20-12-08.17 Raadsvoorstel Preventie- en Handhavingsplan Alcohol gemeente Overbetuwe 2021 - 2024

Onderwerp: Preventie- en Handhavingsplan Alcohol gemeente Overbetuwe 2021 - 2024 Ons kenmerk: 20rv000087 Nummer: Elst, 29 september 2020 AAN DE RAAD 1. Voorstel 1. Vaststellen van het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol gemeente Overbetuwe 2021 - 2024. 2. Inleiding Op grond van de Drank- en Horecawet (DHW) is de gemeente verantwoordelijk voor de handhaving van het verbod om alcohol te verkopen aan minderjarigen. Daarnaast is ook de preventie van alcoholgebruik door jongeren een gemeentelijke opdracht. In het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol gemeente Overbetuwe 2021 – 2024 beschrijft de gemeente hoe zij invulling geeft aan deze taken en verantwoordelijkheden. De evaluatie van het vorige Preventie- en Handhavingsplan is dit voorjaar ter informatie aan de gemeenteraad gestuurd. Uit deze evaluatie kwamen een aantal aanbevelingen naar voren die bij de voorbereiding en uitwerking van het huidige plan zijn opgepakt. De belangrijkste conclusie was dat een aantal acties uit het plan niet waren uitgevoerd. Daarom is bij het nieuwe plan meer aandacht voor borging van de uitvoering ervan: -

-

-

In het beleidsplan sociaal domein 2020-2025 worden de verschillende activiteiten binnen het sociaal domein integraal bekeken en bij elkaar gebracht. Ook de preventie van het alcoholgebruik door minderjarigen heeft hierin een plaats gekregen. Het Preventie- en Handhavingsplan is daar een uitwerking van. Drugsgebruik door jongeren is ook een thema in het beleidsplan. Waar mogelijk, pakken we deze thema’s integraal op. We zullen de voortgang van alle onderdelen van het beleidsplan sociaal domein periodiek volgen en hierover rapporteren. Daarnaast is er een verbinding met de nota gezondheidsbeleid die volgend jaar wordt voorgelegd aan de gemeenteraad. Preventie van alcoholgebruik door minderjarigen heeft alles met de gezondheid van onze inwoners te maken en wordt hier ook wettelijk aan gekoppeld. In de nota gezondheidsbeleid zal daarom op het nu voorliggende plan worden aangesloten. Tot slot wordt de handhaving van de Drank- en Horecawet onderdeel van het nieuwe Handhavingsplan.

Het uiteindelijke doel, dat geen enkele jongere onder de 18 jaar nog alcohol drinkt, kan de gemeente nooit alleen bereiken. Dit is een maatschappelijke opgave. Ouders, verzorgers, (sport)trainers, docenten en andere volwassenen om de jongeren heen bepalen voor het belangrijkste deel of de jongeren toegang hebben tot alcohol. Om verandering teweeg te brengen is bewustwording nodig, zodat de volwassenen een voorbeeld zijn voor de volgende jonge generatie. Om dit te bewerkstelligen is voorlichting nodig. Veel volwassenen zijn zich nog niet bewust van de effecten van alcohol op de gezondheid van jongeren op de korte en op de langere termijn.

1

*20rv000087*

Deze voorlichting wordt georganiseerd samen met maatschappelijke partners zoals Iriszorg en Bureau Halt. Ook wordt gebruik gemaakt van een theatergroep om met ouders van schoolgaande jongeren in gesprek te komen en ze handvatten te geven om met hun kinderen in gesprek te komen over alcohol en drugs. Jaarlijks ontvangen wij cijfers van de GGD over het alcoholgebruik van jongeren in onze gemeente. Deze cijfers zijn steeds een momentopname en moeten vooral op langere termijn worden beoordeeld. Per jaar kunnen de cijfers fluctueren. Het succes van de preventieve acties door de gemeente kunnen daarom niet alleen aan de hand van de cijfers worden beoordeeld. De andere preventieve acties op scholen, bij sportverenigingen en bij deelname aan landelijke campagnes moeten op langere termijn structurele effecten bereiken. Deze effecten zullen dan zichtbaar worden in de cijfers die we van de VGGM ontvangen. In de voorbereiding en de uitvoering van het Preventie- en Handhavingsplan is de samenwerking met gemeente Lingewaard gezocht. Waar mogelijk en zinvol trekken de twee gemeenten samen op om efficiënter te kunnen werken, zowel bij de preventieve acties als bij de controles door de Boa’s. 3.

Doel en beoogd effect Het doel van het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol gemeente Overbetuwe 2021 – 2024 is om de jongeren en de invloedrijke volwassenen om hen heen, bewust te maken van de schadelijke gevolgen van het gebruik van alcohol op jonge leeftijd, zodat zij geen alcohol gaan drinken voor hun 18e verjaardag. Handhaving ondersteunt deze bewustwording door gerichte controles. Dit draagt bij aan een langer en gezonder leven voor deze jongeren, omdat hun hersenen, lever en andere organen niet worden aangetast door de alcohol. 4. Argumenten 1.1.

Met dit plan voldoet de gemeente aan haar wettelijke plicht. In de Drank- en Horecawet is opgenomen dat de gemeente in een plan vastlegt hoe zij haar preventieve en controlerende taken uitvoert op dit vlak.

1.2.

Met dit plan wordt invulling gegeven aan een van de actiepunten uit het Beleidsplan sociaal domein 2020-2025. In dit Beleidsplan wordt ook de preventie en handhaving van alcoholgebruik door minderjarigen genoemd. Door dit plan wordt dit concreter uitgewerkt.

1.3

Door in te zetten op structurele veranderingen wordt een langdurig effect bereikt. Het organiseren van incidentele acties zorgt voor korte termijn effect. Door structurele acties uit te zetten wordt ingezet op een blijvende verandering.

5. Kanttekeningen en risico’s 1.1

De gemeente heeft maar beperkt invloed op het drankgebruik van jongeren. De gemeente heeft wel een wettelijke taak, maar slechts beperkte invloed. De maatschappelijke norm met betrekking tot het drinken van alcohol door minderjarigen moet veranderen. Dit is een verantwoordelijkheid van de samenleving als geheel.

2

*20rv000087*

1.2

Het terugdringen van het alcoholgebruik onder jongeren is een kwestie van lange adem. Met de acties uit het plan wordt een koers ingezet die op de lange termijn moet leiden tot het voorkomen van alcoholgebruik bij jongeren. Dit zal niet binnen de termijn van deze vier jaren behaald kunnen worden. Het nationaal preventieakkoord loopt tot 2040. Dit geeft al aan dat er langdurige aandacht en inzet nodig is om de gewenste doelen te bereiken.

6. Financiën De preventieve en handhavende activiteiten worden niet alleen door de gemeente zelf uitgevoerd, maar ook door verschillende partners. Deze activiteiten worden voor een groot deel betaald uit reguliere subsidies, omdat de activiteiten deel uitmaken van de reguliere taken van deze partners. Een aantal activiteiten kunnen niet vanuit deze subsidies betaald worden, waardoor daarvoor apart geld wordt gereserveerd, vanuit het budget Jongeren, Alcohol en Drugs. Er wordt een bedrag van € 18.000 per jaar geraamd. Het budget Jongeren, Alcohol en Drugs bedraagt € 22.454 per jaar, waardoor er ruimte is om aanvullende activiteiten te bekostigen indien noodzakelijk, bijvoorbeeld rondom drugspreventie. Ook eventuele tegenvallers kunnen binnen het budget worden opgevangen. 7. Vervolg Planning Het Plan eindigt met een uitgebreide planning, zodat duidelijk is voor alle betrokkenen wat er van ze wordt verwacht. Begin volgend jaar kunnen de eerste acties aangepakt worden. Communicatie De inwoners van Overbetuwe zullen door gerichte publiekscampagnes, die elke twee jaar worden georganiseerd, ook voorlichting ontvangen. Om maatschappelijk draagvlak te verkrijgen is het goed om aan zoveel mogelijk inwoners duidelijk te maken hoe schadelijk alcohol is, voor jongeren in het bijzonder. Voor de sportverenigingen is deze aanpak nieuw.

Zij zullen volgend kalenderjaar worden benaderd en uitleg krijgen over de doelen van dit plan. Aangezien landelijk vanuit de sportbonden ook aandacht wordt gegeven aan alcoholpreventie, sluit dit goed op elkaar aan. Participatie De uitvoering van dit plan is een interactief proces. Bij de voorbereiding van dit plan is gesproken met onze belangrijkste partners, te weten Gemeente Lingewaard, Bureau Halt en Iriszorg. Bij de uitvoering zal elke inwoner van Overbetuwe er in meer of mindere mate over geïnformeerd worden. Uiteindelijk zoeken we het commitment van alle inwoners, om het alcoholgebruik van minderjarigen in Overbetuwe zo ver mogelijk terug te brengen. Evaluatie Het plan wordt halverwege de looptijd (na twee jaar) tussentijds geëvalueerd. Dit zorgt ervoor dat de acties die zijn uitgezet voor de laatste twee jaren kunnen worden bijgesteld indien nodig. 3

*20rv000087*

HET COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS, de gemeentesecretaris, de burgemeester, P.J.E. Breukers R.P. Hoytink-Roubos

8. Relevante stukken 1. Preventie- en Handhavingsplan Alcohol gemeente Overbetuwe 2021 - 2024 2. Raadsbesluit Portefeuillehouders: R.W.M. Engels De behandelend ambtenaar is X. Koster. Technische vragen dienen uiterlijk de donderdagmorgen om 08.00 uur voor de betreffende politieke avond te worden gesteld via griffie@overbetuwe.nl.

4

*20rv000087*