Document · PDF

22-07-05.06 Relevant stuk 1,Jaarstukken 2021 DEFINTIEF

Gemeenteraadsvergadering 5 juli 2022, gemeente OverBetuweBij agendapunt: Jaarstukken 202133.086 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Jaarstukken

2021

5 Registratienummer: 2022-021715

Foto: Foto Suzan

1 3

INHOUDSOPGAVE Jaarstukken 2021 .............................................................................................................................................................. 1 Inhoudsopgave .................................................................................................................................................................. 2 Inleiding / Jaarrekening in één oogopslag ......................................................................................................................... 3 Analyse rekeningresultaat 2021 en structurele doorwerking naar 2022 ............................................................................. 6 Bestemming rekeningresultaat .......................................................................................................................................... 8 Programma 1 Openbare orde en veiligheid .................................................................................................................... 10 Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat ................................................................................................................. 12 Programma 3 Economische zaken .................................................................................................................................

15 Programma 4 Onderwijs .................................................................................................................................................. 17 Programma 5 Cultuur, sport en recreatie ......................................................................................................................... 20 Programma 6 Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening ..................................................................... 27 Programma 7 Volksgezondheid en milieu ....................................................................................................................... 35 Programma 8 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting .................................................................................................. 39 Programma 9 Financiën en bedrijfsvoering ..................................................................................................................... 45 Programma 10 Algemeen bestuur ................................................................................................................................... 48 Algemene dekkingsmiddelen, VPB, onvoorzien en mutaties reserves .............................................................................

50 Paragrafen....................................................................................................................................................................... 54 I. Lokale lasten............................................................................................................................................................ 54 II. Weerstandsvermogen ............................................................................................................................................. 61 III. Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................................................. 67 IV. Financiering ........................................................................................................................................................... 73 V. Bedrijfsvoering ........................................................................................................................................................ 77 VI. Verbonden partijen ................................................................................................................................................ 83 VII. Grondbeleid .......................................................................................................................................................... 97 VIII.

Corona............................................................................................................................................................... 101 B. JAARREKENING ...................................................................................................................................................... 109 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .................................................................................................. 109 Overzicht van baten en lasten ................................................................................................................................... 113 Toelichting overzicht van baten en lasten ................................................................................................................. 114 Analyse begrotingsrechtsmatigheid .......................................................................................................................... 116 Overzicht aanwending onvoorzien ............................................................................................................................ 117 Overzicht incidentele baten en lasten .......................................................................................................................

118 Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves .......................................................................... 119 WNT ......................................................................................................................................................................... 119 Balans ....................................................................................................................................................................... 120 Toelichting op de balans ........................................................................................................................................... 122 Gebeurtenissen na balansdatum .............................................................................................................................. 129 C. BIJLAGEN ................................................................................................................................................................ 130 I. Lijst met gebruikte afkortingen ............................................................................................................................... 130 II. Specificatie onttrekkingen Algemene Reserve ...................................................................................................... 131 III.

Voortgang onderzoeken Rekenkamercommissie (RKC) ...................................................................................... 132 IV. Overzicht SISA .................................................................................................................................................... 135 V. Controleverklaring ................................................................................................................................................ 147

INLEIDING / JAARREKENING IN ÉÉN OOGOPSLAG Hierbij bieden wij u de jaarstukken 2021 aan. In de jaarstukken leggen we verantwoording af over de uitvoering van het in de begroting vastgestelde beleid. Net als in 2020 heeft het Corona-virus in 2021 grote invloed gehad op onze inwoners, bedrijven, maatschappelijke instellingen en onze eigen organisatie. Het voortdurend moeten reageren op de gevolgen van het virus vraagt het nodige van de mentale veerkracht van een ieder. We hebben onze dienstverlening zoveel als mogelijk kunnen continueren. De landelijke steunpakketten voor Corona zijn aangevuld met gemeentelijke steun. In de paraaf Corona gaan we hier verder op in. Resultaat We sluiten het jaar 2021 af met een overschot van € 8.527.000. In de 2e Bestuursrapportage 2021 werd uitgegaan van een verwacht nadelig saldo van € 1.004.000. Op basis van de positieve financiële consequenties van de septembercirculaire 2021 werd het verwachte nadeel bijgesteld naar € 256.000. Het grotendeels incidentele resultaat wordt mede veroorzaakt door het positieve resultaat in het Sociaal Domein van € 3,5 miljoen en Coronamiddelen van € 0,9 miljoen. Voor een specifieke toelichting op het resultaat 2021 verwijzen we naar het hoofdstuk “Analyse rekeningresultaat”. Algemene Reserve Op grond van deze jaarrekening bedraagt de omvang van de Algemene Reserve op 31 december 2021 € 9,3 miljoen.

Bij de bestemming van het resultaat 2021 wordt voorgesteld om een bedrag van € 6,1 miljoen als vrij besteedbaar toe te voegen aan de Algemene Reserve. De stand komt daarmee dan uit op € 5,5 miljoen. Leeswijzer De jaarstukken bestaan uit drie onderdelen; A. het jaarverslag, B. de jaarrekening en C. de bijlagen. In het jaarverslag zijn de beleidsmatige en financiële verantwoording van de programma’s en ook de voorgeschreven paragrafen opgenomen. Daarnaast is een extra paragraaf over Corona toegevoegd. In het onderdeel jaarrekening vindt u het overzicht van baten en lasten en ook de balans met alle bijbehorende toelichtingen. De bijlagen bestaan naast een overzicht van de gebruikte afkortingen, uit een specificatie van de onttrekkingen aan de algemene reserve, een overzicht follow-up onderzoeken Rekenkamer Commissie en het overzicht Sisa.

Weergave van de werkelijke lasten en baten van 2021 Hieronder ziet u een weergave van de werkelijke lasten en baten 2021 WERKELIJKE UITGAVEN 2021 (bedragen x €1.000) 1. Openbare orde en veiligheid

€

4.000

2. Verkeer, vervoer en waterstaat

€

5.300

3. Economische zaken

€

1.800

4. Onderwijs

€

5.700

5. Cultuur, sport en recreatie

€

8.800

6. Sociale voorzieningen en maatschapp. dienstverlening

€

52.200

7. Volksgezondheid en milieu

€

10.100

8. Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting

€

6.000

9. Financiën en bedrijfsvoering

€

15.500

10. Algemeen bestuur

€

3.100

Totale uitgaven programma’s en bijbehorende projecten

€ 112.500

Diverse overige lasten (onvoorz., inning belast., stort. reserves)

€

Totaal uitgaven

€ 120.100

7.600

WERKELIJKE INKOMSTEN 2021 (bedragen x €1.000) OZB

€

8.300

Afvalstoffenheffing

€

5.500

Rioolheffing

€

2.100

Huuropbrengst accommodaties (o.a. De Helster)

€

900

Precariobelasting kabels en leidingen

€

2.800

Uitkeringen gemeentefonds

€

66.900

Uitkeringen sociaal deelfonds

€

8.500

Rente eigen en vreemd vermogen

€

900

Leges (o.a. bouwvergunningen, APV)

€

2.600

Doeluitkeringen Rijk (o.a. WWB)

€

9.500 €

Onttrekkingen uit reserves

5.200

TOZO-uitkering (vanwege corona)

€

1.400

Diverse overige baten

€

14.000

Totaal inkomsten

€

128.600

ANALYSE REKENINGRESULTAAT 2021 EN STRUCTURELE DOORWERKING NAAR 2022 Analyse rekeningresultaat Hieronder is een (beknopte) analyse opgenomen van het verschil tussen het werkelijke rekeningresultaat 2021 en het verwachte resultaat op basis van de 2e Bestuursrapportage 2021 (2e Berap - 2021). (bedragen x €1.000) Verwacht saldo 2021 bij 2e Berap - 2021

- 1.004

Mutaties 2021 septembercirculaire 2021

+ 748

Bijgesteld verwacht saldo 2021

- 256

Werkelijk saldo 2021

+ 8.527

Te verklaren voordelig resultaat

+ 8.783

Budgettaire verschillen > € 100.000 t.o.v. bijgesteld verwacht saldo 2021 (bedragen x €1.000) Nadelen Grondexploitatie (per saldo storting in VZ verliesgevende complexen)

- 265

Storting in voorziening verwacht nadeel De Woongaard

- 1.035

Totaal nadelen

- 1.300

Voordelen Sociaal Domein (hoofdzakelijk jeugdzorg, maar is nog het voorlopige saldo)

3.500

Overschot corona 2021 (zie uitgebreide toelichting in paragraaf 8 Corona)

877

Lagere kapitaallasten door vertraging projecten infrastructurele werken

640

Hoger BUIG-budget en lagere WWB-lasten

600

Meeropbrengst leges bouwvergunningen

452

Onderbesteding P-budget

417

Niet ingezette financiële ruimte

365

Lagere kapitaallasten door vertraging projecten onderwijshuisvesting

350

Onderbesteding afvalinzameling

318

Terugontvangst dividendbelasting winstuitkering 2020 GEM Westeraam

268

Onderbesteding budget duurzaamheid

232

Onderbesteding onderwijsachterstandenbeleid en leerlingenvervoer

228

Onderbesteding sportaccommodaties

193

Diverse voordelen TV overhead (o.a. huisvesting en facilitaire uitgaven)

168

Definitieve afrekening SPUK-bijdrage 2020 (hoger uitkeringspercentage)

165

Lagere uitgaven RTG

132

Algemene Uitkering decembercirculaire 2021 en afrekening voorgaande jaren

127

Diverse posten TV belastingen (hogere OZB, lagere WKR en lagere diverse uitgaven)

120

Onderbesteding budget meedoenregeling

104

Onderbesteding budget schuldhulpverlening

101

Onderbesteding budget speeltuinen

100

Totaal voordelen Saldo kleinere overige voor- en nadelen (per saldo voordeel) Totaal verklaard lager voordelig resultaat

9.457 626 8.783

Structurele doorwerking De structurele afwijkingen in deze jaarrekening 2021 zijn opgenomen in de 1e Berap - 2022.

BESTEMMING REKENINGRESULTAAT Het rekeningoverschot over 2021 bedraagt afgerond € 8.527.000. Wij stellen voor om het rekeningresultaat als volgt te bestemmen: a. het overschot Corona (€ 877.000) en het overschot Duurzaamheid (€ 232.000) toe te voegen aan respectievelijk de bestemmingsreserve Corona en de bestemmingsreserve Duurzaamheid. b. een nieuwe bestemmingsreserve Opbouw lokale infrastructuur beschermd wonen vormen en de eenmalige ambulantiseringsmiddelen 2021 (€ 416.000) en het overschot Ambulantisering GGZ (€ 40.000) hierin te storten. c. € 820.000 voor de in onderstaande toelichting benoemde doelen vanuit het rekening resultaat beschikbaar te stellen en geoormerkt te storten in de Algemene Reserve. c. € 6.142.000 als vrij besteedbaar toe te voegen aan de Algemene Reserve. Toelichting nader te bestemmen bedragen Corona (€ 877.000) In 2021 zijn de compensatie ontvangsten € 877.000 hoger dan de daadwerkelijke Coronakosten. Dit voordeel wordt gereserveerd voor de besteding ervan in 2022 (zie hiervoor het raadsbesluit in raad mei 2022). Duurzaamheid (€ 214.000) Via een aangenomen motie (18mo043) is het college gevraagd om bij onderbesteding van het jaarlijks beschikbare budget de ruimte beschikbaar te houden voor maatregelen, die ten goede komen aan het realiseren van klimaatdoelstellingen.

Ambulantiseringsmiddelen (€ 416.000 en € 40.000) In 2021 hebben de regiogemeenten en centrumgemeente Arnhem een eerste bestuurlijke afspraak gemaakt over een overdracht van 'ambulantiseringsmiddelen' van centrumgemeente Arnhem naar de regiogemeenten. Deze middelen zijn bestemd voor de opbouw van de lokale infrastructuur zoals omschreven in hoofdstuk 4 van de Kadernota Samen aan Zet 2022 - 2025 (beschermd wonen). Dit met het doel binnen een periode van 10 jaar daadwerkelijk vorm te geven aan de beweging naar 'Beschermd Thuis'. Bij de opbouw van lokale infrastructuur gaat het o.a. over: woonvormen, diverse vormen van preventieve zorg en ondersteuning, bemoeizorg, herstelactiviteiten, inzet ervaringsdeskundigen en (extra) aandacht voor inkomen, dagbesteding en werk. Hoe de gemeente Overbetuwe dit gaat doen, zal worden uitgewerkt in een lokaal uitvoeringsplan. Omdat we het hebben over een proces van meerdere jaren en de financiële consequenties nog niet duidelijk zijn is het voorstel om de niet ingezette middelen 2021 te reserveren. P-budget (€ 295.000) Het overschot op het P-budget is met name te verklaren door het niet volledig benutten van het opleidingsbudget, budget meerkeuzemenu, budget reis- en verblijfskosten, meer inkomsten vanuit het UWV en nog niet afgeronde functiewaarderingstrajecten.

Het voorstel is om hiervan een bedrag van € 295.000 te bestemmen voor de ingezette verbetering van primaire dienstverleningsprocessen en nog lopende fuwa-trajecten met mogelijke terugwerkende krachten. Zie de nadere toelichting in de Paragraaf Bedrijfsvoering.

POK-middelen (€ 220.000) Deze gelden zijn als taakmutatie in de decembercirculaire 2021 beschikbaar gekomen in het kader van de parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag (POK) en worden voor dit doel gereserveerd. De rijksoverheid geeft aan dat naast de hersteloperatie voor getroffen ouders en kinderen er ook maatregelen nodig zijn die structureel tot brede verbeteringen in beleid en uitvoering moeten leiden. Onderdeel hiervan is het versterken van de dienstverlening bij alle onderdelen van de overheid en dus ook bij gemeenten. Aan de algemene uitkering zijn daarom middelen toegevoegd voor: # Robuust rechtsbeschermingssysteem # Systeemleren # Versterking ondersteuning wijkteams # Impuls integraal werken. Speeltuinen en speelweiden (€ 95.000) Bij de speeltuin De Eshof is afgelopen jaar een particulier stuk grond overgedragen aan de gemeente. Door vertraging in de opschoning en het snoeien van de bomen, realiseren we de inrichting van dit stuk grond pas in 2022. Daarnaast is in 2021 de uitvraag gedaan voor het vervangen van valondergronden. Vanwege het weer en de periode van het jaar, is dit doorgeschoven naar voorjaar 2022. De benodigde budgetten worden voor dit doel gereserveerd. Investeringen maatregelen SD (€ 62.000) Het budget is beschikbaar gesteld voor investeringen ten behoeve van de 18 maatregelen om grip te krijgen op de uitgaven in het sociaal domein.

Deze maatregelen lopen door tot en met 2024, de investeringen idem dito. Kunst (€ 49.000) Door een tekort aan capaciteit bij het cluster Kunst, Cultuur en Erfgoed is het opstellen van een onderhoudsplan voor de bijna 40 kunstwerken in de openbare ruimte meerdere jaren uitgesteld. Onlangs is duidelijk geworden dat onderhoud urgent is bij een aantal kunstwerken. Met het over te hevelen budget uit 2021 stellen we een onderhoudsplan op voor alle kunstwerken in de openbare ruimte. Integraal beheer en openbare ruimte (€ 35.000) Om een vervolg te geven aan het IKP Openbare Ruimte is er in 2021 een eenmalig voorbereidingsbudget beschikbaar gesteld van € 35.000. Door de prioritering van het opstellen van de integrale beheerplannen is hier nog geen gehoor aan gegeven. Dit willen we graag in 2022 oppakken tegelijk met de verdere uitwerking van de ambities van het IKP OR. Kwaliteitsborging bouw- en woningtoezicht (€ 24.000) Deze gelden zijn als taakmutatie in de decembercirculaire 2021 beschikbaar gekomen voor de noodzakelijke voorbereidingen die de gemeenten nog moeten treffen tot de inwerkingtreding van de Wet kwaliteitsborging (Wkb). De ontvangen middelen reserveren we voor dit doel. Inburgering (€ 23.000) Deze gelden zijn als taakmutatie in de decembercirculaire 2021 beschikbaar gekomen voor inburgering en worden voor dit doel gereserveerd.

Proces woonwagenstandplaatsen (€ 17.000) In 2021 is budget aangevraagd voor de inhuur van de contactpersoon van de woonwagenbewoners, het participatieproces met omwonenden en woonwagenbewoners aan de Platenmakersstraat en de uitvoering van de verdere planologische procedure. Inzet van de contactpersoon is doorlopend gedurende 2022, het participatieproces start nadat er financiële afspraken over de realisatie zijn gemaakt met de woningcorporatie, vervolgens wordt ook de planologische procedure opgestart. Het restant budget van 2021 wordt voor dit doel gereserveerd.

PROGRAMMA 1 OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID Toelichting Overbetuwe is een relatief veilige gemeente en daar blijven we samen met vele partners voortdurend aan werken. Dit doen we onder andere omdat veiligheid voor onze inwoners en ondernemers hoge prioriteit heeft. We werken er ook aan omdat een veilige gemeente bijdraagt aan een prettige woonen werkomgeving en het welzijn en de sociale cohesie positief beïnvloedt. Inwoners, maatschappelijke instellingen, bedrijfsleven en professionele organisaties als politie, Openbaar Ministerie (OM) en veiligheidsregio hebben allemaal een rol binnen het thema veiligheid. Het is dus niet alleen een zaak van de gemeente. Zij heeft binnen dit thema de regierol. Door de werkwijze die Overbetuwe hanteert in haar veiligheidsbeleid kan er snel en daadkrachtig gereageerd worden op onvoorzienbare of onverwachte ontwikkelingen.

Beleidsnota's Integraal Veiligheidsplan 2021-2022

Wat hebben we in 2021 gerealiseerd en welke activiteiten zijn daarvoor verricht? 10. Handhaving De evaluatie van het handhavingsbeleid is eind 2020 afgerond. Aan de hand van deze evaluatie wordt er gewerkt aan nieuw beleid. Ook de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb) geven belangrijke uitgangspunten voor dit nieuwe beleid. Door personele wisselingen en de hoge werkdruk bij de medewerkers handhaving is het niet gelukt om het nieuw vast te stellen beleid in 2021 af te ronden. Met betrekking tot de uitvoering van de handhaving zijn er geen bijzonderheden. Zoals het voorgaande jaar is het wederom een bijzonder jaar geweest, zeker voor de handhaving. Veel stond natuurlijk in teken van het Corona virus. Het is continu aanpassen, hollen en weer stil staan. Van versoepeling van de regels naar weer een lockdown en weer naar een versoepeling. Samen met de inwoners, bedrijven en instellingen hebben we ons het afgelopen jaar zo goed mogelijk door deze lastige tijd heen geslagen. Het afgelopen jaar hebben we succesvol met zij-instromers (afkomstig uit een ander beroep) gewerkt. Hierdoor hebben we inwoners, bedrijven en instellingen beter kunnen bedienen als het om de regelgeving gaat omtrent het toepassen van de coronamaatregelen.

Het succes zat hem in de zijinstromers zelf, die allemaal hierna weer een nieuwe baan hebben gevonden, en daarnaast kreeg de organisatie hierdoor meer capaciteit gedurende deze drukke tijd. De bedrijven en instellingen waren erg te spreken over deze extra inzet. 11. Openbare orde en veiligheid In 2021 hebben wij activiteiten uitgevoerd die passen binnen de veiligheidsthema's die u heeft geprioriteerd bij de vaststelling van het Integraal Veiligheidsplan 2021-2022. Daarnaast hebben wij uitvoering gegeven aan onderwerpen die in sterke mate "going concern" zijn en die dus continu onderdeel uitmaken van het integraal veiligheidsbeleid. Door de coronavoorschriften was het slechts beperkt mogelijk fysieke bijeenkomsten te houden. Daarom hebben we bijvoorbeeld deels op een andere manier invulling gegeven aan de Week van de Veiligheid. Ondanks de beperkingen zijn veel activiteiten wel uitgevoerd, e.e.a. in nauwe samenwerking met diverse veiligheidspartners. Te denken valt aan de verkeerscampagnes, het donkere dagen offensief, bewustwordingsbijeenkomsten cybercrime, integrale aanpak voorkomen schade en overlast rondom de jaarwisseling, integrale controles i.k.v. de aanpak van ondermijning en voorlichtingsactiviteiten over verschillende veiligheidsthema's.

Wat heeft het programma Openbare orde en veiligheid gekost? Bedragen x €1.000

Exploitatie

Actuele begroting 2021

Realisatie 2021

Saldo 2021

1.1 Crisisbeheersing en brandweer. Lasten

2.408

2.404

Baten

-100

-63

-37

Totaal 1.1 Crisisbeheersing en brandweer.

2.308

2.340

-33

1.625

1.567

1.2 Openbare orde en veiligheid. Lasten Baten

-110

-101

-9

Totaal 1.2 Openbare orde en veiligheid.

1.515

1.466

Gerealiseerd resultaat

3.822

3.807

Verbonden partijen De Veiligheids- en gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM) draagt bij aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma.

Beleidsindicatoren Indicator Winkeldiefstal: aantal per 1.000 inwoners

2017 2018 2019 2020 2021

NL (meest Bron actuele)

0,9

0,7

0,9

0,8

1,8 CBS Diefstallen

Diefstal uit woning: aantal per 1.000 inwoners

1,9

1,4

1,8

1,4

1,1

2,3 CBS Diefstallen

Geweldsmisdrijven: aantal per 1.000 inwoners

3,6

3,2

2,9

4,5 CBS Criminaliteit

Vernielingen en beschadigingen: aantal per 1.000 inwoners

3,7

3,8

2,7

2,6

4,1 CBS Criminaliteit

Verwijzingen Halt: aantal per 10.000 jongeren

78 105

110 Stichting Halt

PROGRAMMA 2 VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT Toelichting Gemeente Overbetuwe ligt centraal tussen Arnhem en Nijmegen aan een knooppunt van snelwegen en een belangrijke openbaar vervoer as. We zetten maximaal in op een goede bereikbaarheid en ontsluiting van onze gemeente. Een snelle en veilige afwikkeling van verkeersstromen, inclusief het goederenvervoer, vinden wij belangrijk. Vanzelfsprekend hebben we aandacht voor de leefbaarheid van de kernen en willen we verkeershinder zoveel mogelijk beperken. We werken intensief samen met verschillende medeoverheden en externe partijen.

Beleidsnota's Gemeentelijk Mobiliteitsplan Overbetuwe (GMO) 2004 Toekomstvisie+ 2009 Historische invalswegen 2010 Fietsvisie Stadsregio Arnhem-Nijmegen 2010 Regionale Aanpak mobiliteit stadsregio Arnhem-Nijmegen 2011 Gebiedsvisie stationsomgeving Zetten-Andelst 2015 Betere bereikbaarheid van modaliteit naar mobiliteit-uitwerking OV-visie, fase 1 (2020) 2016 Bereikbaarheidsaanpak Regio Arnhem Nijmegen 2017 Overbetuwe fiets verder; optimalisatie fietsnetwerk tussen de kernen 2018 Samenwerkingsagenda Fiets regio Arnhem Nijmegen 2018

Wat hebben we in 2021 gerealiseerd en welke activiteiten zijn daarvoor verricht? 12. Mobiliteit In 2021 is op basis van het eerder vastgestelde Ambitiedocument Overbetuwe 2030 sociale, slimme en schone mobiliteit (raadsbesluit, 8 dec. 2020) een actieagenda opgesteld. In deze agenda staan de inspanningen voor de korte termijn om onze doelen te realiseren. Deze agenda wordt begin 2022 vastgesteld. Vooruitlopend op de vaststelling van de actieagenda zijn in 2021 al acties in gang gezet. Enkele voorbeelden zijn: uitwerking vraagstukken uit dorpsagenda’s; verbetering proces afhandeling verkeersmeldingen; verkenning snelfietsroute tussen Arnhem-Elst-Nijmegen (zgn. Westflankroute) en uitwerking opgave realisatie voldoende openbare laadpalen. 13. Optimale verbindingen tussen kernen Er is uitvoering gegeven aan acties uit de fietsagenda, onderdeel van de vastgestelde notitie “Overbetuwe fietst verder” Naar een optimaal fietsnetwerk tussen de kernen (raadsbesluit 9 januari 2018). Zo is er een fietspad langs de Muskushouwsestraat in Heteren gerealiseerd en zijn verkenningen opgestart voor optimalisatie van fietsverbindingen in Heteren en Driel, langs de Linge (onderdeel Ambitie Boven-Linge) en tussen Zetten-Valburg (Zeegstraat). Ook is er een regionale verkenning opgestart naar een snelfietsroute tussen Arnhem-Elst-Nijmegen (zgn. Westflankroute).

In 2022 volgen de resultaten van deze verkenningen.

33. Verbeteren Infrastructuur Elst Noord In 2021 zijn alle werkzaamheden voor het project Elst Noord Spoorkruisingen afgerond. Alle benodigde verbeteringen van de infrastructuur in Elst Noord zijn gerealiseerd en we hebben geen overwegen meer op het spoor tussen Arnhem en Nijmegen. Hiermee borgen we een betere en veilige doorstroming voor alle verkeersmodaliteiten, betere bereikbaarheid en regiofunctie van Elst, en is een verbeterde en intensievere treinverbinding op dit spoortraject mogelijk. 34. Stationsomgeving Zetten-Andelst De projectopdracht voor de herinrichting van het stationsgebied is geactualiseerd. De planontwikkeling is opgestart in overleg met diverse stakeholders in het gebied. Het schetsontwerp wordt verder uitgewerkt in een definitief ontwerp en de voorbereiding van de realisatie wordt gestart. Dit proces wordt in overleg met de directe omgeving en de stakeholders opgepakt. Deze eerste fase van de gebiedsvisie is gericht op het verbeteren van de verkeersveiligheid in de stationsomgeving. 52. Rehabilitatie Vogelenzang Elst De rehabilitatie (het herstel van de fysieke infrastructuur) is doorgeschoven naar 2022/2023 omdat we eerst wachten tot de bouwwerkzaamheden in de Vogelenzang zijn afgerond. De voorbereiding start in 2022, verwachte uitvoering is 2e helft 2023. 53.

Vervanging wegdekken Poort van Midden Gelderland De eerste fase van de vervanging van de wegdekken is gestart eind 2021 en wordt in het eerste kwartaal 2022 afgerond. De voorbereiding en uitvoering van fase 2 en 3 wordt afgestemd op de herinrichtingswerkzaamheden van het groen en parkeren op de Poort van Midden Gelderland Noord.

Wat heeft het programma Verkeer, vervoer en waterstaat gekost? Bedragen x €1.000

Exploitatie

Actuele begroting 2021

Realisatie 2021

Saldo 2021

2.1 Verkeer en vervoer. Lasten Baten

5.916

5.028

888

-26

-104

5.890

4.924

966

Lasten

174

168

Baten

174

168

Lasten

157

136

Baten

-26

Totaal 2.1 Verkeer en vervoer. 2.2 Parkeren.

Totaal 2.2 Parkeren. 2.5 Openbaar vervoer.

Totaal 2.5 Openbaar vervoer. Gerealiseerd resultaat

157

110

6.221

5.202

1.019

Toelichting op afwijkingen groter dan € 100.000. 2.1 Verkeer en vervoer

Voordelen

Nadelen I/S

- De projecten spoorkruisingen Elst Noord, reconstructie Bloemenbuurt Heteren en Kastanjelaan Heteren zijn nog niet volledig uitgevoerd. De kapitaallasten van deze projecten schuiven dus door naar 2022.

640

- In 2021 is (verder) gewerkt aan een aantal eenmalige projecten, maar die zijn nog niet afgerond. Dit leidt tot een voordeel op dit taakveld. Deze projecten worden gedekt uit de Algemene Reserve. De lagere mutaties in deze reserve zijn verantwoord op het taakveld "mutaties reserves". Het gaat om de volgende projecten: - voorbereidingskrediet fietspad Aamsestraat € 75.000 - verwijderen masten straatverlichting € 80.000 - voorbereidingskrediet stationsomgeving Zetten-Andelst € 50.000 - bestrijding invasieve plantensoorten € 55.000

260

- Door de verplichte renteaanpassing (1,25% i.p.v. 1,5%) is sprake van een voordeel op de rentelasten. Hier staat echter een nadeel tegenover op het taakveld 0.5 Treasury (zie uitgebreidere toelichting bij TV 0.5).

Saldo diverse overige voor- en nadelen Totaal

14 980

PROGRAMMA 3 ECONOMISCHE ZAKEN Toelichting Ondernemers zorgen voor werkgelegenheid, participatiebanen en hebben een belangrijke bijdrage in de sociale structuur van onze gemeenschap. Wij zetten daarom in op een sterk ondernemersklimaat en ondernemersvriendelijke dienstverlening. In Overbetuwe zijn bijna 4.500 (bedrijfs)vestigingen die samen zorgen voor 21.500 banen. Overbetuwe is na Arnhem en Nijmegen de grootste gemeente qua werkgelegenheid in de regio Arnhem Nijmegen.

Beleidsnota's Economisch Uitvoeringsprogramma 2019 – 2022

Wat hebben we in 2021 gerealiseerd en welke activiteiten zijn daarvoor verricht? 15. Economisch Uitvoeringsprogramma Net zoals 2020 stond 2021 in het teken van de coronacrisis. De impact (op een deel van) de ondernemers was en is nog steeds erg groot. De gemeente heeft veel tijd geïnvesteerd om ondernemers(collectieven) te informeren over de verschillende regelingen. Er is ingezet om lokale inkoop te stimuleren bij de sectoren die het hardst getroffen waren/zijn. Acties die passend zijn bij de ambitie van een ondernemersvriendelijke gemeente. De acties die zijn opgenomen in het Economisch Uitvoeringsprogramma zijn uitgevoerd, indien dat mogelijk was door de coronamaatregelen. In 2021 is het Economisch Uitvoeringsprogramma aangepast voor de periode 2021-2022. Veel bijeenkomsten samen met ondernemers konden niet doorgaan. Samen met ondernemers is er zoveel mogelijk gezocht naar mogelijkheden om het contact digitaal te organiseren. In 2021 hebben wij de ondernemersinitiatieven uit de centra van Heteren en Zetten ondersteund om een Bedrijveninvesteringzone (BIZ) te realiseren. Voor de BIZ voor het centrum van Heteren bleek voldoende draagvlak. Helaas gold dat niet voor de BIZ voor het centrum van Zetten.

Wat heeft het programma Economische zaken gekost? Bedragen x €1.000

Exploitatie

Actuele begroting 2021

Realisatie 2021

Saldo 2021

3.1 Economische ontwikkeling. Lasten Baten

258

260

-2

-26

258

235

Lasten

439

1.389

-950

Baten

-170

-164

-6

Totaal 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur.

269

1.225

-957

Lasten

160

159

Baten

-157

-159

529

1.459

-930

Totaal 3.1 Economische ontwikkeling. 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur.

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

Totaal 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Gerealiseerd resultaat

Toelichting op afwijkingen groter dan € 100.000. 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

Voordelen

Nadelen I/S

- In de raad van 5 oktober 2021 is het project Woongaard Elst vastgesteld (op de locatie wordt zwembad en school ontwikkeld). Daarbij is aangeven dat bij het opstellen van de jaarrekening 2021 een bedrag van € 997.300 aan de voorziening verliesgevende complexen zou worden toegevoegd. Uiteindelijk is dit bedrag door de actualisatie naar per 1 januari 2022 € 37.000 hoger geworden door hoofdzakelijk het toevoegen van de sloop van een woning. Omdat het project niet voldoet aan de definities van een grondexploitatie is het bedrag in een nieuwe voorziening De Woongaard gestort in plaats van in de voorziening verliesgevende complexen.

1.034

- Het project Elst Centraal Oost (locatie Rijnstate) is vastgesteld in de raad van 26 januari 2021 met een positief saldo van € 72.000. Bij de actualisatie is het resultaat door extra verwachte plankosten € 132.000 negatief en dit heeft dus geleid tot een storting in de voorziening verliesgevende complexen.

132

- Lagere werkelijke uitgaven inzake RTG dan waar vanuit was gegaan bij het opstellen van de 2e Berap 2021.

132

- Bij het actualiseren van de exploitatieopzetten per 1 januari 2022 zijn de verwachte saldi van de bedrijvencomplexen De Merm Elst (28K), De Merm Oost Elst (17K) en Spoorallee (13K) minder negatief als gevolg van een lager rentepercentage (1,01% in plaats van 1,34%). Dit leidde dus tot een vrijval uit de voorziening verliesgevende complexen.

Saldo diverse overige voor- en nadelen

Totaal

209

I 1.166

Een uitgebreidere toelichting op het resultaat van de bedrijventerreinen complexen is te vinden in de Paragraaf Grondbeleid.

Verbonden partijen Ondernemerscentrum De Schalm BV draagt bij aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma.

Beleidsindicatoren Indicator

2017 2018 2019 2020 2021

Banen: aantal per 1.000 inwoners 661,4 15-64 jaar

NL (meest Bron actuele)

714 745,1 745,7

795,9 CBS Bev / LISA - bewerking ABF Research

Vestigingen: aantal per 1.000 inwoners 15-64 jaar

144,6 148,6 152,7 158,6

158,4 LISA

% Functiemenging

50,8 52,5 53,3 53,1

53,2 CBS BAG / LISA - bewerking ABF Research

PROGRAMMA 4 ONDERWIJS Toelichting Goed en passend onderwijs biedt alle kinderen een goede basis voor de rest van hun leven. We gaan uit van de kracht van de kinderen en hun ouders. De gemeente schept kansen door onderwijs goed te faciliteren op de gebieden waar zij verantwoordelijk voor is: huisvesting, een zorgstructuur, schoolbegeleiding en educatie op het gebied van cultuur, natuur en milieu. Uitgangspunt is dat onderwijs en zorg dichtbij ieder kind beschikbaar zijn voor zover dat mogelijk is gezien de schaalgrootte van onze gemeente. Voor kinderen die een extra steun in de rug nodig hebben, investeren we meer dan wettelijk voorgeschreven in voor- en vroegschoolse educatie, passend onderwijs en leerlingenvervoer. We bevorderen met alle mogelijkheden die we hebben dat alle leerplichtigen naar school gaan, zo passend en nabij als mogelijk. Wij willen de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt verbeteren. Bijvoorbeeld door lokale en regionale ondernemers aan het onderwijs te koppelen. Wij willen een goede beroepskeuze (en voorafgaand daaraan een geschikte profielkeuze) stimuleren voor alle leerlingen van het Voorgezet Onderwijs. Voldoende digitale, reken- en lees- en schrijfvaardigheden zijn een basis vereiste om mee te kunnen blijven doen in de maatschappij. Daarom willen wij extra werk maken van de bestrijding van laaggeletterdheid.

Door Corona zijn er achterstanden ontstaan in het onderwijs. Vooral voor kwetsbare jongeren kunnen deze achterstanden langdurige, zo niet duurzame gevolgen hebben. We zetten vol in om deze jongeren te ondersteunen, ook vanuit Jeugdzorg.

Wat hebben we in 2021 gerealiseerd en welke activiteiten zijn daarvoor verricht? 17. Doorlopende leerlijn We werken met onze partners aan de doorlopende leerlijn binnen de bestaande netwerken zoals KOO (bestuurlijk kinderopvang overleg), DOO (directeurenoverleg) en LEA (lokaal educatieve agenda). We organiseren de netwerkbijeenkomsten jeugd en hebben goede samenwerking met de samenwerkingsverbanden van het primair- en voortgezet onderwijs. De NPO gelden die eind 2021 beschikbaar zijn gesteld aan onderwijs en gemeente om de gevolgen van de coronatijd voor kinderen te verminderen, vragen veel afstemming en dragen bij aan een betere samenwerking. Mede door de inzet van een VVE (Voor- en vroegschoolse Educatie)- coördinator zorgen we ervoor dat leerlingen een soepele overgang ervaren van de kinderopvang naar het (speciaal) basisonderwijs. Door intensieve samenwerking met het RBL (Regionaal Bureau Leerlingzaken) voorkomen we onderwijsachterstanden en het voortijdig zonder startkwalificatie verlaten van het onderwijs. In 2021 is geïnvesteerd in de samenwerking tussen onderwijs, jeugdconsulenten en schoolmaatschappelijk werkers. De richtlijnen voor zorg binnen onderwijs (ZBO) worden verduidelijkt en medewerkers zijn getraind in de afbakening van de wet Passend onderwijs en de Jeugdwet. Tot slot is een start gemaakt met nieuw Onderwijs Kansenbeleid als paraplu voor dit complete thema.

37. Huisvesting OBC De school is opgeleverd en is in gebruik genomen. Op een deel van de groenvoorzieningen na, is het gehele openbare gebied aangelegd. Het ontwerpbestemmingsplan van de herziening van de groenbestemming van het OBC heeft voor zienswijze ter inzage gelegen.

61. De Meeuwenberg In 2021 is de initiatieffase afgerond en is de definitiefase grotendeels doorlopen. In die fases is gewerkt aan de projectorganisatie, de financiën, de bouworganisatievorm, het programma van eisen (ruimtelijk/functioneel en technisch) en zijn de voorbereidingen getroffen voor de aanbesteding in 2022. In de programmabegroting zijn in 2021 de financiële kaders vastgesteld die leidend zijn voor het vervolg van het project.

Wat heeft het programma Onderwijs gekost? Bedragen x €1.000

Exploitatie

Actuele begroting 2021

Realisatie 2021

Saldo 2021

4.1 Openbaar basisonderwijs. Lasten

Totaal 4.1 Openbaar basisonderwijs.

3.408

2.753

655

4.2 Onderwijshuisvesting. Lasten Baten Totaal 4.2 Onderwijshuisvesting.

-9

-10

3.399

2.742

656

3.228

2.948

281

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken. Lasten Baten

-435

-452

Totaal 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken.

2.793

2.496

298

Gerealiseerd resultaat

6.235

5.281

954

Toelichting op afwijking groter dan € 100.000. 4.2 Onderwijshuisvesting

Voordelen

Nadelen I/S

- Enkele projecten onderwijshuisvesting (waaronder nieuwbouw OBC Elst) waren per 1 januari 2021 nog niet volledig uitgevoerd. De kapitaallasten van deze projecten schuiven dus door naar 2022.

350

- Door de verplichte renteaanpassing is sprake van een voordeel op de rentelasten. Hier staat echter een nadeel tegenover op het taakveld 0.5 Treasury (zie uitgebreidere toelichting bij TV 0.5).

196

- Vertraging in de uitgaven voor de bouwbegeleiding bij diverse scholen heeft geleid tot een voordeel van € 119.000. Aangezien deze kosten gedekt worden uit de Algemene Reserve wordt er op het taakveld "mutaties reserves" een lagere onttrekking aan deze reserve verantwoord.

119

Saldo diverse overige voor- en nadelen. Totaal

9 665

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Voordelen

Nadelen I/S

- Onderwijsachterstandenbeleid: Door de coronamaatregelen was ook 2021 een bijzonder jaar voor onderwijs. We hebben diverse projecten in het kader van het onderwijsachterstanden beleid daarom niet kunnen uitvoeren, deze zullen we in 2022 alsnog oppakken. Daarnaast betreft een groot deel van het positieve resultaat een afrekening van subsidie voor voor- en vroegschoolse educatie (vve) over 2020.

- Leerlingenvervoer: In de eerste maanden van 2021 waren de scholen gesloten als gevolg van de lockdown. Met uitzondering van vervoer naar noodopvang lag het leerlingenvervoer hierdoor stil. Met ingang van het schooljaar 2021-2022 is het aantal leerlingen in het vervoer bovendien lager dan verwacht. De vervoerkosten zijn hierdoor lager uitgevallen.

156

Saldo diverse overige voor- en nadelen.

Totaal

298

Beleidsindicatoren Indicator % Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

2017 2018 2019 2020 2021

NL (meest Bron actuele)

1,3

1,8

1,5

1,7 DUO/Ingrado

Absoluut verzuim: aantal per 1.000 leerlingen

0,8

2,3

2,7 DUO/Ingrado

Relatief verzuim: aantal per 1.000 leerlingen

26 DUO/Ingrado

PROGRAMMA 5 CULTUUR, SPORT EN RECREATIE Toelichting De gemeente streeft naar een variatie en diversiteit in cultuur, sport en recreatie. Kernwoorden daarbij zijn verbinding, samenwerken en ontmoeten, waarbij jeugd en educatie belangrijke onderwerpen zijn. Met voorzieningen en activiteiten passend bij de profielen van de verschillende kernen willen we beter aansluiten bij de wensen van de bewoners en de eigen positie tussen Arnhem en Nijmegen versterken. De leefbaarheid van dorpen moet dus behouden blijven, met aandacht voor de diverse karakters. Overbetuwe heeft al veel te bieden aan kunst, cultuur en erfgoed. Dat willen we graag behouden en verder ontwikkelen. Op 31 januari 2020 sloot de gemeente Overbetuwe samen met meer dan 80 partners een Lokaal Sportakkoord. In navolging op het Nationaal Sportakkoord is het sportakkoord in Overbetuwe ontwikkeld met sport- en beweegaanbieders, onderwijs, zorg en welzijn, ondernemers en maatschappelijke organisaties uit Overbetuwe. De ambities zijn uitgewerkt in concrete acties waar een of meerdere partners mee aan de slag gaan. De gemeente Overbetuwe vertaalt deze ambities en acties naar gemeentelijk beleid. Richtinggevende thema’s van dit beleid zijn: 1. Iedereen doet mee; 2. Sportieve en gezonde jeugd; 3. Vitale en sterke sport- en beweegaanbieders; 4. Duurzame sportinfrastructuur.

De cultuurvisie ‘op waarde geschat’ is in 2021 vastgesteld als beleidskader voor de periode tot 2025. In deze cultuurvisie staan de nieuwe uitgangspunten van het cultuurbeleid van de gemeente Overbetuwe. Deze sluiten aan bij het beleidsplan Sociaal Domein 2020-2025 waarin een aantal beleidsdoelen is geformuleerd. Deze doelen richten zich onder andere op het vergroten van de mogelijkheden van inwoners om zichzelf te ontplooien door hun talenten te ontwikkelen, mee te doen en verantwoordelijkheid te dragen voor zichzelf en de omgeving. Cultuur is onmisbaar voor de samenleving, want gemeenschappelijke cultuurelementen brengen mensen nader tot elkaar. Het doel van de cultuurvisie is te bepalen op basis van welke uitgangspunten de gemeente kan bijdragen aan het verbinden van verschillende groepen, de ontplooiing van inwoners van alle leeftijden en het bereiken van een grotere sociale binding. Het effect hiervan is: het vergroten van het welzijn van mensen vanuit de gedachte dat actieve cultuurbeleving bijdraagt aan de kwaliteit van het leven, het gevoel van welbevinden en zingeving. Het beleid op het terrein van recreatie is een coproductie tussen Overbetuwe en Lingewaard.

Gezien de overeenkomsten tussen Overbetuwe en Lingewaard en een gezamenlijk belang in een goed recreatie en toerisme beleid is een gezamenlijk beleidsplan opgesteld, rekening houdend met de eigenheid van beide gemeenten. Het plan richt zich op het vergroten van de toeristische en recreatieve aantrekkelijkheid van het gehele gebied tussen Arnhem en Nijmegen op basis van wederzijdse versterking in plaats van concurrentie. Het biedt ruimte aan nieuwe economische impulsen op het gebied van recreatie en toerisme. Versterken en ontwikkelen van recreatie en toerisme is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van gemeenten, ondernemers, natuur-en landschapsorganisaties, toeristische organisaties en de projectorganisatie van het Park Lingezegen. De urgentie van deze gezamenlijkheid is alleen maar versterkt door de gevolgen van de Corona pandemie. De inzet van de gemeente Overbetuwe is voortdurend gericht op het dempen van de negatieve effecten voor ondernemers in de recreatie- en cultuursector. Cultuur, sport en recreatie staan overigens niet los van andere beleidsterreinen. Het zijn namelijk beleidsterreinen die een bijdrage leveren aan het realiseren van onze brede maatschappelijke doelen, zoals meedoen, multifunctionaliteit en eigen kracht.

Beleidsnota's Natuurwaardenonderzoek 2003 Erfgoedplan Overbetuwe 2004 Nota kampeerbeleid 2008 Startnota archeologische monumentenzorg Overbetuwe 2009 Actualisatie Flora en Fauna-onderzoek Elst Centraal 2009 Landschapsvisie 2010 Nota Toeristische bewegwijzering 2013 Monumentenlijst 2014 Uitvoeringsbeleid evenementen 2016 Visie op bibliotheekfuncties Overbetuwe 2016 Nota recreatie en toerisme 2017 Cultuurvisie ‘op waarde geschat’ 2021 Sport- en beweegnota 'een leven lang, gezond, vitaal en actief!' 2021 – 2025

Wat hebben we in 2021 gerealiseerd en welke activiteiten zijn daarvoor verricht? 18. Sportnota De uitvoering van de sportnota is ter hand genomen in een periode die gekenmerkt werd door beperkingen voor sportuitoefening als gevolg van Corona. Sportverenigingen hebben binnen de mogelijkheden betracht invulling te geven aan de doelen van de sportnota. De sportnota hanteert de thema’s van het sportakkoord. Dit zijn: 1. Iedereen doet mee 2. Sportieve en gezonde jeugd 3. Vitale en sterke sport- en beweegaanbieders 4. Duurzame sportinfrastructuur

19. Uitvoering nota Kunst, cultuur en Erfgoed Kunst Op het gebied van kunst is veel gerealiseerd in 2021, ondanks Corona. In de zomer is het kunstwerk Timeline geplaatst bij de plassen van Slijk Ewijk. Een indrukwekkend landmark in dit natuurgebied. De hele zomer konden bezoekers van Park Lingezegen genieten van The Colorfield Performance, een uniek landartproject. Onder leiding van initiatiefnemer Dirk Hakze creëerden 500 kunstenaars een kunstwerk in de open lucht. In het verbouwde gemeentehuis zijn drie kunstwerken gerealiseerd. Beeldend kunstenaar Marco Overkamp maakte de kunstwerken 'Glazen Kamers' in de publiekshal en 'Schervengericht' bij de Rijn Waal Zaal. Aan het kunstwerk 'Mens en Landschap' van beeldend kunstenaar Marieke Meijer wordt in januari 2022 de laatste hand gelegd.

Cultuur In september is de cultuurvisie 2022 - 2025 "Op Waarde Geschat" vastgesteld. In 2021 is extra ingezet op verankering van cultuureducatie in het onderwijs. Naast het Cultuurmenu voor het Primair Onderwijs is ook een Cultuurmenu voor het Voortgezet Onderwijs uitgegeven. Hierin staan culturele activiteiten die worden aangeboden door voornamelijk lokale aanbieders. Samen met scholen, provincie, andere organisaties en fondsen zijn we tot een Convenant Cultuureducatie & Meer Muziek in de Klas - Muziekakkoord gekomen dat voor de zomer is gesloten. Verdere regionale samenwerking op het gebied van muziekonderwijs voor het primair onderwijs is aangegaan met de gemeenten Lingewaard, Arnhem en Rheden door het afsluiten van een regionaal Muziekakkoord. De eerste verkennende stappen zijn gezet naar de ontwikkeling van een digitaal plein voor cultuureducatie met verbindingen naar natuur, sport, gezondheid etc. De samenwerking met lokale omroep RN7 is in 2021 voortgezet. Het netwerk van informatiebronnen en verslaggevers in Overbetuwe wordt in 2022 verder uitgebreid. De Belevingskaart van Elst is in ontwikkeling. Een verhalenkaart door en voor inwoners van Elst met veel (getekende) informatie over wat er te beleven is in het dorp en wat de unieke plekken zijn om te bezoeken. In 2022 worden de kaarten uitgebracht.

Erfgoed De Wapenpanelen van het bestuur van het Ambt van Over-Betuwe (1327 – 1825) uit het Ambtshuis zijn gerestaureerd. Het Ambtshuis is in 2018 zo ingrijpend verbouwd dat de Wapenpanelen daar niet als eenheid bijeen konden blijven. In de ‘Oude Raadzaal’ van het gemeentehuis is een passend nieuw onderkomen gevonden. In juli zijn de tempels onder de Grote Kerk in Elst uitgeroepen tot UNESCO Werelderfgoed. In het najaar is hier extra aandacht aan besteed tijdens een Romeinse Markt op het Plein in Elst. Ook is een Romeinse wandelroute door Elst ontwikkeld, dat langs diverse hoogtepunten uit de Romeinse geschiedenis leidt. De route zal in 2022 geopend worden. Het erfgoedmagazine 'Ondergronds gemeente Overbetuwe' is uitgebracht en verspreid onder alle huishoudens in Overbetuwe. Er is een begin gemaakt met het buitenmuseum Elst door het plaatsen van drie 'Schatkamertjes' en drie informatieborden in de Dorpsstraat in Elst. De schatkamertjes zijn ronde vitrinekastjes die uit de grond getrokken kunnen worden en voorzien zijn van tekstuele informatie en een voorwerp. De informatieborden zijn geplaatst bij de Grote Kerk, de Werenfriduskerk en het Werenfridusplein. In het voorjaar van 2021 is een start gemaakt met de Kerkenvisie, waarbij een inventariserend gesprek is gevoerd met de kerkbesturen van de 27 kerkgebouwen die Overbetuwe op haar grondgebied herbergt.

De volgende fase is inmiddels opgestart en zal in 2022 haar vervolg krijgen. De Monumenten fietsroute langs ruim 50 prachtige monumentale panden in Overbetuwe is ontwikkeld en de foto’s zijn geselecteerd. In 2022 wordt de route uitgebracht.

20. Nota toerisme en recreatie Vanuit de Beleidsnota Recreatie en Toerisme 2017-2022 "De Betuwe een dijk van een landschap" is in 2021, samen met de gemeenten Lingewaard, Druten en Zevenaar, de pilot wandelnetwerk gerealiseerd. Door het wandelnetwerk zijn in Overbetuwe individuele wandelroutes in Heteren en Driel aan elkaar verbonden. Hieronder is de 'Polen van Driel' wandelroute. De routes zijn voorzien van eenzelfde bewegwijzeringssysteem. Door dit systeem kunnen wandelaars zelf hun eigen route bepalen en op knooppunten van de ene op de andere wandelroute overstappen. Het is te vergelijken met het fietsknooppuntensysteem. De komende jaren krijgt deze pilot binnen de Groene Metropoolregio een vervolg met als doel een regio dekkend wandelnetwerk. In 2022 krijgt deze pilot In Elst ook nog een vervolg met een thematische Romeinenroute in Elst. Deze route wordt via het wandelnetwerk in Park Lingezegen verbonden aan het wandelnetwerk in Driel en Heteren. Ook is in 2021 het toeristische portaal www.bezoekdebetuwe.nl voorzien van nieuwe bezoek- en verblijfsmogelijkheden in de gemeenten Overbetuwe en Lingewaard. 31. Nieuwbouw Multifunctioneel Sportcentrum te Elst Op 5 oktober 2021 heeft de gemeenteraad besloten over de nieuwbouw multifunctioneel sportcentrum te Elst. Hierbij zijn de kaders vastgesteld (o.a. Programma van Eisen, Locatie, Financiën etc).

Ook is de aanbestedingsstrategie gekozen. Daar wordt uitvoer aan gegeven. Beoogde realisatie is 2024.

36. Landschapspark De Danenberg Er zijn diverse gesprekken geweest met grondeigenaren in het gebied. Ook is een informatiebijeenkomst gehouden over alle ruimtelijke ontwikkelingen in dit gebied.

41. Visie op bibliotheek De coronamaatregelen hebben ook in 2021 een grote invloed gehad op het bibliotheekwerk. De bibliotheek heeft zich maximaal ingespannen om binnen de beperkte mogelijkheden haar dienstverlening aan te blijven bieden aan inwoners. De Voorlees Express is in 2021 voortgezet. Met dit project bereikt de bibliotheek gezinnen waarin voorlezen niet vanzelfsprekend is en een achterstand in de taalontwikkeling van kinderen dreigt. OBGZ levert hiermee een belangrijke bijdrage in de gemeentelijke aanpak van laaggeletterdheid. In Herveld is in juni 2021 een servicepunt van OBGZ geopend. In de 2e helft van 2021 was het servicepunt Herveld-Andelst qua uitleningen het beste presterende servicepunt van OBGZ, waarbij de jeugd verantwoordelijk is voor tweederde van deze uitleningen. In Driel is het proces gestart om te onderzoeken waar daar een servicepunt van OBGZ kan worden gerealiseerd.

Wat heeft het programma Cultuur, sport en recreatie gekost? Bedragen x €1.000

Exploitatie

Actuele begroting 2021

Realisatie 2021

Saldo 2021

5.1 Sportbeleid en activering. Lasten Baten Totaal 5.1 Sportbeleid en activering.

701

621

-23

701

644

5.2 Sportaccommodaties. Lasten

2.749

2.598

151

Baten

-1.079

-1.221

141

Totaal 5.2 Sportaccommodaties.

1.670

1.378

293

Lasten

564

462

102

Baten

-27

564

435

129

197

184

5.3 Cultuurpresent.-productie en partic

Totaal 5.3 Cultuurpresent.-productie en partic 5.5 Cultureel erfgoed. Lasten Baten Totaal 5.5 Cultureel erfgoed.

-36

197

149

1.091

955

137

5.6 Media. Lasten Baten

-24

-23

-1

1.067

932

136

Lasten

4.274

4.014

260

Baten

-162

-185

Totaal 5.7 Openb. groen & (openlucht) recreatie

4.112

3.829

283

Gerealiseerd resultaat

8.311

7.366

945

Totaal 5.6 Media. 5.7 Openb. groen & (openlucht) recreatie

Toelichting op afwijkingen groter dan € 100.000. 5.2 Sportaccommodaties.

Voordelen

Nadelen I/S

- Door de verplichte renteaanpassing is sprake van een voordeel op de rentelasten. Hier staat echter een nadeel tegenover op het taakveld 0.5 Treasury (zie uitgebreidere toelichting bij TV 0.5).

100

- Vrijval van een ten onrechte in 2020 opgenomen verplichting voor gederfde huurinkomsten vanwege corona.

160

- Door het later in gebruik nemen van de nieuwe sporthal bij het OBC zijn de exploitatielasten lager uitgevallen.

Saldo diverse overige voor- en nadelen

Totaal

293

5.3 Cultuurpresentatie, -productie en participatie

Voordelen

Nadelen I/S

- Kunst: Door een tekort aan capaciteit bij het cluster Kunst, Cultuur en Erfgoed is het opstellen van een onderhoudsplan voor de bijna 40 kunstwerken in de openbare ruimte meerdere jaren uitgesteld. Wij stellen voor om dit restant via de bestemming van het saldo van deze jaarrekening aan te wenden in 2022 voor het opstellen van het onderhoudsplan en het uitvoeren van achterstallig onderhoud.

Aangezien een aantal eenmalige budgetten nog niet volledig is besteed in 2021 ontstaat er een voordeel op dit taakveld van € 60.000. Deze budgetten dekken we uit de algemene reserve. Daardoor valt dit voordeel weg tegen een lagere onttrekking aan de algemene reserve op het taakveld "mutatie reserves". Het gaat om de volgende budgetten: - Kunst in de nieuwe publiekshal à € 30.000: De verbouwing van het gemeentehuis heeft vertraging opgelopen. Hierdoor is de realisatie van de kunst in het gemeentehuis ook vertraagd. Daarnaast heeft corona gezorgd voor vertragingen bij leveranties van materialen aan de kunstenaars. Afronding van het totale project vindt plaats in de eerste helft van 2022. -Erfgoed à € 30.000: Regionale samenwerking is essentieel om het verhaal over de Limes goed voor het voetlicht te brengen. Afgelopen jaar is die samenwerking op touw gezet en de aanstelling van twee kwartiermakers vanuit provincie Gelderland zal het verder in een stroomversnelling brengen. Dit incidentele budget zal in 2022 worden ingezet om gezamenlijk projecten vorm te kunnen geven.

Saldo diverse overige voor- en nadelen

Totaal

129

5.6 Media. Bibliotheek Heteren: De bibliotheek verhuist naar het nieuwe wijkcentrum 'Hart van Heteren'. Om deze verhuizing mogelijk te maken, heeft de gemeenteraad eenmalig € 150.000 beschikbaar gesteld. De bouw en oplevering van het Hart van Heteren duurt langer dan gepland. De verwachting is nu dat het in juli 2022 wordt opgeleverd. Het budget voor de verhuiskosten dekken we uit de algemene reserve. Daardoor valt dit voordeel weg tegen een lagere onttrekking aan de algemene reserve op het taakveld "mutatie reserves".

Voordelen

Nadelen I/S

150

Saldo diverse overige voor- en nadelen Totaal 5.7 Openb. groen & (openlucht) recreatie

I 0

14 150

Voordelen

Nadelen I/S

- De kosten voor de afvoer van de uitkomende bagger zoals aangegeven bij BMR2-2021 komen ten laste van 2022. De kosten worden gedekt uit de voorziening riolering, daardoor valt dit voordeel weg tegen een lagere onttrekking aan de voorziening riolering op taakveld 7.2.

260

-Onderbesteding van het budget voor speeltuinen. Het vervangen van valondergronden is vanwege het weer en de periode van het jaar doorgeschoven naar het voorjaar van 2022. Daarnaast kan de inrichting van een stuk grond bij De Eshof pas in 2022 worden gerealiseerd (zie ook voorstel resultaatbestemming).

100

- Meerkosten van het onderhoud van de waterwegen door onder andere het doorschuiven van werk uit vorig jaar. Saldo diverse overige voor- en nadelen Totaal

360

Verbonden partijen Park Lingezegen en het Recreatieschap Overbetuwe dragen bij aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma.

Beleidsindicatoren Indicator % Niet-sporters

2017 2018 2019 2020 2021 -

- 47,1

NL (meest actuele) Bron 49,3 Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD'en, CBS en RIVM

PROGRAMMA 6 SOCIALE VOORZIENINGEN EN MAATSCHAPPELIJKE DIENSTVERLENING Toelichting We streven naar een samenleving waar inwoners elkaar ondersteunen, hun eigen kracht en die van hun netwerk optimaal benutten en naar vermogen kunnen meedoen. Dit betekent dat inwoners die behoefte hebben aan ondersteuning, kunnen rekenen op hulp vanuit de gemeente. Maar het betekent ook dat we inwoners aansporen, begeleiden en ondersteunen om hun eigen mogelijkheden te versterken en te benutten. En dat we investeren in laagdrempelige (algemene) basisvoorzieningen. Op het gebied van werk en inkomen staat het meedoen naar vermogen centraal. Uitgangspunt is dat inwoners die kunnen werken, het beste af zijn als ze in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien. Als zij daarbij ondersteuning nodig hebben, geeft de gemeente die. Inwoners die (nog) niet kunnen werken, participeren op een andere, passende manier. Als werken (nog) niet tot de mogelijkheden behoort, mogen inwoners rekenen op financiële ondersteuning door de gemeente. Daar waar er andere belemmeringen zijn zoals schuldenproblematiek helpt de gemeente de inwoners bij het verminderen van deze belemmeringen. Vertrekpunt van dienstverlening zijn de mogelijkheden en talenten van inwoners, en niet hun beperkingen. We hebben onze taken op het gebied van de Participatiewet, Wmo en Jeugdwet in 2015 ingevoerd.

Sinds eind 2020 werken we aan een stevige veranderslag; de werkelijke transformatie. Dit willen we niet zonder reden; zowel inwoners, onze partners als de gemeente zien veel kansen voor verbetering. We zien goede mogelijkheden de ondersteuning van onze inwoners beter, robuuster én betaalbaar te organiseren. We streven de volgende doelen na met de transformatie: 1. Inwoners van Overbetuwe hebben zorg voor elkaar 2. Inwoners voelen zich vitaal, iedereen telt en doet mee 3. Ondersteuning is passend en nabij, voor jong en oud 4. Inwoners hebben mogelijkheden zichzelf te ontwikkelen (m.n. jeugd) 5. Inwoners zijn tevreden met hun (fysieke) leefomgeving 6. Voorzieningen en ondersteuning zijn betaalbaar, toegankelijk en kwalitatief goed Voorzieningen op maat voor levendige dorpen en wijken We leven in een landelijke woonomgeving met het comfort van de dorpsgemeenschap waar je weet dat je er toe doet en het verschil kunt maken. De gemeente wil een partner zijn die krachtige dorpen en wijken faciliteert door bewoners, maatschappelijke organisaties en bedrijfsleven onderling te verbinden. En door inwoners te faciliteren bij het opstellen van een eigen dorpsagenda. Het tempo en het zelf organiserend vermogen van inwoners is hierbij leidend. We werken daarom gebiedsgericht. We zijn flexibel en toekomstbestendig.

Een gelijkwaardige relatie en juiste verwachtingen tussen gemeente en inwoners en maatschappelijke partijen zijn essentieel om gebiedsgericht samen te werken.

Beleidsnota's Interactievisie Beleidsplan sociaal domein 2020-2025 Beleidsplan Overbetuwe Werkt! 2021 Visie en ontwikkeling Participatiewet 2019-2022 Integraal armoedebeleid 2019 – 2022

Wat hebben we in 2021 gerealiseerd en welke activiteiten zijn daarvoor verricht? 03. Passende inrichting sociaal domein Er is in 2021 veel inzet gepleegd op de versterking van het Sociaal Team Overbetuwe (STO). Deze inzet is gericht op een heldere, eenduidige inrichting van het STO. Het STO heeft als doel mensen zó te ondersteunen, dat ze zo veel als mogelijk zelf de regie over hun leven kunnen voeren en hun mogelijkheden en die van hun netwerk benutten. Hierbij zorgen we ervoor om zorg en ondersteuning aan inwoners (jong en oud) in eerste instantie te voorkomen, en waar deze ondersteuning toch nodig is deze dichtbij, betaalbaar, bereikbaar en kwalitatief goed te organiseren. Daarmee bewerkstelligen we dat een inwoner met een ondersteuningsvraag eerst zelf gaat onderzoeken wat zijn of haar eigen mogelijkheden zijn en wat de mogelijkheden van zijn of haar netwerk zijn. Op basis hiervan kan de inwoners een eigen plan opstellen, eventueel met hulp van een onafhankelijke cliëntondersteuner. Hierbij kan de inwoner zelf gebruik maken van de voorzieningen in de buurt. Als hiermee de ondersteuningsvraag nog niet beantwoord is, kan contact gezocht worden met het Sociaal Team Overbetuwe.

05. Participatie Afgelopen jaar is het uitvoeringsplan “Van cliënt naar kandidaat” herijkt. Eind 2021 heeft de raad ingestemd met het beleidsplan "Overbetuwe Werkt". In het beleidsplan "Overbetuwe Werkt" hebben we nog meer de nadruk gelegd op ondersteuning van en naar werk. We proberen inwoners alvorens zij een uitkering aanvragen al te ondersteunen richting werk. In 2021 hebben we het screeningsinstrument CompetenSYS geïmplementeerd. Dit instrument helpt kandidaten zoveel mogelijk zelf de regie en verantwoordelijkheid te nemen voor hun re-integratie. De kandidaat kan het beste vertellen waar zijn of haar mogelijkheden liggen. Een goede screening maakt duidelijk waar de kandidaat nog ondersteuning bij nodig heeft. Hierdoor kunnen we gerichter ondersteuning bieden daar waar het nodig is. Begin 2022 is er een start gemaakt met het werkcentrum bij 2switch. Laagdrempelig ondersteunen we inwoners met verschillende re-integratiepartners zo goed mogelijk richting werk. Zo worden kandidaten getraind in sollicitatievaardigheden, krijgen ondersteuning in het re-integreren bij onder andere 2switch en worden in samenwerking met het Wsp (werkgeversservicepunt) bemiddeld naar (passend) werk. In eerste instantie stond de invoering van de nieuwe wet inburgering gepland op 1 juli 2021, deze is uitgesteld naar 2022.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=OverBetuwe&id=fe320f10-0fcd-4eb7-85e0-1afba7e31afa