22-02-15.16 Raadsvoorstel regeling Scalabor

Onderwerp: Aangepaste Regeling uitvoering Wsw door Scalabor B.V. 2023-2025 Ons kenmerk: 2021-012471 Nummer: Elst, 7 december 2021 AAN DE RAAD Voorstel 1. In te stemmen met de aangepaste Regeling uitvoering Wsw door Scalabor B.V. 2023-2025 2. De financiële consequenties van de regeling aan te passen in de meerjarenbegroting. Inleiding Achtergrond Vanaf 1-1-2018 hebben de regiogemeenten Scalabor, voorheen Presikhaaf bedrijven, in een “aanwijzingsbesluit” aangewezen als uitvoerder van de Wsw. Het formeel werkgeverschap voor sw-medewerkers is sinds 1-1-2019 belegd bij de module Werkgeverschap SWmedewerkers (Wgsw) van de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Centraal Gelderland (MGR). In de bijbehorende “Regeling uitvoering Wsw door Scalabor B.V.” is bepaald dat Scalabor B.V. deze taken in ieder geval voor een periode van 5 jaar uitvoert. Tot 31 december 2022 detacheert de MGR namens de gemeenten de swmedewerkers ‘om niet’ aan Scalabor. Hier wordt mee bedoeld dat alleen het salaris van de sw-medewerker overgemaakt werd. Scalabor heeft de afgelopen jaren de begeleiding en ontwikkeling van sw-medewerkers met de opbrengsten kunnen financieren. In de huidige regeling bestaan de kosten voor gemeenten uit loonkosten en de kosten die samenhangen met het formeel werkgeverschap dat is belegd bij de MGR.

Dit betreft de personeels- en salarisadministratie die door de MGR uitbesteed is aan Scalabor voor een bedrag van €750,per AJ (Arbeidsjaar). In de informatiememo van 22 september 2021 (21inf00068) hebben wij u geïnformeerd over het aanbod van Scalabor en het procesverloop met Scalabor over de vaststelling van een nieuwe dienstverleningsovereenkomst conform de regeling uitvoering Wsw met Scalabor. In dit raadsvoorstel wordt er ingegaan op de analyse van het voorstel van Scalabor door een extern onderzoeksbureau. En zullen wij u meenemen in het te nemen besluit voor de vaststelling van een nieuwe dienstverleningsovereenkomst conform de regeling uitvoering Wsw met Scalabor. Voorstel en analyse Door de daling van het aantal sw-medewerkers (gemiddeld 6% per jaar) en de vergrijzing van de doelgroep sw heeft Scalabor aangegeven de dienstverlening voor de Wsw niet onder dezelfde voorwaarde te kunnen blijven doen. Naast het eerdere bedrag van €750,- per AJ (Arbeidsjaar) die alleen en specifiek voor personeels- en salarisadministratie bedoeld was. Voorziet Scalabor oplopende tekorten en ziet zich daarom genoodzaakt om vanaf 2023 bovenop het bedrag van €750,- een bijdrage aan gemeenten van € 2.782 voor de begeleiding en ontwikkeling van sw-medewerkers te vragen. Daartoe heeft Scalabor in juni

2021 een voorstel voor wijziging van de regeling bij gemeenten neergelegd, conform de regeling uitvoering Wsw (behorend bij het Aanwijsbesluit). De negen regiogemeenten hebben aangegeven dat zij eerst een nadere analyse wensen op het voorstel van Scalabor en hebben de wens geuit hiervoor een extern bureau in te schakelen. In augustus 2021 is dit onderzoeksbureau gestart. Het onderzoeksbureau heeft een 6-tal onderzoeksvragen geformuleerd: 1. Uit welke componenten bestaat het bedrag van Scalabor. Op welke wijze komt het bedrag van € 2.782 tot stand? 2. Hoe verhoudt het door Scalabor voorgestelde aanbod van € 2.782 (vanaf 2023) zich tot het landelijk beeld of vergelijkbare regio's (is het bedrag reëel/ marktconform)? 3. Hoe ontwikkelt het subsidieresultaat zich per gemeente (in totalen per gemeenten en per AJ). 4. Welke feitelijke afspraken zijn er tussen gemeenten (als opdrachtgever) en Scalabor? 5. Onderdeel van het voorstel van Scalabor is arbeidsontwikkeling. Is het mogelijk om daar al meer duiding op te krijgen van de kant van Scalabor? 6. Hoe groot was het omzetverlies in afgelopen jaar door corona bij Scalabor? Hoe verhoudt dit zich tot de compensatie voor omzetverlies vanuit het rijk die door gemeenten is doorgezet naar Scalabor? Het adviesbureau heeft het onderzoeksverslag met de stuurgroep besproken.

In dit onderzoeksverslag is onder andere gedeeld dat de prijs marktconform is en deze prijs tot stand is gekomen door een tekort op de exploitatie die in 2021 al is ingezet. Dit tekort loopt flink op waardoor de uitvoering van de Wsw onder druk komt te staan. Op basis van de uitkomsten op deze onderzoeksvragen is de stuurgroep het gesprek met Scalabor aangaan om vast te stellen wat het definitieve aanbod van Scalabor is voor de swdoelgroep. Uitkomst definitief voorstel In samenspraak met de stuurgroep en Scalabor is het volgende definitieve voorstel gedaan: • Gemeenten betalen aan Scalabor een vergoeding per sw-medewerker per jaar (fte) van € 1.866 in 2023, € 2.601 in 2024 en €3.261 in 2025. • Aan het begin van elk jaar wordt er een zo reëel mogelijke inschatting van de uitstroom gemaakt. Dit kan een bijstelling van de prijs naar boven of naar beneden betekenen. • Scalabor zet de eerder ontvangen coronagelden over 2020 in om de bijdrage voor de uitvoering van de Wsw te verlagen. • Gemeenten reserveren binnen hun eigen begroting de ontvangen coronagelden ter compensatie van het omzetverlies in 2021, en zullen deze inzetten als dekking voor de Wsw bijdrage. • De bepaling uit het initiële aanbod blijft van kracht: het aanwijsbesluit wordt voor onbepaalde tijd verlengd en de onderliggende financiële regeling wordt voor 3 jaar aangepast.

• Scalabor continueert haar werkzaamheden in het kader van de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening vanaf 1 januari 2023 en voert deze gedurende 3 jaren uit, derhalve tot en met 31 december 2025. • De maximale vergoeding per persoon daalt wanneer een gemeente meer diensten in de vorm van arbeidsontwikkeling bij Scalabor afneemt. Doel en beoogd effect Het maken van afspraken op basis waarvan Scalabor in 2023, 2024 en 2025 het materieel werkgeverschap verzorgt voor de sw-medewerkers.

Argumenten 1.1 Scalabor voert het materieel werkgeverschap voor de Wsw-taken goed uit. Eind 2020 heeft de MGR voor de gemeenten een tevredenheidsonderzoek en evaluatie uitgevoerd. Hieruit bleek dat alle partijen positief terugkijken op de wijze waarop invulling is gegeven aan de uitvoering van de Wsw-taken door Scalabor. Scalabor heeft zich, zoals in de regeling (2018- 2022), gehouden aan zijn Wsw-taken en deze met positief resultaat uitgevoerd. Zo is 54% van de medewerkers extern gedetacheerd en heeft 85% een individueel ontwikkelplan (IOP). Het ziekteverzuim is daarnaast tot onder de 1% van het landelijk gemiddelde gekomen. Naast tevredenheid over de dienstverlening van Scalabor, zijn alle partijen positief over de ‘rust’ die na 2018 is ontstaan na jaren van turbulentie. De SW-medewerkers zijn tevreden: uit medewerkers-tevredenheidonderzoek blijkt dat de tevredenheid is gestegen. 1.2

We volgen de regionale afspraken om het werkgeverschap Wsw bij de MGR en Scalabor voor een periode van 3 jaar te beleggen. In 2018 hebben de 9 regiogemeenten afgesproken om het werkgeverschap Wsw gezamenlijk te regelen en de uitvoering bij Scalabor neer te leggen. Het tevredenheidsonderzoek van de MGR in 2020 gaf voor gemeenten geen aanleiding om andere inhoudelijk afspraken te maken voor de jaren 2023 tot en met 2025. 1.3 We zorgen voor continuïteit in het werkgeverschap Na de overgang van Presikhaaf bedrijven was er behoefte aan rust en stabiliteit voor de Wsw-medewerkers. Die rust is er gekomen door de overgang naar Scalabor. Met het instemmen met de verlenging van de dienstverlening door Scalabor borgen we voor de komende jaren de rust voor deze kwetsbare doelgroep. De looptijd van de aangepaste regeling is drie jaar. Dit geeft ons en de regio de tijd om te onderzoeken welke duurzame en toekomstbestendige oplossingen er zijn voor na 2025.

Een periode van 3 jaar geeft ons de mogelijkheid om te werken aan een duurzame en toekomstbestendige oplossing. De Wsw is een aflopende regeling. Wanneer een Wsw-bedrijf alleen Wsw-medewerkers in dienst heeft, zal er een disbalans optreden tussen de grootte van de Wsw-populatie en de overhead van het bedrijf. In 2022 zullen er binnen onze regio gesprekken gevoerd worden over de beelden die bestaan over een arbeidsontwikkelbedrijf in onze arbeidsmarktregio. Intern onderzoeken we welke mogelijkheden er zijn om alle inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt zo lokaal, integraal en zo regulier mogelijk naar werk te begeleiden. 1.4

1.5

Het continueren van de overeenkomst van Scalabor sluit aan bij onze visie op reintegratie In de raadsvergadering van 5 oktober 2021 is het visiedocument Overbetuwe werkt! vastgesteld. Een van de elementen van onze visie op re-integratie is dat we inwoners zo veel mogelijk regulier aan het werk willen helpen. Ook inwoners met arbeidsbeperkingen. We geven hier invulling aan door inwoners die opgenomen zijn in het doelgroepenregister de komende jaren met een gewijzigde aanpak te benaderen. Door nog intensiever contact met Praktijkscholen en scholen voor Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO) maken we een keten van school naar werk voor deze groep inwoners. We gaan uit van de mogelijkheden van de inwoner en ondersteunen waar nodig onze inwoners zo integraal mogelijk. De situatie van betrokken inwoner is leidend en niet de situatie van werkgevers. We maken nog meer gebruik van onze lokale werkgevers. Dit in samenwerking met het Werkgeversservicepunt (WSP), accountmanagers bedrijven en het MKB in en rond onze gemeente.

Kanttekeningen en risico’s 1.1 Wanneer een of meerdere gemeenten in de regio besluiten hun sw-medewerkers niet meer bij of via Scalabor te laten werken, vervalt het huidige prijsvoorstel. In de berekeningen voor 2023-2025 gaat Scalabor ervan uit dat alle gemeenten het werkgeverschap Wsw bij Scalabor continueren. Wanneer een of meerdere gemeenten in de regio besluiten hun sw-medewerkers niet meer bij of via Scalabor te laten werken, maakt Scalabor een nieuw voorstel voor de gemeenten die positief besloten hebben op de aangepaste Regeling uitvoering Wsw door Scalabor B.V. 2023-2025. De kosten per swmedewerker (fte) zullen voor deze gemeenten dan hoger worden. Financiën Scalabor werkt met oplopende bijdragen voor begeleiding en ontwikkeling per swmedewerker (fte) per jaar. Op basis van het totaal aantal sw-medewerkers op peildatum juni 2021. Bedraagt de vergoeding per sw-medewerker (fte) per jaar: 2023: € 1.866 2024: € 2.601 2025: € 3.261 Voor Overbetuwe gaat het om 124 inwoners (peildatum juni 2021). Op basis van de aantallen per jaar komt dit neer op onderstaande jaarlijkse bijdragen: Wsw Overbetuwe

2022

2023

2024

2025

Lasten Begroting MGR-WgSw Module 8 Scalabor Opgenomen in begroting

€ 3.684.000 € 61.200 € 3.745.200

€ 3.462.960 € 61.200 € 3.524.160

€ 3.255.182 € 61.200 € 3.316.382

€ 3.059.871 € 61.200 € 3.121.071

Aantal Wsw'ers Begeleiding en ontwikkeling Meerkosten aangepaste regeling

121 €0

116 € 1.866

113 € 2.601

109 € 3.261

€0

€ 216.456

€ 293.913

€ 355.449

Totaal lasten Wsw

€ 3.745.200

€ 3.740.616

€ 3.610.295

€ 3.476.520

Rijksbijdrage Wsw

€ 3.297.210

€ 3.161.428

€ 3.020.324

€ 2.946.227

€ 296.058

€ 174.844

€ 589.971

€ 530.293

Baten

Saldo uitgaven Wsw versus ontvangen rijksbijdrage o.b.v. regeling Scalabor tot eind € 447.990 € 362.732 2022 na aanpassing regeling Scalabor € 447.990 € 579.188

Door aanpassing van de regeling Uitvoering Wsw ontstaan er vanaf 2023 meerkosten. Het verschil tussen de rijksbijdrage en de uitgave Wsw zouden met de huidige regeling geleidelijk afnemen. Door de nieuwe regeling zal het verschil tussen de rijksbijdrage en de uitgave Wsw in eerste instantie oplopen maar uiteindelijk verder afnemen. Dit financiële effect wordt verwerkt in de kadernota 2023 – 2026. Het tekort op de sociale werkvoorziening wordt gedekt uit de algemene middelen. Gemeenten reserveren binnen hun eigen begroting de ontvangen coronagelden ter compensatie van het omzetverlies in 2021, en zullen deze als dekking voor de Wsw bijdrage in 2023 inzetten. De omvang van de compensatie wordt in de decembercirculaire bekend gemaakt. Aan het begin van elk jaar corrigeert Scalabor het daadwerkelijk aantal werkzame medewerkers Wsw (fte) op basis van de uitstroom van het voorgaande jaar. De berekeningswijze hiervan is opgenomen in de financiële bijlage van de regeling. Wanneer dit een correctie oplevert, wordt dit verwerkt in de bijdrage voor het opeenvolgende jaar.

Vervolg Planning De Regeling uitvoering Wsw door Scalabor B.V. 2023-2025 gaat in per 1 januari 2023. Alle 9 gemeenten moeten nu een besluit nemen of Scalabor op basis van de nieuwe regeling de uitvoering van de Wsw voor hun inwoners gaat continueren. Wanneer een gemeente in de regio besluit hun sw-medewerkers niet meer bij of via Scalabor te laten werken, heeft dit consequenties voor de prijs en daarmee voor de gemeenten die wel voor continuering hebben gekozen. Scalabor zal dan een aangepast voorstel maken. Logischerwijs stapt de opzeggende gemeente dan ook uit de module Wgsw van de MGR. Begin 2022 zal er een arbeidsmarktconsultatie plaatsvinden waarbij er onderzocht wordt welke mogelijkheden de 9 regiogemeenten zien voor een breed arbeidsontwikkelbedrijf. Na de evaluatie in 2024 doet Scalabor de gemeenten een nieuw financieel voorstel voor de 3 opvolgende jaren 2026-2028 voor de uitvoering van de Wsw. Wanneer geen overeenstemming wordt bereikt hebben zowel gemeente als Scalabor de mogelijkheid om de overeenkomst schriftelijk op te zeggen met inachtneming van een opzegtermijn van 12 maanden, derhalve tot en met 31 december 2024. Communicatie Direct na het besluit van de raad wordt het besluit door het college kenbaar gemaakt aan de bestuurscommissie Wgsw en het dagelijks bestuur Scalabor B.V.

Initiatiefnemer, interactievorm en rol gemeente Scalabor is initiatiefnemer in het wijzigen van de Regeling uitvoering Wsw door Scalabor. De gemeente is verantwoordelijk voor de inwoners met een Wsw indicatie werkzaam via Scalabor. Evaluatie In de periode van 2022 tot en met 2024 onderzoeken wij welke mogelijkheden er zijn om inwoners met een arbeidsbeperking zo goed mogelijk integraal en lokaal te ondersteunen in de weg naar werk. Tegelijkertijd zal de uitvoering van de Wsw door Scalabor begin 2024 door de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Centraal Gelderland (MGR) worden geëvalueerd.

HET COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS, de gemeentesecretaris de burgemeester P.J.E. Breukers

R.P. Hoytink-Roubos

1. Relevante stukken 1. Regeling uitvoering Wsw door Scalabor B.V. 2023-2025

Portefeuillehouder: Wethouder Dimitri Horsthuis-Tangelder De behandelend ambtenaar is N. Post Technische vragen dienen uiterlijk de donderdagmorgen om 08.00 uur voor de betreffende politieke avond te worden gesteld via griffie@overbetuwe.nl.