21-01-13.02 totaal overzicht zienswijzen Windpark Midden-Betuwe.pdf

NRD windpark Midden-Betuwe 31 december 2020 om 12:28

l.-<

Aan: College gemeente Overbetuwe

Betreft: ZienswijzeConcept N R l) (Notitie Reikwijdte en Detailniveau) aanleg windmolenpark Midden-Betuwe Opmerking: Deze Zienswijze werd op 02 december 2020 in identieke vorm tevens gericht aan de gemeenteraad der Gemeente Overbetuwe

Geacht college,

Met betrekking tot de inhoud van bovengenoemd concept NRD wil ik bij deze dit college het volgende onder de aandachtbrengen, omdat naar mijn zienswijzeer geen onderbouwing is tot noodzaak om bovengenoemd windmolenpark aan te

leggen, alsmede andere onduidelijkheden die om antwoorden vragen. Geen onderbouwing noodzaak:

Er wordt in genoemd concept NRD op geen enkele wijze een onderbouwing gegeven waaruit voor de burger kan blijken dat deze windturbines nodig zijn. Voor de burger komen deze windmolens dan ook letterlijk uit de lucht vallen. In genoemde NRD wordt melding gemaakt dat de gemeente Overbetuwe circa 12MWopwil wekken. o

Hoe komt de gemeente Overbetuwe op deze 12 MW. Is deze 12MW bepaald op grond van de "routekaart Duurzaam 2017-2020" van de gemeente Overbetuwe?

o

Kan de gemeente Overbetuwe aangegeven wat op dit moment de exacte resultaten (cijfers) zijn van de "routekaart Duurzaam 2017-2020"?

o

Is deze routekaart nu aan het eind van 2020 nog wel actueel te noemen. Indien deze routekaart is gebruikt ter onderbouwing van de gestelde behoefte

aan alternatieve energie, op grond waarvan zou dan de berekeningen

betrouwbaar zijn? Op basis van welke berekeningen is dan de behoefte aan deze windmolens berekend? Welke cijfers zijn gebruikt voor deze berekeningen en op welke wijze zijn deze cijfers verkregen?

o Heeft de gemeente Overbetuwe inzicht hoeveel alternatieve energie momenteel daadwerkelijk binnen de gemeente wordt opgewekt? Immers, een ieder kan constateren dat de burger de afgelopen 5 jaar heel veel heeft geïnvesteerd in zonnepanelen en woningisolatie. Daarnaast zijn de huidige n^euwbouwprojecten dusdanig dat dit energie neutrale woningen oplevert. NB: In de gemeente Overbetuwe zijn twee zonneparken gepland ( Hemmen en

Valburg). Dezezoudengezamenlijk voldoende energie opleveren voor alle huishoudens in de gemeente Overbetuwe

(bron: https.//burger5gevenenergie. nl/zon/versunnine-voor-twee-zonneparken-in overbetuwe t. Neder-Betuwe:

Alle bovengenoemdevragen en opmerkingen zijn ook te stellen aande gemeenteNeder-

ueiuwe, wani OOK vanuil aeze gemeeme worai ue oenoene op geen enKCie wijze onueroouwa. We denken:

In genoemd NRDwordt aangegeven datde gemeenten Neder-Betuwe en Overbetuwe denken (blz 5) datWindparkMidden-Betuweeenbelangrijkebijdragekanleveren aande klimaatambitie.

Prachtigdatmenditdenk,maarik alsburgerhebmeeraaneenonderbouwingvandeze uitspraak. Denken en feiten zijn twee verschillende grootheden enkomen zelden met elkaar overeen! Op grondwaarvandenkt men dit dus? Alternatieve enersie imtiatieïeiL.

In genoemd NRI), wordt het een enanderbeschreven omtrent "Hernieuwbare Energie" l. Aangegeven wordt dat het Rijksbeleid hierin (pt 2.2) is dat men dit wil realiseren dmv Techniekneutrale middelen. Dus alle alternatieven kunnen in beschouwing worden genomen.

2.

Tevens laat de provincie Gelderland weten (pt 2. 3) dat liet zicb realiseen, aai euss

duurzame potentieel met voldoende draagkracht dient te worden benut. 3. Tot slot valt te lezen dat de Gemeente Overbetuwe(blz 14) op voorhand geen enkele

optie uitsluit alshet gaatom grootschaligeduurzameenergieinitiatieven. Prijzenswaardig, maar hoe wordt hier in depraktijk invulling aan gegeven? ' Welke alternatieven zijn meegewogen als het gaat om de gewenste energie-

doelstellingen te halen? Op grond waarvan zijn deze dan niet verder in beschouwing genomen?

o Op grond waarvan is de keuze gevallen op windenergie in plaats van een van de andere alternatieven?

o Als waterkracht wel in beschouwing is genomen, op grond van welke overwegingen is dan een waterkrachtcentralc nu niet aan de orde? Ik moge het college/raadhierbij

wijzen op de waterkrachtcentrale bij Maurik die aljaren draait en een vermogen van 10 - Ï2MW opwekt, (bron: httiK.//grou^vattenfall. com/Dl/wat-we-doen/onzeenergiebronnen/waterkracht).

Altijd stromendwater, geenlelijke horizonvervuiling, heelveelbetervoorhet milieu, veel langere economische levensduur en wel draagkracht bij omwonenden, geen ofweinigchemischafvalbij bereiken eindelevensduur. De waterkrachtcentrale bij Maurik is gesitueerd op een sluizencomplex overeenkomstigde sluizenbij Driel.

o Uit welke berekening blijkt dat de benodigde energie ook niet alsnog behaald kan worden door het nog meer plaatsen van zonnepanelen op bv bedrijfspanden? Je zou de subsidiegelden die nu uitgegeven worden aan die windturbines ook beschikbaar kunnen stellen aan deze bedrijven.

o Uit welke berekeningen blijkt dat de combinatie van meer zonnepanelen bij burgers en bedrijfspanden in combinatie met genoemde waterkrachtcentrale niet kan voorzien in de benodigde energiebehoefte van de gemeente Overbetuwe. Zoekgebied:

Aangegeven wordt datgekozen is voor hetzoekgebied langs deA15, zonder onderbouwing waarom nujuist dit gebied beter is dan allerlei alternatieven. Alleen Neder-Betuwe draagt een reden aan, te weten: Zewillen geen windturbines in de "kom" van degemeente, duswillen ze diewindturbines dan graag dusdanig wegzetten dat deze zo dicht mogelijk aande

gemeentegrens komente staan.^ Isditeenlocatiewaarvanje kuntzeggendaterdanzo weinig mogelijk mensen last van hebben, ofzijn er nog andere overwegingen. .. Volgens dekaart (blz 12, kaart2: Themakaart Ruimtelijk beleid. Omgevingsvisie

uaai üeiaenana^ in ae NKU zijn er ni veel meer mogeiijKe locaties. Hieroij

dient te worden opgemerkt dat de locatie A 15 gedeeltelijk in "geel" gebied ligt, dus een windenergie aandachtsgebied, terwijl er gebieden ingetekend zijn die volledig in het "groen" liggen. Veiligheid:

Betreft wettelijk kader, onder pt 4. 5 (Externe veiligheid). Hierin wordt als een van de van

belang zijnde aspecten de zogenaamde werpafstand bij nominaal toerental genoemd. Dit is dandirect ook het enigewatgenoemdwordt omtrent dewerpafstand.

^ Waaromwordtverderopgeenenkelewijzeaangegevenopwelkewijzede

werpafstand een aspect is waarmee rekening gehouden dient te worden ivm het

bepalen van de locatie van elke windturbine afzonderlijk, dit terwijl geluid, slagschaduw en gezondheid wel nader uitgewerkt worden? Milieueffecten:

Betreft beoordeling milieueffecten, pt 5.2

Hier worden de wettelijke normen van de contouren gesteld voor de 41 dB Lnight. Men geeft echter aan dat deze contouren niet ingetekend zullen worden omdat uit de praktijk zou blijken datwanneeraande 47 dB laden wordt voldaan, ook aandie 41 dB Lnightwordtvoldaan. Waarom dantoch niet de contourlijnen van de wettelijke norm van 41 dB Lnight intekenen. Dit is immers de wettelijke norm en dient derhalve inzichtelijk te zijn voor een iederenzekervoor omwonenden? Mijns inziensheeft de burgerrecht om de wettelijke norm ingetekend te zien!

Hoogspanningslijnen: Betreft hoogspanningslijnen,pt 5.5 Hier wordt gesproken over een 150KV lijn van Druten naar Teersdijk. Dit is echter fout. Dit moet zijn een 380KV lijn Dodewaard- Doetinchem. Deze fout kan gevolgen hebben voor allerlei berekeningen! Algemene vraag:

Hoewelditconceptdocumentvrij compleet lijkt mist ermijns inzienseenbelangrijk aspect. De overheid wil heel graag maximale participatie van de burger en wil met dit document de

indruk wekken dat er heel erg zorgvuldig afwegingen worden gemaakt en dat wettelijke nomien leidend zijn voor de realisatie van genoemd windmolenpark.

Erwordt echter met geen woord gerept op denadelige effecten voor deburger (omwonenden) en hoehier passendmee om moet worden gegaan. De kans is namelijk niet gering dat direct omwonendente makenkrijgen met allerlei nadeligeeffecten van dit project zoals horizonvervuiling, slagschaduw,geluid en gezondheidsproblemen. . Hoe worden de omwonenden passend gecompenseerd? Hoe gaatde gemeente om met waardedalingvan onroerende goederen in een straal van 2 km van eenwindturbine? Omwonende zullen gemiddeld te maken krijgen met 5% waardedaling die vrijwel geheel voor kosten van dieburger zelfis (planschade). Dit zal voor de gemiddelde omwonende inhouden dat hij zo'n 20000, - eigen risico heeft.

NB: Uit een, door het ministerie van EZK opgedragen, studie van de UVA (december 2019) blijkt namelijk dat woningen binnen een straal van 2km van windturbines gemiddeld 5% achterblijven vwb prijsontwikkelingen (bron:

https://nlvow. nl/actueel/nieuw-rapport-uvawaardedalina-woningen).

v i=lcnmpr

Hoewelergeendwingendvoorgeschreven formatisvooreenNRD,dandientdezetoch tenminste drie elementen te bevatten, te weten:

l. het 'waarom' van het plan of project, 2. alternatieven,

3. milieuaspecten.

Vooralsnogwordtin dezeNRI)opgeenenkelewijzeaannemelijkgemaaktdatgenoemd windmolenpark noodzakelijk is. Elke vorm van onderbouwing ontbreekt.

Erwordtopgeenenkelewijzeduidelijkdatalternatievemethodesom energieopte wekken zijn meegewogen in debesluitvorming tot hetrealiseren vangenoemd windmolenpark, zoals wel sterk de wensis van de Rijksoverheid, deProvincie en de gemeente Overbetuwe zelf.

Ook worden milieuaspecten niet nader in beschouwing genomen, danwel volstrekt onvoldoende belicht.

Inwoners van de gemeente Overbetuwe wordt een worst voorgehouden wat de voordelen zijn, _-r_ - J ^\JU.

i.3 t-'J

.

vy

>lrl

Iül

straks in dit omgevingsfonds zit kanvariëren van O tot ???, immers wordt in het

participatieplan aangegeven dat de initiatiefnemers van ditwindpark een "redelijk" bedrag "kunnen" doneren. Op basis van vrijwilligheid dus en naareigen inzicht van de initiatiefnemers. Lekkerruim gedefinieerden makkelijk.

Eenuiterst onzekerevorm van enigecompensatie. Welzekeris echterdatdirect omwonenden zwaar moeten bloeden voor het welzijn van de hele gemeente!

DegemeentenOverbetuweenNeder-BetuwelatenduidelijkziendatdezeNRDdetoets van dealgemenebeginselenvanbehoorlijkbestuur(metnamehetzorgvuldigheidsbeginsel) niet kan doorstaan. Op geen enkele wijze wordt de burger vertelt wat de basis is om genoemd

windmolenparkte realiseren. Hoewilhetcollegadanookmaarenigdraagkrachtrealiseren.

Met vriendelijke groet / Kind regards

o®

From: Info/Receptie Overbetuwe Sent: Wednesday, December 02, 2020 1:25:32 PM To: Postregistratie Cc: Subject: FW: Windpark Midden-Betuwe

Vanj Verzonden: woensdag 2 december 2020 12:55 Aan: Info/Receptie Overbetuwe Onderwerp: Fwd: Windpark Midden-Betuwe Afzender:

Forvvarded message Van: Date: wo 2 dec. 2020 om 12:30

Subject: Windpark Midden-Betuwe To: <info@overbetuwe. nl>

In Het Gemeente Nieuws las ik het artikel over het plan Windpark Midden-Betuwe. Goed initiatief, ben ik erg blij mee.

Ivm de mer-aanvraagwil ik vragenofvogelsterfte hierin is meegenomen. Ik zienogsteedsnieuwewindmolensverschijnen met enkel witte wieken. Witte (draaiende)wiekenwordendoorvogelsnietgezien.Ern bredezwanebandopdewiekzienvogelswel als gevaar.

Ik hoop dat deze vraagnog meegenomenkanwordenin de besluitvorming. Vriendelijke groet

16 december 2020

ZienswijzeConcept Notitie Reikwijdte en Detailniveau Windpark Midden-Betuwe

Geachte heer

Hieronder vindt u vragen (zienswijze) die ik heb naar aanleiding van de NRD Windpark MiddenBetuwe.

U moet mijn vragen zo lezen dat ik de punten die ik vraag of aangeef mis in de N DR, terwijl ik denk

dat deze punten allemaal aan de orde dienen te komen in een Milieu Effect Rapportage (MER) en daardoor in deze notitie (NRD) genoemd dienen te worden.

Ik heb als direct omwonende pas in maart vernomen (via een niet op naam gestelde brief van de

gemeente) van het voornemen om in het aangewezen zoekgebied een windmolenpark aan te leggen. .

Kunt u aangeven wanneer dit zoekgebied is aangewezen als zoekgebied voor windenergie en wanneer dit is gepubliceerd?

.

Kunt u ook aangeven wanneer de burgers van de gemeentes (Neder-Betuwe en Overbetuwe) actief zijn geïnformeerd over dit besluit?

In de Routekaart Duurzaam Overbetuwe 2017 -2020 wordt de voorkeur gegeven aan minimaal 4 windmolens langs de A15.

.

.

Waaruit blijkt dat het huidige zoekgebied het beste gebied is voor de gemeente Overbetuwe? In gebieden die meer naar het oosten langs de A15 liggen - zoals tussen

knooppunt Valburg en Eist - lijkt mij de impact op direct omwonenden vele malen kleiner. Kan degemeente aantonen (aan de hand van onderzoek) dat het huidigegebied de minste impact heeft op mens, dier en milieu t. o. v. alternatieve gebieden in Overbetuwe? En indien niet, waarom is heeft dit onderzoek niet plaatsgevonden?

.

In alle uitingen rondom het windpark lees ik dat de impact op direct omwonenden zo klein mogelijk moet zijn. Ook in dat kader is een ander zoekgebied een beter optie. Kunt u motiveren hoe u tot deze keuze bent gekomen?

In dezelfde Routekaart staat dat de gemeente in 2050 energie neutraal willen zijn. Tussen het

publiceren van deze routekaart en nu (december 2020) hebben vele bewoners, maar wellicht ook bedrijven, van de gemeente Overbetuwe zelf maatregelen genomen om energieneutraal te worden. Ik heb zelf 27 zonnepanelen op mijn dak liggen en heb aljaren een warmtepomp en zonneboiler. Om

mij heenzie ikdatveel medebewonersvandegemeente Overbetuweook zonnepanelenop hun dak hebben gelegd.

.

Kande gemeente aantonen hoeveel stroom ze nodig nog hebben om in 2050energie neutraal te zijn.

. .

In hoeverre is hier rekening gehouden met de aanlegvan zonnepanelen door particulieren? Kunt u aan de hand van berekeningen-geactualiseerde

stand van dec 2020-laten zien in

hoeverre de windmolens nog nodig zijn? En zoja, hoeveel molens er daadwerkelijk nodig zijn om, naastdezonneparkendiegeplandstaan in degemeenteen panelen die bij particulieren en bedrijven aangelegdzijn, in 2050energieneutraalte zijn? Indienu dit niet kuntaantonen, gaat de gemeente de cijfers nog actualiseren? Voor de aanlegvan het windpark lijkt mij dit namelijk zeer relevante informatie.

Uit diverse studies en uitspraken in rechtszaken blijkt dat er altijd sprake is van waardevermindering van de woning (;gn. planschade). Sommigegemeenten hanteren een waardevermindering dieook in de WOZ-waardetot uiting komt. Dezeverschillenvan gemeentetot gemeente. Zohanteerdede gemeente Zijpe een aftrekschema voor de WOZ-waardedalingtot maximaal 35%. De rechtbank in Alkmaar vermeerderde het maximale aftrekpercentage tot 50%.

Een ander voorbeeld is de gemeente Oude Usselstreek, die hanteren een waardevermindering voor een woning op een afstand tussen de 500 en 1000 meter van een windturbine een waardedaling van 10%. Wetenschappelijk onderzoek van de Universiteit van Amsterdam uit december 2019

(onderzoeksrapport "Windturbines, zonneparken en woningprijzen") laat een waardedaling zien van woningen in de nabijheid van windparken met gemiddeld 5%. Ook toont dit onderzoek aan dat hoe

hoger de molens zijn (tiphoogte van boven de 150 meter) hoegroter de waardedaling van een woning is. De huidigetiphoogtes van de moderne molens is vele malen hoger. Ook in hetgeval van windpark Midden-Betuwe wordt gesproken over tiphoogtes tussen 180tot 232 meter. .

Hoe gaat de gemeente Overbetuwe de planschade vergoeden voor de direct omwonende.

Dewaardevan mijn huis ligt boven de 400. 000 Euro, dat betekent dat ik schade lijd van minimaal 20. 000 Euro. Hoe wordt deze schade door de gemeente vergoed?

Uit onderzoek blijkt dat mensen die in de buurt van windturbines wonen veelvuldig kampen met slaapproblemen. Daarnaast blijkt dat mensen met al bestaande hartklachten een grotere kans hebben opeen beroerte en/of een hartinfarct. Onderzoek van het LUMCbevestigen de eerdere, voorzichtigeconclusiesvande DeenseepidemioloogAslak Poulsen. In een bevolkingsonderzoek onder 500. 000 Denen die in de buurt van windturbines wonen, vond Poulsen een licht verhoogde kansop hartfalenen beroertes, alsgevolgvan blootstellingaan laagfrequentgeluid. Hetadviesvan de wetenschappers van het LUMC, naaraanleiding van de uitkomsten van dit onderzoek, is om bij de aanlegvan windmolens de volgende formule aante houden: afstand tot woningen is lOx hoogte van de molens.

.

Hoe kijkt de gemeente aan tegen deze recente uitkomsten? En is het niet zaak, mede uit

oogpunt van hetvoorzorgsprincipe, om met deze afstanden rekening te houden bij de aanleg van een windpark in de gemeente Overbetuwe?

.

Hoe worden deze nieuwe wetenschappelijke inzichten geïmplementeerd in de MER?Is het niet zaak om hier het voorzorgsprincipe te hanteren en een afstand te houden tot bebouwing van minimaal 1. 800 meter? En indien niet, kunt u motiveren waarom u niet maximale bescherming wilt waarborgen voor uw eigen inwoners?

De aanleg van windparken heeft impact op de leefomgeving, vandaar dat een Milieu Effect

Rapportage (MER) ookonderdeel vande planningen realisatie moet uitmaken. Zokrijgt men inzicht of de impact aanvaardbaar is of niet. En of het binnen de wettelijke, en wenselijke grenzen, past. .

Erzijn wettelijke normen voor geluid en slagschaduw op bebouwing, maar hoe wordt de invloed van het geluid meegenomen op de biodiversiteit rondom de molens? De molens staan in de buurt van een landschappelijk gebied Hemmen. In dit gebied komen onder andere veel steenuilen voor. Maar door het landschappelijke karakter en de veelvuldige bloemenstroken rondom akkers ook veel wilde bijen.

Hoe gaat de gemeente aantonen (MER) dat er geen onaanvaardbare risico's zijn van het

windpark(geluld,trillingen en slagschaduw)op de biodiversiteitin en rondom hetgebied (zoals insecten, vogels, reptielen, zoogdieren)?

.

Degemeente Overbetuwe ligt tussen detwee rivieren de Rijn en de Waal. Hierdoor zijn er veel trekbewegingen van watervogels tussen dezetwee rivieren. Met name in en rond het A+ nrn+n m mi l m-l-at ^l

i£in a-an^on rlnnr h(it aano^CTPV/pn

zoekgebied.

Hoegaatdegemeenteervoorzorgendatergeenvogelswordengedooddoorde draaiende molens? Ditgeldt nietalleen voorganzen,maarin principevoorallevogels. Ikhebmet name zorg rondom weidevogels die het toch al zo moeilijk hebben in Nederland. Recent onderzoek heeft aangetoond dat er in een wijd gebied rondom windmolens een

verandering van temperatuur is - de temperatuur wordt er hoger door een veranderde luchtcirculatie-warmer bovenlucht mengt zich met koudere lagen.

Hoe gaat de gemeente aantonen dat er geen negatieve invloed is op de biodiversiteit door deze veranderde luchtcirculatie en temperatuursverhoging?

Gelukkigwordtersteeds bredergekekennaarmogelijke negatieveeffectenvan een project ofdienst - en daarhorensocialeaspecten(naastde ecologischeaspecten) zekerook bij. Binnenhet

bedrijfsleven is maatschappelijkverantwoord ondernemen al heel langdebasis.Ikbener danook van overtuigd dat de gemeente Overbetuwe in de Milieu Effect Rapportage niet alleen naar milieueffecten in dedirecteomgevingnade bouwvan het parkmoet kijken, maarook naarde milieueffecten in het voor- en na-traject daarvan.

.

Kan de gemeente Overbetuwe aangeven hoe ze de milieuschade van de fabricage en bouw van molens meenemen in de MER? En zo niet, waarom niet? Bij de fabricage van

bijvoorbeeld onderdelenvan dewiekenofdegeneratorwordtveel met gevaarlijkestoffen gewerkt, vaak in landen waar ze het minder nauw nemen met de wet- en regelgeving. Hoe wordt vervuiling van het milieu, zoals bijvoorbeeld oppervlaktewater in de

productiegebieden, meegenomen in de aanleg en exploitatie van een windpark in de gemeente Overbetuwe?

.

.

Hoe gaat de gemeente Overbetuwe om met de sociale aspecten die komen kijken bij de fabricage van onderdelen van de windmolens en hoe worden die gerapporteerd in de MER? Sommige partijen spreken zelfs over een humanitaire ramp, bijvoorbeeld in China, die gepaardgaatmet de bouwvan onderdelenvanwindmolens. Vaakwordt er bij de bouwvan windmolens gebruikgemaakt van zeldzaam aardmateriaal. In de huidige samenleving die steeds meer eisen stelt aan circulariteit - en dit zal voor de gemeente Overbetuwe niet anders zijn - is het cruciaal dat zaken hergebruikt kunnen worden, zeker als het om zeldzaam aardmateriaal gaat. Hoe gaat de gemeente Overbetuwe

garanderen/aantonendatdemilieuschade- in de breedstezinvan hetwoord- nietveel

groter zal zijn, dan de mogelijke milieuwinst door opwekking van windenergie? En hoe garandeert de gemeente dat de zeldzame aardmaterialen die gebruikt zijn bij de bouw van de windmolens, kunnen worden hergebruikt? In het kader van circulariteit is het het vernoemen waard dat de wieken van de molens niet te recirculeren zijn en dat ze gezien worden als chemisch afval.

Hoe neemt de gemeente Overbetuwe deze aspecten mee in de MER? Nogmaals, ik denk dat

degemeenteverplicht is om nietalleen te kijken naarde mogelijkeschadelijkeeffecten tijdens de exploitatie van het windpark, maar ook naarde impact tijdens de fabricage en nadatde molens zijnvervangen ofafgebroken.Als gemeente hebje hiereen morele plicht nietalleen naarje inwonersvanje eigengemeente, maarook naarinwonerseldersop de planeet en naar volgende generaties. Graag de keuzes motiveren en onderbouwen.

Windmolenswordenveelal gekoeld met SFe(zwavelhexafluoride),een zeeragressief broeikasgasdat 23.000 keerzo'nsterk broeikaseffectheeft als koolstofdioxide(CO;). Daarnaast kan het gas door vonken S;Fiovormen, dat extreem giftig is. Al met al een potentieel gevaarlijk gas. Door slijtage kan het gas gaan lekken, wat kan zorgen voor honderden kilo's SFe in de

atmosfeer, waardoor er mogelijk veel meer COz-equivalenten gevormd worden door de windmolens dan uiteindelijk gespaard. Uit onderzoek blijkt dat jaarlijks vele honderden kilo's

SFein de Nederlandseatmosfeerterecht komen (wat neerkomt op vele miljoenen kgCO;equivalenten).

Kan de gemeente aantonen dat door lekkage van het broeikasgas SFgniet meer CO; wordt

gevormddan bij deopwekkingvanenergiedooralternatieve bronnen, zoalsvia aardgasof via een watercentrale die bij de sluizen van Driel aangelegd zou kunnen worden?

Hoe neemtdegemeenteOverbetuwedeze lekkagesmee in haarMER-berekeningen?Of gaatdegemeenteeisen dat de molens vrij moeten zijnvan het zeerschadelijkebroeikasgas SFs?

Met interesse en vertrouwen kijk ik uit naar uw antwoorden.

Met vriendelijk groet,

Zetten, 02 december 2020

Aan: College gemeente Overbeuwe

Betreft: Zienswijze Concept NRD (Notitie Reikwijdte en Detailniveau) aanleg windmolenpark Midden-Betuwe

Opmerking: DezeZienswijzewerdop02december 2020inidentiekevorm tevens gerichtaan degemeenteraad derGemeente Overbetuwe

Geacht college,

Met betrekking tot deinhoud van bovengenoemd concept NRDwüikbij dezedit college het volgende onder deaandacht brengen, omdat naarmijn zienswijze ergeen onderbouwing istot noodzaak ombovengenoemd windmolenpark aanteleggen, alsmede andere onduidelijkheden die om antwoorden vragen.

Geen onderbouwine noodzaak:

Erwordt in genoemd'concept NRD op geen enkele wijze een onderbouwing gegeven waaruit voor

deburgerkanblijkendatdezewmdurbmesnodigzijn.Voordeburgerkomendezewindmolensdan ookletterlijk uit de lucht vallen.

Ingenoemde NRDwordtmelding gemaaktdatdegemeente Overbeuwe circa12MWopwil wekken.

. Hoekomt degemeente Overbetuwe opdeze12MW.Isdeze12MWbepaaldopgrond van de "routekaart Duurzaam 2017-2020" van de gemeente Overbetuwe?

. KandegemeenteOverbetuweaangegevenwatopdit momentdeexacteresultaten(cijfers) .

zijn van de "routekaart Duurzaam 2017-2020"? Is deze routekaart nu aan het eind van 2020 nog wel acueel te noemen. Indien deze

routekaart is gebmikt ter onderbouwing vande gestelde behoefte aan alternatieve energie,

opgrondwaarvanzoudandeberekeningen betrouwbaar zijn? Opbasisvanwelke berekeningen isdandebehoefte aandezewindmolens berekend?Welkecijfers zijngebruikt voor dezeberekeningenenopwelkewijzezijn dezecijfersverkregen?

. Heeft de gemeente Overbeuwe inzicht hoeveel alternatieve energie momenteel daadwerkelijk binnen degemeente wordt opgewekt? Immers, eenieder kan constateren dat deburger deafgelopen 5 jaar heelveel heeft geïnvesteerd in zonnepanelen en woningisolatie. Daarnaast zijn dehuidige nieuwbouwprojecten dusdanig datdit energie neutralewoningenoplevert.

NB: In de gemeente Overbetuwe zijn twee zonneparken gepland ( Hemmen en Valburg). Deze zouden gezamenlijk voldoende energie opleveren voor alle huishoudens in de gemeente Overbetuwe

(bron: https://burgerseevenenergie.nl/zon/vergunnina-voor-twee-zonneDarken-inoverbeuwe 1. Neder-Betuwe:

Alle bovengenoemdevragen en opmerkingen zijn ook te stellen aan de gemeente Neder-Bemwe, want ookvanuit dezegemeentewordt debehoefte op geen enkele wijze onderbouwd. We denken:

In genoemd NRD wordt aangegeven dat de gemeenten Neder-Betuwe en Overbetuwe denken (blz

5) dat WmdparkMidden-Betuweeen belangrijkebijdragekan leveren aan de klünaatambitie. Prachtig dat men dit denk, maar ik als burger heb meer aan een onderbouwing van deze uitspraak. Denken en feiten zijn twee verschillende grootheden en komen zelden met elkaar overeen! . Op grond waarvan denkt men dit dus?

AIternaüeve eneraie initiatieven:

In genoemd NRD, wordt het een en ander beschreven omtrent "Hernieuwbare Energie". l. Aangegeven wordt dat het Rijksbeleid hierin (pt 2. 2) is dat men dit wil realiseren dmv Techniekneutrale middelen. Dus alle alternatieven kunnen m beschouwing worden genomen.

2. Tevens laat de provincie Gelderland weten (pt 2. 3) dat het zich realiseert, dat elke duurzame potentieel met voldoende draagkracht dient te worden benut. 3. Tot slot valt te lezen dat de Gemeente Overbetuwe (blz 14) op voorhand eeen enkele optie uitsluit als het gaat om grootschalige duurzame energie irüüatieven. Prijzenswaardig, maar hoe wordt hier in de praktijk invulling aan gegeven? . Welke alternatieven zijn meegewogen als het gaat om de gewenste energie-doelstellmgen te halen? Op grond waarvan zijn deze dan niet verder in beschouwing genomen? . Op grond waarvan is de keuze gevallen op wüidenergie in plaats van een van de andere alternatieven?

.

Als waterkracht wel in beschouwing is genomen, op grond van welke overwegmgen is dan een waterkrachtcentrale nu niet aan de orde? Ik moge het college/raad hierbij wijzen op de waterkrachtcentrale bij Maurik die al jaren draait en een vermogen van 10 - 12MW opwekt. (bron: https://eroup. vattenfaU. com/nL'wat-we-doen/onze-energiebronnen/waterkracht).

Alüjdstromend water, geen lelijke horizonvervuiling, heel veel betervoor het müieu, veel langere economischelevensduur en wel draagkrachtbij omwonenden, geen of weinig chemisch afval bij bereiken einde levensduur. De waterkrachtcenttale bij Mauiik is gesitueerd op een sluizencomplex overeenkomstig de sluizen bij Driel.

.

.

Uit welkeberekeningblijkt dat de benodigdeenergie ook niet alsnogbehaaldkan worden doorhet nog meerplaatsen van zonnepanelenop bv bedrijfspanden?Jezou de subsidiegeldendie nu uitgegevenworden aan diewindturbines ookbeschikbaarkunnen stellen aan deze bedrijven. Uit welke berekeningen blijkt dat de combinatie van meer zonnepanelen bij burgers en

bedrijfspandenin combinaüemet genoemdewaterkrachtcentraleniet kanvoorzien in de benodigdeenergiebehoeftevan de gemeente Overbetuwe. Zoekeebied:

Aangegeven wordt datgekozen is voor het zoekgebied langs deA15, zonder onderbouwing waarom nujuist dit gebied beter is danallerlei alternatieven. Alleen Neder-Betuwe draagt eenreden aan, te weten: ZewUlen geenwindturbines in de "kom" van de gemeente, duswülenze diewindturbines dan graag dusdanig wegzetten datdeze zo dicht mogelijk aan de gemeentegrens komen te staan, v; Isdit eenlocatiewaarvanje kuntzeggendaterdanzoweinigmogelijk mensenlastvan hebben, of zijn er nog andere overwegingen.

^ Volgensdekaart(blz12,kaart2:ThemakaartRuimtelijkbeleid.Omgevmgsvisie Gaaf

Gelderland)) m deNRDzijnernlveelmeermogelijke locaties. Hierbij dientteworden opgemerkt datdelocatie A15 gedeelteUjk m "geel" gebied ligt, duseenwmdenergie aandachtsgebied, terwijl ergebiedeningetekend zijndievolledig inhet"groen"liggen.

Veilieheid:

Betreft wetteUjkkader,onderpt4.5 (ExterneveiUgheid).Hierinwordtalseenvandevanbelang^

zijnïe aspectendezogenaamdewerpafstandbij nominaaltoerental genoemd. Ditisdandirectook het enigewat genoemd wordt omtrent dewerpafstand. 7 Waarnm wordt verder ODaeen enkele wijze aangegeven opwelke wijze dewerpafstand een aspectiswaarmeerekeninggehoudendienttewordenivm hetDepaienvanaelocaue vaii elke windturbine afzonderfijk, dit terwijl geluid, slagschaduw en gezondheid wel nader uitgewerkt worden? Milieueffecten:

Betreft beoordeling milieueffecten, pt 5.2

Hie7wordende wettelijke normen van decontouren gesteld voor de41 dBLnight. Men geeft i aandat'deze contouren nietingetekend zuUenwordenomdatuitdepraküjkzoublijken datwanneer aande47 dBLdenwordtvoldaan, ookam die41 dBLnightwordtvoldaan. . Waarom dantoch niet de contourlijnen van dewettelijke norm van 41 dB LnighUntekenen.

Ditisimmers dewettelijke norm endientderhalveinzichteUjkie zijnvooreeniederen zeker voor omwonenden? Mijns inziens heeft deburger recht om dewettelijke norm ingetekendte zien! Hooespanninssliinen:

Betreft hoogspanningslijnen, pt 5.5

Hierwordtgesproken overeen150KVlijn vanDmten naarTeersdijk. DitiLs"echter°fout. 'Ditmoet zijneen380KVUjnDodewaard-Doetinchem. Dezefoutkan gevolgen hebben voor allerlei berekeningen!

Algemene vraaa:

....

,

,

,,,

Hoewel dit concept document vrij compleet lijkt mist er mijns inziens^een belangrijk aspect.

Deoverheidwüheelgraagmaximale participatie vandeburger enwilmetditdocument deindruk wekken daterheelergzorgvuldig afwegingenwordengemaaktendatwettelijke normen leidend zijnvoor derealisatievaji genoemdwindmolenpark. Erwordtechtermet geenwoordgereptopdenadeUgeeffectenvoordeburger(omwonenden) en hoe hier passendmee om moetworden gegaan.

De'kans is namelijk niet gering datdirect omwonenden te maken krijgen met allerlei nadelige

effectenvan'ditproject zoals horizonvemuling, slagschaduw, geluidengezondheidsproblemen. .

Hoeworden de omwonendenpassendgecompenseerd?

. Hoegaatdegemeente ommetwaardedalingvanonroerendegoederenineenstraalvan 2 km'van een windurbine? Omwonende zullen gemiddeld te maken krijgen met 5%

waaTdedaling dievrijwel geheelvoor kosten van dieburger zelf is (planschade). Dit zal voor de gemiddelde omwonende inhoudendathij zo'n 20000,- eigenrisico heeft. NB: Uit een, door hetministerievan EZKopgedragen, studievan de UVA(december 2019) blijkt namelijk dat woningen binnen een straal van 2km van windturbines Bemiddeld 5% achterblijven vwb prijsontwikkelingen (bron: https://nlvow. nl/actueel/nieuw-rapporMiva; waardedalina-woningen).

Resume:

Hoewel er geen dwingend voorgeschreven format is voor een NRD, dan dient deze toch tenminste drie elementen te bevatten, te weten:

l. het 'waarom' van het plan of project, 2. alternatieven,

3. milieuaspecten. Vooralsnog wordt in deze NRD op geen enkele wijze aannemelijk gemaakt dat genoemd windmolenpark noodzakelijk is. Elke vorm van onderbouwing ontbreekt. Er wordt op geen enkele wijze duidelijk dat alternatieve methodes om energie op te wekken zijn

meegewogenm de besluitvonningtot het realiserenvan genoemdwindmolenpark, zoalswel sterk de wens is van de Rijksoverheid, de Provincie en de gemeente Overbetuwe zelf.

Ookwordenmilieuaspecten niet naderin beschouwinggenomen, danwelvolstrekt onvoldoende belicht.

Inwonersvan de gemeente Overbetuwewordt een worst voorgehoudenwat de voordelen zijn, zoals een zogenaamde omgevingsfonds en eventuele mede-eigenaarsschap. Hoeveel geld straks in dit omgevingsfonds zit kan variëren van O tot ???, immers wordt in het participaüeplan aangegeven dat de iniüatiefnemers van dit windpark een "redelijk" bedrag "kunnen" doneren. Op basis van

vrijwilligheid dus en naareigeninzichtvan de initiatiefnemers. Lekker ruim gedefinieerden makkelijk.

Eenuiterst onzekerevorm van enige compensatie. Wel zekeris echter dat direct omwonenden zwaar moeten bloeden voor het welzijn van de hele gemeente!

De gemeenten Overbetuwe en Neder-Betuwe laten duidelijk zien dat deze NRD de toets vaii de algemene beginselen van behoorlijk bestuur (met name het zorgvuldigheidsbeginsel) niet kan doorstaan. Op geen enkele wijze wordt de burgervertelt wat de basis is om genoemd windmolenpark te reaüseren. Hoe wil het collega dan ook maar enig draagkracht realiseren.

Met vriendelijke groet,

""NRDwindpark Midden-Betuwe" 28 december 2020 om 1 4:41

w

Hierbij leveren wij een 'zienswijze'in op het concept NRD. Wij willen vooral inzoomen op het punt geluidsoverlast. Het is bekend dat hier nog veel'onduidelijkheid over bestaat als het gaat over het effect op gezondheid. Het RIVMconcludeert in iedergeval dat er zeker sprake is van geluidshinder. Die hinder is er bijvoorbeeld bij stille zomeravonden en nachten als het op de grond nagenoeg windstiïis, maarop'100 meter hoogte hard waait. Er zijn ook veel geluiden diewijzen

op'negatieve gezondheidseffecten'Dit zal alleen maartoenemen bij hogere molens. Wij willen u wijzen op het lezenswaardige artikel in medischcontact. nl een website voor artsen, met vermelding van de bron:

httpsV/www. medischcontact. nl/nieuws/laatste-nieuws/artikel/windmolens-maken-wel/J^/^^1;:1/

.

1, t-i+r

Hierin staat o. a. over slaapstoornis:

"Mensen reageren ook in hun slaap op omgevingsgeluiden. Zelfsge/u/cfsn/veausyan

slechts 33 dB kunnen autonome, motorische encörticale reacties veroorzaken, zoals

tachycardie, lichaamsbewegingen en ontwaken. Ouderen jonge kinderen en 'bewoner's'meteenpre-existenie slaapstoornis zijn extra af risk voor verstoring van de

'slaap doorgeluid. Voorde kinderen onder hen geldt datchronisch slaaptekort de ontwikkeling van hun hersenen remt.

In een Nederlands/Zweedsonderzoek hebben Janssen e.a. de ervaren geluidshinder van windturbines vergeleken met de ervaren hinder door weg-, vlieg- en railverkeersgeluid. De hinder van windturbines werd al op lagere niveaus

'gerapporteerd. 'Met de huidige richWjn voorgeluidsbelasting\an 41 Ldengeduren^^

de nachtwordtgeaccepteerd dat 10procent van de omwonenden hinderervaart van

turbines.

Omdatde nieuween grotere types windturbine meer laagfrequentgeluidproduceren, zal ook de hinder toenemen. Dit bleek in Houten, waar sinds de plaatsing van een ^

aantal hoge turbines, de omwonenden over geluidsoverlast klagen. Toch heeft het

drie (!) jaargeduurdvoordat onderzoekers van de Universiteit van Utrecht konden bewijzen dat de overlast gevende toon gerelateerd was aan de turbines. De

exploitanten moeten nu de coating van de bladen aanpassen.' In hetzelfde artikel over de '10-H-regel': "Gidslanden tot inkeer

In Denemarken wordt momenteel een big data-onderzoek uitgevoerd naar de relatie

tussen windrichting en -kracht en een aantal gezondheidsafgeleiden. Dit betreft ziekenhuisopnames vanwege acuut coronair syndroom, vroeggebportesende

prescripties van bloeddrukmedicatie, antidepréssiva enslaapmedicatie In afwachting

'van de uitkomsten heeft een groot aantal Deense gemeenten de bouw van

onshorëturbïnes gestopt. In Beieren - voorloper in windenergie - heeft de federale overheid in 2016"beslóten dat de minimale afstand tussen turbines en bewoning

tienmaal de'tiphoogte moet bedragen: de 10-H-regel. Deze maatregel heeft ook in

' stand gehouden. Dit betekent de facto een bouwstop in 90 procent van

'd'e'deelstaat'. Bljjkbaar komen de gidslanden tot inkeer. Andere overheden zouden hierdoor gealarmeerd moeten zijn."

Aansluiten aan voorgaande vragen wij de gemeenten Neder-Betuwe en Overbetuwe het volgende in overweging te nemen: Is het niet verstandig ook in Nederland de gezondheid en veroorzaakte hinder ten aanzien van de eigen burgers niet te veronachtzamen en de 10-H regel te volgen? Dit zal zo veel problemen kunnen voorkomen.

Is het ook niet verstandig de windmolens wat meer te spreiden en niet alleen te plaatsen in zoekgebied, zodat gemakkelijker aan de 10 H regel voldaan kan worden, er minder benadeelde omwonenden zijn en zodFadeze er wel zijn deze afdoende gecompenseerd kunnen worden?'

Heeft de gemeente hierin niet de taak te voorkomen dat de direct

omwonenden aan deze overlast blootgesteld worden en kan ze niet ruimhartig zi n n het stellen van beleid ten aanzien van de afstand tussen de te plaatsen whdmqlens en de omwonenden en niet een klein deel van haar burgers te laten 'bloeden'ten gunste van de rest?

Zou sowieso niet het voorzorgsbeginsel moeten gelden waarbij de overheid beschermende maatregelen neemt tegen mogelijk schadelijke effecten, ook als die effecten nog niet onomstotelijk'zijn bewezen?

Als de 10 hl regel niet toepasbaar is in verband met de beschikbare ruimte, is het dan niet verstandig dan in ieder geval de Duitse richtlijnen te volgen. In Duitsland mogen windmolens vanaf 2020 niet meer geplaatst worden binnen

een afstand van 1000 meter van woningen.

Voor zover volgens planning windmolens wel geplaatst gaan worden binnen een afstand van 1000 meter van woningen: Beseft de gemeente dat de

vergoedingen die in het participatieplan staan voor omwonenden binnen een

straal van 1000 meter volstrekt onvoldoende zijn om ook maar enigszins het idee te krijgen van compensatie voor de aangedane overlast?

Met vriendelijke groet,

Datum: 29 december 2020

Betreft: ZienswijzeConcept Notitie Reikwijdteen DetailniveauWindparkMidden-Betuwe

Geachte heer |

Ikdraag milieu een warm hart toe, onlangs stond ik met wethouder Stefan van Someren op de foto voor een mooi diversiteitsproject op het erf.

Dat Neder-Betuwe zich in zet voor natuur, milieu en duurzaamheid kan ik dan ook alleen maar toejuichen.

Ik maak me echter ernstig zorgen over de laag-frequentie geluiden van het windmolenpark dat Neder-Betuwevoornemens is te ontwikkelen in samenwerkingmet Over-Betuwe. Het parkwordt erg dicht gebouwd op bestaande woningbouw.

Injullie notitie gaanjullie uit van een laag-frequentie geluid van 47dbden - 41db night. Jullie

refereren hier naar onderzoeken uit ondermeer 2012 en 2013 en 2017. Het lijkt mij dat gezien

ontwikkelingen rondomwindmolenser recentere onderzoekenzijn waarjullieje notitie op dienen te baseren. Goed bestuur dient naar mijn inzicht zich te baseren op de meest recente

wetenschappelijke inzichten, anders verliest het zijn geloofwaardigheid.

Ikzoujullie dan ookvriendelijk maar dringend willen verzoeken je te laten informeren door klinischfysicusJande Laatvan het LeidsUniversitairMedisch Centrum. Hij stelt duidelijk in recent onderzoek(september 2020) dat er bij nieuwe plannen rondomwindmolensuitgegaanzou moeten wordenvan maximaal35 db. Wanneerer gerekendwordt met deze lagefrequentie, kan

de gezondheidsschadedie er mogelijk ontstaat bij omwonendenwordenvoorkomen. Ikvraag u dan ook dringend om in het vaststellen van het plan en de notitie hier rekening mee te houden. Dit is ook in lijn met de veronderstelling in de notitie dat hetwindparkzo min mogelijk schade dient te berokkenen aan omwonenden. In die hoedanigheid begrijp ik ook niet waarom

het park zo dicht op bestaande bouw wordt gelokaliseerd. In het zoekgebied zijn overduidelijk andere gebieden aan te wijzen waarhet park minder dichtop bestaande bebouwing wordt geplaatst en daar mee dus minder risico op gezondheidsschade wordt genomen. Duurzame energie is gezien de klimaatcrisis van groot belang, maar gezondheid van de

omwonenden mag niet in gevaarkomen. Ik kan me voorstellen dat hiermee ookeventuele claims van bewoners richting gemeente rondom gezondheidsschade afgewend kunnen worden. Meer informatie over recent onderzoek en over Jan de Laat vind je bij de volgende link:

https://www. vpro. nl/argos/lees/onderwerDen/windmo]ens/2020/onhoorbaar-aeluid-schadeliikvoor-aezondheid. html

Ik vraag dus met klem en ook met zorg om de gezondheid van de bewoners in Neder-Betuwe om

het plan nogmaals op te stellen maar dan te rekenen met een maximale belasting van 35 db. Ik vertrouw erop dat Neder-Betuwe de gezondheid van haar burgers hoog in het vaandel heeft staan en hiermee rekening zal houden in het ontwerp en dus haarontwerp aan zal passen aan de meest recente onderzoeken en adviezenvanuit de wetenschap. Ik verneem graag uw reactie.

hlartelijke groet,

StichtingBeheer Bedrijvenpark "De Schalm"

Gemeente Neder-Betuwe "NRDwindpark Midden-Betuwe' T. a. v. het college van Burgemeester en Wethouders Postbus 20 4043ZGOPHEUSDEN

Referentienummer: 20. 12. 28.1

Eist, 28 december 2020

Betreft: Reactie op concept "NRD windpark Midden-Betuwe"

Geacht College,

Vanaf 19 november 2020 heeft u ter inzage gelegd de concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD)voor

het windpark Midden-Betuwe. Mede naar aanleiding hiervan hebben wij als bestuur van Stichting Beheer Bedrijvenpark "De Schalm" op 15 december 2020 een plezierige gesprek gehad met de heer W. van Beuzekom (omgevingsmanagervan het te realiseren windpark). Ter informatie, de hiervoor genoemde stichting behartigt de belangen van aNe gebouweigenaren die

gevestigd<:ijnophet bedrijvenparkDeSchalminAndelst,welkeeigenarenverplichtzijnaangeslotenbijonze stichting. Het onderhavige schrijven kunt u derhalve dan ook zien als namens onze aangeslotenen ingediend. Allereerst willen wij opmerken dat we ons kunnen vinden in de klimaatambities van zowel de gemeente Neder-Betuweals de gemeente Overbetuwe. Wij vinden dat bij de realisatievan deze ambities dit op een verantwoorde manier dient te plaats te vinden, waarbij alle betrokken partijen meeprofiteren van duurzaamheidsinitiatieven in de naaste omgeving. Na de toelichting van de heer| willen wij u het volgende laten weten.

|op het windpark en het bestuderen van uw concept notitie

Het zoekgebied (ten noorden en ten zuiden van de A15) voor de te realiseren windmolens ligt westelijk van het bedrijvenpark De Schalm en voor een gedeelte overlapt het zoekgebied zelfs het bedrijvenpark. Gezien hetfeit dat het windparkin de onmiddellijke nabijheidligt, makenwij onszorgenom degeluidsoverlastdie de windmolens veroorzaken voor onze aangeslotenen en de zogeheten slagschaduw van de windmolens

over het bedrijvenpark. In de paragrafen 5. 2 en 5. 3 heeft u het respectievelijk over geluidsoverlast en

slagschaduwvoor woningen; wij gaan er echter vanuit dat u er bij de nadere uitwerkingvan uw plannen rekeningwordtgehoudenmet hetfeit dat het óókbedrijven betreft en niet alleen woningen. In ons gesprek op 15 december 2020 met de omgevingsmanager is ook gesproken over de landschappelijke

inpassingvan het te realiseren windpark.Wij gaaner vanuit dat hieraan de vanzelfsprekende zorgvuldige aandacht wordt besteed.

Daarnaast vragen wij ons af hoe de aanleg van het windpark zich verhoudt tot de verduurzaming van onder andere de op het bedrijvenpark gevestigde bedrijven zelf. Wordt het bedrijvenpark De Schalm niet onderdeel van een toekomstig congestiegebied ? Zijn er straks na de realisatie van het windpark en

Postbus 144 6660 AC Elsl

Pascalweg2A

Tel

6662 NX Eist

Fax

0481 - 351135 0461 - 351 753

E-mailadres info@hooiveld-hooiveld. nl

KvK Centraal Gelderland 41261556 BTW nummer NL 8062. 49. 900. B. 01

Stichting Beheer Bedrijvenpark "De Schalm"

aansluitingophetnetwerkvanLiandernogwelduurzaamheidsinitiatieven(zoalsbijvoorbeeldzonnepanelen op daken) voor de op het bedrijvenpark gevestigde bedrijven mogelijk (en natuurlijk andere in de directe omgeving gevestigde bewoners en bedrijven) ? Komen dergelijke initiatieven niet voor langere tijd on hold te staan,omdathetnetwerkvan Lianderhetnietmeeraankan ? Zoiseengrootdeelvan degemeenteWest Betuwe al een congestiegebied (onder andere ontstaan door de ingebruikname van de windmolens rondom

hetverkeersknooppunt Deil). Voordezeproblematiekvragen wij meerdangemiddeldeaandacht. Tot slot willen we nog ingaan op de gemeente Neder-Betuwe en de gemeente Overbetuwe gestelde voorwaarden ten aanzien van grootschalige duurzame energie initiatieven (zie ook paragraaf 2. 5 van de

concept notitie). Hier laten de Neder-Betuwe en Overbetuwe respectievelijk het volgende weten: Belangrijke voorwaarde bij de realisatie van zonne-en windenergieprojecten is participatie ofwel deelname door bewoners en bedrijven. ... Het streven is een minimale betrokkenheid van 50% in zowel de

ontwikkeling en/ofuitwerking alsdeexploitatievandezeprojecten. " en "Demogelijkheid om te participeren als burger... Het project moet voordelen bieden voor inwoners die in de buurt wonen". Stichting Beheer Bedrijvenpark "De Schalm" wil met haar aangeslotenen in de gelegenheid gesteld worden om te kunnen participeren/deelnemen in het te realiseren windpark Midden-Betuwe en dat hier garanties voor worden

afgegeven. Het kan natuurlijk niet zo zijn dat straks een groot gedeelte van de opgewekte energie wordt geëxporteerd naar partijen van buiten de gemeente Midden-Betuwe en de gemeente Overbetuwe en dat lokale inwoners en bedrijven niet mee kunnen profiteren.

Vanzelfsprekend zijn we te allen tijde bereid het voorgaande nader toe te lichten. Rest ons tot slot u allen alvast een goed, gezond en duurzaam 2021 toe te wensen.

Postbus 144 6660 AC Eist

Pascalweg2A

Tel

6662 NX Eist

Fax

0481-331135 0481 - 351 753

E-mailadres info@hooivRld-hooive]d. n]

KvK Cenh'aal Gelderland 41261556 B'I'W nummer \L 8062. 49 900. B. 01

VANGOUD o vn; rii. r'i

voci

. i;o:'d c. [. '.'t>t S^c'iii

Gemeente Neder-Betuwe

Burgemeester Lodderstraat 20 4043 KM OPHEUSDEN

Datum

21 december 2020

Onze referentie Uw referentie

D20200304 NRD Windpark Midden-Betuwe

Inzake

Stichting Het Lijndensche Fonds/ Windpark Midden Betuwe

Doorkiesnummer E-mail

Geachte heer, mevrouw.

Namens Stichting Het Lijndensche Fonds voor Kerk en Zending, gevestigd te Hemmen,

gemeente Overbetuwe reageer ik op het concept van de Notitie Reikwijdte en Detailniveau Windpark Midden-Betuwe (hierna NRD).

Stichting het Lijndensche Fonds voor Kerk en Zending is eigenaar van landgoed Hemmen, hierna ook " Het Lijndensche Fonds". Het Lijndensche Fonds is onder meer eigenaar van

percelen grond die liggen binnen het zoekgebied voor windpark Midden-Betuwe als ook daar direct aansluitend aan.

Namens het Lijndensche Fonds verzoek ik om in de te doorlopen MER rekening te houden met het door haar ontwikkelde initiatief om, onder meer in aansluiting op het onderzoeksgebied

voor projectMER die op initiatief van YARD en Maatschap Betuwemolen wordt doorlopen, op haar eigendomspercelen windturbines op te richten.

In hoofdstuk 1. 2 in het concept van de NRD is de voorgenomen activiteit omschreven en is als figuur 2 het "zoekgebied windpark Midden-Betuwe" geduid.

Het is u bekend dat het Lijndensche Fonds een initiatief heeft tot het plaatsen van een aantal windturbines in en net ten noorden van het zoekgebled zoals geduid in figuur 2. Ten behoeve

van dit initiatief is door Het Lijndensche Fonds een besloten vennootschap opgericht genaamd

Windpark Landgoed Hemmen B.V. Op 17 juni 2020 is reeds een principeverzoek (zie bijlage) tot oprichting van deze windturbines bij uw gemeenten ingediend.

Vangoud Advocaten B. V. c'I. i-ii'-r:;''J'. ~ . '-. /'' '"i 'il}. 'l- . -ri- , ^.

»-.,. ;. ^tf.. i^ |fj [;> [ ^.'

^^. i"./.. -..

'w:

VANGOUD \ USiLjü.' C ... i.r. '- l [>L'l

In onderstaande uitsnede van figuur 2 uit het concept NRD is het initiatief van landgoed Hemmen weergegeven. Daarbij zijn de posities op eigendommen van de Het Lijndensche Fonds in rood aangeduid.

^^^ \.

\'^

^^

11r

'^^

'*"16'+-tBü ^."".'^^.^

iT"^^l i'f'ie-ïi iWJt''. ffï :>-*><. <fc-wrf A..*i"SU-iifc,&^L?-ii.f. .i

' »

]^-»»<AtBfi.ü~i'^y»»

Uit deze schets blijkt dat een aantal turbines binnen het zoekgebied staan en enkele daarbuiten.

De beoogde turbineposities zijn schetsmatig aangeduid. De exacte posities kunnen, afhankelijk van de vervolgonderzoeken, inspraak, wet- en regelgeving, uiteraard nog aangepast worden.

In de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) staat vermeld dat initiatiefnemers de aanvraag omgevingsvergunning zullen indienen. Indien en voor zover nodig zal door Windpark Landgoed Hemmen BV zelf een omgevingsvergunning voor de bouw van 6 of 7 windturbines worden

ingediend, binnen het op de kaart hieronder binnen de groene lijnen gemarkeerde gebied.

VANGOUD aduotdii. n v.

l Ü " ti fv O v- ' !1 " IC

v -/

^^1? ^ t rft'wwi,

\

Het merendeel van de beoogde turbines is gelegen binnen het gebied waar concentratie van de

voorgenomen activiteit dient plaatste vinden zoals met een rode lijn aangeduid. Het zoekgebied is in de NRD immers gedefinieerd als "het gebied, waarbinnen het zoeken naar mogelijkheden voor de voorgenomen activiteit wordt geconcentreerd, de projectMER-alternatieven worden

ingetekend en onderzocht en waarbinnen de voorgenomen activiteit kan worden gerealiseerd (zie pagina 46). Ook om die reden past dit initiatief binnen de gestelde criteria.

Overigens wijst het landgoed erop dat een uitbreiding in noordelijke richting, eventueel in combinatie met een verschuiving in westelijke richting van de oostgrens gunstig is voor de kern Zetten met relatief veel inwoners, omdat het risico op onacceptabele slagschaduweffecten veel minder groot is en de afstand tot woonkernen volgens de in de NRD opgenomen criteria een zeer belangrijke overweging vormt voor de uiteindelijke locatiekeuze.

VANGOUD

LandgoedHemmen ondersteuntverdervolledig de gedachteom het initiatiefvoor hetopwekken van windenergie lokaal te borgen door deelname van bewoners en bedrijven. Zij verzoekt uw gemeente juist voorrang te geven aan initiatieven waarbij deelname van plaatselijke bedrijven

of instellingen niet alleen bij de exploitatie maar zo mogelijk ook bij de projectontwikkeling maximaal geborgd is.

Landgoed Hemmen is een 100 % lokaal initiatief en staat positief tegenover een participatie van (één van) beide gemeenten in Windpark Landgoed Hemmen B. V. hetgeen betekent dat (een van) beide gemeenten aandeelhouder kunnen worden, zo nodig tijdelijk om de aandelen later over te dragen aan een daartoe geschikte burgercoöperatie. Het Lijndensche Fonds heeft vernomen dat bij het informeren van de gemeenteraden over de participatienota voor windpark Midden-Betuwe, waarbij het bereiken van een zo groot mogelijk draagvlak bij lokale stakeholders als doel werd genoemd, dit bij uitstek lokale initiatief niet is vermeld.

Uit de concept Notitie blijkt dat uit de opbrengsten van windenergieprojecten een gebiedsfonds wordt gevuld, waarbij maatschappelijk wenselijke projecten worden ondersteund. Dat is iets dat het Lijndensche Fonds al eeuwen in Hemmen en omgeving doet.

Het Lijndensche Fonds beheert nu meer dan 700 ha land in Hemmen en nabije omgeving. Het landgoed bestaat sedert de dertiende eeuw en Is vanaf die tijd nog nooit verkocht (!). Al eeuwenlang draagt landgoed Hemmen zorg voor het beheer en instandhouding van de

landschappelijke cultuurhistorische en monumentale waarden in dit deel van de Betuwe. Zij heeft de afgelopen jaren laten zien in de plaatselijke omgeving te willen en kunnen investeren.

Zij heeft het landschap gerenoveerd en waar mogelijk versterkt, het kasteelpark grotendeels teruggebracht in de oorspronkelijke staat en daarnaast vele nieuwe landschapselementen en bossen aangeplant en meer dan 20 kilometer aan (verharde) wandelpaden en andere recreatieve voorzieningen zoals bijvoorbeeld een trekpontje over het aftakkingsgemaal van de Linge aangelegd en in stand gehouden.

Het Lijndensche Fonds verwacht ook de komende decennia op eenzelfde verantwoorde wijze invulling te kunnen blijven geven aan de instandhouding en het beheer van landgoed Hemmen.

Dat doet zij ook voor de circa 50, 000 mensen die landgoed Hemmen momenteel jaarlijks bezoeken.

Het Lijndensche Fonds realiseert zich daarbij dat niet iedereen gelukkig zal worden van de

mogelijke plaatsing van windturbines. Echterals het nodig of noodzakelijkis dat een belangrijke energietransitieopgave op of in de directe nabijheid van het landgoed wordt vervuld, meent het Lijndensche Fonds dat het niet alleen het landgoed maar ook haar vele bezoekers zal

aanspreken dat een belangrijk deel van het verdienvermogen terugvloeit naar landgoed Hemmen zodat (in)direct wordt bijgedragen aan de minder rendabele elementen van het landgoed en de hoge kosten verbonden aan opensteling.

VANGOUD '.l\, 'u( rlt;n ven: v<isi!70";J K '.. vi r'r'iri

Zij verzoekt daarom om bij de op te stellen MER het initiatief van landgoed Hemmen tot

plaatsing van 6-7 windturbines zoals hierboven weergegeven, nadrukkelijk te betrekken en derhalve bij de te onderzoeken effecten hiermee rekening te houden, en voor zover nodig, het plangebied en de onderzoeken uitte breiden.

Met vriendelijke groet, Vangoud Advocaten B. V.

Advocaat

Zienswijze op concept-NRD Ingediend per e-mail op 10 december 2020

Als bestuurslid van het CNME Hemmen wil ik de volgende zaken in het milieuonderzoek mee laten nemen:

l. Onderzoek naar de routes van vleermuizen. In de Tichelmanstraat en de

Velddwarsstraat in Zetten worden deze regelmatig waargenomen. 2. Onderzoek naar de (nachtelijke) trekroutes van vogels, met name ganzen. Met vriendelijke groet,

ennmgmeester Cultuur, Natuur en Milieueducatie Hemmen (CNME)

^ Veiligheids-en CEzondheiüsregio

Gemeente Neder-Betuwe

Datum

"NRDwindpark Midden-Betuwe"

Uw kenmerk

Postbus 20 4043 ZG Opheusden

Ons kenmerk

14-12-2020 201028 2020-000217

Contactpersoon Telefoonnummer E-mailadres

Onderwerp

Omgevingsadvies Notitie Reikwijdte en Detailniveau windpark Midden-Betuwe (zaaknummer 2020-000217)

Geacht college,

Op 30 november jl. ontving ik uw mail waarin u ons om advies vraagt over de Notitie Reikwijdte en Detailniveau windpark Midden-Betuwe nabij Zetten.

De Notitie Reikwijdte en Detailniveau voor de MER windpark Midden-Betuwe (verder NRD genoemd) wordt opgesteld voor de herziening van het bestemmingsplan 'Buitengebied Overbetuwe' in verband metde voorgenomen ontwikkeling van een windparkmet toebehoren. De NRDbeschrijft de inhoudelijke afbakeningvan de uitte voeren milieuonderzoeken in het MER.

Conform wet- en regelgeving adviseertVeiligheids-en Gezondheidsregio Gelderland-Midden bij ruimtelijke ontwikkelingen over gezondheid, (externe) veiligheid en de mogelijkheden voor rampenbestrijding en zelfredzaamheid. Beoordeling

Binnen het zoekgebied bevinden zich naast woningen en bedrijfsgebouwen ook gasleidingen, spoorlijnen en een verkeersader. Er vindt binnen het zoekgebied transport van gevaarlijke stoffen plaats. De voorgenomen ontwikkeling heeft gevolgen voor de fysieke veiligheid voor de omgeving.

Degezondheidseffecten van windturbines zijnzowelfysiek als persoonlijk/contextueel/situationeel van aard: . Fysiek: geluidhinder, hinderdoorslagschaduw, hinderdoorflikkerlicht van de wieken, landschapsverandering en beleving. Geluidhinder is het belangrijkste en bewezenfysieke effect. Hettypische karaktervan het geluid (aerodynamische geluid van de rotorbladen) is de belangrijkste hinderoorzaak. De onderzoeksresultaten naar effecten op slaapverstoring zijn inconsistent. Voorwat betreft laag frequent geluid: er is geen bewijs dat de effecten van windturbinegeluid anders zijn dan die van andere bronnen die ook laagfrequent geluid produceren.

.

Persoonlijke/contextuele/situationele aspecten dieeen rol spelen; profijt, houdingen verwachting, proces rond de plaatsing, ervaring van opdringerigheid, invloed en betrokkenheid, geluidgevoeligheid, media-aandacht en controle.

Advies

Met het oog op de fysieke veiligheid:

Op basis van de NRD acht ik de veiligheidsaspecten bereikbaarheid. bestrijdbaarheid en zelfredzaamheid bij incidenten als gevolg van het falen van een windturbine relevant voor het onderzoek en adviseer ik u deze in de scope van het MER op te nemen.

Met het oog op de algemene gezondheidsaspecten:

.

De reikwijdte van gezondheidseffecten is altijd relevant. Geefdaarom een goedemotivatie en beschrijving van het studiegebied;

.

In alles geldt dat bewoners inzichtkrijgen inwater gebeurt. Goede informatievoorziening en communicatie met bewoners over de keuze en inzet van maatregelen is belangrijk. Ook hoe na realisatie effecten worden gemonitord,

met het oog op eventuele interventies wanneer niet aan de beoogde omgevingskwaliteit wordt voldaan. Aandacht voor persoonlijke/contextuele/situationele aspecten heeft een positieve invloed op de (ervaren) gezondheid. Gebruik bijvoorbeeld de Gedragscode Acceptatie & Participatie Windenergie op Land. VGGM verzorgt AmbulancoForg, Brandweer, GGD en GHOR voor de yomc'cnton van Gcidcrland. E'/tiddon Bezoek a (i rer

LusebiLisbiJitensinqei 43 P82? l-i7 Arnhem

Püstadres l;OE. 1buc 53G4 6S02 FJ Arnhem

T&Eefoon OSüO S4'4600C Vt'*Av-/. vnc!m. nt

DötLiin

17 December

Kenmm;'

2020 2020-000217

P&gins 2

Met het oog op de geluidsaspecten:

.

Breng van alle woningen binnen het studiegebied (richtafstanden van bijvoorbeeld 500 en 1000 meter) de aantallen geluidgehinderde woningen boven de toetswaarden (47 dB Lden, 41 dB Lnight en 42 dB Lden) én tevens de geluidbelasting in beeld;

.

Breng de geluidbelasting ook in beeld aan de hand van opstellingsalternatieven;

. .

Maak onderscheid in dag, avond en nacht opdat hier goed inzicht in wordt verkregen; Voeg het aantal woningen binnen de 45 dB Lden contour toe als beoordelingscriterium. Wij vragen dit met nadruk omdat de WHO deze waarde (overeenkomend met een percentage ernstige hinder van 10%) als een maximaal geluidsniveau door windturbines adviseert;

.

Het is zeker goed de cumulatieve geluidbelasting ook in beeld te brengen maar de Gezondheidseffectscreening (GES) als beoordelingscriterium voor de cumulatieve geluidbelasting vinden wij niet geschikt De indeling in klassen is te groot om hier op lokaal niveau enig onderscheidend vermogen te hebben. Daarnaast is het GES handboek op de informatie over windturbines gedateerd. De cumulatieve geluidbelasting kan kwalitatiefworden beoordeeld aan de hand van de GGD-richtlijn omgevingsgeluid en gezondheid httDS://www. rivm. nl/bibliotheek/raDDorten/2019-0177. Ddf Voor gezondheid is een waarde van 50 dB Lden en 40 dB Lnight of lager op de gevel van een gebouw gewenst. Onder deze waarden is een goede akoestische kwaliteit van de leefomgeving bereikt Breng in beeld hoeveel woningen hoger worden blootgesteld dan 50 dB Lden en/of40 dB Lnight.

Afsluitend

Graag ontvang ik inzage in de wijze waarop u invulling geeft aan de door ons genoemde punten. Mocht u nog vragen of opmerkingen hebben dan kunt u contact opnemen met bovengenoemde contactpersoon.

Met vriendelijke groet,

Directie

^

NRD windpark Midden-Betuwe 29 december 2020 om 09:27

Beste heer

Op 26 november ontving ik uw bericht om een advies te geven op de concept-NRD windpark Midden-Betuwe. In deze mail ontvangt u mijn reactie daarop. Geen aanvullend advies

Dank voor het toezenden van de concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau. Na het

lezen van de concept-NRD komen we tot de conclusie dat het zoekgebied op zo'n

afstand ligt dat wij op dit moment geen aanvullende opmerkingen of advies hebben. Wel blijven wij graag deel uitmaken als overlegpartner van de ruimtelijke procedure. Zeker wanneer de plannen concreter worden en duidelijk is waar de turbines

gerealiseerd gaan worden en daarmee het effect op landschap en milieu inzichtelijk worm.

UOK

DIJ ae vervoigprucüuuit;

wuiuüii

wij uuciiuii. yi ciay

momenten dat dat kan.

Met vriendelijke groet,

Gemeente Beuningen

Van Heemstraweg 46, Postbus 14, 6640 AA Beuningen 14 024 ^.^^^. ^^^^^B l www. beuningen. nl

uoiiur\i\oii

up uo

"NRD windpark Midden-Betuwe". 23 december 2020 om 10:46

Geachte

Hartelijk dank voor uw brief van 24 november jl. met het verzoek om advies over de concept-NRD windpark Midden-Betuwe. Wij waarderen het dat u ons betrekt in uw

plannen en blijven graag op de hoogte. Wij hebben geen opmerkingen op de concept NRD Midden-Betuwe. Wij denken wel dat uw plan een belangrijke bijdrage zou kunnen leveren aan de duurzaamheidsdoelstellingen uit de RES. En ook nog eens een positieve invloed heeft op de zon-wind verhouding van de voorgenomen duurzame energieprojecten in onze regio. Veel succes met jullie project Windpark Midden-Betuwe.

". "'""" . lingcwaard Aanwezig: maandag t/m donderdag Gemeente Lingewaard Kinkelenburglaan 6, 6681 BJ Bemmel Postbus 15, 6680 AA Bemmel

E: l: www. lingewaardTn

"s

-m

?DF

PU

KCCSCAN Verzoe... (1). pdf

201028 Conce... 1.0. pdf

w

Reactie concept-NRDwmdpark Midden-Betuwe 24 december 2020 om 1 3:18

Geachte

Hartelijk dank voor uw brief over de concept-NRD voor Windpark Midden-Betuwe en uw verzoek om advies. De gemeente Nijmegen ziet het belang van windenergie en ondersteunt uw onderzoek naar de mogelijkheden voor windenergie langs de A15.

Een suggestie die wij hebben is om in uw onderzoek maatregelen mee te nemen die vogelsterfte kunnen verminderen, zoals het zwart verven van een van de wieken. Uit recent onderzoek in Noorwegen is gebleken dat vogelsterfte hierdoor aanzienlijk afnam. Wellicht heeft een dergelijke maatregel ook in uw situatie een positieve invloed. VVÜ Wfcïiiöüll

U VÜCi ÜUUUC& Ci

Met vriendelijke groet, beleidsadviseur

1,'^ Nijmegen Gemeente Nijmegen

i

iJiijv-Cil

y l dGy Up Uü l iUv-fyL C;

Vt-t;

l

uü

v^^'1

tyuisy.

Datum

23 december 2020

Advies Notitie Reikwijdte Detailniveau

Zaaknummer

2020-015618 Onderwerp

Concept NRD Windpark MiddenBetuwe