21-12-07.12 Relevant stuk 8 - motivatie vanuit lokaal perspectief

BIJLAGE Verbonden regio Deze opgave levert een bijdrage aan de gestelde opgaven uit het ‘Ambitiedocument Overbetuwe 2030, sociale, slimme en schone mobiliteit’. Het college heeft op 19 nov. 2019 ingestemd met het ‘Ambitiedocument Duurzame Mobiliteit en Bereikbaarheid regio Arnhem Nijmegen’ en de bijbehorende 6 position papers (werksporen). In dit regionale mobiliteitsbeleid ligt al een stevige basis om de mobiliteits- en bereikbaarheidsopgaven van de regio -inclusief die van gemeente Overbetuwe- gezamenlijk aan te pakken. Deze ambities komen terug in de opgave Verbonden regio. Daarnaast hebben we in 2020 een financiële bijdrage geleverd aan deze opgave. Er zijn een groot aantal projecten waarbij deelname aan de regionale opgave voor Overbetuwe van belang is. Hieronder zijn enkele van deze projecten opgesomd: Gezamenlijk optrekken van gemeenten m.b.t. provinciale aanbesteding open baar vervoer; Verkennen van regionaal spoor in de regio; Uitwerken Mobiliteit op Maat in relatie tot het project haltetaxi van de provincie Gelderland; Opstellen Meerjarige Regioagenda Fiets (o.a. inbreng acties uit fietsagenda, o.a. Lingeroute); Voorbereiden planvorming Westflankroute Arnhem – Elst – Nijmegen; Verkenning van utilitaire fietsroutes in relatie tot het recreatief fietsnetwerk; Verkenning en realisatie van innovatieve en duurzame mobiliteitsprojecten.

Productieve regio Het is van belang dat gemeente Overbetuwe deelneemt aan de productieve regio. In het Economisch Uitvoeringsprogramma 2021-2022 staat onder ander het volgende over de regionale economische samenwerking: “…Overbetuwe is trots op haar regionale positie en op haar bedrijfsleven. Deze positie willen wij behouden en versterken. Daarom zetten we ons in om een zo optimaal mogelijk ondernemersklimaat te realiseren voor alle ondernemers in Overbetuwe. Dat doen we samen met organisaties/partners op verschillende geografische schaalniveaus…”. Veel aspecten van het ondernemersklimaat houden niet op bij de gemeentelijke grenzen en moet regionaal worden opgepakt. Deze speerpunten van de regio sluiten goed aan op het lokale economische beleid. Enkele voorbeelden: Tijdens de RTGC economisch beleid (februari 2021) is het belang van toekomstbestendige werkgelegenheid benoemd. Dit sluit naadloos aan op het speerpunt ‘Human Capital: onderwijs en arbeidsmarkt’; In het Economisch Uitvoeringsprogramma is benoemd dat het vraagstuk ‘Vrachtwagen parkeren’ moet worden geagendeerd in de regio.

Een van de belangrijkste acties binnen het speerpunt duurzame logistiek is ‘het verkennen mogelijkheden voor een sluitende businesscase voor truckparking in de regio’; Het speerpunt ‘internationale clusters’ zorgt er voor dat de verbinding van de projecten binnen The Economic Board beter worden verbonden met het Overbetuwse bedrijfsleven; Door als regio samen te werken is het mogelijk om passende dienstverlening aan te bieden aan het MKB. Een voorbeeld hiervan is de MKB-Deal die onderdeel uit maakt van het speerpunt ‘COVID-19 herstel MKB’; Binnen het RPW worden/zijn afspraken gemaakt over het regionale vraag en aanbod van werklocaties.

Circulaire regio Waar in de Routekaart Duurzaamheid 2017-2020 de meeste aandacht uitging naar energietransitie, worden in de geactualiseerde routekaart de thema’s circulaire economie en klimaatadaptatie toegevoegd. Veel aspecten van duurzaamheid houden niet op bij de gemeentegrenzen en door een regionale aanpak ontstaan schaalvoordelen en synergie. De vier speerpunten van de regio sluiten goed aan op de beleidsuitgangspunten zoals die verwoord zijn in de concept routekaart duurzaamheid. De Groene groeiregio ontwikkelt hiervoor inspirerende projecten. Deze regionale projecten gebruiken we in Overbetuwe bij de lokale uitwerking in nieuwe routekaart duurzaamheid. Wij nemen op dit moment deel aan diverse lopende regionale projecten zoals:  meerjarig Uitvoeringsprogramma Circulaire Grond, Weg- en Waterbouw  advisering circulaire bouwpraktijk in hoeverre een bouwproject circulair is  Gezamenlijk inkopen van elektriciteit en aardgas en het verduurzamen daarvan  de Regionale Energie Strategie (RES) Overbetuwe levert graag een substantiële bijdrage aan de realisatie van deze enorme opgave. Ontspannen regio De ontspannen regio heeft vier speerpunten benoemd. We benoemen er hieronder twee: Groen-blauwe raamwerk Met deze opgave stellen we een regionaal landschappelijk groen-blauw raamwerk op.

Een kaart met daarop de huidige gebieden en het gebruik (landschap, natuurwaarden en cultuurhistorisch erfgoed, landbouw, energietransitie, woningbouw, klimaatadaptatie, waterberging en recreatie en toerisme) en de mogelijkheden voor versterking en uitbreiding hiervan. Nadrukkelijk aan de orde komt hierbij het creëren van nieuwe landschapszones welke de verstedelijkingsopgave goed moeten inbedden. Nieuwe landschappelijke zones in Overbetuwe die onderdeel kunnen zijn van het regionaal landschappelijk groen-blauw raamwerk: De Danenberg, Knoop 38, de Lingezone en de aansluiting van het Gelders Natuur Netwerk van Park Lingezegen op de Nederrijn/Veluwe. Door het creëren van de nieuwe landschapszones wordt de verstedelijking niet alleen goed ingebed. Het geeft ook de mogelijkheid aan onze inwoners om dicht bij huis te kunnen recreëren. Tevens kunnen de nieuwe landschapszones mede invulling geven aan de zes maatschappelijke ambities (Identiteit, Gezond en inclusief, Klimaatadaptatie en Biodiversiteit, Duurzaam en circulair en Veilig) uit de gemeentelijke omgevingsvisie Overbetuwe 2040. Met de regionaal landschappelijk groen-blauw raamwerk kunnen de voorgenomen gemeentelijke projecten op de kaart worden gezet. Daardoor is het gemakkelijker om externe financiering te verkrijgen voor deze projecten o.a. bij provincie.

Duurzaam toerisme: De acties beschreven onder speerpunt Duurzaam Toerisme zijn vervolgstappen op ontwikkelingen die de afgelopen jaren zijn gestart in Overbetuwe en Lingewaard. Dit als onderdeel van het gezamenlijke recreatieve en toeristische beleid dat we voeren sinds 2017. Er zijn geen wettelijke verplichtingen verbonden aan recreatie en toerisme echter kijkt een recreant/ toerist niet naar gemeentegrenzen maar naar belevingsgebieden. Door niet deel te nemen missen we een kans om ons als (midden)gebied binnen de regio te versterken. Specifiek heeft de gemeente Overbetuwe een belang bij de onderstaande acties:

1) Het maken van een toeristisch profiel en marketingvisie gebeurt op basis van een aantal belevingsgebieden. Een daarvan is het gebied dat de regio Lingewaard en Overbetuwe beslaat. Deze gemeenten zijn samen al enkele jaren bezig om zich als De Betuwe te profileren. Daarmee lopen we feitelijk al vooruit op deze ontwikkeling; 2) Dit geldt ook voor een dekkend wandelnetwerk. De pilot hiervan loopt op dit moment in Overbetuwe, Lingewaard, Druten en Zevenaar. Op 20 september is de eerste fase van dit netwerk al officieel afgerond met de presentatie van het eerste wandelnetwerk in de gemeenten Overbetuwe, Lingewaard, Druten en Zevenaar. 3) Vanwege COVID-19 en de wens om bezoekersdrukte beter te spreiden, vond vorig jaar al een pilot plaats in Gelderland. Waar het belang van De Veluwe vooral was om de druk weg te nemen, was dit juist voor De Betuwe een kans om extra bezoekers te trekken. Dit was eenmalig maar heeft gewerkt voor De Betuwe. Door deel te nemen aan Duurzaam Toerisme kunnen we als Overbetuwe en Lingewaard, het gebied tussen Nijmegen en Arnhem een vuist maken in de regio als we betrokken zijn bij regionale projecten. Daarbij komt ook dat een aantal acties al door ons zijn uitgevoerd en die daardoor regionaal een plek/ vervolg kunnen krijgen. In het bijzonder geldt hiervoor de branding van De Betuwe naast Rijk van Nijmegen en Arnhem en het wandelnetwerk.

Groene groeiregio De opgave Groene Groeiregio heeft een coördinerende functie voor de vijf opgaven van de groene metropoolregio. Behoud en versterking van de kwaliteit van de leefomgeving staat hierbij centraal. De regio Arnhem-Nijmegen heeft te maken met een grote verstedelijkingopgave en een tekort aan woningen. Deze opgave zet in op het bieden van voldoende (betaalbare) woningen, voor specifieke doelgroepen en tegelijkertijd verantwoord omgaan met de schaarse ruimte, zodanig dat deze groei het landschap versterkt. De opgave kent 2 speerpunten: Versnellen (Woondeal) en Verbinden (Verstedelijkingsstrategie). De woondeal richt zich op versnellen van de woningbouw op de korte termijn (realisatie 20.000 woningen tot 2025 en 35.000 tot 2030). De verstedelijkingsstrategie richt zich op middellange tot langere termijn. Om de groei van landschap, wonen, economie en mobiliteit goed vorm te geven, wordt in 2021 een verstedelijkingsstrategie opgesteld. Deze strategie biedt ons inzicht in potentiele bouwlocaties tot 2040, maar ook in beleidsinstrumenten zodat we toekomstige opgaven kunnen vertalen naar acties op korte termijn. Veel opgaven uit de nieuwe (nog vast te stellen) Woonagenda Overbetuwe 2025 overstijgen het lokale schaalniveau. We hebben een regionale woningmarkt. Onze lokale opgaven sluiten grotendeels aan bij de belangrijkste regionale opgaven en de thema’s uit de Woondeal.

Zoals bijvoorbeeld versnelling woningbouw, betaalbaarheid, aandacht voor bijzondere doelgroepen en woonvormen. In de Uitgangspuntennotitie Woonagenda 2025 (afgelopen februari door de raad vastgesteld) staat het volgende over de ambitie van Overbetuwe in de regio: De Woondeal moet het functioneren van de woningmarkt in de regio structureel verbeteren, de woningbouwproductie met oog voor circulariteit en duurzaamheid op niveau brengen én de leefbaarheid verbeteren. Overbetuwe levert graag een substantiële bijdrage aan de realisatie van deze enorme opgave. Kansen liggen er met name in de verbinding van de regionale en lokale opgaven. Zo vestigt de Woondeal extra aandacht op versnellingslocaties De Pas en Driel Zuidoost. En biedt de Woondeal Overbetuwe de komende jaren kansen om mee te doen in verkenningen en pilots rondom thema’s als conceptueel bouwen als bijdrage aan de grote behoefte aan betaalbare huisvesting in Overbetuwe én verduurzaming van de woningbouw. Vanuit de Woondeal

ontvangen we ook ondersteuning en zoeken we afstemming in de aanpak van bijzondere doelgroepen, zoals arbeidsmigranten en woonwagenbewoners. Met de regionale inzet van instrumenten, kennis en ondersteuning vergroten we zo de kansen om succesvol te werken aan de belangrijkste Overbetuwse woonopgaven voor de komende jaren. En voor de langere termijn biedt de verstedelijkingsstrategie ons de benodigde bouwstenen en instrumenten om ook in Overbetuwe de groei van landschap, wonen, economie en mobiliteit goed vorm te geven.