22-06-21.09 raadsvoorstel Concept Regionale Agenda 2023-2025 en ontwerpbegroting 2023-2026, jaarstukken 2021, bijdrage RES Groene Metropoolregio (GMR)

Onderwerp: Concept Regionale Agenda 2023-2025, ontwerpbegroting 2023-2026, jaarstukken 2021, bijdrage RES Groene Metropoolregio (GMR) Ons kenmerk: 2022-015709 Nummer. Elst, 25 april 2022 AAN DE RAAD 1. 1. 2. 3.

Voorstel Van de jaarstukken 2021 kennis te nemen; Geen zienswijze in te dienen op de jaarstukken 2021; De raad verzoeken in te stemmen om het overschot op de jaarrekening als volgt in te zetten: - €100.000 te storten in een algemeen reserve; - €231.012 euro te storten in een bestemmingsreserve 4. Van de concept regionale agenda 2023-2025 en ontwerpbegroting 2023-2026 kennis te nemen; 5. Een zienswijze op de concept regionale agenda 2023-2025 en ontwerpbegroting 20232026 in te dienen; 6. De raad verzoeken in te stemmen met de verhoging van de inwonerbijdrage naar €7,67 voor 2023; 7. Deze verhoging (netto € 15.000) in het meerjarenperspectief van de Kadernota 2023 bij het onderdeel bijdragen aan verbonden partijen te (laten) verwerken; 8. De raad verzoeken in te stemmen met een voorgestelde begrotingswijzing à € 0,30 per inwoner voor de opgave ‘circulaire regio’ in de begroting voor het lopende jaar 2022; 9. Een zienswijze tegen de voorgestelde begrotingswijzing à € 0,30 per inwoner voor de opgave ‘circulaire regio’ voor 2022 in te dienen. 10. De extra eenmalige bijdrage van € 14.445 voor de circulaire regio te dekken binnen het bestaande reguliere budget voor duurzaamheid. 2. Inleiding Het algemeen bestuur van de GMR heeft op 6 april jl. de jaarstukken 2021 in concept vastgesteld.

U wordt gevraagd kennis te nemen van de jaarstukken 2021 en een besluit te nemen over de voorgestelde besteding van het overschot. Daarnaast wordt gevraagd of u zich herkent in de (uitwerking van de) ambities en bijhorende acties in de concept regionale agenda 2023-2025 en akkoord te gaan met de verhoging van de inwonerbijdrage voor 2023 van €6,73 naar €7,67 Tot slot ontvingen we op 22 en 23 februari 2022 een verzoek van de GMR waarin een begrotingswijziging van € 0,30 per inwoner wordt voorgesteld voor het onderdeel ‘circulaire regio’ voor 2022. Dit is voor de uitvoering van de in 2021 vastgestelde Regionale Energie Strategie (RES 1.0) en actualisatie naar RES 2.0. U wordt gevraagd hiermee in te stemmen.

3. Doel en beoogd effect Jaarstukken Door de financiële en beleidsontwikkelingen ontwikkelingen van de GMR te volgen, kunnen we tijdig constateren of er een zienswijze ingebracht moet worden voordat de jaarstukken door het Algemeen Bestuur worden vastgesteld Regionale agenda De regionale agenda 2023-2025 geeft inhoud aan de versterkte regionale samenwerking en regionale ambitie. Beoogd effect van de agenda is het dichterbij brengen van ambities, zoals deze zijn geformuleerd in de lokale collegeprogramma’s én in de agenda’s van provincie, rijk en Europa. De regionale agenda moet de 18 regiogemeenten in staat stellen om vanuit een gezamenlijke en samenhangende aanpak te werken aan grote maatschappelijke opgaven en/of delen daarvan die gebaat zijn bij een gezamenlijke, regionale aanpak. Bijdrage RES Een efficiënte RES-organisatie met voldoende middelen die gesteld is om de afspraken uit de RES 1.0 te realiseren en te actualiseren (RES 2.0). 4. Argumenten 1.1+2.1 De jaarstukken geven geen aanleiding voor het indienen van een zienswijze In de jaarrekening wordt op een heldere en juiste wijze de voortgang van de regionale samenwerking en de besteding van de budgetten in de GMR verantwoord.

3.1 Het overschot 2021 wordt in een algemeen reserve en bestemmingsreserve gestort Met de te vormen bestemmingsreserve wil de GMR in 2022 extra inzet plegen op: - Optimalisering regiobureau op gebied van communicatie, bedrijfsvoering en administratieve organisatie (ca. € 100.000); - Versnellen speerpunten binnen de opgaven (ca € 130.000) - Position paper Logistiek (ca. € 35.000) - Groen-blauw raamwerk (ca. € 40.000) - Kwartiermaker circulair bouwen (ca € 55.000) Met de inzet van het rekeningresultaat is het mogelijk de energie die nu in deze projecten zit vast te houden. Het benutten van het rekeningoverschot 2021 heeft tot gevolg dat deze bedragen niet opgenomen hoeven te worden in de opgavebijdrage 2023. Bijkomend voordeel is ook dat een grotere inzet vanuit de samenwerkende gemeenten in 2022, door de actuele afspraak met de provincie Gelderland, leidt tot een grotere provinciale bijdrage. Voor meer info zie bijlage ‘memo onderbouwing inzet rekeningoverschot 2021’. 4.1+5.1 De concept regionale agenda 2023-2025, inclusief ontwerpbegroting 2023-2026 geven aanleiding voor het indienen van een zienswijze De inhoud van de concept regionale agenda is bekend en ambtelijk en bestuurlijk afgestemd binnen de diverse werkgroepen. Echter de stijging van de inwonerbijdrage kwam onverwacht. De uitleg die hierbij wordt gegeven is helder (zie 6.1).

Echter we geven de regio wel graag mee dat we niet onbeperkt budget beschikbaar kunnen stellen en zien graag dat zij ervoor waken dat er jaarlijks een verhoging plaatsvindt. 6.1 Instemmen met de verhoging van de inwonerbijdrage met €0,94 per 2023 De GMR is in 2021 gestart. Met de inzichten van toen is in het voorjaar van 2021 de begroting voor 2022 opgesteld. Daarbij waren nog veel zaken onduidelijk en is een onskenmerk

2/5

conservatieve begroting vastgesteld. Nu de GMR 12 maanden operationeel is, hebben de speerpunten van de vijf opgaven meer vorm gekregen en kan er beter en realistischer begroot worden. De stijging heeft met name te maken met een indexering van de kosten van het bedrijfsbureau en een verschuiving van de werkzaamheden. Door het samenvoegen van deze werkzaamheden wordt kennis gebundeld en kunnen kostenbesparingen worden gerealiseerd. Zie voor een verdere toelichting de bijlage ‘onderbouwing ontwikkeling inwonerbijdrage’. 7.1 Het huidig budget regionale samenwerking biedt onvoldoende ruimte De gemeentelijke Programmabegroting 2022, houdt rekening met de in juni 2021 vastgestelde de ‘Begroting 2022 Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen’. Budgettair is er nu geen ruimte voor deze voorgestelde wijziging. Daarom wordt voorgesteld deze verhoging mee te nemen in het meerjarenperspectief van de Kadernota 2023. Zie voor meer informatie de paragraaf financiën. 8.1 Met de huidige middelen vanuit het Rijk is de RES niet uitvoerbaar. Inmiddels is duidelijk dat de Rijksoverheid voor 2022 onvoldoende middelen voor de regionale samenwerking in RES-regio’s ter beschikking stelt. Ook zijn de regionale middelen uitgeput, die bij de vorige RES zijn ingezet uit verschillende regionale bronnen voor klimaat.

Alhoewel de verwachting is dat vanaf 2023 er meer middelen vanuit het Rijk komen voor de RES (op zowel regionaal als lokaal niveau), is het op dit moment onduidelijk wanneer, hoeveel en hoe structureel dit zal zijn. Dit betekent een acuut probleem, omdat het grootste deel van de werkzaamheden voor de RES 2.0 liggen in 2022. Indien er in de zomer 2023 een RES 2.0 vastgesteld moet zijn, dient de concept RES in februari/maart 2023 klaar te zijn. Zonder extra middelen van deelnemers in 2022 zal de RES 2.0 niet alle onderdelen bevatten en op kwaliteit fors inboeten. 9.1. We dienen een zienswijze in op de verhoging van de bijdrage aan de RES Binnen de regio is afgesproken een positieve zienswijze in te dienen op dit besluit. 10.1. Budget biedt onvoldoende ruimte De gemeentelijke Programmabegroting 2022, houdt rekening met de in juni 2021 vastgestelde de ‘Begroting 2022 Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen’. Budgettair is er binnen de kostenplaats bestuurlijke samenwerking nu geen ruimte voor de in dit lopende begrotingsjaar voorgestelde wijziging. Binnen het reguliere budget voor duurzaamheid is hiervoor wel financiële ruimte en daarom wordt voorgesteld om dit als dekking in te zetten. Zie voor meer informatie de paragraaf financiën. 5. Kanttekeningen en risico’s 9.1. Overige RES-partners wordt nu (nog) geen begrotingswijziging voorgesteld.

Naast 16 gemeenten, zijn ook 3 waterschappen en de provincie Gelderland een partner in de RES. De waterschappen gaan opnieuw in gesprek over hun bijdrage aan de RES. Dit vraagt nog enige tijd. Daarnaast heeft de provincie reeds € 80.000,- subsidie verstrekt en draagt de helft van de kosten van de plan-MER* en draagt bij met onderzoek (o.a. onderzoek warmtebronnen). De provincie kijkt in overleg met de procesregisseur RES naar de mogelijkheden om via extra personele inzet vanuit de provincie de nadrukkelijke wens voor meer aandacht voor warmte.

onskenmerk

3/5

6. Financiën De inwonerbijdrage voor 2023 komt uit op €7,67. Dit is een verhoging van €0,94 per inwoner. De peildatum is 1 januari 2021 en op dat moment had Overbetuwe 47.909 inwoners. In totaal betekent het een verhoging voor 2023 van €45.035. Bijdrage per inwoner Regiobureau Verbonden regio Productieve regio Circulaire regio * Ontspannen regio Groene groeiregio

2022 € 2,50 € 1,30 € 0,73 € 0,81 € 0,57 € 0,82

2023 € 2,57 € 1,51 € 0,97 € 0,93 € 0,65 € 1,04

Totaal voor de jaren € 6,73 ** bijdrage RES 2022 valt buiten begroting

€ 7,67

Een vast (financieel) onderdeel van het meerjarenperspectief in de Kadernota betreft de (totale) bijdrage aan de verbonden partijen. Jaarlijks wordt aan de hand van de ontvangen conceptbegrotingen bepaald welk aanvullend bedrag in onze begroting moet worden opgenomen. In dit geval gaat het om een (structurele) verhoging € 0,94. Deze verhoging is opgebouwd uit de volgende drie onderdelen: Indexatie (totaal regiobureau en opgaven) Realistischer begroten Verschuiving werkzaamheden gemeente naar GM

= € 0,18 = € 0,14 = € 0,62

Door de verschuiving van werkzaamheden valt dus bestaand budget vrij, wat dus ingezet kan worden als dekking voor de hogere inwonerbijdrage. Het netto financieel effect van de stijging van de inwonerbijdrage blijft dus beperkt tot € 0,32 (= € 0,18 + € 0,14) als gevolg van indexatie en realistischer begroten. Dit komt neer op een bedrag van 47.909 inwoners x € 0,32 = afgerond € 15.000 dat dus verwerkt moet worden in het meerjarenperspectief van de Kadernota 2023. Eenmalige extra bijdrage 2022 circulaire regio Voor de circulaire regio wordt gevraagd om een eenmalige extra bijdrage van € 14.445. In de begroting 2022 is daarmee geen rekening gehouden. Binnen het reguliere budget voor duurzaamheid is hiervoor financiële ruimte aanwezig en daarom wordt voorgesteld om dit als dekking in te zetten. 7. Vervolg Planning Na de raadsvergadering van 21 juni, wordt de reactie naar de GMR gestuurd. Het regionaal dagelijks bestuur voegt de commentaren uit de zienswijzen samen bij de ontwerpbegroting en dit wordt aan het regionaal algemeen bestuur ter vaststelling aangeboden. Communicatie De communicatie wordt door de GMR verzorgd. onskenmerk

4/5

Initiatiefnemer, interactievorm en rol gemeente We maken deel uit van een Gemeenschappelijke Regeling. In geval er gedurende het lopende begrotingsjaar een begrotingswijziging noodzakelijk blijkt, schrijft artikel 30 van de Gemeenschappelijke regeling voor dat de gemeenteraad in de mogelijkheid moet zijn om vooraf een eventuele zienswijze te geven op de voorgestelde begrotingswijziging. Evaluatie N.v.t. HET COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS, de gemeentesecretaris de burgemeester P.J.E. Breukers

R.P. Hoytink-Roubos

8. Relevante stukken • Aanbiedingsbrief jaarstukken 2021 GMR • Jaarstukken 2021 GMR • Definitief accountantsverslag • Controleverklaring • Memo onderbouwing inzet rekeningoverschot 2021 • Aanbiedingsbrief concept regionale agenda 2023-2025, inclusief ontwerpbegroting 2023-2026 • Concept regionale agenda 2023-2025, inclusief ontwerpbegroting 2023-2026 • Onderbouwing ontwikkeling inwonerbijdrage 2023 • Memo overzicht inwonerbijdragen 2022-2026 • Opgave overeenkomst 2023-2025 Verbonden regio • Opgave overeenkomst 2023-2025 Productieve regio • Opgave overeenkomst 2023-2025 Circulaire regio • Opgave overeenkomst 2023-2025 Ontspannen regio • Opgave overeenkomst 2023-2025 Groene Groeiregio • Algemene voorwaarden Opgaven • Zienswijze concept regionale agenda • Zienswijzebrief Gemeenteraad bijdrage RES • Zienswijze bijdrage RES • Raadsbesluit Portefeuillehouder: Burgemeester Patricia Hoytink-Roubos De behandelend ambtenaar is Saskia van Eldik. Technische vragen dienen uiterlijk donderdagmorgen om 08:00 uur voor de betreffende politieke avond te worden gesteld via griffie@overbetuwe.nl

onskenmerk

5/5