23-04-04.04 Presentatie woonzorganalyse informatieavond raad 4 april.pdf

Woonzorganalyse Overbetuwe Informatieavond gemeenteraad 04 april 2023

Agenda • Waarom een woonzorgvisie • De huisvestingsopgave: -

Ouderen en mensen met een lichamelijke handicap Mensen met een verstandelijke handicap Mensen met een psychische kwetsbaarheid Uitstromers en andere ‘aandachtsgroepen’

• Aandachtspunten voor de visie • Vervolgproces woonzorgvisie

Waarom een woonzorgvisie? • • • • •

Vergrijzing Langer en weer thuis wonen Personeelstekorten, druk op zorg en zorgbudgetten Krapte op woningmarkt Nationaal Bouw- en Woonprogramma (BZK) -

Programma Thuis voor iedereen

-

Programma Wonen en zorg voor ouderen

• Programma Wonen, zorg en ondersteuning voor ouderen (VWS) • Gemeenten verplicht om woonzorgvisie op te stellen (vanaf 2024)

Lokale kaders en context • Woonagenda 2022 – 2025 • Beleidsplan sociaal domein 2020 - 2025 • Omgevingsvisie Overbetuwe 2040 Omgevingsvisie

Waar is nieuw beleid nodig, waar aanpassing bestaand beleid?

Beleidsplan sociaal domein

Woonagenda

Woonzorgvisie

Wat is een woonzorgvisie? • Analyse van de opgave • Ambities en doelen • Route om ambities te bereiken: -

Wie hebben we nodig?

-

Wat is rolverdeling gemeente en andere partijen?

-

Wat doen we lokaal, wat regionaal?

-

Hoe monitoren we de voortgang?

• Concretisering is vervolgstap: -

Uitvoeringsprogramma, prestatieafspraken

-

Afwegingkader nieuwbouwinitiatieven

Aanpak woonzorganalyse • Data-analyse • Landelijke trends en ontwikkelingen • Gesprekken met stakeholders: o Woningcorporaties o Zorgpartijen o Welzijnsorganisaties o Participatieraad

Uitkomsten woonzorganalyse Fase 1

Vergrijzing Overbetuwe Huishoudens

Inwoners 11%

16%

11%

17% 7% 11% 2% 4%

65-74 jaar

65-74 jaar

75-84 jaar

11%

85+ jaar 3%

Bevolking < 65 jaar 74% 2045

2022

80% 61% 2045

2022

75-84 jaar 17%

85+ jaar Huishoudens < 65 jaar

6%

2022: 6.200 65+ huishoudens 2045: 9.000 65+ huishoudens

Ouderen: vraag naar woonvormen • Regulier wonen (grootste groep) • Geclusterd wonen (voor mensen zonder of met lichtere zorgvraag) • Woonzorgcentrum -

Somatische beperking (SOM)

-

Psychogeriatrische beperking (PG)

Vraagprognose woonvormen ouderen • Twee vraagscenario’s - Basisvariant: demografische doorrekening naar 2045 - Trendscenario o Groter deel van ouderen met een zwaardere zorgvraag kiest voor geclusterd wonen i.p.v. zorginstelling o Aantrekkelijk nieuw geclusterd aanbod wakkert vraag aan, ook bij mensen zonder of met lichte zorgvraag

o De inzet van technologie maakt ‘thuis’ wonen vaker en langer mogelijk

Huisvestingsopgave ouderen: geclusterd wonen 1.970

2.000

1.770

1.800 1.600 1.330

1.400 1.200 1.000

970

970

1.050

1.100

1.390

1.410

1.180

800 600 400 200 0 2022

2025

2030

Vraag basisscenario

Vraag trendscenario

2040 Aanbod

2045

Huisvestingsopgave ouderen: woonzorgcentrum 700

640

600

540

500 410

390

400 300

300

330

320

400

350

300

200 100 0 2022

2025 Vraag basisscenario

2030 Vraag trendscenario

2040 Aanbod

2045

Huisvestingsopgave mensen met lichamelijke beperking • LG indicatie (Wlz) -

25 mensen met Wlz-indicatie in Overbetuwe

-

Prognose: aantal blijft constant

-

Vraag en aanbod in evenwicht

Vraag naar ‘geschikte’ woningen • Huidig aanbod geschikte woningen: 1.300 • Vraag stijgt door vergrijzing

Huisvestingsopgave mensen met verstandelijke beperking (Wlz VG) • Overbetuwe: 4,9 mensen met een verstandelijke beperking per 1.000 inwoners (Wlz indicatie) (lager dan NL-gemiddelde) • Trends:

-

Graag wonen in de buurt van werk en/of dagbesteding Toename vraag ‘lokaal wonen’ Toename vraag gespikkeld wonen

Huisvestingsopgave mensen met verstandelijke beperking (Wlz VG) 400 360 330

350 280

300 250

240

240

250

260

250

250

260

200 150 100

50 0 2022

2025 Vraag basisscenario

2030 Vraag trendscenario

2040 Aanbod geclusterd wonen

2045

Mensen met psychische kwetsbaarheid • Van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis: steeds meer zelfstandig wonen in de wijk

Huisvestingsopgave Beschermd Wonen GGZ Vraag-aanbod woonvormen BW 180

160

165

160

160 140 115

120 100

85

85

85

85

85

85

80 60

40 20 0 2022

2025 Vraag basisscenario

2030 Vraag trendscenario

2040

2045

Aanbod

Wmo en Wlz (GGZ-W)

Jaarlijkse woningvraag aandachtsgroepen Doelgroep

Jaarlijkse vraag (wooneenheden)

Uitstroom Jeugdzorg met verblijf

4

Uitstroom Beschermd Wonen

9

Uitstroom Maatschappelijke opvang

0-2

Statushouders

22-40

Spoedzoekers

65?

Totaal

100-120

Vragen?

Van analyse naar visie Fase 2

Aandachtsgebieden • De volgende onderwerpen komen (meestal) voor in een woonzorgvisie: - Realisatie passende woonvormen voor diverse groepen - Hoe zorgen voor beschikbaarheid van zorg, ondersteuning en welzijn - Hoe ondersteunen van ‘omzien naar elkaar’ - ‘Geschikt’ maken woonomgeving voor mensen met een zorgvraag

Aandachtsgebieden Op basis van landelijke onderzoeken en programma’s én vergelijkbare trajecten elders en input van stakeholders (corporaties, zorgpartijen) in Overbetuwe lichten we aandachtsgebieden toe. Prioritering, verdere invulling thema’s en maken van keuzes is onderdeel van het vervolgtraject

Passende woonvormen voor diverse groepen Denk aan: • Een aanbod aan geclusterd wonen en andere ‘tussenvormen’ (nieuwbouw en bestaande bouw) • Betaalbare woningen voor aandachtsgroepen (huur en koop) • (Voorlichting/ communicatie over de mogelijkheden voor) woningaanpassingen en voorbereid zijn op de toekomst • Stimuleren van doorstroming naar een geschikte, al dan niet geclusterde woning • Gerichte woningtoewijzing van geschikte en aangepaste woningen

Beschikbaarheid zorg, ondersteuning en welzijn Denk aan: • Clustering ouderen met een zorgvraag t.b.v. efficiënte zorgverlening (maar let ook op belasting 1e lijnszorg) . • Inzet zorgtechnologie om zorgverleners te ontlasten en zelfredzaamheid te vergroten. • Samenwerking tussen zorgaanbieders: expertise bundelen, efficiënte inzet personeel. • De mogelijkheid voor ‘tijdelijke zorg’ (na ziekenhuisopname of om mantelzorger op adem te laten komen). • Ambulante begeleiding voor mensen met een psychische kwetsbaarheid of verstandelijke beperking, met aandacht voor werk/dagbesteding, sociale contacten en financiën.

Ondersteunen van ‘omzien naar elkaar’ Denk aan: • • • •

Mogelijkheden voor ontmoeten nabij de woning en inzet op gemeenschapsvorming. Projecten voor ‘gemengd wonen’, waarbij mensen met en zonder zorgvraag bij elkaar wonen Voorkomen dat mantelzorgers overbelast raken -> mantelzorgondersteuning (advies, lotgenotencontact, respijtzorg, logeerzorg). Evt: Ruimte maken voor woonvormen die mantelzorg mogelijk maken (onder andere mantelzorgwoningen en pre-mantelzorgwoningen).

Een geschikte woonomgeving Denk aan: • Gewenste inrichting openbare ruimte: hoe zit het met de toegankelijk voor mensen met een mobiliteitsbeperking, is de openbare ruimte uitnodigend voor bewegen en ontmoeten. • Al of niet gewenste spreiding van voorzieningen en aandacht voor ‘mobiliteit’ voor inwoners die verder van voorzieningen wonen. • Juiste woning op de juiste plek: woningen voor mensen met een zorgvraag overal in de gemeente, of bij voorkeur dicht bij voorzieningen zoals winkels en openbaar vervoer?

Planning vervolg Wanneer

Wat

April

Informatiebijeenkomst gemeenteraad

Mei

Stakeholdersbijeenkomsten

14 juni

Rondetafelgesprek gemeenteraad

Zomer

Opstellen visie en afstemming

September

Besluitvorming in college

December

Besluitvorming in raad

Eind 2023/ begin 2024

Concretisering uitvoeringsprogramma en afwegingskader voor woonzorginitiatieven (besluitvorming in college)