21-09-07.11 relevant stuk 3 Vitale sportparken in Overbetuwe

Vitale sportparken Overbetuwe Gemeente Overbetuwe

januari 2020

Inhoudsopgave pagina

Samenvatting

4

1 Inleiding

6

1.1 Aanleiding 1.2 Vitaal Sportpark 1.3 Proces 1.4 Leeswijzer

6 6 7 8

2 Sportpark ’t Kasteel Valburg

9

2.1 SC Valburg 2.2 Tennisclub Valburg 2.3 Sportparkgesprek 2.4 Analyse en conclusies

9 10 10 11

3 Sportpark Bretagne Heteren

13

3.1 Voetbalvereniging Samenspel Doet Ons Overwinnen (SDOO) 3.2 Heterense Tennis Vereniging (HTV) 3.3 Sportparkgesprek 3.4 Analyse en conclusies

4 Sportpark Driel 4.1 Tennisvereniging De Stuw 4.2 Voetbalvereniging RKSV Driel 4.3 Sportparkgesprek 4.4 Analyse en conclusies

5. Sportpark De Leijgraaf, Zetten

14 14 14 16

17 17 18 18 19

21

5.1 Tennisvereniging De Leijgraaf 5.2 Voetbalvereniging Excelsior 5.3 Zwembad De Drie Essen 5.4 Sportparkgesprek 5.5 Analyse en conclusies

21 22 22 22 23

6.Sportcomplex de Mammoet Zetten

25

6.1 Analyse en conclusies

25

7. Sportpark De Haar Randwijk

27

7.1 Voetbalvereniging EMM Randwijk 7.2 Analyse en conclusies

8. Sportpark Herveld - Andelst 8.1 Tennisvereniging Herveld - Andelst 8.2 Sportvereniging Herveld Andelst 8.3 Analyse en conclusie

28 28

29 29 29 30

Samenvatting De gemeente Overbetuwe is in nauwe samenwerking met sportverenigingen en andere betrokken partijen eind 2017 aan de slag gegaan met sportpark de Pas in Elst. Wat begon met een capaciteitsvraagstuk bij de voetbal en de strategische aankoop van een aangrenzend groenperceel (boomgaard) is uitgemond in een Vitaal Sportpark de Pas. Een Vitaal sportpark wordt gekenmerkt door: 1) functiemenging, 2) ruimtelijke integratie, 3) goede sportieve en maatschappelijke benutting, 4) openheid en 5) bestuurlijke vitaliteit. Zo kunnen sportparken een sleutelrol blijven vervullen in de lokale sport en maatschappelijke infrastructuur, niet alleen fysiek maar zeker ook organisatorisch en programmatisch. Het succes van Vitaal sportpark de Pas leidde in juli 2018 tot een motie waarin werd opgeroepen tot een nader onderzoek naar de mogelijkheden op andere gemeentelijke sportparken. Voorliggend verkennende onderzoek geeft antwoord op de vraag: “Wat zijn de mogelijkheden voor doorontwikkeling tot Vitaal Sportpark op de overige sportparken in Overbetuwe?”. Om een goed beeld te krijgen van de mogelijkheden tot door ontwikkeling van de verschillende sportparken is een documentenanalyse uitgevoerd, is voor ieder sportpark de locatie ter plekke geanalyseerd en is er een gezamenlijk overleg geweest met de sportverenigingen en soms ook dorpsraad of het dorpsplatforum.

Op deze wijze zijn zeven sportparken getoetst tegen de vijf kenmerken van een vitaal sportpark met de navolgende uitkomst. 1. Sportpark ’t Kasteel, Valburg Sportpark ’t Kasteel in Valburg is weinig kansrijk om zich door te ontwikkelen tot een Vitaal Sportpark. Het voorzieningenniveau op de schaalgrootte van Valburg is te beperkt om te komen tot een sportief maatschappelijke clustering van functies op twee plekken. De ruimtelijke integratie en het open karakter van het park kan verbeterd worden met: a) een alternatieve (mede)bestemming van de ‘restruimte’ (het trainingsveld) voor medegebruik voor bijvoorbeeld bootcamp, jeu de boules banen, pluktuinen of natuurlijk spelen en b) een versterking van de ruimtelijke integratie van het sportpark door de aanleg van wandel- en/of fietsroutes van en naar het sportpark, als ook op het sportpark zelf. 2. Sportpark Bretagne, Heteren Met de clustering van voetbalvereniging SDOO en de Heterense Tennisvereniging op sportpark Bretagne wordt het sportpark kansrijk om zich door te ontwikkelen tot een Vitaal Sportpark wanneer aanvullend de volgende maatregelen kunnen worden getroffen: a) een fiets- en wandelroute van het sportpark naar het dorp om het sportpark ‘dichterbij’ te brengen, b) toevoeging van openbaar toegankelijk voorzieningen zoals een multicourt, bootcamp of callesthenics en c) een verdere verruiming van functies op het sportpark.

Vitale sportparken Overbetuwe

4/30

3. Sportpark Driel, Driel Sportpark Driel is kansrijk om zich door te ontwikkelen tot een Vitaal Sportpark. Het voorstel tot realisatie van een multicourt gepositioneerd tussen de beide sportverenigingen heeft de potentie om een meer samenhang en samenwerking te realiseren op het sportpark. Bovendien verkrijgt het sportpark hiermee een waardevolle openbare functie. Een functie die tevens kan worden versterkt door de reeds aanwezige jongeren op het sportpark en komst van de basisschool naar het sportpark. De veilige bereikbaarheid van het sportpark en het gebrek aan zichtbaarheid door medegebruik van de parkeerplaats door het lokale taxibedrijf vormen hierbij aandachtspunten. Mogelijk kan dit worden opgepakt in samenhang met de ambitie om te komen tot één centrale ingang. 4. Sportpark De Leijgraaf, Zetten De mogelijkheden van sportpark De Leijgraaf om zich succesvol te kunnen door ontwikkelen tot een vitaal sportpark is mede afhankelijk van de toekomst van het zwembad en de ontwikkeling van het stationsgebied.

De verdere doorontwikkeling van het sportpark kan gestimuleerd worden door: a) toevoeging van een open park functie zoals een multicourt, bootcamp of beweegtuin, b) overheveling van sportieve en/of maatschappelijke functies naar het sportpark zoals kinderopvang, dagactiviteiten of andere sportverenigingen -aanbieders en c) een sportieve verbinding (hardloop- annex wandelroute) naar het dorp en over het sportpark i.c.m. een betere zichtbaarheid van het park. 5. Sportcomplex Mammoet, Zetten Door de combinatie van sport en onderwijs wordt sportcomplex de Mammoet goed en intensief gebruikt. Dit maakt het sportcomplex echter niet direct geschikt voor doorontwikkeling tot een vitaal sportpark. Een verdere ruimtelijke integratie en een meer open karakter zijn niet vanzelfsprekend op een onderwijslocatie. Daar komt bij dat de buitensport in Zetten gesitueerd is op twee plekken: de Leijgraaf en de Mammoet. De eventuele overheveling van buitensport (voetbal en/of tennis) naar de Mammoet is zeer kostbaar en ook niet direct inpasbaar. Het is zeer de vraag of te verwachten voordelen opwegen tegen deze investeringen. Bovendien zal een verdere clustering bij de Mammoet ten koste gaan van het toekomstperspectief van sportpark De Leijgraaf. Het verdient de voorkeur om sportcomplex de Mammoet te positioneren als Onderwijskundige Sportcampus en De Leijgraaf als (Vitaal) Sportpark. 6.

Sportpark De Haar, Randwijk Met de realisatie van de MFA Randwijk is een belangrijke stap gezet in de clustering van sportieve en maatschappelijke functies. Een positieve ontwikkeling voor het behoud van voorzieningen op de schaalgrootte van Randwijk. Een ontwikkeling die tevens typerend is voor een Vitaal Sportpark (o.s. functiemenging en een goed maatschappelijk gebruik). De verdere doorontwikkeling van het sportpark met meer ruimtelijke integratie, openheid en functiemenging kan gestimuleerd worden door: a) Routes naar en over het sportpark, b) een kunstgras multi-court en c) herontwikkeling van het vrijkomende perceel van Randwijk’s Hof. 7. Sportpark Herveld Andelst Sportpark Herveld Andelst is weinig kansrijk om zich verder door te ontwikkelen tot een vitaal sportpark. Met een clustering van voorzieningen in de binnenkort te renoveren De Hoendrik valt een tweede clustering van functies op het sportpark niet te verwachten. Het decentraal gesitueerde sportpark is bovendien niet ruimtelijk geïntegreerd. Dit laat onverlet dat het sportpark een belangrijke sportieve functie vervult voor veel inwoners in Herveld Andelst.

Vitale sportparken Overbetuwe

5/30

1 Inleiding Navolgend wordt uiteengezet de aanleiding en opzet van het onderzoek. Het concept Vitaal Sportpark wordt nader toegelicht met afsluitend een leeswijzer.

1.1 Aanleiding De gemeente Overbetuwe is in nauwe samenwerking met sportverenigingen en andere betrokken partijen eind 2017 aan de slag gegaan met sportpark de Pas in Elst. Wat begon met een capaciteitsvraagstuk bij de voetbal en de strategische aankoop van een aangrenzend groenperceel (boomgaard) is uitgemond in een ontwerp voor een Vitaal Sportpark de Pas. Het sportpark krijgt een open karakter. Er worden sportieve, maatschappelijke en recreatieve functies aan toegevoegd. Het park wordt ruimtelijk vervlochten met zijn omgeving met een grote uitnodiging aan de dorpskern Elst. De relatie met het onderwijs is middels ‘Sjors Sportief’ verstevigd en verschillende specifieke doelgroepen vinden via de Werkpost of het Special Sports Event hun weg naar de Pas. Sportpark de Pas heeft zich met een breed draagvlak doorontwikkeld tot een Vitaal Sportpark. Het ‘succes’ van de Pas is niet onopgemerkt gebleven. In juli 2018 leidde dit tot een motie waarin werd opgeroepen tot een nader onderzoek naar de mogelijkheden om andere gemeentelijke sportparken eveneens door te ontwikkelen tot een vitaal sportpark. Voorliggende rapportage vormt de uitkomst van dit verkennende onderzoek met als centrale vraagstelling: “Wat zijn de mogelijkheden voor doorontwikkeling tot Vitaal Sportpark op de overige sportparken in Overbetuwe?”.

1.2 Vitaal Sportpark

Het concept van het Vitaal sportpark vind zijn vertrekpunt in een verkennend onderzoek naar sportparken in de provincie Gelderland. Om een sleutelrol te kunnen blijven vervullen in de lokale sport en maatschappelijke infrastructuur moeten sportparken zich gaan verbreden, niet alleen Vitale sportparken Overbetuwe

6/30

organisatorisch maar zeker ook fysiek. Zo kan er een Vitaal Sportpark ontstaan dat wordt gekenmerkt door: 1) functiemenging, 2) ruimtelijke integratie, 3) goede sportieve en maatschappelijke benutting, 4) openheid en 5) bestuurlijke vitaliteit. Zie ook animatie Vitaal Sportpark . Functiemenging vormt het ‘logische’ vervolg op het multifunctionele sportpark. Door functies te koppelen die op het eerste gezicht weinig met elkaar te maken hebben (bijvoorbeeld werk, dienstverlening, retail en sport) vervagen scheidslijnen, worden sportparken werkelijk ‘opengebroken’. Ruimtelijke integratie richt zich op het maken van sportieve en functionele verbindingen tussen de openbare ruimte, actieve verkeerroutes, groen- en recreatie structuren en het sportpark. Een goede benutting betreft niet alleen de sportieve benutting maar zeker ook de maatschappelijke benutting. De afstand tot de samenleving en/of arbeidsmarkt wordt beslecht op het sportpark met meedoen en werkervaringsplekken en ook dagactiviteiten. De ruimtelijke en fysieke inrichting van het sportpark is geoptimaliseerd voor deze brede maatschappelijke functie. Een gesloten sportpark, keert zich met de rug naar de samenleving maar ook naar de eigen leden en doelgroepen. Daarom wordt een vitaal sportpark gekenmerkt door openheid. Niet alle onderdelen van het sportpark dienen 24/7 open en toegankelijk zijn.

Dat geeft alleen voeding aan de energie slurpende ‘hekkendiscussie’ waarin doorgaans elke nuance ontbreekt. Maar het sportpark wordt wel meer en meer een park om te sporten. Zonder een goed activiteitenaanbod en kader is een goede ruimtelijke inrichting kansloos. Deze drie eenheid van accommodatie + kader + activiteitenaanbod wordt kortweg aangeduid als bestuurlijke vitaliteit.

1.3 Proces In afstemming met de gemeente Overbetuwe zijn de navolgende sportparken betrokken in het onderzoek: 1. Sportpark ’t Kasteel, Valburg 2. Sportpark Bretagne, Heteren 3. Sportpark Driel, Driel 4. Sportpark De Leijgraaf, Zetten 5. Sportcomplex Mammoet, Zetten 6. Sportpark De Haar, Randwijk 7. Sportpark Herveld Andelst Drie sportparken vallen buiten de scoop van het onderzoek. Sportpark De Pas wordt reeds doorontwikkeld tot een Vitaal Sportpark. Het sportpark van Oosterhout ligt in de gemeente Nijmegen. Tennispark De Helster vormt privaat eigendom. Het onderzoek richt zich op sportparken, buitensportvoorzieningen. Binnensportaccommodaties (sporthallen en gymzalen) en zwembaden worden slechts benoemd daar waar een directe relatie bestaat met een sportpark (o.a. De Dries Essen en HPC Mammoet) maar vormen ook dan geen nader onderwerp van onderzoek. Om een goed beeld te krijgen van de mogelijkheden tot door ontwikkeling van de verschillende sportparken is een documentenanalyse uitgevoerd, is voor ieder sportpark de locatie ter plekke geanalyseerd en is er een gezamenlijk overleg geweest met de sportverenigingen en soms ook dorpsraad of het dorpsplatforum. Tijdens deze sportparkgesprekgesprekken is gesproken over verenigingsambities en aandachtspunten alsook de wenselijkheid, potentie en mogelijkheden voor doorontwikkeling tot een Vitaal Sportpark.

De aldus verkregen informatie is samengebracht in voorliggende rapportage waarbij ieder sportpark is getoetst tegen de vijf kenmerken van een vitaal sportpark.

Vitale sportparken Overbetuwe

7/30

1.4 Leeswijzer In de navolgende hoofdstukken 2 t/m 8 worden de zeven eerdergenoemde sportparken behandeld. De hoofdstukken zijn opgebouwd uit een inleidende analyse, de sportverenigingen die actief zijn op het park en de uitkomsten van het sportparkgesprek. Ieder hoofdstuk wordt afgesloten met een analyse op basis van de vijf kenmerken van een vitaal sportpark en afgesloten met een conclusie.

Vitale sportparken Overbetuwe

8/30

2 Sportpark ’t Kasteel Valburg Sportpark ’t Kasteel is gesitueerd ten noordwesten van Valburg. Met circa 1.750 inwoners en 1 basisschool geniet Valburg vooral bekendheid als knooppunt van de nabijgelegen kruising van de A15 en A20 en de monumentale kerk en molen (Nieuw Leven). Op het sportpark zijn sportclub Valburg en tennisclub Valburg gehuisvest. Het sportpark vormt geen ruimtelijk geïntegreerd onderdeel van Valburg. Het sportpark wordt niet doorkruist door openbare wandel- en fietsroutes. Het heeft geen andere maatschappelijke of recreatieve functies. Met enkele velden grenst het sportpark direct aan De van Welderenstraat en het Sterrebos en is van daaruit vrij eenvoudig toegankelijk. In het verleden was de gehele accommodatie omheind. Afsluiten van het terrein is niet mogelijk. In het verleden is meerdere malen een afgesloten doorgang bij de grasvelden vernield om toch toegang te krijgen. De tennisvereniging is niet vrij toegankelijk. In de directe nabijheid van het sportpark treft men ontmoetingscentrum ’t Kriekske met gevarieerd cursusaanbod. Er is echter planvorming voor een multifunctionele accommodatie mede te vervanging van het Kriekske in het centrum van Valburg. Dit maakt een clustering van functies op het sportpark niet opportuun. Mogelijk dat de vrijkomende locatie in de directe nabijheid van het sportpark mogelijkheden biedt. De St.

Jacobusschool ligt op 3 min (1,1 km) fietsafstand van het sportpark.

2.1 SC Valburg Met circa 150 leden en 8 teams (zaterdag) kan voetbalvereniging SC Valburg beschikken over 1 kunstgrasveld (kurk 2017), 1 natuurgras voetbalveld, 1 verlicht trainingsveld en 4 was- en kleedlokalen. Volgens de KNVB-richtlijnen kan worden volstaan met 1 wedstrijdveld, 0,5 trainingsveld en 2 was- en kleedlokalen. De vereniging zit daarmee ruim in haar (veld)capaciteit. Het ledenaantal is redelijk stabiel. De teams zijn evenwel kwetsbaar, er is een krap aantal leden per team. Tevens staat het vrijwilligerskader onder druk (aantal en leeftijd). Tien jaar geleden is er een nieuw bestuur geformeerd, maar nooit volledig geweest. Op dit moment bestaat het bestuur uit de minimale 3 personen (secretaris, penningmeester, voorzitter). Technisch kader invullen blijft een uitdaging. Aantal trainersfuncties worden ingevuld met betaalde krachten (voor zover dat financieel haalbaar is en gediplomeerde mensen voor SC Valburg willen kiezen). De schoonmaak is geprofessionaliseerd. Er is een mogelijkheid tot afkoop van de vrijwilligersdiensten, maar die wordt zelden tot nooit gebruikt. Het systeem van kantinediensten loopt nu goed bij SC Valburg. De vereniging is evenwel een zaterdag vereniging geworden, mede omdat er dan niet voor twee weekenddagen vrijwilligers moeten worden geregeld. De voetbalvereniging is financieel gezond.

Afgelopen jaren wel enkele malen met verlies moeten afsluiten. Dit komt ook door het hogere huurtarief van het kunstgrasveld. Dat is veel voor een relatief kleine club als SC Valburg.

Vitale sportparken Overbetuwe

9/30

2.2 Tennisclub Valburg Met een stabiel ledenaantal van 150 leden, waarvan 15 jeugdleden, kan de tennisvereniging beschikken over drie eigen verlichte kunstgras tennisbanen en een oefenveld. De groei van leden hangt met name samen met eventuele nieuwbouw (Park Wemen en Valburg Zuid). De tennisclub heeft een smal, dagelijks bestuur van 3 leden en een kantine en onderhoudscommissie. Het vullen van de kantine diensten met vrijwilligers blijft een uitdaging. Formeel kun je vrijwilligersdiensten afkopen, maar daar wordt geen gebruik van gemaakt. De mogelijkheid van elektrische sloten op de clubaccommodatie worden verkend om zo ook minder kantinediensten nodig te hebben. De tennisvereniging is financieel gezond, heeft een sluitende begroting en reserveert voor de vervanging van de toplaag van de tennisbanen.

2.3 Sportparkgesprek Tegen de achtergrond van de vijf kenmerken van een vitaal sportpark is een verkennend gesprek gevoerd met de tennis- en voetbalvereniging in Valburg. Valburg is een relatief klein dorp, er zijn niet veel voorzieningen en daarmee ‘kansen’.’t Kriekske wordt gesloopt en de functies worden overgeheveld naar ’t Wapen van Valburg. Daar vindt een clustering van MFA-functies plaats (waaronder kinderopvang). Dat is een keuze maar daarmee kun je niet soortgelijke functies tegelijkertijd ook elders realiseren. Wat er gaat gebeuren met de nu reeds voor langere tijd leegstaande ‘Pizza Express’ is onduidelijk. Functiemenging Bij de voetbal en tennis zijn momenteel geen andere functies ondergebracht dan voetbal en tennis. Partijen staan hier wel open voor maar de schaalgrootte van Valburg is te klein om op meerdere plekken maatschappelijke functies onder te brengen. Er is geen vraag naar ruimte. Men klopt ook niet bij de sportverenigingen aan. Ruimtelijke integratie Sportpark Valburg ligt aan de rand van Valburg op acceptabele (loop)afstand van het dorp. Er is niet echt sprake van ruimtelijke integratie. De voetbalvereniging heeft een tegelpad aangelegd tussen de voetbalvelden om zo naar het dorp te lopen. Mogelijk zou ook de gemeentelijke groenstrook tussen de akkers en de huizen hiertoe gebruikt kunnen worden.

Het sportpark ligt op acceptabele fiets en loopafstand van het park. Het is er echter wel donker. Verlichting op de weg naar het sportpark zal de sociale veiligheid flink verbeteren. Goede benutting De voetbalvereniging beschikt over veel veldcapaciteit. Mogelijk kan een deel van de natuurgrasvelden een andere functie krijgen voor bijvoorbeeld ongeorganiseerd sporten (bootcampen) of spelen en daarmee meer bij het dorp betrokken worden. Nu het onderwijs nog van ’t Kriekske gebruik maakt

Vitale sportparken Overbetuwe

10/30

voor de binnensport, maakt zij ook gebruik van de daarnaast gelegen sportvelden voor de buitensport. Of ze dat in de toekomst ook blijven doen wanneer de binnensportruimte daar komt te vervallen, is onzeker. Het sportpark wordt ook gebruikt voor koningsdag en sportdagen van de school. De tennisvereniging doet mee met Sjors Sportief. De voetbalvereniging niet, zij flyert op school en geeft clinics. Daar worden regelmatig nieuwe leden aan over gehouden. De clubaccommodaties worden niet voor andere doeleinden gebruikt. Daar is geen vraag naar. Openheid De tennisvereniging staat kritisch tegenover een eventuele vrije toegankelijkheid van haar tennisbanen. Dit raakt de essentie van het lidmaatschap (je bent lid om de banen te kunnen/mogen gebruiken) en ook vanuit het zorgzame onderhoud dat door vrijwilligers wordt gepleegd. Op de voetbalvelden van SC Valburg wordt zeer regelmatig gevoetbald door jeugd uit de buurt. Zeker met de komst van het kunstgrasveld, dit leidt soms tot overlast/schade. In het verleden is de gehele accommodatie omheind. Dat is echter geen haalbare kaart gebleken. In het verleden is meerdere malen een afgesloten doorgang bij de grasvelden vernield om toch toegang te krijgen.

2.4 Analyse en conclusies Bestuurlijke vitaliteit De voetbal- en tennisvereniging vervullen een belangrijke sportief maatschappelijke functie voor circa 300 inwoners van Valburg die er wekelijks actief zijn. De beide verenigingen zijn redelijk toekomstbestendig. Uitdagingen zijn er op het vlak van vrijwilligers (bestuurlijk en technisch) en financiën (hoge huur kunstgrasveld/vervanging tennisbanen). Functiemenging Het voorzieningenniveau op de schaalgrootte van Valburg is te beperkt om te komen tot een sportief maatschappelijke clustering van functies op twee plekken. Met de overheveling van functies van het ’t Kriekske (dat gesloopt gaat worden) naar het Wapen van Valburg is gekozen voor een clustering van functies centraal in het dorp en niet op het sportpark. Goede benutting Qua Maatschappelijke benutting is de vraag naar voorzieningen te beperkt om te komen tot een goed maatschappelijk medegebruik van clubaccommodaties en voorzieningen op het sportpark. Qua sportieve benutting (het gebruik van de voetbalvelden en tennisbanen voor sportieve doeleinden) zitten de beide verenigingen ‘ruim in de jas’. De voetbalvereniging heeft enige overcapaciteit. Openheid Met een alternatieve (mede)bestemming van de ‘restruimte’ kan het sportpark een meer open karakter krijgen. Het trainingsveld van de voetbalvereniging kan voor medegebruik worden ingezet.

Hierbij kan worden gedacht aan bootcamp, jeu de boules banen, pluktuinen of natuurlijk spelen. Ruimtelijke integratie De integratie van het sportpark kan worden versterkt door de aanleg van wandel- en/of fietsroutes van en naar het sportpark, als ook op het sportpark zelf. Mogelijk in combinatie met (natuurlijke) sport en beweegaanleiding langs de route (sportief verrijkte routes).

Vitale sportparken Overbetuwe

11/30

Conclusie Sportpark ’t Kasteel in Valburg is weinig kansrijk om zich door te ontwikkelen tot een Vitaal Sportpark. Het voorzieningenniveau op de schaalgrootte van Valburg is te beperkt om te komen tot een sportief maatschappelijke clustering van functies op twee plekken. De ruimtelijke integratie en het open karakter van het park kan verbeterd worden met: a) een alternatieve (mede)bestemming van de ‘restruimte’ (het trainingsveld) voor medegebruik voor bijvoorbeeld bootcamp, jeu de boules banen, pluktuinen of natuurlijk spelen en b) een versterking van de ruimtelijke integratie van het sportpark door de aanleg van wandel- en/of fietsroutes van en naar het sportpark, als ook op het sportpark zelf.

Vitale sportparken Overbetuwe

12/30

3 Sportpark Bretagne Heteren Sportpark Bretagne is gelegen nabij Heteren. Het dorp kent twee grote bedrijventerreinen met o.a. een groot distributiecentrum voor het Kruidvat. Deze bedrijventerreinen en enkele agrarische bedrijven scheiden het sportpark van het dorp. Het sportpark ligt op afstand. Zo ligt de Julianaschool op 2,1 km afstand (7 fietsminuten) van het sportpark. Een afstand die voor een sportdag nog wel te overbruggen is, maar voor een regulier gebruik wel fors is. De gunstige ligging van Heteren aan de A50 maakt het aantrekkelijk voor forensen uit Wageningen, Nijmegen en Arnhem. Einde jaren negentig leidde dit tot een forse woningbouwopgave waarbij de sportvereniging uitgeplaatst is naar buiten het dorp. Heteren telt ruim 5.000 inwoners. Het sportpark ligt sterk decentraal aan de zuidkant van Heteren. Het is evenwel goed bereikbaar per fiets (gescheiden fietsbanen) en auto. Het is een monofunctioneel sportpark dat uitsluitend onderdak biedt aan voetbalvereniging SDOO. Het is een gesloten sportpark dat niet ruimtelijk geïntegreerd is, ook niet met de direct aangrenzende plas. Het sportpark ligt dan ook vrij geïsoleerd, ingesloten tussen agrarische bedrijven. Op het bedrijventerrein in Heteren is de Heterense Tennisvereniging (HTV) gehuisvest.

Een eventuele verhuizing van de tennisvereniging naar sportpark Bretagne kan het sportpark een breder multifunctioneel karakter geven en ‘verlost’ het bedrijventerrein van deze opmerkelijke bewoner.

Vitale sportparken Overbetuwe

13/30

3.1 Voetbalvereniging Samenspel Doet Ons Overwinnen (SDOO) Voetbalvereniging SDOO heeft met 21 teams (19 zaterdag en 2 zondag) de beschikking over 2,5 natuurgrasvelden en 1 kunstgrasveld en 6 was- en kleedlokalen. Op basis van de KNVB-richtlijn dient de voetbalvereniging te kunnen beschikken over 2 (1,9) wedstrijdvelden en 1 trainingsveld en 4 wasen kleedlokalen. De accommodatie voldoet aan deze richtlijn. In 2015 is het laatste kunstgrasveld aangelegd ter vervanging van een natuurgrasveld. Het onderhoud wordt verzorgd door de gemeente. De vereniging heeft via Scalabor tevens een eigen beheerder die binnenkort (medio 2020) met pensioen gaat. Het is nog onzeker of er een nieuwe beheerder komt. Het gehele complex is relatief nieuw en duurzaam, met zonnepanelen en LED-verlichting. Naar eigen opgave is de vereniging een bloeiende vereniging, zonder een uitgesproken groeiambitie. De vereniging heeft een stabiel ledenaantal van circa 450 leden, de terugloop in junioren wordt opgevangen door een toename in meisjesvoetbal. Sinds enkele jaren is er een nieuw en uitgebreider bestuur met vier leden. Er is wel druk op vrijwilligers, leden worden nu verplicht tot vrijwilligerstaken (12 uur) die ze zelf inplannen op de website, is ook niet afkoopbaar. De vereniging zal graag de verbinding zoeken met het dorp Heteren, maar daarvoor ligt het eigenlijk te ver weg

3.2 Heterense Tennis Vereniging (HTV) De geprivatiseerde Heterense Tennisvereniging is gehuisvest op het bedrijventerrein van Heteren (Poort van Midden Gelderland Groen 6). Met circa 180 leden heeft de vereniging de beschikking over 4 verlichte tennisbanen. Uitgaande van de richtlijn van max 90 leden er baan, is er sprake van overcapaciteit. Het werven van jeugdleden is evenwel lastig gebleken. Het huidige ledenbestand bestaat voornamelijk uit 40-plussers. De werving en het behoud van vrijwilligers vergt veel tijd, vormt een aandachtspunt, veel leden kiezen voor een €45 afkoop van vrijwilligerstaken. Financieel is de vereniging gezond, er wordt gereserveerd voor realisatie van nieuwe banen. Er is een vacature voor penningmeester Door handig gebruik te maken van de gewenste locatie van HTV voor parkeerruimte door de firma Watson, kon in goede samenwerking met de gemeente financiële middelen worden vrijgemaakt voor de aanleg van 4 nieuwe tennisbanen in 2015. De huidige locatie van HTV wordt als onveilig ervaren. De vereniging staat open voor een eventuele verhuizing naar sportpark Bretagne wanneer de afschrijvingstermijn van de tennisbanen in zicht komt (rond 2025). De huidige erfpachtovereenkomst met de gemeente eindigt in het tweede kwartaal van 2021. Momenteel is er een geringe samenwerking met andere partijen in Overbetuwe.

De tennisvereniging verzorgt tennis clinics voor het onderwijs. Er is echter nog geen samenwerking met Sjors Sportief en/of Overbetuwe Beweegt. De als dwingend ervaren samenwerking met Heteren Sociaal is om die reden stopgezet.

3.3 Sportparkgesprek Tegen de achtergrond van de kenmerken van een vitaal sportpark is een verkennend en gezamenlijk gesprek gevoerd met de tennis- en voetbalvereniging in Heteren en de Dorpsraad. De beide verenigingen staan positief tegenover een mogelijke verhuizing van de Heterense Tennisvereniging naar sportpark Bretagne. Er wordt een positieve uitwerking verwacht van de wisselwerking tussen de beide verenigingen zoals die vroeger (voor 2005) ook bestond. Een vertrek van de Heterense tennisvereniging is ook wenselijk gezien de relatief onveilige plek waar ze nu zitten

Vitale sportparken Overbetuwe

14/30

met veel (vracht)verkeer. De huidige locatie van de tennisvereniging is niet toekomstbestendig. De tennisvereniging heeft enkele jaren geleden nog wel geïnvesteerd in de tennisbanen. Een eventuele verhuizing dient financieel neutraal uitvoerbaar te zijn. De verwachting is dat het Kruidvat geïnteresseerd is in de huidige locatie van de tennisvereniging. Enkele aandachtspunten die bij de verdere verkenning onderzocht dienen te worden: a) situering tennisbanen, b) mogelijkheid gezamenlijke accommodatie, c) identiteit van beide verenigingen en d) mogelijkheid beheerder/ mensen in dienst te nemen. Vanuit de Dorpsraad bestaat de wens om bij de inbreidingslocatie Het Binnenveld een multicourt te realiseren. Vanuit SDOO wordt wel enige spanning ervaren wanneer je buitensport ook promoot in de dorpskern. Mogelijkerwijs gaat dit ten koste van de kansen op doorontwikkeling van Sportpark Bretagne tot een vitaal sportpark met ook open onderdelen. Functiemenging Het sportpark en het tennispark worden momenteel bijna uitsluitend gebruikt voor sportieve doeleinden. Het sportpark wordt wel gebruikt door de Zonnebloem, sportdagen voor onderwijs en er worden clinics verzorgd voor Sjors Sportief of de basisscholen. Dit betreft echter geen structureel wekelijks gebruik. Ook hier speelt vermoedelijk de fysieke afstand tot het dorp een rol.

Verenigingen staan open voor verdere samenwerking met bijvoorbeeld Liefkes Hoek, Kinderopvang en bijvoorbeeld de schaapsherder. Ruimtelijke integratie Sportpark Bretagne ligt decentraal op afstand van de dorpskern. Dat is ook de ‘beleving’ dat het op afstand ligt en daarmee ook sociaal minder veilig. Er is wel een fietsverbinding maar die moet 4 keer een drukke kruising oversteken. In het DorpsOntwikkelplan van Heteren wordt gepleit voor een goede fietsverbinding annex wandelroute tussen het dorp en het sportpark (zei afbeelding). Vooralsnog lijkt realisatie te stuiten op verschillende problemen, maar een goede fietsverbinding kan wel helpen om het beeld van ‘op afstand en sociaal onveilig’ te helpen kantelen. Het brengt het sportpark in de beleving dichterbij. Openheid De beide sportparken hebben een gesloten karakter. De tennisvereniging heeft eerder te maken gehad met inbraak en vandalisme en is mede hierdoor terughoudend t.a.v. openstelling. Een tennisclub leent zich hier ook minder voor. Als er een tennisbaan openbaar toegankelijk is, waarom zou je dan nog lid worden van de club? De voetbalvereniging heeft eerder kinderen toegelaten op de velden, en de velden worden sowieso nu en dan gebruikt door kinderen uit de buurt. Vanuit de zorg voor onderhoud is de voetbalvereniging vooralsnog terughoudend in een publieke openstelling.

Wanneer wordt voldaan aan voorwaarden als eigenaarschap, sociale zichtbaarheid en afspraken bij vandalisme wordt een (ten dele) publieke openstelling wel haalbaar geacht.

Vitale sportparken Overbetuwe

15/30

3.4 Analyse en conclusies Bestuurlijke vitaliteit De huidige locatie van de tennisvereniging is niet toekomstbestendig. Het is wenselijk dat de tennisvereniging verhuist naar sportpark Bretagne. De beide verenigingen staan er open voor. Rekening houdend met de specifieke omstandigheden (mogelijke verkoop/verpachting parkeerplaatsen), afschrijvingstermijnen van investeringen en eigendomsverhoudingen moet een kosteneffectieve verhuizing mogelijk zijn. Het sportpark ligt ingesloten tussen agrarische bedrijven. Het gemeentelijke perceel biedt naar verwachting echter voldoende mogelijkheden voor ruimtelijke inpassing van tennisbanen. Ruimtelijke integratie Het sportpark ligt decentraal – op afstand – van de dorpskern. Een fiets- en wandelroute van het sportpark naar het dorp kan het ook in de beleving van de inwoners ‘dichterbij’ brengen op een sociaal veilige manier. Dit kan het gebrek aan ruimtelijke integratie enigszins compenseren. Open Het tennispark kent geen publiek openstelling en leent zich hier ook maar in beperkte mate voor. Sportpark Bretagne kent een beperkte publieke openstelling. Toevoeging van openbaar toegankelijk voorzieningen zoals een multicourt, bootcamp, watertappunten, of callesthenics kunnen ertoe leiden dat het sportpark (meer) op het netvlies van de ongeorganiseerde sporters en jongeren uit Heteren komt. Het leidt tot een ander gebruik van het sportpark.

Functiemenging en goede benutting Een goede samenwerking tussen de tennis- en voetbalvereniging en een sportpark dat in de beleving van inwoners ‘dichterbij’ komt, kan een goede basis vormen voor een verdere verruiming van functies op het sportpark. Qua functies wordt met name gedacht aan kinderopvang en een actieve ontmoetingsfuncties voor senioren. Conclusie Met de clustering van voetbalvereniging SDOO en de Heterense Tennisvereniging op sportpark Bretagne wordt het sportpark kansrijk om zich door te ontwikkelen tot een Vitaal Sportpark wanneer aanvullend de volgende maatregelen kunnen worden getroffen: a) een fiets- en wandelroute van het sportpark naar het dorp om het sportpark ‘dichterbij’ te brengen, b) toevoeging van openbaar toegankelijk voorzieningen zoals een multicourt, bootcamp of callesthenics en c) een verdere verruiming van functies op het sportpark.

Vitale sportparken Overbetuwe

16/30

4 Sportpark Driel Sportpark Driel is decentraal gesitueerd aan de zuidzijde van Driel. Met circa 4.300 inwoners geniet Driel bekendheid door de stuw in de Rijn. Ook is er een historische band met Polen die teruggrijpt op de slag om Arnhem tijdens de tweede wereldoorlog toen Poolse militairen vanuit Driel optrokken richting Arnhem. Voetbalvereniging RKSV speel in het Rood Wit van de Poolse vlag en heeft een parachute verwerkt in haar logo. De tennisvereniging is vernoemd naar de stuw in de Rijn. Er zijn drie basisscholen (De Kameleon, De Meeuwenberg en de Vallei). Daarnaast heeft de Vallei ook een VO-school in Driel die niet zozeer een gemeentelijk als wel een regionale voedingsgebied heeft. De Vallei is gelegen op 700 meter en 2 fietsminuten van het sportpark. De andere basisscholen liggen op 850 meter en 3 fietsminuten (Kameleon) dan wel 1,1 km (De Meeuwenberg) en eveneens 3 fietsminuten van het sportpark. Het sportpark ligt aan de rand van het dorp maar de afstanden zijn gering. Het sportpark vormt geen ruimtelijk geïntegreerd onderdeel van het Dorp. Het sportpark is niet openbaar toegankelijk. Het sportpark huisvest RKSV Driel en tennisvereniging De Stuw en richt daarmee op haar primaire functie, georganiseerde sport.

4.1 Tennisvereniging De Stuw De tennisvereniging heeft een groeiend ledenaantal van 130 naar 175 leden met aanwas uit nieuwbouwwijken Schuytgraaf en Breekhof. Van de leden is 1/3 ouder dan 65 jaar, 1/3 jonge jeugd en 1/3 tussen de 25 en 65 jaar. De tennisvereniging beschikt over 4 eigen verlichte tennisbanen (capaciteit 360 leden) en een oefenkooi op basis van een (verlopen) erfpachtovereenkomst met de gemeente. De clubaccommodatie is gelegen aan de Dorpsstraat in Driel in de directe nabijheid van de voetbalvereniging en is voorzien van ledverlichting en zonnepanelen. De vereniging is financieel gezond Bestuurlijke continuïteit, vrijwilligers en de vervanging van de tennisbanen vormen de speerpunten van de vereniging. Er worden relatief weinig activiteiten georganiseerd door een gebrek aan vrijwilligers. Samenwerking met voetbal en de aanleg van jeu de boules banen worden kansrijk geacht om een meer vitale sportvereniging te zijn. De zichtbaarheid van de Tennisvereniging laat zeer te

Vitale sportparken Overbetuwe

17/30

wensen over, het zicht wordt ontnomen door taxibedrijf Schuiling dat afspraken heeft met gemeente over het gebruik van de parkeerplaats. In hoeverre gemaakte afspraken worden nagekomen is onduidelijk. Relatie met taxibedrijf is wel goed, bij evenementen wordt de parkeerplaats vrij gemaakt.

4.2 Voetbalvereniging RKSV Driel De voetbalvereniging RKSV Driel heeft met 600 leden en 30 teams (26 zaterdag en 4 zondag) de beschikking over 3 natuurgrasvelden en 1 kunstgrasveld en 6 was- en kleedlokalen. Op basis van de KNVB-richtlijn dient de voetbalvereniging te kunnen beschikken over 3 (2,5) wedstrijdvelden en 1,5 trainingsveld en 6 was- en kleedlokalen. De accommodatie voldoet aan deze richtlijn. De voetbalvereniging heeft in 2006 een viertal was- en kleedkamers verbouwd met een gemeentelijke bijdrage van €325.000. Momenteel (2019) wordt de mogelijkheid tot verduurzaming van de accommodatie bezien met overgang van reguliere verlichting naar Ledverlichting. De voetbalvereniging verzorgt zelf het onderhoud aan de velden en ontvangt hiertoe een onderhoudsvergoeding van de gemeente. Momenteel (einde 2019) werkt de vereniging aan de structuur van de vereniging. Met meerdere vacatures is er druk op het bestuurlijke en technische kader van de vereniging. In financieel opzicht is de vereniging gezond. Recentelijk heeft de voetbalvereniging een eenmalige financiële bijdrage gehad voor de realisatie van een multifunctioneel veld (zie foto). Het initiatief kent een open karakter en wordt vrij toegankelijk vanaf de weg. Er is een JOP (Jongeren Ontmoetings Plek) voorzien en diverse sportmogelijkheden op een kunstgrasveld.

De gemeente heeft een subsidie beschikbaar gesteld die deels de geraamde kosten dekt. In verband met het 75-jarig jubileum (mei 2020) heeft de voetbalvereniging, met succes, verzocht om uitstel tot realisatie van de multicourt. De voetbalvereniging wil het multicourt gebruiken als verbinding tussen tennis en voetbal met een meer open karakter. Mogelijk ook een plek voor openbare fitnesstoestellen zoals in Rijkerswoerd. De tennisvereniging staat open voor gezamenlijke ontwikkeling van het multicourt.

4.3 Sportparkgesprek Tegen de achtergrond van de kenmerken van een vitaal sportpark is een verkennend en gezamenlijk gesprek gevoerd met de tennis- en voetbalvereniging in Driel en het dorpsplatforum Samen Driel. De verenigingen hebben onderling goed contact maar vormen vooralsnog twee afzonderlijke, op zichzelf staande verenigingen. Er is zeker bereidheid tot nauwere samenwerking. In breder verband bestaan er verschillende samenwerkingen met o.a. onderwijs, kinderopvang en andere sportverenigingen (o.a. wielerclub).

Vitale sportparken Overbetuwe

18/30

Gezien de afwezigheid van een jeugdhonk in Driel zijn de jongeren uiteindelijk terecht gekomen achter op het sportpark. De inrichting en locatie is misschien niet optimaal maar jongeren verdienen ook een plek in Driel. Afgezien van wat geluidsoverlast in de zomer, valt de overlast mee. De jeugd zit er, dat vormt een gegeven. Ook de eigen jeugd van de voetbalvereniging is er terug te vinden. De veiligheid op de Dorpsstraat vormt een punt van zorg. Er is nu wel een zebrapad, maar borden met signaal verlichting zijn zeer wenselijk. Het zal beter zijn om van de huidige drie ingangen terug te gaan naar één goede ingang voor het hele sportpark. Het huidige grindpad tussen de tennis en voetbal kan worden doorgetrokken als fietsverbinding achter Baltussen Konserven langs. Hierdoor ontstaat een fietsverbinding, langs het (te realiseren) multicourt, de tennisvereniging, de jongeren plek en dan richting Schuytgraaf. Achter de tennis langs kan tevens een veilige fietsverbinding richting Driel worden gerealiseerd.

4.4 Analyse en conclusies Bestuurlijke vitaliteit Circa één vijfde van de inwoners van Driel is als lid of vrijwilliger actief bij de tennis- of voetbalvereniging. Daarmee vervullende de verengingen een belangrijke sportief maatschappelijke functie voor Driel. Het is mede dankzij de inzet van vrijwilligers dat de accommodaties goed worden onderhouden. De verenigingen zijn financieel gezond. Wel kennen beide verenigingen uitdagingen ten aanzien van bestuurlijke continuïteit en vrijwilligersbeleid in algemene zin. Ruimtelijke integratie Het sportpark ligt aan de rand van het dorp maar de afstanden zijn (te) gering om hier enige (negatieve) rol van betekenis aan toe te kennen. Het sportpark kan op verschillende manieren ruimtelijk geïntegreerd worden met fiets- en wandelverbindingen op en rond het sportpark. De verkeersveiligheid rond en beperkte zichtbaarheid van het sportpark, vormen hierbij specifieke aandachtspunten. Open Het sportpark kent zijn in zijn huidige opzet geen (tennis) tot zeer beperkte (voetbal) publiek openstelling. De jongerenplek is evenwel openbaar toegankelijk. Met de toevoeging van een multicourt kan het open karakter van het sportpark een stevige impuls krijgen. Functiemenging en goede benutting In sportief opzicht is er sprake van overcapaciteit bij de tennis en een goede benutting bij de voetbal.

De voetbal accommodatie wordt ook voor andere functies, zoals kinderopvang, ingezet. Met de jongerenplek heeft het sportpark tevens een buurtfunctie voor jongeren. De komst van een multicourt kan zorgen voor een impuls voor een breder sportief maatschappelijk gebruik, meer samenwerking, meer functies op het sportpark. In dit opzicht zorgt ook de komst van de Meeuwenberg school naar het sportpark in de nabije toekomst voor een breder gebruik van het sportpark en functiemenging. Conclusie Sportpark Driel is kansrijk om zich door te ontwikkelen tot een Vitaal Sportpark. Het voorstel tot realisatie van een multicourt gepositioneerd tussen de beide sportverenigingen heeft de potentie om een meer samenhang en samenwerking te realiseren op het sportpark. Bovendien verkrijgt het sportpark hiermee een waardevolle openbare functie. Een functie die tevens kan worden versterkt

Vitale sportparken Overbetuwe

19/30

door de reeds aanwezige jongeren op het sportpark en komst van de basisschool naar het sportpark. De veilige bereikbaarheid van het sportpark en het gebrek aan zichtbaarheid door medegebruik van de parkeerplaats door het lokale taxibedrijf vormen hierbij aandachtspunten. Mogelijk kan dit worden opgepakt in samenhang met de ambitie om te komen tot één centrale ingang.

Vitale sportparken Overbetuwe

20/30

5. Sportpark De Leijgraaf, Zetten Sportpark De Leijgraaf ligt op een strategische plek tussen Herveld, Andelst en Zetten ingeklemd tussen de A15, de N836 en spoorverbindingen. Het sportpark is niet ruimtelijk geïntegreerd met zijn directe omgeving, het wordt niet doorkruist met fietsen wandelpaden en/of recreatieve routes en voorzieningen. Daarvoor is de afstand tot de verschillende dorpskernen ook fors. Zo is bijvoorbeeld de dichtstbijzijnde basisschool gelegen op 1,7 km en 5 fietsminuten. Het zwembad de Drie Essen is evenwel (per auto) goed bereikbaar vanuit verschillende dorpen. Dat maakt de situering strategisch goed en tegelijk maatschappelijk arm. In 2023 verloopt de overeenkomst met de exploitant van het zwembad en verliest de gemeente de zeggenschap over de toekomst van het zwembad. Het sportpark is een multifunctioneel sportpark en biedt onderdak aan tennisvereniging de Leijgraaf en voetbalvereniging Excelsior. Daarnaast wordt er gebootcampt en heeft wielervereniging de Meteoor er onderdak gevonden. Inwoners uit Zetten hebben zich verenigd in ‘Zicht op Zetten’ en een toekomstvisie voor het dorp opgesteld ‘Zetten 2025: levendig, verbonden en duurzaam’. Sport komt hier op een drietal punten in terug. Het dorp en haar inwoners hechten belang aan de organisatie van sportevenementen.

Het burgerinitiatief zet zich in voor een kleine sporthal voor de basisscholen (als geclusterde voorziening van de Wanmolen). Tot slot wil zij het sportaanbod in Zetten behouden en versterken. Speerpunten hierbij zijn het behoud van het zwembad in Zettten en een campus waar sport en onderwijs zijn verbonden, idealiter bij het Hendrik Piersson College (HPC, zie ook sportcomplex de Mammoet in Zetten).

5.1 Tennisvereniging De Leijgraaf De tennisvereniging heeft de beschikking over 4 eigen tennisbanen die recentelijk zijn voorzien van ledverlichting. Met 100 leden is er ‘Altijd een baan beschikbaar’. Zo staat de vereniging ook bekend. In feite is 4 banen veel voor 100 leden. Maar dat is dan weer een voordeel op de piekuren. De realisatie van Padelbanen zou een mooie en welkome aanvulling zijn bij de tennisvereniging. Voor de tennisvereniging is de zelfstandige realisatie daarvan echter een brug te ver. De accommodatie ligt er qua banen prima bij met nieuwe LED verlichting. De clubaccommodatie wordt gedateerd. TC de Leigraaf is een sportgerichte club die zich richt op seniorleden. Daar zit naar eigen zeggen de mogelijkheid tot groei. De tennisvereniging heeft geen jeugdleden, die worden doorgestuurd naar Herveld Andelst, dat is een onderlinge afspraak. Daar is de jeugd meer op zijn plek. Eerdere pogingen

Vitale sportparken Overbetuwe

21/30

tot het werven van jeugdleden (o.a. Sjors Sportief) waren niet succesvol. Een goede vulling van het bestuurlijk kader vormt ook voor de tennisvereniging een uitdaging. De animo voor commissies is gering. Voor incidentele acties is men wel te porren. Het huidige bestuur heeft een smalle basis (5 leden). Er is geen bardienst (meer), de accommodatie wordt gebruikt op basis van sleutelgebruik door vriendengroepen. Financieel is de club gezond, er zijn geen kredieten en er wordt niet ingeteerd op reserves.

5.2 Voetbalvereniging Excelsior De voetbalvereniging heeft met 18 teams op zaterdag de beschikking over 1 kunstgrasveld en 1,5 natuurgrasveld en 6 was- en kleedlokalen. In 2020 wordt het 0,5 natuurgrasveld omgezet naar kunstgras. Op basis van de KNVB-richtlijn dient de voetbalvereniging te kunnen beschikken over 2 (1,9) wedstrijdvelden, 1 trainingsveld en 4 was- en kleedlokalen. Op basis van de capaciteitsberekening kan geconcludeerd worden dat de huidige veldcapaciteit in ruime mate volstaat. De ervaring is dat het ‘net aan genoeg’ is voor een zaterdagvereniging. Met zonnepanelen en collectoren is de accommodatie energie neutraal, de veldverlichting is (nog) hallogeen. De vereniging heeft een stabiel leden aantal van circa 400 leden. De inzet van vrijwilligers (o.a. kantine) en bestuurlijk kader (o.a. secretaris) blijft een uitdaging. Dit wordt ‘opgelost’ door meer in te zetten op commissies en de bestuurlijke taken meer op te knippen. De vereniging wil niet naar mogelijkheid tot afkoop van vrijwilligersinzet. Dat raakt de kern van het verenigingsleven ‘voor elkaar en door elkaar’ dat moet je niet willen. De accommodatie is goed op orde mede door de inzet van vier senior vrijwilligers die dit voor hun rekening nemen. Financieel gezien is de club gezond.

5.3 Zwembad De Drie Essen Het gemeentelijke zwembad de Drie Essen (1978) beschikt over twee bassins, een tribune en een kantine en vormt het thuis van zwemvereniging Excelsior Zwemmen Zetten. Het zwembad is verpacht aan ‘De Drie Essen’ die op meerdere locaties (8) actief zijn onder deze naam. De pachtovereenkomst verloopt in 2023 waarna het zwembad en de grond overgaat in eigendom naar de huidige pachters. Daarmee komt de huidige gemeentelijke exploitatiebijdrage (€240.000) te vervallen. De gemeente verliest daarmee tevens het zeggenschap over de toekomst van dit zwembad (nieuwbouw, renovatie, sloop).

5.4 Sportparkgesprek Tegen de achtergrond van de kenmerken van een vitaal sportpark is een verkennend en gezamenlijk gesprek gevoerd met de tennis- en voetbalvereniging in Zetten. Een eventuele doorontwikkeling van het sportpark dient op de huidige locatie te gebeuren. Een eventuele verhuizing naar de Mammoet is een brug te ver, naar opgave van de gemeente. Het Sportpark De Leijgraaf wordt echter niet ervaren als een ‘sportpark’, het is meer een terrein met twee verenigingen: niet meerdere verenigingen, geen parkstructuur, geen aantrekkingskracht en geen zichtbaarheid. Functiemenging De voetbalaccommodatie wordt incidenteel en in beperkte mate ook mede gebruikt door andere partijen zoals de bootcamp, wielervereniging de Meteor en een keepersschool. De accommodatie

Vitale sportparken Overbetuwe

22/30

vervult eerder een soort ‘uitwijk locatie’ als er partijen in het Dorp op zoek zijn naar een (grote) ruimte of veld, bijvoorbeeld bij de sportdag voor gehandicapte mensen die plotsklaps moesten uitwijken. Eerder was er ook kinderopvang bij Excelsior maar die is nu verplaatst naar het Dorp, is dichter bij de school. De tennisvereniging heeft geen medegebruikers. Recentelijk is de postduivenvereniging ter verkenning voor medegebruik langs geweest. Ruimtelijke integratie Sportpark Zetten ligt op acceptabele afstand van het dorp. De jeugd uit het dorp komt regelmatig een balletje trappen. Er is geen sprake van ruimtelijke integratie in de zin van routes vanuit het Dorp richting of rond het sportpark et cetera. Een rondje rond het sportpark zal op zich moeten kunnen. Nu is er echter geen aanleiding voor hardlopers uit het dorp om naar het sportpark te komen. Het park is per fiets goed bereikbaar. Het stationsgebied wordt ontwikkeld. Dit zal ook gelijk een impuls kunnen betekenen voor het sportpark. Goede benutting De tennisvereniging heeft de beschikking over 4 eigen tennisbanen. Uitgaande van de KNLTB richtlijn van 90 leden per baan, is er sprake van overcapaciteit. De tennisvereniging kent geen (maatschappelijke) medegebruikers van haar accommodatie. Op beperkte schaal is ingezet op een zomerabonnement voor de leden van voetbalvereniging. Dat is succesvol en biedt perspectief.

Op basis van de KNVB-richtlijn dient de voetbalvereniging te kunnen beschikken over 2 (1,9) wedstrijdvelden, 1 trainingsveld en 4 was- en kleedlokalen. Met 1 kunstgrasveld en 1,5 natuurgrasveld wordt in hier in ruime mate aan voldaan. Door de vereniging wordt echter geen overcapaciteit ervaren. De voetbalvelden worden niet door andere partijen, ook niet door het onderwijs gebruikt. De voetbal kent in beperkte mate sportieve of maatschappelijke medegebruikers. Openheid TC de Leigraaf staat kritisch tegenover een eventuele vrije toegankelijkheid van haar tennisbanen. Dit raakt de essentie van het lidmaatschap (je bent lid om de banen te kunnen/mogen gebruiken) en ook vanuit het zorgzame onderhoud dat door vrijwilligers wordt gepleegd. Het voorterrein van de tennisclub of de oude ligweide van het zwembad zijn evenwel goede locaties voor openbaar toegankelijke onderdelen op het sportpark. Qua openheid kan ook gedacht worden aan een rondje rond het sportpark en/of een verzamelplek voor wandelaars (is er vroeger wel eens geweest). De voetbalvelden worden zo nu en dan wel eens door jeugd uit het dorp gebruikt. Dat wordt toegestaan.

5.5 Analyse en conclusies Bestuurlijke vitaliteit De tennisvereniging heeft een beperkt ledenaantal en geen jeugdleden. ‘Altijd een baan beschikbaar’ kan als voordeel worden benoemd, voor een vitale vereniging vormt het een smalle basis. De vereniging kent haar uitdagingen voor een goede bestuurlijke continuïteit, maar zij is financieel gezond. De accommodatie is goed onderhouden, het clubhuis raakt gedateerd. De voetbalvereniging heeft met 400 leden een bredere basis, heeft eveneens een uitdaging met vrijwilligers en bestuurlijk kader. Mede door de inzet van vrijwilligersinzet is de accommodatie goed onderhouden. Ook de voetbalvereniging is financieel gezond.

Vitale sportparken Overbetuwe

23/30

Ruimtelijke integratie Het sportpark is maar zeer beperkt ruimtelijk geïntegreerd. Het wordt niet ervaren als een sport’park’. Een sportieve verbinding, hardloop- annex wandelroute die naar het dorp loopt en over het sportpark kan dit bevorderen. Dit brengt het sportpark ook bij ongeorganiseerde sporters op het netvlies. Een betere zichtbaarheid en entree van het sportpark kan hier eveneens aan bijdragen. Het sportpark ligt te verscholen achter een dichte groenstructuur. Hierdoor is de sport ook niet zichtbaar, het presenteert zich niet. Open Het sportpark is niet (tennis) tot in beperkte mate (voetbal) openbaar toegankelijk. Een open park functie op het voorterrein van de tennisclub of de oude ligweide bij het zwembad kan het open karakter van het sportpark bevorderen. Hierbij kan gedacht worden aan voorzieningen voor jongeren (multicourt of callesthenics), volwassenen (bootcamp) of senioren (beweegtuin). Een openbare functie op een mooi plekje op het sportpark kan de aantrekkingskracht naar het dorp vergroten. Functiemenging Er is sprake van geen (tennis) tot een beperkte (voetbal) menging van functies op het sportpark. Het sportpark wordt. De eventuele komst van de postduivenvereniging (tennis) en overheveling van sportieve en of maatschappelijke functies naar het sportpark (in algemene zin) kan dit bevorderen.

Het sportpark biedt ruime en goede mogelijkheden voor kinderopvang, dagactiviteiten ander sportverenigingen en/of professionele sportaanbieders. Sportieve en maatschappelijke benutting In sportief opzicht is er sprake van overcapaciteit (tennis) en een goede benutting (voetbal). In bredere maatschappelijk verband is het medegebruik te gering en/of te incidenteel om van een goede benutting te kunnen spreken. De mogelijke komst van de postduivenvereniging en overheveling van functies (zie boven) kan dit bevorderen. Conclusie De kansrijkheid van sportpark De Leijgraaf om zich te kunnen door ontwikkelen tot een vitaal sportpark is mede afhankelijk van de toekomst van het zwembad en de ontwikkeling van het stationsgebied. De verdere doorontwikkeling van het sportpark kan gestimuleerd worden door: a) . toevoeging van een open park functie zoals een multicourt, bootcamp of beweegtuin, b) overheveling van sportieve en/of maatschappelijke functies naar het sportpark zoals kinderopvang, dagactiviteiten of andere sportverenigingen -aanbieders en c) een sportieve verbinding (hardloop- annex wandelroute) naar het dorp en over het sportpark i.c.m. een betere zichtbaarheid van het park.

Vitale sportparken Overbetuwe

24/30

6.Sportcomplex de Mammoet Zetten Dit sportcomplex is in 2012 gerealiseerd op het terrein van het Hendrik Piersson College (HPC). Naast het onderwijskundig gebruik door HPC wordt het tevens door korfbalvereniging Zetten (KV Zetten) gebruikt. Het sportcomplex bestaat uit een sporthal (2015) met tribune en een groot grasveld waarvan een deel wordt omgezet naar een tweetal verlichte kunstgras korfbalvelden (2020). Het betreft relatief nieuwe voorzieningen. De combinatie onderwijs en verenigingsport zorgt voor een goed gebruik zowel overdag (onderwijs) als in de avonden en weekenden (sportverenigingen). Het sportcomplex is gesitueerd in de directe nabijheid van Zetten. Het sportcomplex vormt voornamelijk een onderwijskundig complex met de Korfbalvereniging als vaste gastgebruiker en beheerder. In de periode november t/m maart kan de vereniging met haar 120 leden gebruik maken van de sporthal. In het voorseizoen (sept. en okt.) en naseizoen (april – begin juni) speelt de korfbalvereniging buiten. De korfbalvereniging beschikt over een eigen kantine. Sportcomplex de Mammoet is geen open sportpark. Het is een onderwijsinstelling die geen publieke openstelling kent. De sportvelden zijn bereikbaar via sporthal de Mammoet. Het sportpark vormt geen geïntegreerd geheel met zijn directe omgeving. Het wordt niet doorkruist door fiets en wandelpaden en of recreatieve routes.

Functioneel gezien betreft het een vrij eenzijdig sportcomplex bestemd voor onderwijs van het HPC en verenigingsgebruik van KV Zetten. Bij gelegenheid wordt het complex voor ander gebruik ingezet, zoals de organisatie van de Koningsspelen voor leerlingen van de drie basisscholen in Zetten. De korfbalvereniging verzorgt ook jaarlijks het schoolkorfbal. Het burgerinitiatief Zicht op Zetten heeft eerder de wens uit gesproken voor een sportcampus bij het HPC in Zetten met een clustering van onderwijs en sport.

6.1 Analyse en conclusies Bestuurlijke vitaliteit Met een sporthal, clubaccommodatie en twee kunstgras korfbalvelden beschikt Korfbalvereniging Zetten over een goede en toekomstbestendige uitgangssituatie. Ruimtelijke integratie en openheid Een (verdere) ruimtelijke integratie van de sportvelden met een open karakter is niet vanzelfsprekend op een onderwijslocatie. Het open en geïntegreerde karakter kan op gespannen voet staan met de onderwijsfunctie.

Vitale sportparken Overbetuwe

25/30

Functiemenging en benutting Sportcomplex de Mammoet is voornamelijk een onderwijskundig sportcomplex met de korfbalvereniging als vaste medegebruiker en beheerder. Op deze wijze wordt gekomen tot een goed en intensief gebruik van de binnen- en buitensportvoorzieningen. Conclusie Door de combinatie van sport en onderwijs wordt sportcomplex de Mammoet goed en intensief gebruikt. Dit maakt het sportcomplex echter niet direct geschikt voor doorontwikkeling tot een vitaal sportpark. Een verdere ruimtelijke integratie en een meer open karakter zijn vanzelfsprekend op een onderwijslocatie. Daar komt bij dat de buitensport in Zetten gesitueerd is op twee plekken: de Leijgraaf en de Mammoet. De eventuele overheveling van buitensport (voetbal en/of tennis) naar de Mammoet is zeer kostbaar en ook niet direct inpasbaar. Het is zeer de vraag of te verwachten voordelen opwegen tegen deze investeringen. Bovendien zal een verdere clustering bij de Mammoet ten koste gaan van het toekomstperspectief van sportpark De Leijgraaf. Het verdient de voorkeur om sportcomplex de Mammoet te positioneren als Onderwijskundige Sportcampus en De Leijgraaf als (Vitaal) Sportpark.

Vitale sportparken Overbetuwe

26/30

7. Sportpark De Haar Randwijk Sportpark De Haar is decentraal gesitueerd aan de Zuid-West kant van Randwijk, een klein dorp met circa 1.000 inwoners en één basisschool. In de directe nabijheid is tevens Cultureel centrum Randwijks Hof gelegen. Dit centrum biedt onderdak aan verenigingen, maatschappelijke initiatieven en activiteiten van inwoners, zoals bruiloften, partijen, evenementen, rommelmarkten, koffietafels, workshops, vergaderingen en dansavonden. Medio 2017 heeft de gemeenteraad van Overbetuwe €1,8 miljoen beschikbaar gesteld voor de realisatie van een nieuwe MFA op de plek van de voetbalkantine van EMM Randwijk. Hiermee verkrijgt Randwijk een brede maatschappelijk voorziening waarin naast EMM Randwijk tevens Randwijk’s Hof, schietvereniging de Treffers en het peutercentrum een plek gaan krijgen.

Afbeelding: Impressie nieuwe MFA Randwijk De Haar biedt onderdak aan voetbalvereniging EMM Randwijk. Door de geclusterde Sportpark voorziening met Wijkcentrum is er echter geen sprake van een monofunctioneel sportcentrum maar wordt de sportieve functie vermengd met diverse andere maatschappelijke en culturele functies. Het sportpark is evenwel niet ruimtelijk geïntegreerd. Het wordt niet doorkruist met fiets- en wandelpaden of bredere recreatieve functies. Het ligt decentraal aan de zuidwest kant van Randwijk. De afstand met het dorp is echter gering. Zo is de School met de Bijbel gelegen op 750 meter en 2 fietsminuten van het sportpark. Deze afstand is goed overbrugbaar. De brede functie van de MFA Randwijk zal er tevens toe leiden dat deze afstand als ‘normaal’ wordt ervaren voor het bereik van dorpsfuncties. Sportpark De Haar is geen open sportpark. De slagboom naar de parkeerplaats staat echter vaker open dan dicht, en datzelfde geldt voor het toegangshek naar de voetbalvelden. Sportpark De Haar vormt een natuurlijke plek voor brede dorpsfuncties in zowel sportief als maatschappelijk opzicht. Dit wordt versterkt door de MFA maar is ook terug te zien in bijvoorbeeld de organisatie van de kinderspeelweek op het sportpark.

Vitale sportparken Overbetuwe

27/30

7.1 Voetbalvereniging EMM Randwijk De voetbalvereniging heeft met circa 250 leden en 9 spelende zaterdagteams de beschikking over 2,5 natuurgrasvelden en 4 was- en kleedlokalen. Op basis van de KNVB-richtlijn dient de voetbalvereniging te kunnen beschikken over 2 (1,1) wedstrijdvelden en 0,5 trainingsveld en 4 was- en kleedlokalen. De accommodatie voldoet ruim aan deze richtlijn. Dit laat onverlet dat de voetbalvereniging een kunstgrasveld ambieert. Dit wordt niet zozeer ingegeven door de benodigde veldcapaciteit als wel de mogelijkheid om meer activiteiten te kunnen ontwikkelen. Zeker nu met de realisatie van de nieuwe MFA op de plek van de oude kantine. Het onderhoud aan de velden wordt verzorgd door de voetbalvereniging. De gemeentelijk vergoeding hiervoor wordt als onvoldoende ervaren.

7.2 Analyse en conclusies Bestuurlijke vitaliteit Met de nieuwe MFA en 2,5 natuurgras voetbalveld beschikt EMM Randwijk over een goede toekomstbestendige situatie. Ruimtelijke integratie en openheid Sportpark de Haar is in beperkte mate ruimtelijk geïntegreerd en (formeel) open. Met routes naar en over het sportpark kan dit een verdere impuls krijgen. Hierbij kan tevens worden gedacht aan een openbaar multicourt van kunstgras dat tevens kan worden gebruikt voor voetbaltraining. Tevens kan de herontwikkeling van het vrijkomende perceel van Randwijk’s Hof hierin worden betrokken. Functiemenging en benutting Qua sportieve benutting beschikt de voetbalvereniging met 2,5 natuurgras voetbalvelden over ruim voldoende veldcapaciteit om te trainen en wedstrijden te spelen. Met het samenbrengen van de voetbal- en schietvereniging, Randwijk’s Hof en het peutercentrum in een nieuwe MFA is sportpark de Haar een toonbeeld van functiemenging. Deze brede maatschappelijke en open functie kan een verdere impuls krijgen met een kunstgras multicourt. Primair vanuit de voetbal geredeneerd is er geen aanleiding om te komen tot een uitbreiding van de veldcapaciteit. Vanuit een bredere sportief maatschappelijk perspectief zijn hiervoor wel redenen aan te dragen. Een multicourt is geschikt voor divers gebruik door verschillende doelgroepen (o.a. peuters, jongeren en senioren) en een open buurtfunctie.