22-12-20.03 Presentatie RTGC evaluatie huidige welstandsnota en uitgangspunten nieuw beleid d.d. 20-12-2022.pptx

Evaluatie huidige welstandsnota & uitgangspunten nieuw beleid RTGC d.d. 20 december 2022

Vandaag • Huidige situatie – Ambitiedocument implementatie O-wet – Opbouw huidige welstandsnota – Enkele cijfers

• Op weg naar uitgangspunten nieuwe nota – Te maken keuzes bij opstellen nota – Wat komt hierbij naar voren uit evaluatie – Gesprek: eerste gevoel voor uitgangspunten

• Verdere proces

Raadsbesluit d.d. 15 nov. 2022 • Verordening Ruimtelijke Kwaliteit • Benoemingsbesluit – Adviseur ruimtelijke kwaliteit – Twee leden monumenten – Flexibele schil

t

e u N

n o n

de r de

e w O

Ambitiedocument (23 mrt ‘21) Opgesteld door de raadswerkgroep Omgevingswet: • We bieden ruimte voor particuliere en private initiatieven. Inwoners en bedrijven krijgen ruimte om initiatieven te realiseren. We laten daarbij los waar mogelijk, maar stellen kaders waar nodig. • We denken niet in regeltjes, maar denken mee en denken in mogelijkheden. We houden de menselijke maat in de gaten. • We maken optimaal gebruik van onze instrumenten: alleen noodzakelijke regels, overzichtelijk geordend, met ruimte voor lokaal maatwerk. • We werken soms mee aan een initiatief op de ene plek, maar niet aan een soortgelijk initiatief op een andere locatie. Dat is geen willekeur, dat is juist maatwerk.

Opbouw nota • Regels waar gebouwen en de omgeving aan moet voldoen • Toets ‘redelijke eisen van welstand’ door CRK

– Gebiedsgerichte criteria (15 gebieden) – Objectgerichte criteria – Criteria veel voorkomende kleine bouwwerken

Aantal plannen in CRK

Cijfers

600 400 200 0 2019

2020 Aantal

2020 360 plannen in totaal behandeld

305 in mandaat adv. ruimtelijke kwaliteit (18 dossiers betrekking op monument)

195 keer aanvraag omg.vergunning

77,5% akkoord

70 keer vooroverleg 45% akkoord

2021 Raming

22,5% niet akkoord 55% niet akkoord

25 keer intern verzoek 15 keer adviesgesprek

55 plannen in 56,4% o.b.v. eerder positief advies ambt. mandaat 43,6% o.b.v. sneltoetscriteria welstandsnota (15% van totaal) 0 plannen aan voltallige commissie voorgelegd

2022 (t/m Q3)

Wat zegt ‘niet akkoord’ eigenlijk?

Evaluatie - Gebruikte bronnen • Jaarverslag 2019/2020 - Commissie ruimtelijke kwaliteit Overbetuwe (Gelders Genootschap); • Verslag jaarlijkse evaluatie tussen de leden van de commissie, ambtelijk secretaris welstand en vergunningverleners d.d. 30 januari 2020; • Omgevingswet (voor inzicht in de wettelijke vereisten); • Onder begeleiding stedenbouwkundig bureau SRO diverse gesprekken plaatsgevonden met de voormalige en huidige ambtelijk secretaris, stedenbouwkundige en vergunningverleners. – Doel van deze gesprekken was inzicht te krijgen in wat goed gaat en wat – in het licht van de Omgevingswet – aanscherping verdient.

Vraag 1 Reikwijdte van het nieuwe welstandsbeleid

Reikwijdte welstandsbeleid (1) Evaluatie Omgevingsplan is dé plek waar regels uit verschillende disciplines samenkomen Hier vindt de afweging van belangen plaats

Reikwijdte welstandsbeleid (2) Moet

Rijksmonumenten

Voorstel Architectuur / welstand Rijks- en gemeentelijke monumenten

Elders Landschap

Stedenbouw

Cultuurhistorie

Erfinrichting

Reikwijdte welstandsbeleid (3) De overgebleven welstandsregels Bedoeld om uitstraling te behouden van gebieden en panden die belangrijk zijn voor identiteit kernen en landschap. Integrale afweging initiatief blijft: Omgevingsplan en Omgevingstafel

Vraag 1 Welke reikwijdte ziet u graag voor het nieuwe welstandsbeleid?

Vraag 2 Wat voor regels en op welk sturingsniveau?

Uit de evaluatie • Naar CRK gaan nu soms ‘laatste horde’

– Meedenken aan voorkant: in lijn met O-wet – Meedenken: kennis en kunde commissie wordt goed benut

• Goede ruimtelijke kwaliteit begint al in planontwikkelingsfase

– Beeldkwaliteitsplannen – Gemotiveerd afwijken; toch positief advies

Evaluatie – de 3 criteria Gebiedsgerichte criteria

Objectgerichte criteria

Loketcriteria

• Minder regels: verbeterdoel wet • Meer flexibiliteit: minder gebieden • Angst voor excessen • Meer inspirerend: minder uitgebreide toetsingskaders waar mogelijk

• Nu objectgerichte criteria voor excessen, monumenten, zendinstallaties en archeologisch kwaliteit • Nergens blijkt behoefte aan méér

• Kleine bouwwerken • Deze regels overeind houden en uitbreiden • Meer ambtelijk mandaat (binnen duidelijke kaders) • Snelheid proces ten goede

Meer inspirerend, minder toetsend • Per gebied: set inspirerende en bindende kaders – Hoog sturingsniveau: -> meer bindend – Laag sturingsniveau: -> meer inspirerend

Gebiedscriteria - Sturingsniveau per gebied Bepalen identiteit kernen en zicht vanuit landschap Voorstel: alleen langs belangrijke wegen, dorpsranden en centra

Gebiedscriteria en aantal gebieden • Aantal deelgebieden reduceren – Van 18 naar 7/8 – Geen onderverdeling tijdsperiode

• Gebiedsbeschrijving als separaat document – Atlas van Overbetuwe

Objectgerichte welstandscriteria • Bedoeld voor indiv. panden, niet gebieden Rijks en gemeentelijke monumenten

Toch hoog sturingsniveau, ook in gebied met lager sturingsniveau

Andere karakteristieke panden

Kennen we nu ook niet; i.v.m. deregulering nu niet alsnog toevoegen

Evaluatie loketcriteria: ambtelijk mandaat 2019 =0

2020 = 15%

2021/ 2022 ?

• Gemeente als commissie erg positief • Beiden zien hierin ruimte voor groei • Verruiming bij aanpassing nota • Wanneer toepasbaar? Duidelijk in nota verankerd

Een toekomstbeeld … Eenvoudige aanvraag

Gemiddelde aanvraag

Complexe aanvraag

Ambtelijke toets

Rayonarchitect en ambtelijk secretaris CRK

Flexibele schil: aanhaken disciplines (grote cie)

70% van de aanvragen

30% van de aanvragen

Bij initiatieffase/ Omgevingstafel bij complexe initiatieven Inbrengen inspirerende kaders door ambtelijk secretaris of adviseur ruimtelijke kwaliteit Mogelijke tijdswinst bij uiteindelijke toetsing

Vraag 2

• •

Uw ideeën m.b.t. regels en sturingsniveau?

• • • •

Inspirerende en toetsende kaders; Uitvoerige, beperkte of geen kaders; Excessenregeling Gebiedscriteria: aantal gebieden omlaag? Objectgerichte criteria: niet uitbreiden? Loketcriteria/ ambtelijk mandaat uitbouwen of niet?

Vraag 3 Hoe ziet het participatieproces eruit?

Participatieproces op hoofdlijnen Participatief opstellen welstandsnota • Met afgevaardigden gebied in – Deelgebieden formuleren – Ateliers – Sturingsniveaus en kaders bepalen

• Opstellen Atlas Overbetuwe • Concept nota Vaststelling Q4 2023/ Q1 2024

Vraag 3 Uw ideeën omtrent het participatieproces?

Vervolgproces • Opstellen uitgangspunten nieuwe welstandsbeleid • Incl. concreet voorstel voor participatieproces April 2023

Voor zomerreces

Q3/Q4 2023

Q1 2024

Vaststelling raad uitgangspuntennotitie incl. participatieplan

Bureau opdracht gegeven om welstandsbeleid op te stellen

- Het gebied in (o.b.v. participatieplan) - Schrijven welstandsbeleid

Vaststellen nieuwe welstandsbeleid