21-09-07.11 relevant stuk 7 sportakkoord Overbetuwe

JANUARI 2020

INHOUDSOPGAVE 1. Voorbeschouwing 4 2. Tactiek 5 2.1 Iedereen doet mee

6

2.2 Sportieve en gezonde jeugd

7

2.3 Vitale en sterke sport- en beweegaanbieders

8

2.4 Duurzame sportinfrastructuur

9

3. Spelregels 10 3.1 Organisatie 10 3.2 Communicatie 11 3.3 Financiën 12 4. Spelers 14

1. VOORBESCHOUWING In navolging op het Nationaal Sportakkoord en het Gelders Sportakkoord, is het Sportakkoord in Overbetuwe ontwikkeld. Sport- en beweegaanbieders, onderwijs, zorg & welzijn en maatschappelijke organisaties uit Overbetuwe droegen van begin tot het einde bij aan de totstandkoming van dit sportakkoord. Samen formuleerden we ambities, aansluitend op de lokale behoeften en vraagstukken, die we gezamenlijk oppakken. De ambities zijn uitgewerkt in concrete acties waar we samen mee aan de slag gaan. Wij gunnen alle inwoners van Overbetuwe een gelukkig en gezond leven. Sport en bewegen speelt hier een belangrijke rol in. Iedereen moet de mogelijkheid hebben om te kunnen sporten en bewegen. Dat is het hoofddoel van dit sportakkoord. Sporten en bewegen op eigen niveau en wat op dat moment past in iemands leven. Dat kan presteren, genieten of ontspannen zijn, maar ook ontmoeten, gezelligheid, uitdaging of gezondheid.

04

De handtekeningen onder dit sportakkoord zijn de eerste stappen om de ambities te bereiken. Wie zijn handtekening heeft gezet, zegt hiermee naar vermogen bij te dragen aan het verwezenlijken van de ambities. De één doet dat met de uitvoering van een activiteit, de ander door mee te denken in het proces. Alle bijdragen, groot en klein in de vorm van persoonlijke inzet, beschikbaar stellen van faciliteiten, advies, materialen en middelen zijn welkom. Wat we doen is niet allemaal nieuw, maar door de manier waarop we het uitvoeren geven we sport en bewegen een impuls in Overbetuwe.

2. TACTIEK Met dit sportakkoord willen we bereiken dat iedereen, écht iedereen, plezier in sport en bewegen kan hebben. Nu en in de toekomst. Ongehinderd, in een veilige en gezonde omgeving. Een leven lang. Als sporter, vrijwilliger of toeschouwer. En ieder op zijn of haar eigen niveau. We activeren inwoners in Overbetuwe door sporten en bewegen te stimuleren. En dat doen we samen! Sport- en beweegaanbieders, onderwijs, kinderopvang, peutercentra, zorg, welzijn, maatschappelijke organisaties, overheid en bedrijfsleven bundelen de krachten. We leggen verbindingen tussen de kernen en wijken van de gemeente Overbetuwe en zorgen dat iedereen, van jong tot oud, mee kan doen. We willen drempels wegnemen. Sport en bewegen zo vanzelfsprekend mogelijk maken en zoeken naar mogelijkheden om nieuwe initiatieven te realiseren.

Om dit te kunnen realiseren hebben we samen een aantal belangrijke ambities benoemd. Ambities waar we samen de schouders onder gaan zetten. De ambities worden uitgewerkt in de volgende thema’s: 1. Iedereen doet mee 2. Sportieve en gezonde jeugd 3. Vitale en sterke sport- en beweegaanbieders 4. Duurzame sportinfrastructuur Bij de thema’s worden concrete afspraken gemaakt over wie voor welke acties verantwoordelijk is. Acties met de meeste prioriteit zijn ‘schuingedrukt’. Ook zijn er spelregels (organisatie, communicatie, financiën) opgesteld die ervoor zorgen dat het sportakkoord een succes wordt.

05

2.1 IEDEREEN DOET MEE

Sporten en bewegen is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Zeker voor kwetsbare doelgroepen als senioren, mensen met een beperking of mensen met een gezondheidsachterstand. We maken sporten en bewegen toegankelijk voor iedereen en stimuleren positieve gezondheid. Bewegen zorgt ervoor dat mensen minder afhankelijk worden van zorg, bevordert de zelfredzaamheid en het zelfstandig en veilig ouder worden. Daarom maken we mensen bewust van de preventieve werking van bewegen en een gezonde leefstijl. WAT ZIJN ONZE UITDAGINGEN? In Overbetuwe is een divers sport- en beweegaanbod. In iedere kern worden verschillende sport- en beweegactiviteiten georganiseerd. Veel inwoners (53%) maken wekelijks gebruik van dit aanbod. Dit percentage is hoger dan het landelijke gemiddelde (51%). Daarnaast voldoet 51% van de inwoners van Overbetuwe aan de beweegrichtlijn (landelijk 52%). Het is nog niet vanzelfsprekend dat iedereen mee kan doen. Sport en bewegen moet toegankelijk zijn voor iedereen. Zeker ook voor kwetsbare doelgroepen als senioren, mensen met een beperking, minima, statushouders, laaggeletterden en mensen met een gezondheidsachterstand. Bewegen heeft onder andere positieve effecten op de gezondheid en het opdoen van sociale contacten. De komende jaren verwachten we een bevolkingsgroei in Overbetuwe. Er is sprake van een ontgroening en vergrijzing.

Het is een uitdaging om het groeiend aantal senioren in beweging te houden of te krijgen. Daarnaast voorzien we een stijging van het aantal eenzame ouderen. Eén op de vijf inwoners van de gemeente Overbetuwe heeft aangegeven zich wel eens (dat is vaak of soms) eenzaam te voelen. Onder 75-plussers komt eenzaamheid vaker voor dan gemiddeld. Ook onder jongeren (18 tot 30 jaar) komt eenzaamheid wel iets meer voor dan gemiddeld. Dat geldt ook voor mensen die één of meer problemen ervaren in het dagelijks leven (bron: dorpsprofielen Overbetuwe 2019). Sport en bewegen kan hierbij als middel worden ingezet. WAT WILLEN WE BEREIKEN? Door goede samenwerking tussen maatschappelijke organisaties en sport- en beweegaanbieders is er altijd

06

een match te maken tussen de wensen en behoeften van (inactieve) inwoners en sport- en beweegaanbod. Het aanbod wordt aangepast en afgestemd op de behoeften van de inwoners, waardoor meer inwoners sporten en bewegen en daardoor gezondheid en participatie bevorderd worden. We stellen hierbij de volgende doelen: • Iedere inwoner kan op zijn of haar eigen niveau bewegen of sporten. • Sport- en beweegaanbod is voor (kwetsbare) inwoners en partners bereikbaar en toegankelijk. • Verbinding wordt gelegd en er wordt meer onderling samengewerkt. • Onderlinge kennis- en informatiedeling vindt plaats over de (on)mogelijkheden van kwetsbare inwoners. • Vergroten en professionaliseren van aantal vrijwilligers en mantelzorgers. WELKE ACTIES VOEREN WE UIT? 1. Begeleiding en kennisdeling vanuit zorg- en welzijnsprofessionals (bijv. Pluryn/MEE/Driestroom) aan sport- en beweegaanbieders over (on)mogelijkheden van kwetsbare inwoners. 2. Deskundigheidsbevordering, scholing (technisch) kader en begeleiding voor vrijwilligers om te leren omgaan met het begeleiden van kwetsbare doelgroepen via cursussen, opleidingen en trajectbegeleiding. 3. Continueren van diverse projecten, zoals fittesten voor ouderen, valpreventie, Nationale Diabetes Challenge en het Special Sports Event. 4.

Begeleiding van kwetsbare inwoners naar sport- en beweegaanbod vanuit sport- en beweegaanbieders, Overbetuwe Beweegt en andere zorg- en welzijnsprofessionals. 5. Creëren van een baan/parcours in het kader van valpreventie (door fysiotherapeuten). 6. Het sport- en beweegaanbod in de gemeente Overbetuwe voor inactieve inwoners en partners zichtbaar, vindbaar en bereikbaar maken. Via het digitaal platform van Overbetuwe Beweegt en Uniek Sporten, maar ook via andere kanalen/mogelijkheden. 7. Passend sport- en beweegaanbod creëren voor kwetsbare en andere doelgroepen door

sport- en beweegaanbieders, bijvoorbeeld voor jongeren, ouderen, mensen met een beperking of mantelzorgers. 8. Sportkennismakingsprogramma’s opzetten voor kwetsbare doelgroepen. Denk hierbij aan het voorbeeld van Sjors Sportief/Creatief. 9. De financiële mogelijkheden in de gemeente Overbetuwe zichtbaar, toegankelijk en praktisch maken. Communicatie via het platform van Overbetuwe Beweegt en via partners en de koppeling maken met schuldhulpverlening. 10. Sporten en bewegen bevorderen voor ouderen, bijv. door benaderen doelgroepen voor Walking Football. 11. Bundelen en bekendmaken van ‘vervoersinitiatieven’ en onderzoeken van mogelijke uitbreiding (haal- en brengservice). WIE DOEN ER MEE AAN BOVENSTAANDE ACTIES? 1. Gemini, Driestroom, OBB (MEE + Uniek Sporten), Sportcentrum Scatt / Fysiotherapie de Aam 2. Fysio Ross, OBB (Uniek Sporten, MEE, Forte Welzijn, Sportcentrum Scatt / Fysiotherapie de Aam 3. Fysio Wijnhoven Gierman, Fysio Ross, Fysio De Enk, SC Elistha, HSV De Rietvoorn, De Hoge Wick, Gemini, Special Sports Event, OBB (Reflex Fysiotherapie, Forte Welzijn, Uniek Sporten), Gemeente Overbetuwe, Sportcentrum Scatt / Fysiotherapie de Aam 4. OBB (Reflex Fysiotherapie, US, MEE en Forte Welzijn), Sportcentrum Scatt / Fysiotherapie de Aam 5. Fysio Wijnhoven Gierman, Fysio Ross, Fysio De Enk, Reflex Fysiotherapie, De Hoge Wick, Sportcentrum Scatt / Fysiotherapie de Aam 6.

GV Excelsior, OBB (alle partners), Gemeente Overbetuwe, Sportcentrum, Scatt / Fysiotherapie de Aam 7. OBB (Reflex Fysiotherapie, Forte Welzijn), Scatt / Fysiotherapie de Aam, GV Elistha 8. OBB (Uniek Sporten, Reflex Fysiotherapie en Forte Welzijn), Scatt / Fysiotherapie de Aam 9. OBB (alle partners), Gemeente Overbetuwe, Sportcentrum Scatt / Fysiotherapie de Aam 10. ETV De Helster, VV Spero, OBB (Forte Welzijn) 11. Gemeente Overbetuwe, Scatt / Fysiotherapie de Aam Overige partners binnen dit zijn: Xanthos en Dansatelier Over de Linge

2.2 SPORTIEVE EN GEZONDE JEUGD

De basis voor een sportief, gezond en actief leven wordt gelegd bij onze kinderen. Ieder kind moet de mogelijkheid hebben om zich sportief en gezond te ontwikkelen Samen investeren we in een gezonde omgeving waar een gezonde keuze vanzelfsprekend is. Dit om de motoriek van kinderen te verbeteren en overgewicht tegen te gaan. Bij onze aanpak steken we nadrukkelijk in op participatie van ouders. WAT ZIJN ONZE UITDAGINGEN? Veel kinderen in Overbetuwe sporten. Er is een divers aanbod van verenigingen, organisaties en activiteiten waar zij gebruik van (kunnen) maken. De beweegvaardigheden van kinderen gaan echter achteruit. Er zijn kleuters die geen bal kunnen vangen of een koprol kunnen maken. Landelijk onderzoek van de GGD (2017) toont aan dat de helft van de kinderen van vier tot twaalf jaar te weinig beweegt. Eén van de oorzaken is dat kinderen meer tijd besteden aan mobiele telefoons, tablets en computers en veel minder buiten spelen. 33% van kinderen in Overbetuwe (4-12 jaar) besteedt meer dan 2 uur per dag aan ‘schermtijd’. Dit heeft effect op de gezondheid van kinderen en jongeren. Eén op de vijf jongeren van 13-14 jaar in Overbetuwe heeft (ernstige) overgewicht (GGD, 2018). De ondertekenaars van dit akkoord zetten zich in om de gezondheid en het beweeggedrag van de jeugd te verbeteren. Dit kunnen zij echter niet alleen.

Daarbij is er betrokkenheid van de ouders van de jeugd nodig. De uitdaging is om bewustwording van het belang van een gezonde leefstijl bij de ouders te realiseren. WAT WILLEN WE BEREIKEN? Jong geleerd is oud gedaan. We willen ervoor zorgen dat een actieve en gezonde leefstijl voor kinderen vanzelfsprekend is. We zetten hierbij in op het vergroten en verbeteren van de sport- en beweegdeelname van kinderen en zetten ook in op gezonde voeding en leefstijl. We sluiten daarbij vooral aan op het aanbod dat er is en proberen dat beter te benutten door als onderwijs, kinderopvang, peutercentra, sport- en beweegaanbieders, team Overbetuwe Beweegt, gemeente en andere partners samen te werken.

We stellen hierbij de volgende doelen: • We leggen de basis voor sporten, bewegen en een gezonde leefstijl zo vroeg mogelijk (vanaf peuters/ kleuters). • We zetten in op een doorlopende lijn op het gebied van een gezonde leefstijl - van peutercentra en kinderdagverblijven naar primair onderwijs en voortgezet onderwijs. • Zo veel mogelijk kinderen voldoen aan de beweegrichtlijn en richtlijn voor sportdeelname. • Vergroten van bewustwording van ouders over motorische vaardigheden en een gezonde leefstijl en het vergroten van ouderbetrokkenheid bij sporten, bewegen en het verenigingsleven. WELKE ACTIES VOEREN WE UIT? 1. Samenwerking tussen kindpartners, zoals kinderdagverblijven, peuterspeelzalen, basisonderwijs en voortgezet onderwijs om gezamenlijke afspraken te maken over het belang van een gezonde leefstijl en een doorlopende lijn. 2. Inzichtelijk maken welke motorische vaardigheden op welke leeftijd nodig zijn; motorische vaardigheidsmeter. Partners informeren en opleiden en communiceren via het platform van Overbetuwe Beweegt, via scholen, kinderopvang en mogelijk via een ‘thuispakket’ voor ouders. 3. Onderzoeken van samenwerkingsmogelijkheden tussen sportverenigingen en zorgorganisaties. 4. Continueren van Sjors Sportief/Creatief en Sportbus. 5. Inzetten op vergroting van ouderbetrokkenheid bij het verenigingsleven.

Ondersteuning van verenigingen door middel van cursussen, opleidingen en/of trajectbegeleiding. 6. Realiseren Gezonde Kinderopvang en Gezonde Peuterspeelzalen met aandacht voor sport, bewegen en voeding. 7. Uitbreiden van ‘beweeghalfuurtje’ naar kinderdagverblijven en peuterspeelzalen. 8. Realiseren van vaste afspraken op kinderdagverblijven, peuterzalen, kinderopvanglocaties en basisscholen over het drinken van water. 9. Onderzoeken kosten en uitvoering voor het meten van motorische vaardigheden van kinderen op scholen.

10. Individuele benadering voor leerlingen met motorische achterstanden (1 op 1 begeleiding). Kinderen met motorische achterstand vanuit GGD en onderwijs doorverwijzen naar Sport4Fun. 11. Specifieke activiteiten opzetten voor leerlingen op het voortgezet onderwijs, bijv. Koningsspelen. 12. Inzetten ‘E-Sports’ in combinatie met fysiek bewegen. WIE DOEN ER MEE AAN BOVENSTAANDE ACTIES? 1. Partners PO, zoals basisschool De Meeuwenberg, De Hoge Wick, kinderdagverblijven, De Kikkerkoning, Overbetuwe Beweegt (SKAR/PO en SPO en OBC Elst) 2. Partners PO, zoals basisschool De Meeuwenberg, OBB (SKAR/PO en OBC Elst) 3. Gemini, BCE, De Hoge Wick, Driestroom, GV Excelsior, OBB (Uniek Sporten, Reflex Fysiotherapie en Forte Welzijn), Gemeente Overbetuwe 4. Gemini, BCE, De Hoge Wick, SC Elistha, Rietvoorn, VV Spero, GV Excelsior, Stichting Scoren doe je samen, OBB (Forte Welzijn, SKAR/PO en OBC Elst) 5. VV Spero, ETV De Helster, SDOO, HCOB, OBB (Forte Welzijn), GV Elistha 6. De Kikkerkoning, OBB (SKAR/PO en SPO) 7. De Kikkerkoning, OBB (SKAR/PO en SPO) 8. De Kikkerkoning, OBB (SKAR/PO en SPO) 9. Gemeente Overbetuwe 10. Special Sports Event, OBB (SKAR/PO en Reflex Fysiotherapie) 11. De Hoge Wick, OBB (Forte Welzijn en OBC Elst) 12. VV Spero, OBB (Forte Welzijn en OBC Elst) Overige partners binnen dit thema zijn: Xanthos en Dansatelier Over de Linge.

07

2.3 VITALE EN STERKE SPORT- EN BEWEEGAANBIEDERS

Onze sport- en beweegaanbieders zijn een belangrijk onderdeel binnen het sportakkoord. De verenigingen komen steeds meer onder druk te staan. Het is een uitdaging voor verenigingen om leden te behouden, voldoende vrijwilligers te vinden en genoeg inkomsten te verwerven. Daarnaast wordt er steeds meer gevraagd van onze sport- en beweegaanbieders. Vernieuwen, samenwerken, ander aanbod organiseren, veilig sportklimaat, gezonde sportkantine, maatschappelijk ondernemen enzovoort. Vandaar het belang dat we verenigingen versterken en ze echte spelbepalers laten worden. Dit doen we door de verenigingen individueel en collectief te ondersteunen. WAT ZIJN ONZE UITDAGINGEN? Overbetuwe kent een rijk verenigingsleven. Er zijn veel verenigingen in de gemeente actief en we kennen een positief sportklimaat. 30% van de inwoners (landelijk 25%) is lid van een sportvereniging. De vereniging is daarmee een belangrijke aanbieder van sport en bewegen. Toch zijn er verschillende uitdagingen. Bevolkingssamenstelling De bevolkingssamenstelling van Overbetuwe verandert. Het aantal jongeren neemt af en het aantal ouderen neemt fors toe. Dit heeft impact op de sportverenigingen in Overbetuwe. Verenigingen zijn met name gericht op jeugd en jong volwassenen. Juist deze groepen krimpen de komende jaren flink.

Het noodzaakt de verenigingen om na te denken over een passend aanbod voor verschillende doelgroepen. Individueel sporten Inwoners van Overbetuwe worden niet automatisch lid van een vereniging. Om te kunnen genieten van sport, cultuur en recreatie zoeken we steeds vaker naar ongeorganiseerde mogelijkheden of via zelf samengestelde groepen. Het aantal inwoners dat sport en beweegt is groeiende, maar de verenigingsdeelname staat onder druk. Dit wordt mede veroorzaakt door de wens om vrij en flexibel onze vrije tijd in te richten. De verwachtingen veranderen Er wordt steeds meer kwaliteit, variatie en flexibiliteit gevraagd en mensen zijn bereid hiervoor te betalen. Als

08

collectief zijn we beter in staat om deze gewenste kwaliteit te bieden, ook als het gaat om accommodaties. Bestuur en organisatie Door de toenemende druk op vrijwilligers en het besturen van verenigingen verwachten wij dat er nieuwe organisatievormen en nieuwe structuren gaan ontstaan. Wellicht ontstaan er besturen voor meerdere verenigingen of omniverenigingen. Meer samenwerking en meer verbinding tussen organisaties gaat hier positief aan bijdragen. WAT WILLEN WE BEREIKEN? Sport- en beweegaanbieders zijn vitaal en toekomstbestendig met voldoende vrijwilligers. Ze bundelen de krachten en maken gebruik van elkaars kwaliteiten. Ze krijgen vrijheid om zich te kunnen ontwikkelen en met elkaar spelen we in op de genoemde uitdagingen. We stellen hierbij de volgende doelen: • Sport- en beweegaanbieders zijn vitaal en toekomstbestendig met voldoende vrijwilligers. • Sport- en beweegaanbieders ontwikkelen desgewenst nieuwe vormen van sport- en beweegaanbod en richten zich ook op kwetsbare doelgroepen. • Het aantal samenwerkingsverbanden binnen het speelveld van sport- en beweegaanbieders en maatschappelijke partners is uitgebreid. WELKE ACTIES VOEREN WE UIT? 1. Inzetten op werving en behoud van vrijwilligers, bijv. door het betrekken van bedrijfsleven voor specialistische kennis, vinden van vrijwilligers buiten de vereniging of het versterken van ouderbetrokkenheid 2.

Inzetten van het Vrijwilligers Steunpunt Overbetuwe voor hulp en advies bij werving/behoud van nieuwe vrijwilligers voor sport- en beweegaanbieders. 3. Inspelen op actuele uitdagingen met deskundigheidsbevordering en professionalisering van besturen en (technisch) kader op basis van behoefte en mogelijkheden, bijvoorbeeld door middel van sportcafés, cursussen, bijscholingen, opleidingen en trajectbegeleiding.

4.

Doorontwikkelen van platform Overbetuwe Beweegt met overzicht sport- en beweegaanbod, goede voorbeelden, tips en een agenda met alle activiteiten en evenementen. 5. Uitbreiden van samenwerkingsverbanden tussen sport- en beweegaanbieders onderling en maatschappelijke partners: o Op basis van sporttak (bijv. samenwerking tussen zwemverenigingen in Elst en Zetten). o Op basis van locatie(bijv. op De Pas of bij binnensport in Elst, denk hierbij aan inkoop, beheer en delen vrijwilligers). o Mogelijk gezamenlijk optrekken in sportkoepel door bundeling van werkzaamheden. 6. Ontwikkelen en continueren van sportkennismakingsprogramma’s en naschools aanbod voor kinderen en jongeren (continueren Sjors Sportief/ Creatief). Daarnaast monitoren wat het oplevert. 7. Opzetten van Dynamic Tennis. 8. Onderzoek mogelijkheid tot vernieuwende lidmaatschapsvormen, gezamenlijk/combi lidmaatschap en/of concept multisportvereniging. 9. Onderzoek mogelijkheid tot realisatie van nieuwe en groeiende sporten, zoals beachvolleybal en padel (indien behoefte aanwezig). 10. Door organiseren van themabijeenkomsten, voorlichting en workshops meer aandacht voor gezonde leefstijl in sportkantines en op sportaccommodaties (bijv. voorlichting over sportdranken). WIE DOEN ER MEE AAN BOVENSTAANDE ACTIES? 1. Spero, Sv Elistha, De Rietvoorn, GV Elistha, SDOO, GV Excelsior, HCOB, OBB (Forte Welzijn, Parkmanagement) 2.

SDOO, HCOB, GV Elistha, OBB (Forte Welzijn) 3. Gymnastiekvereniging Luctor et Emergo, OBB (Forte Welzijn en services via Adviseur Lokale Sport) 4. OBB (alle partners) 5. Cooperatie De Pas, OBB (Forte Welzijn) 6. OBB (SKAR/PO, OBC Elst, Forte Welzijn) 7. ETV De Helster 8. De Hoge Wick, OBB (Forte Welzijn) 9. ... 10. SDOO, De Hoge Wick, OBB (vanuit JOGG) Fysiotherapie)

Overige partners binnen dit thema zijn: Xanthos en Dansatelier Over de Linge.

2.4 DUURZAME SPORTINFRASTRUCTUUR Een gezonde, schone en groene leefomgeving voor inwoners is belangrijk. Door een beweegvriendelijke openbare ruimte te creëren, zorgen we ervoor dat de inwoners in Overbetuwe duurzaam en gezond kunnen bewegen. Verder werken we aan een functionele, veilige, duurzame en betaalbare sportinfrastructuur dat inwoners uitdaagt om te sporten en bewegen.

WAT ZIJN ONZE UITDAGINGEN? Overbetuwe beschikt over een rijke sportinfrastructuur en groene omgeving. Er wordt aangegeven dat we beschikken over lage huurtarieven. Veel sport-accommodaties zijn gebouwd in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw en voldoen niet altijd meer aan de wensen van de gebruikers. De huidige tijd vraagt dat accommodaties duurzaam en functioneel gebouwd en zo optimaal mogelijk gebruikt worden, waarbij we rekening houden met het feit dat de manier waarop we sporten is veranderd. Steeds meer mensen sporten en bewegen in de openbare ruimte, zoals wandelen, fietsen, hardlopen of fitness in het park. De uitdaging is om een gezonde omgeving te creëren om in te sporten en bewegen voor de inwoners van Overbetuwe. WAT WILLEN WE BEREIKEN? Om een leven lang te sporten en bewegen is een functionele en duurzame sportinfrastructuur nodig. Onze sportaccommodaties moeten open, toegankelijk, duurzaam, betaalbaar en multifunctioneel zijn. Het gaat niet alleen om sportvelden, sporthallen en clubhuizen, maar ook de openbare ruimte nodigt uit om te bewegen. Overal waar men beweegt en sport zijn de voorzieningen op orde. We stellen hierbij de volgende doelen: • Sportparken zijn waar mogelijk open en voor iedereen toegankelijk en bij voorkeur een Vitaal Sportpark. • Sportaccommodaties zijn toekomstbestendig en voldoen aan de gewenste kwaliteit.

• Het aanbod aan accommodaties voldoet aan de vraag (geldt met name voor binnensportcapaciteit). • Sportaccommodaties worden beter en voor meerdere doeleinden en door meerdere gebruikers benut.

• Sportaccommodaties zijn duurzaam, zowel qua gebruik als energie. • Openbare ruimte wordt optimaal gebruikt en ingezet om te sporten en bewegen. WELKE ACTIES VOEREN WE UIT? 1. Realiseren simpele en duurzame maatregelen om energie te besparen en de CO2-uitstoot te verminderen (bijv. Groene Club). 2. Bekendheid geven en gezamenlijk gebruik maken van de BOSA-subsidieregeling i.c.m. gezamenlijke inkoop. 3. Verkennen en benutten van de mogelijkheden om sportparken door te ontwikkelen tot een Vitaal Sportpark. 4. Onderzoek naar capaciteit binnensport in Overbetuwe i.c.m. capaciteit voor bewegingsonderwijs. 5. Stimuleren en optimaal benutten van aanwezige sportvoorzieningen (binnen en buitensport). Starten van pilot met een aantal ‘open’ accommodaties. 6. Aan de slag en bieden van ondersteuning bij het opstellen van onderhoudsplannen voor sportaccommodaties door sport- en beweegaanbieders. 7. Continueren Binnensport Overleg Elst en stimuleren sportoverleg in andere dorpen. 8. Inrichting binnensportaccommodaties moet op orde zijn en iedereen zorgt ervoor dat dit zo blijft. 9. De fysieke omgeving zodanig inrichten, dat deze bewegen en spelen stimuleert en de creativiteit prikkelt. 10. Stimuleren van gebruik wandel-, fiets- en hardlooproutes door het organiseren van laagdrempelige activiteiten (bijv. via wijkplatforms). 11.

In beweging brengen en aanbieden van werkplekken op de sportaccommodatie voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt (WSW).

3. 4. 5. 6. 7.

SDOO, Reflex Fysiotherapie, Gemeente Overbetuwe Gemini, BCE, GV Elistha, Gemeente Overbetuwe OBB (Forte Welzijn), Gemeente Overbetuwe Gemini, BCE, Gemeente Overbetuwe, HCOB Gemini, BCE, OBB (Forte Welzijn), Gemeente Overbetuwe, GV Elistha 8. GV Elistha 9. Gemeente Overbetuwe 10. Cooperatie De Pas, OBB (Forte Welzijn), Gemeente Overbetuwe 11. Cooperatie De Pas, Gemeente Overbetuwe Overige partners binnen dit thema zijn: Xanthos, BV De Eshof, Forte Jongerenwerk en ETV De Helster

WIE DOEN ER MEE AAN BOVENSTAANDE ACTIES? 1. Cooperatie De Pas, De Hoge Wick, De Rietvoorn, SC Elistha, Gemeente Overbetuwe 2. Cooperatie De Pas, De Hoge Wick, HCOB, GV Excelsior, SDOO, EMM Randwijk, Gemeente Overbetuwe

09

3. SPELREGELS 3.1 ORGANISATIE

De ondertekening van dit Overbetuwse Sportakkoord is het begin. Dit Sportakkoord geeft een extra impuls aan sport en bewegen in Overbetuwe. Met de betrokken partners gaan we per thema en speerpunt aan de slag om vervolg te geven aan de gemaakte afspraken. We zijn gezamenlijk verantwoordelijk! Van belang is om de betrokkenheid en het eigenaarschap bij partners hoog te houden. Iedereen is zelf verantwoordelijk voor zijn of haar actie. We proberen dit echter zo goed mogelijk te stroomlijnen door aandacht te hebben voor de uitvoering van het sportakkoord. Jaarlijks wordt minimaal één bijeenkomst gehouden die in het teken staat van het Sportakkoord. Hierbij blikken we terug en kijken we vooruit. We bepalen gezamenlijk nieuwe focusgebieden en speerpunten. Regelmatig worden partners bijgepraat over relevante ontwikkelingen en resultaten van het sportakkoord. We willen voorkomen dat de structuur en organisatie een doel op zich wordt in plaats van een middel. Er gebeuren veel goede dingen op het gebied van sport en bewegen in de gemeente Overbetuwe. Vanuit dit sportakkoord willen we die zaken vooral verder met elkaar verbinden en daar waar behoeften liggen doorontwikkelen. We hebben voor de organisatie de volgende opzet voor ogen.

10

KERNGROEP We willen werken met een kerngroep die in algemene zin de visie en uitvoering van het lokale sportakkoord monitort. De kerngroep bestaat uit tenminste een vertegenwoordiging van Overbetuwe Beweegt, iemand uit het onderwijs en de zorg, één of meerdere sport- en beweegaanbieders en de gemeente. De kerngroep komt twee keer per jaar bij elkaar. WERKGROEPEN EN THEMA’S In dit sportakkoord staan verschillende thema’s en projecten en activiteiten. Rondom een thema en project kunnen werkgroepen ontstaan van betrokkenen die rondom het thema samen komen. De werkgroepen zijn bij voorkeur verantwoordelijk voor de uitvoering van de actiepunten binnen de thema’s van het sportakkoord. Dit zien wij als projectmatig en is afhankelijk van de onderwerpen en de context hoe dit vorm krijgt. Het eerste initiatief ligt bij de initiatiefnemer, bijvoorbeeld een vereniging, onderwijsinstelling of bij Overbetuwe Beweegt. NETWERKSTRUCTUUR Sport en bewegen heeft een nadrukkelijke relatie met andere thema’s en ontwikkelingen. Onderwijs en jeugd, participatie en armoede, openbare ruimte, welzijn en subsidies, etc. Sport kan aansluiten bij bestaande structuren en overleggen, maar de kerngroep kan ook andere partners uitnodigen om rondom een thema aan te sluiten.

ROL VAN DE GEMEENTE Het sportakkoord is van de ondertekenaars en niet van de gemeente. De gemeente Overbetuwe is als ondertekenaar één van de partijen die bijdraagt aan het succes en zo veel mogelijk initiatieven van partijen stimuleert en ondersteunt. OVERBETUWE BEWEEGT Het team van Overbetuwe Beweegt kan zorgen voor verbinding en samenhang. Overbetuwe Beweegt is een samenwerking van meerdere organisaties met als doel om sport, bewegen en gezondheid te stimuleren onder álle inwoners van de gemeente. Daar waar mogelijk ondersteunen zij bij de realisatie van de geformuleerde acties. Dit betekent niet dat zij verantwoordelijk zijn voor alle acties en projecten. ADVISEUR LOKALE SPORT Voor sport- en beweegaanbieders zijn er extra middelen en ondersteuning beschikbaar om de ambities waar te maken. Jaarlijks is er een bedrag van € 12.300,- beschikbaar in de vorm van zogeheten services voor deskundigheidsbevordering, workshops, trajectbegeleiding, interventie, bijscholing of training. Er is keuze uit meer dan 200 vormen van ondersteuning voor besturen, trainers, scheidsrechters, etc. De adviseur blijft beschikbaar gedurende de periode van uitvoering van het sportakkoord (t/m 2021) en bepaalt jaarlijks de inzet van de services. Dit gebeurt in nauw overleg met Overbetuwe Beweegt.

3.2 COMMUNICATIE

Om zoveel mogelijk inwoners, partners en verenigingen in de gemeente Overbetuwe in beweging te brengen is communicatie van groot belang. Sport en bewegen lenen zich uitstekend voor communicatie. Iedereen heeft iets met sport en bewegen. Het verbindt mensen en vangt op bijzondere wijze emoties en passie. Het zit vol verhalen. Verhalen die verteld en gedeeld moeten worden. Het streven is om op het platform www. overbetuwebeweegt.nl alles op het gebied van sport en bewegen in Overbetuwe te kunnen vinden. Een plek voor inwoners om het sport- en beweegaanbod in Overbetuwe te ontdekken, maar ook informatie over financiële regelingen en voor mensen met een beperking. Het platform geeft ook het laatste nieuws op sportgebied en bevat een agenda met overzicht van activiteiten en evenementen. Om inwoners en partners uit Overbetuwe te informeren en inspireren worden verschillende online kanalen ingezet, waaronder Facebook, Instagram en een digitale nieuwsbrief. Een aanvullende kans is dat nieuws en verhalen ook gedeeld worden via de kanalen van partners en verenigingen om zo een nog groter bereik te realiseren. Daarnaast gaan we op zoek naar lokale helden die als rolmodel of ambassadeur fungeren. Hierbij kan gedacht worden aan (top)sporters en talententen die uit Overbetuwe komen, maar ook aan verenigingshelden. Via de genoemde kanalen worden de verhalen van de ambassadeurs gedeeld.

11

3.3 FINANCIËN

Het sportakkoord bestaat uit diverse actiepunten. Actiepunten die niet altijd (extra) dekking nodig hebben en worden uitgevoerd door de sportcoaches, sport- en beweegaanbieders of andere betrokkenen. Desondanks zijn er middelen nodig om een echte impuls te kunnen geven aan het sportakkoord. Deze middelen worden hieronder opgesomd. UITVOERINGSBUDGET SPORTAKKOORD De gemeente Overbetuwe kan met het Sportakkoord in 2020 en 2021 een uitvoeringsbudget van het Rijk ontvangen. Hiermee kunnen acties en speerpunten uit het Sportakkoord worden opgepakt. Het gaat om een jaarlijks budget van €30.000. Het budget wordt nog verdeeld en toegewezen. Voorgesteld wordt om jaarlijks op basis van de actuele stand van zaken accenten te bepalen, prioriteiten te stellen en in te spelen op relevante ontwikkelingen. Dat is ook het moment om op basis van de bereikte resultaten het sportakkoord te actualiseren en om keuzes in het uitvoeringsbudget te bepalen. INZET ADVISEUR LOKALE SPORT Vanuit de ‘sportlijn’ van het Nationale Sportakkoord stelt de gezamenlijke sport (sportbonden, NL Actief en NOC*NSF) diverse trainingen en vormen van begeleiding ter beschikking aan het kader van lokale sportaanbieders. Het jaarlijks budget hiervoor is €12.300.

12

De volgende services kunnen worden ingezet op basis van de beschreven acties: • Cursus ledenwerving en binden en boeien van jongeren • Cursus bestuursfuncties en ouderbetrokkenheid • Masterclass vrijwilligersmanagement • Workshop opleiding sporttechnisch kader bijscholing over sporten/ bewegen voor mensen met een verstandelijke handicap • Workshop Lange leve de sportouder • Verduurzamen van sportaccommodaties (begeleidingstraject) SUBSIDIES Op nationaal, provinciaal en gemeentelijk niveau zijn diverse subsidiemogelijkheden mogelijk: • Landelijk: BOSA, subsidie voor stimulering bouw en onderhoud van sportaccommodaties (extra aandacht voor duurzaamheid). • Provinciaal: Diverse subsidiemogelijkheden, bijvoorbeeld op het gebied van Open Clubs, Talentontwikkeling en vernieuwende energieprojecten. • Gemeentelijk: Subsidie voor Overbetuwe Doet, subsidie voor verenigingen met leden met een beperking en voor scholingskosten voor sportverenigingen. De gemeente werkt samen met een intergemeentelijk subsidiebureau. Zij kunnen helpen bij het zoeken naar subsidies en het indienen van aanvragen.

GEMEENTELIJKE BIJDRAGE De gemeente Overbetuwe geeft uitvoering aan haar sportbeleid. Het grootste deel van de financiering vanuit sport gaat naar (binnen)sportaccommodaties. Daarnaast wordt budget voornamelijk ingezet voor subsidies en sport- en beweegstimulering (gecoördineerd en uitgevoerd door Overbetuwe Beweegt). De gemeente stelt de komende periode (op basis van het sportakkoord) vast hoe het sportbeleid vervolgd wordt. INZET IN NATURA Naast middelen stellen sport- en beweegaanbieders, maatschappelijke partners en de gemeente ook mensen en faciliteiten beschikbaar. De inzet in natura, voornamelijk van de vrijwilligers van onze sportverenigingen, heeft voor het mogelijk maken van acties en activiteiten soms nog een groter effect dan het inzetten van financiële middelen.

13

4. SPELERS AANSLUITEN BIJ HET SPORTAKKOORD? De hulp van iedereen die bij wil dragen aan het realiseren van de ambities uit dit sportakkoord is van harte welkom. Organisaties die niet betrokken waren in het proces en alsnog willen aansluiten, kunnen zich melden bij de gemeente Overbetuwe of Overbetuwe Beweegt. ONDERTEKENEN SPORTAKKOORD We hopen dat zo veel mogelijk organisaties het sportakkoord willen ondertekenen. De handtekeningen onder dit sportakkoord zijn de eerste stappen om de ambities te bereiken. Wie zijn handtekening heeft gezet, zegt hiermee naar vermogen bij te dragen aan het verwezenlijken van de ambities. De één doet dat met de uitvoering van een activiteit, de ander door mee te denken in het proces. Alle bijdragen, groot en klein, in de vorm van persoonlijke inzet, beschikbaar stellen van faciliteiten, advies, materialen en middelen zijn welkom. Wat we doen is niet allemaal nieuw, maar door de manier waarop we het uitvoeren geven we sport en bewegen een impuls in Overbetuwe.

14