23-02-28.02 RTGC uitgangspunten dorpsprofielen, Dorpsprofiel Heteren.pdf

Dorpsprofiel Heteren gemeente Overbetuwe

1

Dorpsprofiel Heteren

 Inwoners en huishoudens  Wonen  De woonomgeving  Leefbaarheid  Voorzieningen  Veiligheid en overlast  Sociale contacten  Zelfredzaamheid en weerbaarheid  Mobiliteit  Samenhang in de buurt  Inzet  Organisatiegraad  Betrokkenheidsprofielen en politieke kleur  Relatie met de gemeente

Dimensus Beleidsonderzoek

 Inwonersenquête Uitgenodigd: 625 inwoners Aselecte steekproef onder inwoners van 18 jaar en ouder Respons: 204 enquêtes (33%) (gemeente: 35%)

Feitelijke cijfers van gemeente, CBS en andere bronnen

2

Inwoners van Heteren Inwoners naar leeftijd

Inwoners: 5.006 Huishoudens: 2.060

17%

Leeftijd 0-15

17%

13%

Leeftijd 15-25

Huishoudens (CBS)

12%

20%

Leeftijd 25-45

21%

32%

Leeftijd 45-65

Dimensus Beleidsonderzoek

Overbetuwe

Eenpersoons

23%

26%

Stel zonder kinderen

34%

33%

Gezin met kinderen

43%

41%

30%

11%

Leeftijd 65-75

Leeftijd 75+

Heteren

11%

8%

Heteren

8%

Overbetuwe

Vergeleken met de gemeente heeft Heteren:  een gemiddelde leeftijdsopbouw  alleen iets meer inwoners van 25 tot 45 jaar.  iets meer gezinnen met thuiswonende kinderen.

3

Woningen in Heteren Woningen, naar eigendom

Woningen: ca 2.100 Heteren

71%

Overbetuwe

64%

Koop

19%

21%

Sociale huur

10%

15%

Overige huur

Eengezinswoning: 1.899 (90%) Flat/appartement: 204 (10%)

Gemiddelde WOZ-waarde Heteren: € 221.000

 Iets meer dan 70% koopwoningen.  De voorraad sociale huurwoningen is 19%, ongeveer gemiddeld.  Er staan in Heteren vooral eengezinswoningen (90%).  De gemiddelde WOZ-waarde is iets lager dan gemiddeld.  De woningen krijgen een hoge waardering.  23% van de woningen is van na 2000 (gemeente: 23%).

Dimensus Beleidsonderzoek

Overbetuwe: € 235.000 Waardering eigen woning Heteren: 8,0 Overbetuwe: 8,0

4

Woningaanpassing en verduurzaming Verwachtingen voor de toekomst

Heteren

Overbetuwe

% inwoners dat al maatregelen heeft genomen voor verduurzaming van de woning of dat nog wil gaan doen

63% 35% 67%

Heteren

53%

14%

33%

Overbetuwe

52%

16%

32%

34% al maatregelen genomen of nog mee bezig

wil de komende jaren in de huidige woning blijven

wil maatregelen gaan nemen

verwacht dat de woning moet worden aangepast bij ouder worden

niet van plan

 Bijna twee op de drie inwoners (63%) willen de komende jaren in de huidige woning blijven (gemeente: 67%)  Circa 17% wil verhuizen en dat is iets minder dan gemiddeld (gemeente: 21%).  35% denkt dat de woning moet worden aangepast bij het ouder worden (gemeente 34%).  Twee op de drie inwoners van Heteren zijn bezig (53%) of bereid (14%) de woning te verduurzamen. Dat is ongeveer gelijk aan het gemiddelde in de gemeente. Dimensus Beleidsonderzoek

5

De woonomgeving Percentage inwoners met een positief oordeel over aspecten van de woonomgeving

84%

voldoende groen

81%

79%

er is weinig kapot

80%

69%

buurt is schoon

Waardering wonen in de buurt

Heteren: 8,1 Overbetuwe: 8,2

68%

69%

straten en stoepen goed begaanbaar

71%

58%

openbaar groen goed onderhouden

57%

58%

voldoende parkeergelegenheid

62%

Heteren

Overbetuwe

Waardering woonomgeving

Heteren: 7,9 Overbetuwe: 8,0

 Het wonen in de buurt en de woonomgeving worden in Heteren goed gewaardeerd.  De tevredenheid over (het onderhoud van) de openbare ruimte laat in Heteren een gemiddeld beeld zien.  Men is iets minder tevreden dan gemiddeld over de parkeerruimte.  De inwoners van Heteren zijn iets meer dan gemiddeld tevreden over de hoeveelheid groen.

Dimensus Beleidsonderzoek

6

Leefbaarheid in de buurt Is de buurt afgelopen jaar vooruit of achteruit gegaan?

7%

Heteren

19%

Heteren: 7,8

6%

Overbetuwe

17% Vooruit

Waardering leefbaarheid Overbetuwe: 7,9

Achteruit

 De leefbaarheid wordt in Heteren goed gewaardeerd (7,8), dat is ongeveer gemiddeld (7,9).

 Vergeleken met de hele gemeente vinden in Heteren iets meer inwoners dat de leefbaarheid van de buurt achteruit is gegaan maar ook iets meer dat de buurt vooruit is gegaan.

Dimensus Beleidsonderzoek

7

Voorzieningen Percentage inwoners met een positief oordeel over (de nabijheid van) voorzieningen

95%

basisonderwijs

95%

85%

gezondheidszorgvoorz.

84%

speelvoorzieiningen

68%

62%

67%

sportvoorzieningen openbaar vervoer

53%

welzijnsvoorzieningen

53%

voorzieningen voor jongeren

34%

Heteren

78%

huisartsenpraktijk (2) apotheek (1)

60%

woonzorg ouderen

40%

gymzaal / sporthal (1) 80%

Overbetuwe

 Vergeleken met het gemiddelde in de gemeente zijn inwoners van Heteren minder tevreden over de sportvoorzieningen, het openbaar vervoer en welzijnsvoorzieningen  De tevredenheid over het aanbod / de nabijheid van winkels is in Heteren veel lager dan gemiddeld. Dimensus Beleidsonderzoek

basisschool (3) kinderopvang (6)

67%

39%

winkels voor dagelijkse boodschappen

Voorzieningen:

sportveld / tennisbaan (2) dorpshuis zalencentrum / oefenruimte bibliotheek kerk (2) 8

Veiligheid en incidenten Percentage inwoners dat zich vaak of soms onveilig voelt in de buurt

Heteren

1%

5%

Waardering veiligheid Heteren: 7,7

Overbetuwe: 7,6

Dimensus Beleidsonderzoek

Heteren

Overbetuwe

Diefstal uit woningen

1,8

2,0

Vernieling / misdrijf tegen openbare orde

5,9

3,2

Geweld en seksuele misdrijven

2,2

2,6

vaak onveilig

4%

soms onveilig Overbetuwe

Incidenten per 1000 inwoners (CBS, 2018)

 De veiligheidsbeleving is in het algemeen goed.  Vrijwel alle inwoners voelen zich altijd of meestal veilig.  Ruime voldoende voor veiligheid in de buurt.  In vergelijking met de gemeente komen in Heteren meer vernielingen / misdrijven tegen de openbare orde voor (in promille).

9

Overlast Percentage inwoners dat vindt dat vormen van overlast vaak of soms voorkomen in de buurt

Percentage inwoners dat (heel) veel overlast ervaart

77%

te hard rijden

76%

15%

overlast door verkeer

17%

69%

hondenpoep

68%

52%

rommel op straat

12%

overlast door geluid

12%

54%

50%

parkeeroverlast

45%

overlast door vervuiling/stank

36%

woninginbraak

44%

23%

vernieling straatmeubilair

overlast van buurtbewoners

9% 8%

9% 7%

33%

Heteren

Overbetuwe

Heteren

Overbetuwe

 De meest genoemde vormen van overlast in Heteren zijn te hard rijden en hondenpoep, net als gemiddeld in de gemeente.  Woninginbraken en vernieling van straatmeubilair komen minder voor dan gemiddeld in de gemeente.  Inwoners van Heteren ervaren iets minder overlast door verkeer dan gemiddeld.

Dimensus Beleidsonderzoek

10

Sociale contacten Percentage inwoners dat zich vaak of soms eenzaam voelt

Maakt minimaal wekelijks een praatje met buurtbewoners Heteren

16%

vaak eenzaam soms eenzaam

Overbetuwe

2%

18%

Heteren: 42%

Overbetuwe: 41%

Maakt zeker maandelijks een praatje met buurtbewoners Heteren: 91%

Overbetuwe: 88%

Maakt zelden of nooit een praatje met buurtbewoners Heteren: 9% Percentage inwoners dat afgelopen jaar actief was (geweest) in één of meer verenigingen / organisaties

Heteren

49%

Overbetuwe

49%

Dimensus Beleidsonderzoek

Overbetuwe: 12%

 Eén op de zes inwoners (17%) voelt zich wel eens (vaak of soms) eenzaam. Dat is iets minder dan gemiddeld.  De helft van de inwoners was afgelopen jaar actief in verenigingen en/of organisaties.

11

Zelfredzaamheid en weerbaarheid Werkenden en werkzoekenden

Heteren

Overbetuwe

Weerbaarheid

64%

Heteren

4% 61%

Overbetuwe

4%

betaald werk (>12 uur er week)

geen werk en op zoek naar werk

91%

kan zeker/waarschijnlijk terugvallen op familie

91%

kan zeker/waarschijnlijk

83%

terugvallen op vrienden

86%

60%

kan zeker/waarschijnlijk terugvallen op buurtgenoten heeft zeker/waarschijnlijk niemand om op terug te vallen

68%

3% 2%

Heteren

4%

8%

27%

29%

ondervindt 1 of meer problemen in het dagelijks leven kan niet gemakkelijk zelf hulp organiseren kan (zeer) moeilijk rondkomen

Percentage inwoners dat kan terugvallen op anderen als ze hulp of zorg nodig hebben

Dimensus Beleidsonderzoek

2%

10%

Overbetuwe

 De meeste inwoners kunnen bij problemen wel terugvallen op familie en/of vrienden; Men kan ook vaker dan gemiddeld in de gemeente terug vallen op buurtgenoten. 3% heeft niemand om op terug te vallen.  Een kwart ervaart één of meer problemen in het dagelijks leven. Het gaat dan vooral om de lichamelijke gezondheid. Eén op de tien inwoners kan niet gemakkelijk zelf hulp organiseren als dat nodig is; 2% kan moeilijk rondkomen met het huishoudinkomen, in de gemeente is dat 4%.  62% voldoet aan de beweegnorm (min. 5 dagen 30 minuten bewegen); in de gemeente is dat 61%.  Gemiddeld geeft men een 7,9 voor de eigen gezondheid (gemeente: 7,8).

12

Zelfredzaamheid (bron: gemeente)

Heteren

Overbetuwe

Aantal bijstandsuitkeringen / 1000 inwoners

12

15

Aantal jeugdzorgindicaties / 1000 0-20 jarigen

169

133

Aantal indicaties huishoudelijke hulp / 1000 65+’ers

78

65

Aantal indicaties Wmo-vervoer / 1000 65+’ers

130

105

Aantal indicaties woningaanpassingen / 1000 65+’ers

45

44

Dimensus Beleidsonderzoek

 Het aandeel inwoners met een bijstandsuitkering is in Heteren iets lager dan gemiddeld; bijzondere bijstand komt even veel voor in Heteren als gemiddeld.  Er zijn in Heteren meer indicaties voor jeugdzorg (afgezet tegen het aantal 0-tot 20-jarigen) dan gemiddeld in de gemeente.  Er zijn ook meer indicaties voor Wmovoorzieningen huishoudelijke hulp en vervoersvoorzieningen (afgezet tegen het aantal 65+’ers in Heteren).

13

Mobiliteit Percentage inwoners dat vaak of soms gebruik maakt van vervoersvormen

90%

eigen auto

87%

73%

fiets

73%

50%

meerijden met anderen

49%

24%

openbaar vervoer

regiotaxi

23%

Dimensus Beleidsonderzoek

28%

4% 6%

3% 3%

 Van de fiets wordt even veel gebruik gemaakt als gemiddeld in de gemeente.  Het gebruik van het openbaar vervoer is lager dan gemiddeld; 45% gaat zelden of nooit met het OV (gemiddeld is dat 32%).

40%

E-bike

 scooter / brommer

 De auto is in Heteren het meest gebruikte vervoermiddel.

Randwijk

 Circa 10% van de inwoners van Heteren heeft geen auto of gebruikt hem nooit.

Overbetuwe

14

Samenhang in de buurt Reacties op uitspraken over de sociale samenhang in de buurt (% (helemaal) eens / % (bijna) altijd)

Spreekt jongeren (bijna) altijd aan bij overlast: 63%

buurtbewoners staan altijd voor elkaar klaar

79%

mensen in de buurt gaan prettig met elkaar om

80%

63%

voelt zich thuis in de buurt

37%

heeft veel contact met andere bewoners

40%

Overbetuwe: 67%

Spreekt andere buurtbewoners (bijna) altijd bij overlast: Heteren: 67%

63%

voelt zich betrokken bij de meeste mensen in de buurt

Overbetuwe: 63%

42% 40%

84%

buren houden altijd/meestal een oogje in het zeil bij afwezigheid kan altijd/meestal terecht bij buurtbewoners als er iets vervelends gebeurt gaat altijd/meestal als er iets wordt georganiseerd in de buurt

85%

62%

 De sociale samenhang in de buurt is als wordt afgegaan op de stellingen, ongeveer gelijk aan het gemiddelde in de gemeente.

63%

51% 56%

Heteren

Dimensus Beleidsonderzoek

Heteren: 65%

63%

Overbetuwe

 Men voelt zich iets minder betrokken bij de meeste buurtbewoners en gaat minder vaak als er activiteiten worden georganiseerd.

15

Inzet voor de buurt Percentage inwoners dat zich afgelopen jaar heeft ingezet Inzet voor de (leefbaarheid in de) buurt en voor anderen

helpen met schoonhouden / onderhouden van de buurt Waardering leefbaarheid doet het al: Heteren: 28%

Overbetuwe: 31% Heteren: 7,7

37%

ingezet voor de leefbaarheid in de buurt, intensief of incidenteel

wil het doen: Heteren: 26%

Overbetuwe: 25%

Overbetuwe: 8,0

40%

76%

wil zich de komende jaren zeker of misschien inzetten

78%

helpen met buurtpreventie doet het al: Heteren: 35%

Overbetuwe: 33%

Wil het doen: Heteren: 38%

Overbetuwe: 41%

meedenken met de gemeente ingezet als vrijwilliger, intensief of incidenteel



doet het al: Heteren: 14%

Overbetuwe: 14%

42%

wil het doen: Heteren: 44%

Overbetuwe: 47%

46%

ingezet als mantelzorger, intensief of incidenteel

48%

53%

ingezet voor hulp aan buren, intensief of incidenteel

52%

Heteren

Dimensus Beleidsonderzoek

44%

 Als het gaat om de inzet voor de buurt en voor andere bewoners komt het beeld van Heteren sterk overeen met dat van de gemeente als geheel.

Overbetuwe

16

Organisatiegraad Bekendheid en contact met de dorpsraad

52%

Heteren

Overbetuwe

9% 41% 4%

bekend met (mensen uit) de dorpsraad gaat regelmatig naar bijeenkomsten van de dorpsraad

 Inwoners van Heteren kennen iets vaker dan gemiddeld (mensen in) de dorpsraad en gaan ook vaker naar een bijeenkomst van de dorpsraad.  Inwoners van Heteren komen minder vaak bij elkaar dan gemiddeld om samen iets te organiseren

Frequentie van overleg met buurtbewoners om samen iets te organiseren

Heteren 1% 7% Overbetuwe 2%

11%

9% > 6 keer per jaar

Dimensus Beleidsonderzoek

80% 13%

76% 2 tot 6 keer per jaar

1 keer per jaar

niet samengewerkt

17

Betrokkenheidsprofielen en politieke kleur Typering van de inwoners op basis van betrokkenheidsprofielen (bron: Citisens)

zelfbewuste aanpakkers

31%

43%

23%

20%

honkvaste buurtbewoners

6%

eigengereide digitalen

6%

5%

zorgzame senioren

4%

3%

stadse nomaden

0%

kritische vernieuwers

0%

1%

0%

22%

CDA

Heteren: 7,7 28% 14%

PvdA

20%

gevestigde beïnvloeders

Waardering leefbaarheid

GBO

21%

geïnformeerde gezinsdrukte

Stemgedrag bij gemeenteraadsverkiezingen 2018 Bron: gemeente

7%

Overbetuwe: 8,0 13% 11%

VVD

17%

11%

CU

5%

9%

Groen Links

9%

Heteren

D66

9%

Overbetuwe

BBO SGP

20%

7%

8%

12% 12%

Heteren

Overbetuwe

1%

3%

  Op basis van de betrokkenheidsprofielen (van Citisens) komen de zelfbewuste aanpakkers in Heteren het meest voor (ook meer dan gemiddeld). Vergeleken met de gemeente zijn er minder honkvaste buurtbewoners.  Het CDA is in Heteren de grootste partij, maar minder groot dan gemiddeld in de gemeente. GBO en PvdA trekken in Heteren juist relatief meer stemmen dan gemiddeld en zijn de tweede en derde partij.

Dimensus Beleidsonderzoek

18

Relatie met de gemeente Percentage inwoners met een positief oordeel over stellingen over van de inzet van en relatie met de gemeente

gemeente betrekt de buurt voldoende bij de aanpak van leefbaarheid gemeente ondersteunt buurtinitiatieven voor leefbaarheid en veiligheid voldoende

38%

Heteren: 6,8

37%

Overbetuwe: 6,9 42%

41%

gemeente luistert voldoende naar de mening van de inwoners

26% 26%

Waardering voor de wijze waarop de gemeente inwoners en organisaties betrekt bij plannen en beleid Heteren: 6,4 Overbetuwe: 6,5

22%

gemeente stelt zich flexibel op als dat nodig is



27%

Heteren

Dimensus Beleidsonderzoek

Waardering voor de zorg van de gemeente voor de woon- en leefomgeving

Overbetuwe

 Inwoners van Heteren oordelen gemiddeld over de rol en inzet van de gemeente.  Ook de rapportcijfers zijn ongeveer gemiddeld.  26% wil met de gemeente in gesprek over het dorp en dat is iets minder dan gemiddeld (31%). 19

Dorpsprofiel Heteren samengevat

 De woonomgeving en de openbare ruimte worden goed (gemiddeld) gewaardeerd  De veiligheidsbeleving is goed in Heteren  Woninginbraken en vernieling van straatmeubilair komen minder vaak voor dan gemiddeld  De inzet voor de buurt en voor anderen is goed (gemiddeld)  Inwoners van Heteren zijn vaker bekend met de dorpsraad en gaan ook meer naar bijeenkomsten.

Dimensus Beleidsonderzoek

 Iets meer mensen vinden dat de leefbaarheid achteruit is gegaan  Inwoners van Heteren zijn veel minder tevreden over de nabijheid van winkelvoorzieningen  Vergeleken met het gemiddelde is de tevredenheid over de sportvoorzieningen, het openbaar vervoer en welzijnsvoorzieningen lager  Vernielingen / misdrijven tegen de openbare orde komen verhoudingsgewijs meer voor  Minder mensen kunnen terugvallen op buurtgenoten als ze problemen hebben  Er wordt in verhouding vaker een beroep gedaan op jeugdzorg en de Wmo  Er wordt minder vaak samen iets met buurtbewoners georganiseerd dan gemiddeld.

20

Aandachtspunten vanuit de dorpsanalyse

Dimensus Beleidsonderzoek

21

Meest genoemde onderwerpen voor vervolg

 Het dorpshart / centrumplan  Winkels  Openbaar vervoer  Verkeersveiligheid  Parkeerbeleid  Betaalbare woningen voor jongeren en ouderen (appartementen)  (Niet-commerciële) ontmoetingsplek  Veiligheid / handhaven  Verdeling van de gemeentegelden (niet alleen naar Elst)  Onderhoud van trottoirs

Dimensus Beleidsonderzoek

22