22-02-15.18 Relevant stuk 3 Advies JongerenNetwerk Regiovisie Samenwerking en Opdrachtgeverschap

Advies inzake Regiovisie Centraal Gelderland Opdrachtgeverschap Beschermd Wonen, Jeugd en WMO

November 2021

1

Inhoudsopgave Adviesaanvraag.....................................................................................................................................................3 Inleiding en procesverloop ...................................................................................................................................4 Regiovisie Centraal Gelderland ............................................................................................................................4 Werken vanuit de regiovisie .............................................................................................................................4 Samenwering in RCG ........................................................................................................................................4 Inkoop en contractafspraken ...........................................................................................................................5 Kwaliteit en handhaving ...................................................................................................................................5 Lokale Toegang .................................................................................................................................................5 Gewenste ontwikkelingen

Jeugdhulp...............................................................................................................6 Ontwikkelingen BW en WMO................................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Themabijeenkomsten ...........................................................................................................................................6 Afsluiting................................................................................................................................................................6

2

Adviesaanvraag De regiovisie van de Regio Centraal Gelderland (hierna RCG), is per mail voorgelegd d.d. 6 oktober 2021 door mevrouw P. Oortgiese. Goedemiddag Sjoerd en Levi, Zie de bijlage voor de concept Regiovisie. Wij leggen de Regiovisie op 28 oktober ter consultatie aan de gemeenteraden voor in een bijeenkomst. Wij zouden ook nog graag jullie advies over het stuk willen hebben. Is het mogelijk dat het JongerenNetwerk hier nog naar kijkt en naar ons reageert vóór 28 oktober? Ik hoor het graag. Met vriendelijke groet, Namens de werkgroep van de Regiovisie, Petra Oortgiese

Vervolgens is telefonisch contact geweest om meer zicht te krijgen op de inhoudelijke kaders van dit advies en de krappe deadline van het gevraagde advies. In overleg met Michiel Noordanus is in een nader gesprek de deadline bepaald op 9 november. Het JongerenNetwerk heeft aangegeven dat er op die korte termijn niet met de achterban kan worden gesproken over de voorliggende visie, maar dat wel een beknopt advies kan worden geformuleerd door de projectleiding als opzet. Daarop is akkoord gegeven en daarvan is dit advies het resultaat. In het gesprek d.d. 2 november is eveneens afgesproken om in 2022 op thema’s verdiepingsbijeenkomsten te organiseren met organisaties en ervaringsdeskundigen om over bepaalde thema’s door te denken.

3

Inleiding en procesverloop Dit advies geeft eerste bevindingen weer die na lezing van de regiovisie1 van de Regio Centraal Gelderland. In 2022 zullen 3 themabijeenkomsten voor verdieping worden gepland. Opbouw advies Er zal bij de opbouw van dit advies worden voortgebouwd op de opbouw van de voorgelegde regiovisie. Tussen haken zal naar de pagina waarop het advies betrekking heeft worden verwezen.

Regiovisie Centraal Gelderland De regiovisie in Centraal Gelderland heeft betrekking op de samenwerking en het opdrachtgeverschap in de regio voor Jeugd, WMO en beschermd wonen. Er staan uitgangspunten en een visie in van de regio op de manier van samenwerken. De visie strekt zich uit tot het gehele sociale domein.

Werken vanuit de regiovisie Er staan een aantal uitgangspunten in de notitie (p.5) die wij vanuit het JongerenNetwerk van harte onderschrijven. Daarop zouden wij graag aanvullend het volgende adviseren:  Een van de uitgangspunten is positieve gezondheid. Het JongerenNetwerk onderschrijft positieve gezondheid van harte. Dit is echter slechts een benadering van kijken naar de werkelijkheid. Advies 1: Verduidelijk het begrip positieve gezondheid en wees je er als regio van bewust dat er ook nog andere benaderingen bestaan zoals bijvoorbeeld de vermogensbenadering van Matha Nussbaum die uitgaat van een menswaardig bestaan2 Ook dat is slechts één benadering, kortom, blijf kijken naar de behoefte en maak dat leidend in de keuze voor de juiste benadering en uitgangspunten.  Advies 2: Verduidelijk bijvoorbeeld ook het streven naar een inclusieve samenleving. Wanneer zijn we daar tevreden over? In hoeverre zijn hier op lokaal niveau meetbare doelen aan gekoppeld? De verwijzing naar de bijlage 2 biedt wat ons betreft helaas onvoldoende soelaas.  Vraag 1: Er wordt gesteld dat iedere gemeente vanuit het Rijk middelen ontvangt die passen bij de populatie. Het JongerenNetwerk vraagt zich af wat daar exact mee wordt bedoeld en ook of dit de realiteit weerspiegelt. Nu lijkt te worden gesuggereerd dat er ook voldoende middelen worden toegekend.

Samenwering in RCG Duidelijk is dat er samenwerking plaatsvindt op verschillende niveaus. Na de opsomming van de niveaus (p.6) gaat men echter direct over naar de bovenregionale samenwerking.  Advies 4: Besteed in het stuk in volgorde van het schema aandacht aan de inhoudelijke samenwerkingen op die niveaus waarbij er bij het lokale niveau specifieke aandacht is voor toegang en triage.  In paragraaf 3.1.1 wordt gesproken over “het transformeren van bovenregionale voorzieningen om te komen tot een evenwichtig regionaal en landelijk voorzieningenniveau”. Advies 5: Verduidelijk wat daarmee wordt bedoeld en wanneer daar sprake van is.  We complimenteren de gemeente voor de specifieke aandacht voor communicatie en de ervaringsdeskundigen daarbij. Er wordt gesteld dat communicatie wordt aangepast op de behoefte en dat dit ervoor zorgt dat de informatie toegankelijk, functioneel en effectief is (p.9). vraag 2: Dit zijn nogal algemene begrippen. Is er een evaluatie van de communicatie en informatietoegankelijkheid? Niet helder is bovendien om welke informatie het exact gaat. Uit de stadsgesprekken over het jeugdbeleid in Arnhem waren een aantal jongeren ontevreden over de toegankelijkheid van informatie. Die ontevredenheid herkennen wij ook bij gesprekken binnen de 1

Regiovisie komt voort uit de Norm voor Opdrachtgeverschap waarin de regio’s worden verplicht om een visie op samenwerking en opdrachtgeverschap uit te werken. Daarmee is vooralsnog de dreiging van wettelijk opgelegde samenwerking afgewend. 2 https://sociaal.net/achtergrond/capability-approach/ geeft een goed beeld van de achtergrond van deze benadering.

4



andere gemeenten. Advies 6: Verduidelijk om welke informatie het hier gaat en of dit daadwerkelijk zo ervaren wordt door de doelgroep van de informatie. Verderop in de tekst (p.9) wordt opgemerkt dat input en reflectie van gebruikers voor de regio van groot belang is. Dit ondersteunen wij van harte. Vraag 7: Is echter wel hoe men de reflectie dan inricht en goed doet? Dit zou een eerste thema kunnen zijn om eens met actoren over door te spreken. Bovendien wordt niet duidelijk waarover het dan exact gaat en op welk niveau die reflectie op welke manier zou moeten plaatsvinden.

Inkoop en contractafspraken Er wordt in het stuk (p.10) opgemerkt dat gemeenten zich bij in- en externe analyses een aantal kritische vragen moeten stellen.  Vraag 8: Wat zijn de kritische vragen waarop wordt gedoeld in bovenstaande? Er wordt ook opgemerkt dat de regio een duidelijke zorgvraag moet bepalen.  Vraag 9: Wat wordt er exact bedoeld met het gegeven dat een regio een duidelijke zorgvraag moet bepalen? De zin leidt tot verwarring bij het lezen daarvan.  Advies 7: Spreek niet van het moeten bepalen van een zorgvraag, maar aansluiten bij de behoefte van de mensen gebruik maken van de regionale diensten. Een vraag veronderstelt dat er al een behoefte is omgezet in een vraagformulering, maar we zien juist dat veel jongeren daar moeite mee hebben.  In het stuk wordt melding gemaakt van mogelijkheden tot royement bij het niet leveren van ondersteuning door een aanbieder gedurende 9 maanden (p.12) en dat de mogelijkheid bestaat om evolutionair het aantal aanbieders te verminderen. Vraag 10: Ons is niet helder wat daaronder exact wordt verstaan. Kan dat worden toegelicht?  In paragraaf 4.10 worden lokale verschillen binnen het inkoopregime toegelicht. Er wordt gesproken over een pilot van de Arnhem op begeleiding voor zowel jeugd en WMO.

Advies 8: Betrek bij de evaluatie van de pilots zowel gebruikers als ervaringsdeskundigen en licht toe wat de pilots inhouden in de regiovisie. Verderop in het stuk wordt aangegeven dat men elkaar op de hoogte houdt van de resultaten van de pilots om er gezamenlijk van te kunnen leren. Vraag 11: We ondersteunen het gezamenlijk leren van resultaten. De vraag is wel met welke actoren dit dan gebeurt en of daar ook ervaringsdeskundigen bij worden betrokken. In de regio NoordVeluwe is het JongerenNetwerk aangeschoven bij een leerbijeenkomst waarin cijfers werden geduid. Dit is daar erg goed bevallen.

Kwaliteit en handhaving Bij kwaliteit en handhaving wordt de term preventie gebruikt (p14).  Advies 9: Verduidelijk wat hier exact onder preventie wordt verstaan. Dit lijkt op fraude te slaan, maar dat blijkt verder niet duidelijk genoeg uit het stuk. Preventie wordt zo is al een containerbegrip en zou volgens ons dus contextgebonden van een toelichting moeten worden voorzien om verwarring te voorkomen.  Er staat op dezelfde pagina iets verderop dat ‘het indiceren op input-output de sturing op outcome niet in de weg staat. Advies 10: Verduidelijk wat daarmee wordt bedoeld en beoogd. Wat houdt dit exact in? Daarnaast zijn we blij met de periodieke gesprekken met de inkooporganisatie en de bijdrage die we zo leveren aan de kwaliteit van zorg in de regio Centraal Gelderland.

Lokale Toegang Het doet ons genoegen dat er aandacht is voor de basisfuncties die KPMG heeft geïnventariseerd voor goede toegang en dat dit een lokale verantwoordelijkheid is. Er is ook een onderzoek3 gedaan door KPMG naar 3

Zie: https://www.sociaalweb.nl/wetten/rapport-toegang-voor-jeugd-met-een-levenslange-en-levensbrede-hulpvraag

5

toegang voor mensen met een levensbrede en levenslange ondersteuningsvraag.  We zijn blij dat iedere gemeente de basisfuncties voor lokale teams onderschrijven. Advies 11: Bespreek dit thema met alle relevante stakeholders in een verdiepingsbijeenkomst. Juist hier kan kennis over inrichting, maar ook delen van vraagstukken in de teams meerwaarde opleveren. Welke afwegingen worden er in de toewijzing gemaakt en met welke achterliggende motieven?  Advies 12: Neem daarin ook de inzichten over de inrichting van de toegang voor jeugdigen met een levensbrede en levenslange ondersteuningsvraag explicieter mee en bespreek dit eveneens in de verdiepingsbijeenkomst.  In paragraaf 6.2 staan de overlegtafels opgesomd in de Regio Centraal Gelderland. Er is in een aantal regio’s een overlegtafel gericht op 18-/18+ om regionaal problemen op te lossen waar deze groep jongeren die uitstromen uit verblijf tegenaan lopen. Advies 13: is om een dergelijke overlegtafel te overwegen voor de Regio Centraal Gelderland en daarbij ook structureel gebruik te maken van ervaringsdeskundigen. Een andere optie zou zijn om daar eveneens een verdiepingsbijeenkomst aan te wijden.

Gewenste ontwikkelingen Jeugdhulp Er staan in de notitie een aantal toekomstambities en stand van zaken geformuleerd. Er staat voorts dat er op korte termijn wordt besloten over een vervolg van de regionale transformatieprojecten Jeugd.  Advies 14: Betrek relevante stakeholders tijdig bij de besluitvorming en zorg daarbij voor de inbedding van het perspectief van ervaringsdeskundigen, zowel op regionaal alsmede lokaal niveau om de impact te vergroten voor de jongeren om wie het gaat.  We lezen verder over de toekomsttuinen om het scenario kinder- en jeugdbescherming verder uit te werken in Centraal Gelderland. Vraag 12: Het JongerenNetwerk is benieuwd naar de verdere uitwerking en verkent graag de rol die ervaringsdeskundigen ook hierbij kunnen spelen alsmede hoe we dit dan inrichten.  Aangezien het feit dat Het JongerenNetwerk ook vanuit BOEG een van de betrokken organisaties is die ervaringsdeskundigheid bij bovenregionale projecten kan inzetten, verkennen wij graag hoe we dit in de regio Centraal Gelderland kunnen inrichten.

Themabijeenkomsten In ons overleg spraken we over thema’s waarover een bijeenkomst zou kunnen worden gehouden. Het gaat zoals ook te lezen in dit advies voor ons in eerste instantie om:  Inrichting goede triage (wat is dat, welke afwegingen maken we)  Inrichting basisfuncties lokale teams en breder de toegang tot zorg  Wisselwerking tussen lokale en regionale voorzieningen en wanneer op welk schaalniveau actie is vereist en wat dan de kenmerken daarvan zijn.

Afsluiting Middels dit advies geven wij onze suggesties en ideeën over de regiovisie in de Regio Centraal Gelderland. Zoals besproken is dit tot stand gekomen door enkele leden van onze achterban. In de themabijeenkomsten willen we dit graag verbreden. We zien uit naar uw reactie. Het JongerenNetwerk voor het artikel van Sociaalweb over dit onderwerp en https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2021/01/26/toegang-voor-jeugd-met-een-levenslange-enlevensbrede-hulpvraag datum raadpleging 07-11-2021 voor het rapport zelf.

6