r e r i n g p r o j e c t e n in d e b u i t e n r u i m t e . De a n d e r e disciplines sluiten in hun o n d e r h o u d s c y c l i a a n bij d e g r o o t s c h a l i g e w e r k z a a m h e d e n . D o o r d e z e a a n s l u i t i n g e n k o p p e l i n g kan b i n n e n het o n d e r h a v i g e p l a n g e b i e d niet alleen het riool v e r v a n g e n w o r d e n m a a r k a n o p e e n effectieve en efficiënte w i j z e d e g e h e l e o p e n b a r e ruimte v a n het plangebied gerevitaliseerd w o r d e n .

1 4 (41)

SWECOS

Werkzaamheden

Dorpsstraat

Elst

D a a r n a a s t biedt e e n s a m e n w e r k i n g t u s s e n d e v e r s c h i l l e n d e disciplines d e m o g e l i j k h e i d o m r e k e n i n g te h o u d e n bij d e inrichting v a n d e ( n i e u w e ) o p e n b a r e ruimte m e t e v e n t u e l e w e n s e n van de bewoners/gebruikers. Het zijn m e t n a m e d e z e t w e e v e r b e t e r s l a g e n die het g e m e e n t e l i j k e rioleringsplan e e n e s s e n t i e e l o n d e r d e e l m a k e n v a n d e integrale w i j z e w a a r o p m e t het b e h e e r en o n d e r h o u d v a n d e o p e n b a r e ruimte w o r d t o m g e g a a n .

3.3

Stedelijk afvalwater

S t e d e l i j k a f v a l w a t e r is h u i s h o u d e l i j k a f v a l w a t e r of e e n m e n g s e l v a n h u i s h o u d e l i j k a f v a l w a t e r m e t bedrijfsafvalwater, a f v l o e i e n d h e m e l w a t e r , g r o n d w a t e r of a n d e r a f v a l w a t e r . Dat a f v a l w a t e r w o r d t i n g e z a m e l d e n g e t r a n s p o r t e e r d n a a r d e a f v a l w a t e r z u i v e r i n g s i n r i c h t i n g . Bij g r o o t s c h a l i g e n i e u w b o u w w o r d t e e n g e s c h e i d e n stelsel a a n g e l e g d . Bij k l e i n s c h a l i g e i n b r e i d i n g e n w o r d t g e k e k e n of v o o r b e r e i d i n g e n k u n n e n w o r d e n g e t r o f f e n o p d e a a n l e g v a n een gescheiden stelsel. In het B o u w b e s l u i t s t a a t g e e n aansluitplicht m e e r . In d e l o z i n g e n b e s l u i t e n ( A M v B ' s ) staat w e l d a t het v e r b o d e n is te lozen o p o p p e r v l a k t e w a t e r of in d e b o d e m als riolering b i n n e n e e n b e p a a l d e a f s t a n d a a n w e z i g is, v o o r w o n i n g e n is dit 4 0 meter. In d e praktijk k o m t dit n e e r o p e e n aansluitplicht o p d e a a n w e z i g e riolering.

O p e e n a a n t a l locaties in het rioolstelsel zijn o v e r s t o r t e n a a n g e l e g d o m bij h e v i g e r e g e n z o v e e l m o g e l i j k te v o o r k o m e n d a t a f v a l w a t e r o p straat of, nog erger, in h u i z e n of bedrijven terecht komt.

1 5 (41)

SWECO M e t het a a n s l u i t p e r c e n t a g e v a n bijna 1 0 0 / en d e t h e o r e t i s c h o p o r d e zijnde b e r g i n g en 0

c a p a c i t e i t v a n het rioolstelsel ( b a s i s i n s p a n n i n g en w a t e r k w a l i t e i t s s p o o r ) w o r d t v o l d a a n a a n d e wettelijke eis en r e g e l g e v i n g v a n het rijk e n d e w a t e r s c h a p p e n . De a m b i t i e ten a a n z i e n v a n het stedelijk a f v a l w a t e r is o m het a a n s l u i t p e r c e n t a g e en het n i v e a u v a n m i l i e u t e c h n i s c h f u n c t i o n e r e n d e k o m e n d e p l a n p e r i o d e v a s t te h o u d e n .

3.4

Hemelwater

O p basis v a n d e W a t e r w e t is er een

o n t s t a a n a f v a l w a t e r v o o r k o m e n of b e p e r k e n verontreiniging a f v a l w a t e r v o o r k o m e n of b e p e r k e n

v e r p l i c h t i n g v o o r d e g e m e e n t e zich in te s p a n n e n o m a f v l o e i e n d h e m e l w a t e r in te n e m e n en te v e r w e r k e n , z o l a n g e e n

afvalwaterstromen s c h e i d e n tenzij

p e r c e e l e i g e n a a r redelijkerwijs niet zelf het h e m e l w a t e r kan v e r w e r k e n . A a n particulieren w o r d t e e n v o o r z i e n i n g

huishoudelijk of v e r g e l i j k b a a r

I

afvalwater

h e m e l - of grondwater

a a n g e b o d e n o m het h e m e l w a t e r in te l o z e n . W e l k e v o o r z i e n i n g dit is, m a a k t v o o r d e zorgplicht niet uit, h o e w e l er e e n v o o r k e u r is v o o r g e s c h e i d e n riolering. P e r

afvoer naar en

(her)gebruik,

b e h a n d e l i n g in

retentie,

RWZI

lokale behandeling

geval wordt beoordeeld welke voorziening

lokaal

past bij d e situatie.

terugbrengen in m i l i e u

In d e W e t m i l i e u b e h e e r is d e voorkeursvolgorde voor de omgang met

afvoer naar en

afvalwater (waaronder ook hemelwater

b e h a n d e l i n g in

valt) v a s t g e l e g d . D e z e w o r d t z o v e e l

RWZI

m o g e l i j k a a n g e h o u d e n , in o v e r l e g m e t het waterschap.

Figuur 3-4 Voorkeursvolgorde afvalwater

omgang met

Bij n i e u w b o u w b i n n e n e e n b e s t a a n d b e s t e m m i n g s p l a n is v a a k al e e n b e s t a a n d vrijvervalriool a a n w e z i g . O p g r o n d v a n d e W a t e r w e t m o e t d e p e r c e e l e i g e n a a r , als het redelijkerwijs k a n , z e l f m a a t r e g e l e n n e m e n o p e i g e n terrein (infiltreren of a f v o e r e n naar o p e n w a t e r ) . A l s dat niet k a n , w o r d t het h e m e l w a t e r a f g e v o e r d via d e ( g e m e e n t e l i j k e ) riolering. Bij n i e u w b o u w m o e t h e m e l w a t e r altijd g e s c h e i d e n v a n het overig a f v a l w a t e r w o r d e n a a n g e b o d e n a a n d e p e r c e e l g r e n s . O p drukriolering m a g alleen h u i s h o u d e l i j k a f v a l w a t e r of p r o c e s w a t e r w o r d e n g e l o o s d . Afkoppelen Het s c h e i d e n ( o n t v l e c h t e n ) v a n h e m e l w a t e r is g e e n d o e l o p zich m a a r e e n b e w u s t e k e u z e , o m d a t dit v o o r a l v o o r b e s t a a n d stedelijk g e b i e d niet o v e r a l b i n n e n e e n redelijke t e r m i j n e n a c c e p t a b e l e k o s t e n h a a l b a a r is. De g e m e e n t e g a a t d o o r m e t het ( d o e l m a t i g ) a u t o n o o m a f k o p p e l e n v a n r e g e n w a t e r , w a a r dit n o o d z a k e l i j k is en w a a r zich k a n s e n v o o r d o e n .

1 6 (41)

SWECO In b e s t a a n d e situaties zal dit v e e l a l het m e e l i f t e n b e t e k e n e n bij v e r v a n g i n g en/of w e g r e c o n s t r u c t i e s . O p p l a a t s e n w a a r t e g e n g e r i n g e kosten o o k particuliere v e r h a r d i n g e n k u n n e n w o r d e n a f g e k o p p e l d ( m e t n a m e d e v o o r z i j d e v a n d a k e n ) , w o r d t dit m e e g e n o m e n in het w e r k . Er is b i n n e n d e g e m e e n t e g e e n s p e c i f i e k a f k o p p e l b e l e i d g e d e f i n i e e r d en dit w o r d t v o o r a l s n o g o o k niet o p g e s t e l d . Het w a t e r s c h a p w o r d t bij het k e u z e p r o c e s v a n potentiële a f k o p p e l p r o j e c t e n b e t r o k k e n , o m d a t a f k o p p e l e n c o n s e q u e n t i e s kan h e b b e n v o o r d e R W Z I , d e g e m a l e n en het o p p e r v l a k t e w a t e r b e h e e r . B e l a n g r i j k is d a t er g e e n d w a - a f v o e r e n zijn a a n g e s l o t e n o p d e h e m e l w a t e r r i o l e r i n g . O n g e z u i v e r d a f v a l w a t e r w o r d t d a n direct n a a r het o p p e r v l a k t e w a t e r a f g e v o e r d en dat m o e t w o r d e n v o o r k o m e n . Het v o o r a f i n s c h a t t e n v a n d e risico's is erg belangrijk, e v e n a l s het u i t v o e r e n v a n rioolinspecties. Voorbereiding

op

klimaatverandering

H e v i g e r e g e n b u i e n h e b b e n e e n g r o t e invloed o p het f u n c t i o n e r e n v a n d e riolering en dit zal d o o r k l i m a a t v e r a n d e r i n g alleen m a a r s t e r k e r w o r d e n . O p dit m o m e n t k o m t het al v o o r d a t de riolering z w a r e buien niet a a n k a n , en dat zal n a a r v e r w a c h t i n g v a k e r g a a n g e b e u r e n . W a t e r o p straat v o o r korte d u u r (hinder) zal s t e e d s m e e r a a n d e o r d e zijn. D e z e h i n d e r m o e t w o r d e n g e a c c e p t e e r d , o m d a t d e a a n l e g v a n riolering en a a n s l u i t e n d e R W Z I die dergelijke h o e v e e l h e d e n w a t e r k u n n e n v e r w e r k e n e x t r e e m d u u r zijn en d a a r m e e niet p a s s e n binnen doelmatig rioleringsbeheer. M e t b e t r e k k i n g tot w a t e r o p straat situaties m o e t overlast en s c h a d e z o v e e l m o g e l i j k v o o r k o m e n w o r d e n o m d e l e e f b a a r h e i d o p peil te h o u d e n . Hierbij m o e t e n het a f v l o e i e n d h e m e l w a t e r via het o p p e r v l a k n a a r o p e n w a t e r w o r d e n g e l e i d of n a a r p l a a t s e n w a a r dit kan infiltreren in d e b o d e m . Er w o r d t o n d e r s c h e i d g e m a a k t in drie situaties: «

Hinder. Er is s p r a k e v a n h i n d e r bij korte p e r i o d e n v a n w a t e r o p straat ( o n g e v e e r e e n uur). O p straat w o r d e n p l a s s e n g e v o r m d v a n é é n tot e n k e l e c e n t i m e t e r s d i e p . H i n d e r t r e e d t o p d o o r buien m e t e e n herhalingstijd v a n e e n s of t w e e k e e r per jaar.

«

O v e r l a s t . Er is s p r a k e v a n overlast w a n n e e r g r o t e h o e v e e l h e d e n w a t e r o p straat blijven s t a a n . Er is g e e n s p r a k e m e e r v a n p l a s v o r m i n g , m a a r v a n o n d e r g e l o p e n s t r a t e n . De straat f u n g e e r t hierbij als b e r g i n g , w a a r b i j het w a t e r t u s s e n d e s t o e p r a n d e n blijft. De w e g e n en/of f i e t s p a d e n zijn s l e c h t t o e g a n k e l i j k . O v e r l a s t t r e e d t o p d o o r buien met e e n herhalingstijd v a n e e n s in d e vijf tot tien jaar.

«

S c h a d e . Er is s p r a k e v a n s c h a d e w a n n e e r het r e g e n w a t e r b e b o u w i n g en t u n n e l s in s t r o o m t . W e g e n zijn s l e c h t bruikbaar.

D e t o e t s i n g v i n d t plaats in het b a s i s r i o l e r i n g s p l a n w a a r b i j b e h a l v e het f u n c t i o n e r e n v a n het rioolstelsel zelf, o o k n a a r d e a f s t r o m i n g via het m a a i v e l d w o r d t g e k e k e n . V o o r d e b e s t a a n d e rioolstelsels w o r d t het f u n c t i o n e r e n g e t o e t s t a a n d e h a n d v a n e e n bui die e e n m a a l in d e t w e e j a a r v o o r k o m t . Dit is d e z o g e n a a m d e b u i 0 8 uit d e L e i d r a a d R i o l e r i n g . M a a r d e z e bui08 is nog niet a a n g e p a s t a a n d e t o e k o m s t i g e n e e r s l a g v e r w a c h t i n g e n v a n het K N M I . G e l e t op d e k l i m a a t v e r a n d e r i n g zal het d o o r r e k e n e n v a n het rioolstelsel m e t b u i 0 8 n a a r v e r w a c h t i n g

1 7 (41)

SWECO niet m e e r t o e r e i k e n d o m in d e t o e k o m s t te v o l d o e n a a n d e m a a t s t a f d a t er g e m i d d e l d m a x i m a a l é é n m a a l per t w e e j a a r w a t e r o p straat m a g s t a a n . Dit is d e r e d e n d a t b i n n e n d e g e m e e n t e O v e r b e t u w e n i e u w e stelsels a a n d e z w a a r d e r e b u i 0 9 m o e t e n v o l d o e n . A l s d e k l i m a a t v e r a n d e r i n g e n v a n het K N M I w o r d e n d o o r g e t r o k k e n n a a r 2 0 5 0 is d e k a n s g r o o t dat b u i 0 9 é é n k e e r in d e t w e e j a a r v o o r k o m t . Er w o r d t d u s g e p r o b e e r d z o v e e l m o g e l i j k overlast e n s c h a d e te v o o r k o m e n . Er zullen e c h t e r altijd r e g e n b u i e n k u n n e n vallen w a a r t e g e n g e e n m a a t r e g e l e n g e t r o f f e n k u n n e n w o r d e n . B o v e n d i e n h e b b e n lager g e l e g e n w o n i n g e n e e n v e r h o o g d e k a n s o p s c h a d e d o o r h e v i g e r e g e n v a l , o m d a t het r e g e n w a t e r zich v e r z a m e l t o p lager g e l e g e n locaties.

D a t is m e d e d e r e d e n d a t er bij n i e u w e b a s i s r i o l e r i n g s p l a n n e n o o k w o r d t g e k e k e n n a a r d e resultaten v a n d e o p p e r v l a k k i g e a f s t r o m i n g s b e r e k e n i n g e n , die u i t g e v o e r d w o r d e n m e t e e n e x t r e m e bui ( b u i 1 0 ) . O p basis v a n d e resultaten k u n n e n w a a r nodig d o e l g e r i c h t e m a a t r e g e l e n w o r d e n genomen.

-

4

1

-

Figuur 3-5 Overlast in Het Fort te Elst W o n i n g e i g e n a r e n en bedrijven h e b b e n o o k e e n rol bij het o p v a n g e n v a n d e g e v o l g e n v a n h e v i g e b u i e n . D o o r de tuin v o l d o e n d e g r o e n te h o u d e n , k a n het w a t e r d e b o d e m in z a k k e n en s t r o o m t het niet gelijk n a a r straat en d e riolering. O o k het a a n s l u i t e n v a n e e n r e g e n t o n o p d e r e g e n p i j p is e e n initiatief w a a r m e e b e w o n e r s hun ( w e l i s w a a r g e r i n g e ) bijdrage k u n n e n leveren.

1 8 (41)

SWECO 3.5

Grondwater

G r o n d w a t e r s p e e l t e e n belangrijke rol b i n n e n de g e m e e n t e l i j k e o p e n b a r e ruimte. C o n f o r m d e W a t e r w e t heeft d e g e m e e n t e e e n z o r g p l i c h t v o o r het g r o n d w a t e r . De z o r g p l i c h t v o o r het g r o n d w a t e r heeft het k a r a k t e r v a n e e n i n s p a n n i n g s v e r p l i c h t i n g v o o r het v o o r k o m e n of het beperken van structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan de grond g e g e v e n b e s t e m m i n g , v o o r z o v e r het treffen v a n m a a t r e g e l e n d o e l m a t i g is en d e z e niet tot d e v e r a n t w o o r d e l i j k h e i d v a n het w a t e r s c h a p of d e provincie b e h o o r t . D e g r o n d w a t e r s t a n d e n h e b b e n e e n d y n a m i s c h k a r a k t e r als g e v o l g v a n v a r i ë r e n d e r i v i e r w a t e r s t a n d e n die direct b e p a l e n d zijn v o o r d e o p t r e d e n d e g r o n d w a t e r s t a n d e n . M e t n a m e langs d e r a n d e n v a n het g e b i e d k o m t h i e r d o o r p e r i o d i e k g r o n d w a t e r o v e r l a s t v o o r (kwel langs d e rivieren) en m o e t r e k e n i n g w o r d e n g e h o u d e n m e t e e n t e k o r t in d e z o m e r p e r i o d e w a a r d o o r s l o t e n d r o o g v a l l e n .

De k o m g r o n d e n zijn m i n d e r g e s c h i k t v o o r u i t b r e i d i n g s p l a n n e n o m d a t d a a r mogelijk p r o b l e m e n k u n n e n o n t s t a a n (bron: w a t e r p l a n 2008). Het d y n a m i s c h e k a r a k t e r v a n d e g r o n d w a t e r s t a n d e n leidt tot d e v o l g e n d e u i t g a n g s p u n t e n v o o r d e langere t e r m i j n : » »

»

inzicht in d e g r o n d w a t e r d y n a m i e k , nu en in d e t o e k o m s t ; b e s t a a n d e overlast w e g n e m e n : 0

a a n p a k v a n g r o n d w a t e r o v e r l a s t en - o n d e r l a s t ;

0

a a n p a s s e n v a n d e inrichting a a n d e ( o n ) m o g e l i j k h e d e n ;

0

kiezen v o o r r o b u u s t e natuurlijke o p l o s s i n g e n .

nieuwe overlast voorkomen.

D e g e m e e n t e heeft s i n d s 2 0 1 1 e e n g r o n d w a t e r m e e t n e t in b e h e e r w a a r i n v o o r r e l e v a n t e locaties d e g r o n d w a t e r s t a n d e n w o r d e n b i j g e h o u d e n . O p e i g e n terrein zijn b e w o n e r s en bedrijven zelf v e r a n t w o o r d e l i j k o m het g r o n d w a t e r p r o b l e e m o p te lossen en te v o o r k o m e n , v o o r z o v e r d e z e p r o b l e m e n niet a a n t o o n b a a r w o r d e n v e r o o r z a a k t d o o r o n r e c h t m a t i g h a n d e l e n of nalaten v a n e e n a n d e r , particulier of o v e r h e i d . De g e m e e n t e stelt zich tot d o e l het d e b u r g e r m o g e l i j k te m a k e n d e z e v e r a n t w o o r d e l i j k h e i d te n e m e n . Dit zal v o o r n a m e l i j k b e s t a a n uit het d e l e n v a n informatie o v e r g r o n d w a t e r , a l s o o k d o o r het in o n t v a n g s t n e m e n v a n overtollig g r o n d w a t e r indien het p r o b l e e m s t r u c t u r e e l is en dit d e m e e s t d o e l m a t i g e o p l o s s i n g is. T e n a a n z i e n v a n informatie b e a n t w o o r d t d e g e m e e n t e v r a g e n v a n b e w o n e r s en bedrijven o v e r g r o n d w a t e r ( o v e r l a s t ) via het g e m e e n t e l i j k g r o n d w a t e r l o k e t .

1 9 (41)

SWECO 3.6

Doelen, functionele eisen, maatstaven en meetmethode

Riolering is a a n g e l e g d o m : «

d e v o l k s g e z o n d h e i d te b e s c h e r m e n ;

«

d r o g e v o e t e n te h o u d e n e n ;

«

e e n g o e d e l e e f o m g e v i n g te b e v o r d e r e n .

V a n u i t d e z e primaire d o e l e n v a n d e riolering zijn d e d o e l e n v o o r d e rioleringszorg o p g e z e t , d e z e h a k e n a a n d e wettelijke z o r g p l i c h t e n : «

Z o r g e n v o o r i n z a m e l i n g en t r a n s p o r t v a n stedelijk afvalwater.

«

Zorgen voor doelmatige inzameling en verwerking van hemelwater.

«

Z o r g e n dat (voor z o v e r m o g e l i j k en d o e l m a t i g ) het g r o n d w a t e r de b e s t e m m i n g v a n e e n g e b i e d niet s t r u c t u r e e l b e l e m m e r t .

D o o r a a n d e z e d o e l e n f u n c t i o n e l e eisen en m a a t s t a v e n te k o p p e l e n , is d e rioleringszorg t o e t s b a a r g e m a a k t . In bijlage 1 is het v o l l e d i g e o v e r z i c h t v a n d o e l e n , f u n c t i o n e l e e i s e n , m a a t s t a v e n en m e e t m e t h o d e n o p g e n o m e n . V

\ Gewenste situatie

^

mmmmmmmf B E u S B B

"ļ Doelen

^^^^

įįíįCEļļ

Functionele eisen

i

) Į f Į Į ļ ļ ^mŗ

^

1 •s

CBBS39B

Meet­ methoden *

3.7

—

­

Verwachting van inwoners en bedrijven

P e r c e e l e i g e n a r e n h e b b e n e e n belangrijke rol in d e v e r w e r k i n g v a n h e m e l ­ en afvalwater. E e n g r o o t d e e l v a n het stedelijk g r o n d g e b i e d is particulier bezit, w a t b e t e k e n t dat e e n g r o o t d e e l v a n d e n e e r s l a g o p particulier terrein valt. Het ' o n t h a r d e n ' v a n t u i n e n kan bijdragen aan e e n d o e l m a t i g e v e r w e r k i n g v a n h e m e l w a t e r . De g e m e e n t e d r a a g t d a a r in bij d o o r het s t i m u l e r e n d a a r v a n via c o m m u n i c a t i e richting d e i n w o n e r s . Er w o r d t g e e n b u d g e t b e s c h i k b a a r g e s t e l d o m a f k o p p e l e n v a n particuliere v e r h a r d i n g e n te b e k o s t i g e n .

2 0 (41)

SWECO D e g e m e e n t e kan v e e l r e g e l e n e n s t u r e n in het f u n c t i o n e r e n v a n d e riolering, m a a r kan niet alles zelf u i t v o e r e n . Z o a l s g e n o e m d h e b b e n o o k i n w o n e r s en bedrijven e e n belangrijke invloed o p het f u n c t i o n e r e n . I n w o n e r s e n bedrijven d i e n e n bij te d r a g e n a a n het g o e d laten f u n c t i o n e r e n v a n d e riolering. V e r w a c h t w o r d t dat: 1.

i n w o n e r s en bedrijven het riool v e r s t a n d i g en v o l g e n s d e regels g e b r u i k e n ;

2.

rioolaansluitingen zorgvuldig w o r d e n aangelegd;

3.

i n w o n e r s en bedrijven h e m e l w a t e r zelf o p v a n g e n en (tijdelijk) b e r g e n als dat

4.

w a t e r - o p - s t r a a t v a k e r binnen m a r g e s w o r d t g e a c c e p t e e r d ;

redelijkerwijs m o g e l i j k is; 5.

i n w o n e r s en bedrijven bij g r o n d w a t e r o v e r l a s t e r v o o r z o r g e n dat h u n w o n i n g of bedrijf v o l d o e n d e w a t e r d i c h t is.

Bij o p t r e d e n d e p r o b l e m e n w o r d t altijd g e s t r e e f d n a a r lokale m a a t w e r k o p l o s s i n g e n .

Aanleg riool in Zetten

(1954)

21

(41)

SWECO 4

Huidige situatie

D e riolering bevat in t o t a a l o n g e v e e r 4 5 0 k m a a n l e i d i n g e n , b e s t a a n d e uit vrijvervalriolen, d r u k r i o l e r i n g en p e r s l e i d i n g e n m e t e e n g e m i d d e l d e leeftijd v a n 35 j a a r . I n m i d d e l s is v e e l informatie o v e r d e riolering in het b e h e e r s y s t e e m v a s t g e l e g d . F i g u u r 4-1 t o o n t de l e e f t i j d s o p b o u w v a n het vrijvervalstelsel per rioleringstype. F i g u u r 4-2 g e e f t d e v e r d e l i n g w e e r v a n het t y p e riolering. Circa 4000) is g e m e n g d e riolering. In T a b e l 4.A w o r d t e e n o v e r z i c h t g e g e v e n v a n d e h o e v e e l h e d e n a a n leidingen en a n d e r e o b j e c t e n . D e informatie is o p g e s l a g e n in digitale b e h e e r s y s t e m e n b i n n e n d e afdeling B e h e e r en d a a r m e e goed toegankelijk.

aanlegperiode vrijvervalriolering 90.000 80.000 3696

70.000

3896

60.000 50.000 40.000 30.000

"

20.000 10.000 0 1950-1959

1960-1969 gemengd stelsel

Figuur 4-1 Leeftijdsopbouw Tabel 4.A Overzicht

1970-1979

"

1980-1989

droogweerafvoerriool (DWA)

vrijvervalriolering

1990-1999

i n 2000-2009

hemelwaterafvoerriool (HWA)

per type

2696

2010-2017 ' gemengd

' DWA

" HWA

Figuur 4-2 Verdeling per type

rioleringsvoorzieningen

Onderdeel

Aantal

Eenheid

Gemengd riool

122

kilometer

DWA-riool

81

kilometer

HWA-riool

114

kilometer

Pers-, druk- en vacuümleiding

133

kilometer

Pompunits en bufferputten

750

stuks

Rioolgemalen (eigen beheer)

52

stuks

Kolken

18.000

stuks

Inspectieputten

7.500

stuks

Randvoorzieningen

14

stuks

Overstorten (gemengd stelsel)

27

stuks

Hemelwateruitlaten

236

stuks

Gedetailleerde informatie over de lay-out van de stelsels is opgenomen in digitale beheersystemen en vastgelegd in de basisrioleringsplannen (BRP-en), waaronder de stelselgegevens en gegevens van de overstorten van waaruit (incidenteel) wordt geloosd. Wijzigingen ten opzichte van de situatie in de BRP-en zullen met de waterbeheerder worden overlegd.

2 2 (41)

SWECO

D e v i g e r e n d e B R P - e n zijn: »

K e r n Driel, d e c e m b e r 2 0 0 7

»

K e r n Slijk-Ewijk, d e c e m b e r 2 0 0 7

»

Kern Heteren, januari 2008

»

K e r n Elst, m e i 2 0 1 0

»

K e r n e n H e r v e l d en A n d e l s t , m a a r t 2 0 1 2

»

Kern Oosterhout, mei 2016

»

Kern Valburg, mei 2016

»

Kern Randwijk-Indoornik, september 2017

»

Kernen Zetten en H e m m e n , september 2017

4.1

Stedelijk afvalwater

O p dit m o m e n t zijn alle p a n d e n in d e g e m e e n t e a a n g e s l o t e n o p d e riolering o f lozen z e via e e n IBA of s e p t i c t a n k v o l g e n s d e d a a r v o o r g e l d e n d e regels. De i n z a m e l i n g v a n het stedelijk a f v a l w a t e r b i n n e n de b e b o u w d e k o m v i n d t g r o t e n d e e l s plaats d o o r m i d d e l v a n vrijvervalriolering. V e r v o l g e n s w o r d t dit w a t e r via g e m a l e n en p e r s l e i d i n g e n n a a r d e b e t r e f f e n d e R W Z I ' s g e t r a n s p o r t e e r d . De d r u k r i o l e r i n g - en v a c u ü m s y s t e m e n in het b u i t e n g e b i e d lozen het a f v a l w a t e r in d e vrijvervalstelsels v a n d e k e r n e n . 4.1.1

Technische staat van de objecten

Inzicht in d e t e c h n i s c h e staat v a n d e riolering w o r d t veelal v e r k r e g e n d o o r i n s p e c t i e s . De i n s p e c t i e r e s u l t a t e n w o r d e n g e b r u i k t o m te b e p a l e n w a a r m a a t r e g e l e n nodig zijn. Vrijvervalriolering O p dit m o m e n t i n s p e c t e r e n w e d e vrijvervalriolen g e m i d d e l d é é n k e e r per tien jaar. W e h a n t e r e n e e n w i j k g e r i c h t e a a n p a k m e t e e n jaarlijkse h o e v e e l h e i d v a n circa 3 0 k m riolering. Alle riolen zijn é é n of m e e r d e r e keren g e ï n s p e c t e e r d . D e figuren 4 - 3 , 4-4 en 4-5 g e v e n e e n indicatie v a n d e t o e s t a n d v a n d e riolen. In f i g u u r 4 - 3 is v o o r w a t betreft d e w a t e r d i c h t h e i d ( b i j v o o r b e e l d l e k k a g e s ) te z i e n in h o e v e e l riolen er e e n i n g r i j p m a a t s t a f is o v e r s c h r e d e n , dat w i l z e g g e n het a a n t a l riolen w a a r e e n m a a t r e g e l m o e t w o r d e n g e t r o f f e n o m d e kwaliteit v a n d e riolen te h e r s t e l l e n . In d e figuren 4-4 en 4-5 is dit z i c h t b a a r g e m a a k t v o o r d e stabiliteit v a n d e riolen ( z o a l s a a n t a s t i n g en s c h e u r v o r m i n g ) en afstroming (de mate van vervuiling).

2 3 (41)

SWECOS

13%

81%

•

ingrijpmaatstaf

Dwaarschuwingsmaatstaf

Dgeen

Figuur 4-3 Resultaten voor wat betreft

bijzonderheden

waterdichtheid

Th

75%

•

ingrijpmaatstaf

Dwaarschuwingsmaatstaf

Dgeen

Figuur 4-4 Resultaten voor wat betreft

•

ingrijpmaatstaf

bijzonderheden

stabiliteit

O waarschuwingsmaatstaf

Dgeen

Figuur 4-5 Resultaten voor wat betreft

bijzonderheden

afstroming

O p basis v a n d e b e o o r d e l i n g e n w o r d e n w e r k p l a n n i n g e n g e m a a k t , w a a r i n a a n g e v e n w o r d t w e l k e m a a t r e g e l e n u i t g e v o e r d m o e t e n w o r d e n . De k o m e n d e j a r e n zijn er o p v e r s c h i l l e n d e p l a a t s e n v e r v a n g i n g s - of renovatie w e r k z a a m h e d e n nodig o m d e riolering w e e r a a n d e eisen te laten v o l d o e n . D e z e w e r k z a a m h e d e n zijn o p g e n o m e n in d e m e e r j a r e n i n v e s t e r i n g s p l a n n i n g die o o k is m e e g e n o m e n in d e financiële b e r e k e n i n g e n v a n dit G R P .

Gemalen

/ pompunits

drukriolering

/

bergbezinkbassins

2 4 (41)

SWECO D e t o e s t a n d v a n d e g e m a l e n e n d r u k r i o l e r i n g is o v e r het a l g e m e e n g o e d . Jaarlijks w o r d t e r d o o r d e b u i t e n d i e n s t o n d e r h o u d en i n s p e c t i e u i t g e v o e r d a a n d e g e m a l e n , d r u k - en v a c u ü m r i o l e r i n g . A l s e e n g e b r e k w o r d t g e c o n s t a t e e r d tijdens e e n i n s p e c t i e w o r d t dit v e r h o l p e n d o o r reparatie of v e r v a n g i n g . V a n w e g e d e o v e r w e g e n d g o e d e s t a a t blijkt dat g r o o t s c h a l i g e v e r v a n g i n g veelal kan w o r d e n uitgesteld. Bij d e o p g a v e v o o r d e k o m e n d e planperiode wordt daarmee rekening g e h o u d e n . D e b e r g b e z i n k b a s s i n s e n g r o t e e n / o f belangrijkere g e m a l e n zijn a a n g e s l o t e n o p e e n t e l e m e t r i e s y s t e e m , w a a r m e e e r inzicht b e s t a a t in d e w e r k i n g , s t a t u s en s t o r i n g e n . De storingsmeldingen van deze gemalen worden automatisch doorgezet naar de wachtdienst en g e m a l e n b e h e e r d e r . E e n g o e d w e r k e n d t e l e m e t r i e s y s t e e m z o r g t e r v o o r dat d e s t o r i n g s m o n t e u r m e e s t a l e e n g e m a a l s t o r i n g kan v e r h e l p e n v o o r d a t i n w o n e r s e e n p r o b l e e m e r v a r e n .

P e r s - e n d r u k l e i d i n g e n w o r d e n niet s t r u c t u r e e l g e r e i n i g d en g e ï n s p e c t e e r d . O p basis v a n k l a c h t e n en m e l d i n g e n w o r d t incidenteel o n d e r z o e k i n g e s t e l d . Dit k o m t tot h e d e n e c h t e r z e l d e n voor. 4.1.2

F u n c t i o n e r e n v a n d e riolering

In d e a f g e l o p e n p l a n p e r i o d e zijn d i v e r s e h e r b e r e k e n i n g e n u i t g e v o e r d v a n d e rioolstelsels in d e k e r n e n O o s t e r h o u t , V a l b u r g , Z e t t e n , R a n d w i j k en Indoornik. D a a r b i j is z o w e l g e k e k e n n a a r d e v u i l u i t w o r p v a n u i t d e g e m e n g d e s t e l s e l s als het f u n c t i o n e r e n bij e x t r e m e n e e r s l a g . W a t d e v u i l u i t w o r p betreft zijn in d e kern R a n d w i j k m a a t r e g e l e n nodig o m d e z e t e r u g te d r i n g e n . In het B R P is b e r e k e n d d a t m e t het a f k o p p e l e n v a n 0,6 ha v e r h a r d i n g a a n d e n o r m v o o r d e e m i s s i e w o r d t v o l d a a n . In d e praktijk zal n a d e r w o r d e n o n d e r z o c h t hoe en w a a r het a f k o p p e l e n g e r e a l i s e e r d kan w o r d e n en of er e v e n t u e e l e e n c o m b i n a t i e mogelijk is m e t andere oplossingen. In d e kern Z e t t e n w o r d e n e v e n e e n s e n k e l e v e r b e t e r m a a t r e g e l e n g e t r o f f e n . In h o o f d s t u k 2 is dit al e v e n b e n o e m d .

T e r v e r b e t e r i n g v a n d e situatie bij d e V l u c h t h e u v e l g r a c h t w o r d t d e b e s t a a n d e o v e r s t o r t o m g e b o u w d tot e e n n o o d o v e r s t o r t die s l e c h t s heel b e p e r k t in w e r k i n g zal t r e d e n . D a a r n a a s t w o r d t e e n a a n t a l riolen in d e H o o f d s t r a a t v e r g r o o t . O o k het w a t e r s c h a p zelf n e e m t m a a t r e g e l e n t e r v e r b e t e r i n g v a n d e w a t e r k w a l i t e i t v a n de Vluchtheuvelgracht. Het f u n c t i o n e r e n v a n d e riolering bij e x t r e m e n e e r s l a g leidt in d e praktijk niet tot grote p r o b l e m e n . Het belangrijkste a a n d a c h t s g e b i e d betrof tot v o o r kort d e W i l l e m s s t r a a t in Elst. D e a a n l e g v a n e e n apart h e m e l w a t e r s t e l s e l heeft het risico o p w a t e r o v e r l a s t aanzienlijk verkleind. Het v o o r k o m e n v a n w a t e r o v e r l a s t v e r g t c o n t i n u a a n d a c h t . De riolering z o a l s d e z e in d e praktijk f u n c t i o n e e r t w o r d t g e c o n t r o l e e r d m e t b e h u l p v a n m e e t i n s t r u m e n t e n die g e p l a a t s t

2 5 (41)

SWECO zijn bij d e r i o o l g e m a l e n en b e r g b e z i n k v o o r z i e n i n g e n . Dit m a a k t d a t er s t e e d s beter inzicht in het f u n c t i o n e r e n v a n d e r i o o l s y s t e m e n .

4.2

Hemelwater

D e z o r g p l i c h t r o n d o m h e m e l w a t e r w o r d t i n g e v u l d d o o r d e trits v a s t h o u d e n - b e r g e n - a f v o e r e n in d e praktijk z o v e e l m o g e l i j k t o e te p a s s e n . A l s infiltreren in d e b o d e m niet m o g e l i j k is w o r d t het h e m e l w a t e r via g e s c h e i d e n riolering a f g e v o e r d n a a r het o p p e r v l a k t e w a t e r of via d e g e m e n g d e riolering n a a r d e R W Z I . Buiten d e b e b o u w d e k o m w o r d t h e m e l w a t e r niet i n g e z a m e l d (bij d r u k - en v a c u u m r i o l e r i n g ) , m a a r lozen d e p e r c e e l e i g e n a r e n het direct o p nabijgelegen oppervlaktewater. Bij d e m e e r recente b a s i s r i o l e r i n g s p l a n n e n is o n d e r z o e k u i t g e v o e r d n a a r s t r o m i n g o v e r m a a i v e l d en w a t e r d i e p t e ten g e v o l g e v a n e x t r e m e n e e r s l a g . Dit heeft g e r e s u l t e e r d in inzicht in d e locaties w a a r het h e m e l w a t e r bij h e v i g e n e e r s l a g h e e n s t r o o m t en blijft s t a a n als het w a t e r niet via d e riolering w o r d t a f g e v o e r d . D e z e informatie w o r d t g e b r u i k t bij d e renovatie/rehabilitatie v a n g e b i e d e n .

Bij het v e r v a n g e n v a n o u d e ( g e m e n g d e ) riolering w o r d t v e e l a l b e s t a a n d e v e r h a r d i n g a f g e k o p p e l d en a a n g e s l o t e n o p e e n apart h e m e l w a t e r r i o o l . E e n v o o r b e e l d hiervan is b i j v o o r b e e l d d e V o g e l b u u r t in Driel.

|

Revitalisatie Vogelbuurt

Driel

O o k h e m e l w a t e r r i o l e r i n g w o r d t r e g e l m a t i g g e ï n s p e c t e e r d als o n d e r d e e l v a n d e 3 0 k m p e r j a a r . V o o r h e m e l w a t e r r i o l e n , g e m a l e n en a n d e r e v o o r z i e n i n g e n g e l d t d e z e l f d e a a n p a k v o o r

2 6 (41)

SWECO inspectie en b e r e k e n e n als bij stedelijk a f v a l w a t e r . Z e w o r d e n r e g e l m a t i g o n d e r h o u d e n o m z e in g o e d e s t a a t te h o u d e n .

4.3

Grondwater

Het beleid b i n n e n d e g e m e e n t e is gericht o p het v o o r k o m e n e n bestrijden v a n g r o n d w a t e r o v e r l a s t . O p e e n e n k e l e plaats in d e g e m e e n t e zijn m a a t r e g e l e n t e r v o o r k o m i n g d a n w e l bestrijding v a n g r o n d w a t e r o v e r l a s t g e n o m e n d o o r d e a a n l e g v a n d r a i n a g e . O v e r het a l g e m e e n zijn er g e e n p r o b l e m e n b e k e n d . Bij n i e u w b o u w p l a n n e n w o r d t , a f h a n k e l i j k v a n d e g e m i d d e l d h o o g s t e g r o n d w a t e r s t a n d ( G H G ) o n d e r elke w o n i n g en bij n i e u w e w e g e n in het c u n e t , d r a i n a g e a a n g e l e g d . In n i e u w b o u w l o c a t i e s w o r d t het d r a i n a g e w a t e r direct a f g e v o e r d n a a r het o p p e r v l a k t e w a t e r . R e e d s in 2 0 1 1 is e e n g r o n d w a t e r m e e t n e t in g e b r u i k g e n o m e n , w a a r b i j o p relevante locaties de grondwaterstanden worden gepeild.

4.4

Effectief beheer

4.4.1

Samenwerken

R e g i o n a a l w o r d t er s a m e n g e w e r k t b i n n e n het cluster Rijn6. Dit is e e n s a m e n w e r k i n g s v e r b a n d t u s s e n d e g e m e e n t e n A r n h e m , O v e r b e t u w e , L i n g e w a a r d en R h e d e n en de w a t e r s c h a p p e n R i v i e r e n l a n d en R i j n - e n - I J s s e l . B i n n e n het cluster w o r d e n o n d e r w e r p e n b e h a n d e l d en activiteiten o n t w i k k e l d die leiden tot e e n g e z a m e n l i j k e a a n p a k o p a f v a l w a t e r g e b i e d . In 2 0 1 3 is h i e r v o o r e e n v i s i e d o c u m e n t o p g e s t e l d . E é n v a n d e a c t u e l e o n d e r w e r p e n betreft het o p s t e l l e n v a n e e n O v e r e e n k o m s t S t e d e l i j k a f v a l w a t e r . Dit heeft o n d e r a n d e r e als d o e l e n o m d e b e s t a a n d e a a n s l u i t v e r g u n n i n g e n te v e r v a n g e n e n a f s p r a k e n te m a k e n o p het g e b i e d v a n d e h o e v e e l h e i d en s a m e n s t e l l i n g v a n het a f v a l w a t e r dat d e g e m e e n t e a a n l e v e r t o p z u i v e r i n g s t e c h n i s c h e w e r k e n , het b e h e e r v a n indirecte l o z i n g e n te r e g e l e n en d e s a m e n w e r k i n g t u s s e n partijen in g e v a l v a n i n c i d e n t e n . In de volgende paragraaf wordt daar verder op ingegaan. 4.4.2 Besluit

V e r o r d e n i n g e n en v e r g u n n i n g e n Lozen

Buiten

Inrichtingen,

Waterwet

en Bestuursakkoord

Water

S i n d s 1 juli 2 0 1 1 is het Besluit L o z e n Buiten Inrichtingen v a n kracht, w a a r i n o n d e r a n d e r e a l g e m e n e regels s t a a n o v e r het lozen v a n u i t g e m e e n t e l i j k e riolering. O p basis v a n d e W a t e r w e t (artikel 3.8) en d e a f s p r a k e n in het B e s t u u r s a k k o o r d W a t e r g e b e u r t s a m e n w e r k i n g m e t het w a t e r s c h a p nu o p gelijke v o e t . V o o r beide partijen is het belangrijk o m e e n g o e d o v e r z i c h t te h e b b e n v a n d e o v e r s t o r t e n en h e m e l w a t e r u i t l a t e n , o m d a t zij b e h e e r d e r zijn v a n d e o n t v a n g e n d e o p p e r v l a k t e w a t e r e n . D e g e m e e n t e i n f o r m e e r t hen d a a r o m o v e r w i j z i g i n g e n in d e riolering die invloed h e b b e n o p o p p e r v l a k t e w a t e r of d e R W Z I . Dit g e b e u r t v e e l a l via d e b a s i s r i o l e r i n g s p l a n n e n die periodiek