23-04-04.04 Relevant stuk 2 Rapport Kindermonitor 2021 Overbetuwe.pdf

ggdgm.nl

Gezond opgroeien in Overbetuwe Kindermonitor 2021

Kindermonitor 2021 Inleiding In het najaar van 2021 hebben ouders/verzorgers in Overbetuwe meegedaan aan de kindermonitor. De kindermonitor is een vragenlijstonderzoek onder ouders/verzorgers van kinderen van 0 t/m 11 jaar. De kindermonitor wordt sinds 2009 elke vier jaar uitgevoerd.

Werkwijze Via een steekproef zijn 1364 ouders/verzorgers in gemeente Overbetuwe per brief uitgenodigd om deel te nemen aan het onderzoek. De Nederlandstalige, digitale vragenlijst is in ingevuld door 621 ouders/verzorgers. De respons is 46%. De vragen gingen over gezondheid, welzijn, leefstijl en opvoeding. Door de gegevens te wegen naar gemeente, leeftijd en geslacht zijn de resultaten representatief voor alle kinderen van de gemeente Overbetuwe.

Nog meer resultaten Naast deze rapportage is er een uitgebreid tabellenboek van de kindermonitor gemaakt. Hierin staan alle uitkomsten uitgesplitst naar geslacht, leeftijd en opleiding van de ouders. Daarnaast worden ook de totaal cijfers voor de gemeente weergegeven voor 2021 en 2017.

Afkortingen GM

Gelderland-Midden

SES

Sociaaleconomische status. In deze rapportage wordt opleiding als indicator voor SES gebruikt.

Contact Heeft u nog vragen over dit onderzoek? Neem dan contact op met het team onderzoek, informatie en advies via onderzoek@vggm.nl.

2

Gezinssituatie Moeite met rondkomen Kinderen die opgroeien in gezinnen die (langdurig) veel moeite hebben met rondkomen zijn op veel gebieden vaak slechter af. Armoede zorgt niet altijd voor problemen bij kinderen. Er zijn risicofactoren (zoals een lage opleiding ouders, alleenstaand ouderschap, langdurig ziek zijn, slechte woonsituatie, onveiligheid in de buurt) en beschermende factoren (goede relatie met ouders, veerkracht, goede sociale netwerken, goede basisvoorzieningen)1.

Gezinssamenstelling

Opleiding ouders

Met vader en moeder

90%

Vader/moeder en partner

2%

Co-ouders

3%

Eenoudergezin

5%

Gevolgen van geldgebrek

Uitgesplitst naar SES

3

1) Kalthoff H. Opgroeien en opvoeden in armoede. Nederlands Jeugdinstituut, 2020.

Leefstijl Bewegen

Lid sportclub (4-12 jr) Uitgesplitst naar SES

Het advies voor kinderen is om elke dag minimaal een uur te bewegen. Dit kan op allerlei manieren, zoals sporten, fietsen of lopen naar school, buiten spelen of gymmen.

30%

beweegt iedere dag minimaal één uur (4-12 jr)

Regio GM: 30%

Zwemdiploma A behaald (8-12 jr) Uitgesplitst naar SES

Groente

Fruit

Ontbijt

6 of 7 dagen per week

6 of 7 dagen per week

dagelijks

Uitgesplitst naar leeftijd

Uitgesplitst naar leeftijd

Uitgesplitst naar leeftijd

Uitgesplitst naar SES

Uitgesplitst naar SES

Uitgesplitst naar SES

Overbetuwe Regio GM

66%

69%

doet elke week mee aan activiteiten als zwemmen, peutergym of bewegen op muziek (0-4 jr)

4

Lichamelijke gezondheid Ervaren gezondheid

Slapen

Kind heeft slaapproblemen

Gezondheid is meer dan de afwezigheid van klachten. Ervaren gezondheid gaat over het oordeel van de ouders over de gezondheid van hun kind. De gezondheid van veruit de meeste kinderen wordt al jaren (zeer) goed gevonden. (Zeer) goed ervaren gezondheid

Mondgezondheid (2-12 jaar)

92%

90%

90%

5

92%

zit lekker in

is overdag

zijn/haar vel

uitgerust

Het is belangrijk dat kinderen van jongs af aan leren om goed voor hun tanden te zorgen. Slecht poetsen en suikerrijke voedingsmiddelen zijn meestal de oorzaak van gaatjes bij kinderen.

Uit de kindermonitor blijkt dat 38% van de 8-11jarigen gaatjes in zijn/haar gebit heeft (gehad). Van deze leeftijdsgroep gaat 91% 2 keer per jaar of vaker naar de tandarts of mondhygiënist.

Kind poetst tanden onvoldoende

Kind heeft gaatjes in zijn/haar gebit gehad

Uitgesplitst naar SES

Uitgesplitst naar SES

Mentale gezondheid Echtscheiding

Ingrijpende gebeurtenissen

Een scheiding kan gevolgen hebben voor kinderen. De mogelijke gevolgen verschillen voor kinderen van verschillende leeftijden. Langdurige conflicten tussen de gescheiden ouders vormen de belangrijkste oorzaak van problemen bij kinderen. Kinderen ontwikkelen zich gunstiger wanneer zij na de scheiding een positieve relatie hebben met beide ouders.

Psychosociale problemen

9%

van de (echt)scheidingen is een vechtscheiding In 2017 was dit 9%.

6

De Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ) meet de aanwezigheid van psychosociale problemen, sterke kanten van het kind en de invloed van psychosociale problemen op het dagelijks functioneren.

Verhoogd risico op psychosociale problemen (4-12jr)

Veerkracht

63%

Opvoeden Enige vorm van opvoedproblematiek Uitgesplitst naar leeftijd

90%

is meestal weerbaar In 2017 was dit 67%.

praat met een volwassene bij zorgen of problemen In 2017 was dit 95%.

Veerkracht Kind kan omgaan met onverwachte problemen

Zorgen van ouders De zorgen van ouders nemen toe met de leeftijd van het kind. Waarover ouders zich zorgen maken verschuift ook duidelijk met de leeftijd van het kind: 0 t/m 3 jaar

• •

Slapen (9%) Eten (8%)

Uitgesplitst naar SES

Kind is goed in bedenken van oplossing Uitgesplitst naar SES

Eten (13%) Angst, onzekerheid (12%) Faalangst (12%)

• • •

• 8 t/m 11 jaar • •

7

Corona

4 t/m 7 jaar

Gebruik sociale media/games (19%) Angst, onzekerheid (15%) Faalangst (13%)

73%

van de ouders ervaart positieve gevolgen van de corona crisis (4-12 jr)

De ouders noemen als positieve gevolgen vooral: • Meer tijd met het gezin (60%) • Meer rust (in de agenda) (47%) • Meer tijd om naar buiten te gaan (25%) • Meer zicht op waar kind mee bezig is (23%) Aan de andere kant zijn er ook zorgen door de coronaperiode: • •

11% van de ouders is bezorgd over de ontwikkeling van de schoolprestaties 9% is bezorgd over de sociale ontwikkeling

Fysieke leefomgeving Buiten spelen in de buurt

Van de kinderen van 4 t/m 7 jaar gaat 58% niet elke dag lopend of zelf fietsend naar school. Bij kinderen van 8 t/m 11 jaar is dit 28%.

85%

van de ouders vindt de buurt kindvriendelijk. In 2017 was dit 83%.

vv

8

Regio GM:

62% (4 t/m7 jaar) 27% (8 t/m 11 jaar)

De ouders van kinderen die niet vijf dagen per week lopend of zelf fietsend naar school gaan, geven daarvoor de volgende redenen aan:

Belemmeringen om in de buurt buiten te spelen Sommige ouders ervaren belemmeringen om hun kind in de buurt buiten te laten spelen. Voor de jongere kinderen zijn vijvers en sloten de grootste belemmering. Ouders van kinderen vanaf 8 jaar geven vooral aan dat hun kind liever binnen speelt.

Lopen of fietsen naar school

Sociale leefomgeving

21%

Beeldschermgebruik 70% van de ouders van kinderen van 4 jaar en ouder heeft regels of afspraken over het aantal uur dat hun kind gebruik maakt van computer, laptop en mobiele telefoon. Van de kinderen van deze leeftijd kijkt 39% naar een beeldscherm in het uur voor het slapen gaan.

10%

is in de afgelopen 3 maanden gepest Dit gebeurt voor het merendeel op school.

van de kinderen van 8 t/m 11 jaar geeft mantelzorg In 2017 was dit 4%

Alcohol

Roken

Veel ouders houden rekening met hun alcoholgebruik in het bijzijn van de kinderen: 9% drinkt bewust geen alcohol in het bijzijn van de kinderen en 17% drinkt bewust minder alcohol. Nog eens 20% houdt er rekening mee, maar niet bij alle gelegenheden. 37% van de ouders geeft aan geen alcohol te drinken. Slechts 17% van de ouders houdt geen rekening met het alcoholgebruik in bijzijn van hun kind.

Van de kinderen van 0 t/m 3 jaar heeft 3% van de moeders gerookt tijdens de zwangerschap.

Regio GM: 5%

Ouder rookt in bijzijn kind

Kind mag voor 18e jaar voor het eerst…

9

een slokje alcohol

58%

een glas alcohol

32%

af en toe roken

4%

meerdere glazen alcohol

11%

dagelijks roken

0%

Kind mag voor 18e jaar voor het eerst…

Zorggebruik Gebruik van hulp en ondersteuning

Effect van corona op hulp en ondersteuning Opvoedingssteun van familie/vrienden/bekenden is veranderd ten opzichte van voor de coronaperiode (bij ouders die steun krijgen)

Opvoedingssteun van hulpverlener is veranderd ten opzichte van voor de coronaperiode (bij ouders die steun van hulpverlener krijgen)

Meer steun

Minder steun

Meer steun

Minder steun

4%

8%

11%

9%

Voorschoolse Educatie (VVE) op peuterspeelzaal (2-4 jr) Van alle kinderen van 2 t/m 3 jaar gaat 88% naar de peuterspeelzaal of de peuteropvang. Voor peuters met een mogelijke (taal)achterstand is er de mogelijkheid van voorschoolse educatie. Het doel hiervan is om deze kinderen beter voor te bereiden op de basisschool.

10

Kind maakt gebruik van VVE

Kinderen in Overbetuwe Kinderen in Overbetuwe zijn over het algemeen gezond. 97% van de ouders geeft aan dat hun kind een (zeer) goede gezondheid heeft. Impact corona beperkt

Corona had beperkt invloed op de gezondheid en welbevinden van de kinderen. Het gebruik van beeldschermen nam flink toe, de mate van bewegen nam ook iets toe. Het voedingspatroon en psychologisch welbevinden bleef over de hele linie ongeveer gelijk. Ouders hadden meer rust in de agenda en brachten meer tijd door met het gezin.

Sociaaleconomische gezondheidsverschillen groot

De sociaaleconomische gezondheidsverschillen tussen kinderen zijn groot. Kinderen uit gezinnen met een minder goede sociaaleconomische positie blijken minder gezond te zijn. In deze gezinnen wordt minder vaak groente en fruit gegeten. Ze drinken minder water en/of thee zonder suiker. Kinderen hebben vaker gaatjes in hun gebit en poetsen minder vaak hun tanden. Ook zijn er grotere risico’s op psychische problemen. In deze gezinnen zijn kinderen minder vaak lid van een sportvereniging. Ouders met een lagere sociaaleconomische positie ervaren minder grip op het leven en meer financiële stress dan ouders met een hogere sociaaleconomische positie.

Geldgebrek en de uitwerking op de gezondheid van kinderen

In gezinnen die moeite hebben met rondkomen zijn de nodige gevolgen van geldgebrek merkbaar. Die gevolgen kunnen een negatieve uitwerking op de gezondheid van de kinderen hebben. In 17% van deze gezinnen komen spanningen voor, bezuinigingen op lidmaatschap sportvereniging (7%) of zwemles (6%). Geld voor vakantie of een dagje uit is er volgens deze ouders niet (28%) en ook de opvang na schooltijd is een probleem (12%). Een kwetsbare groep zijn de kinderen die wonen in een eenoudergezin. Daar komen armoede en gezondheidsproblemen vaker samen.

11

GGD Gelderland-Midden is onderdeel van de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden

GGD Gelderland-Midden Postbus 5364 6802 EJ ARNHEM T E I

0800 8446 000 ggd@vggm.nl www.ggdgm.nl