Verslag bewonerscollectief 24-11-2021 - definitief.docx.pdf

Verslag overleg Bewonerscollectief Oudewater Kerkwetering Datum: 24 november 2021 Locatie: gemeentehuis Woerden Aanwezig: Christel Muller (Projectleider Gemeente Woerden en Oudewater), Petra Smit (Projectsecretaris Gemeente Woerden en Oudewater), Paul Dionisius, Koen Jansen en Richard van Valderen namens Bewonerscollectief Dijkgraaflaan. We beginnen met een korte voorstelronde, waarin Paul Dionisius uitlegt dat het Bewonerscollectief alle omwonenden van Kerkwetering, wonende aan de Dijkgraaflaan en de Kerkwetering vertegenwoordigt. Christel Muller geeft aan graag een verklaring te ontvangen waarop de deelnemers/ adressen van het bewonerscollectief staan weergegeven, zodat de gemeente weet wie er precies vertegenwoordigd worden door het bewonerscollectief (@bewonerscollectief). Doel overleg: ● Kennismaking bewonerscollectief - Gemeente Oudewater ● Het bewonerscollectief wenst inzicht te krijgen in de standpunten en stand van zaken m.b.t. noodzaak en aanpak Gemeente Oudewater t.a.v.

woningbouw in Oudewater ● Het bewonerscollectief wenst duidelijkheid te verkrijgen omtrent door Gemeente Oudewater gewenste toekomstige bouw en het daarbij behorende proces, van maximaal 500 woningen op Kerkwetering in de periode van 2025 - 2040 als onderdeel hiervan ● Aandacht voor rol omwonenden Kerkwetering, huidige stand van zaken verduidelijken vanuit perspectief omwonenden en inzicht krijgen in het vorm willen geven van participatie door Gemeente Oudewater Aanleiding Meteen na de voorstelronde wordt het duidelijk dat er veel emotie onder de omwonenden is. Het bewonerscollectief verwoordt de gevoelens onder de omwonenden. Door de bijeenkomst in mei over de voorgenomen woningbouw op Kerkwetering heeft men zich overvallen en voor een voldongen feit gesteld gevoeld. Door het ontbreken van proactieve communicatie vanuit de gemeente over de stand van zaken en gevoed door recente uitlatingen in de pers vanuit de lokale politiek (met name uit naam van Wethouder Duindam) is de indruk ontstaan dat het project al in een vergevorderd stadium is en er geen sprake van participatie is. Christel Muller geeft aan dit zeer te betreuren en geeft aan welk proces men tot nu toe heeft doorlopen.

Het bewonerscollectief geeft aan dat zij communicatie over de voortgang van het project zeer gemist hebben en het ook gewaardeerd hadden als de gemeente had laten weten dat er nog geen nieuws was te melden. Ook geven zij aan dat in de periode van de webinar (mei 2021) tot aan dit overleg (24 november) er geen brede communicatie plaats heeft gevonden. Het bewonerscollectief heeft zowel bij de gemeente als bij Provincie Utrecht een WOB-verzoek ingediend. Het bij de gemeente ingediende WOB-verzoek is nog steeds in behandeling. Het collectief ervaart dit als en lang en moeizaam traject. Het WOB-verzoek gericht aan de provincie is op 27 juni ingediend, maar pas eind oktober in behandeling genomen. De huidige status van dit verzoek is onbekend. Het collectief geeft aan dat door de afwezigheid van deze communicatie én berichten in de pers en op social media er veel onrust is ontstaan en is er in toenemende sprake van wantrouwen bij de omwonenden over hoe de gemeente (en provincie) te werk gaan. Een concreet voorbeeld dat door het bewonerscollectief genoemd wordt is de kap van een aantal bomen aan de Kerkwetering, dat door een aantal bewoners werd geïnterpreteerd als voorbereidingen voor het aanleggen van een bouwweg. Christel Muller geeft aan dat van het aanleggen van een bouwweg nog lang geen sprake is.

De eerste werkzaamheden die buiten verwacht kunnen worden (op de percelen) zijn verkennend bodemonderzoek. Christel Muller geeft aan sinds het ontvangen van het door het bewonerscollectief ingediende WOB-verzoek (zomer 2021) en de ingediende vragen, bij het bewonerscollectief aangegeven te hebben graag het gesprek aan te gaan. Dit heeft geleid tot het gesprek dat vandaag plaatsvindt.

Toelichting Proces Christel Muller legt uit dat Kerkwetering als mogelijke locatie voor woningbouw sinds 2005 in diverse beleidsstukken genoemd is. Bij de aanleg van het Veenweidepark is hier ook op geanticipeerd, het Veenweidepark vormt een buffer tussen de rode contour en het buitengebied. Daarna geeft zij een korte uitleg hoe het Provinciaal Programma Wonen en Werken tot stand is gekomen. Dit is het Programma waarin de Provincie Utrecht Kerkwetering als woningbouwlocatie buiten de rode contour goedkeurt. Dit Provinciaal Programma Wonen en Werken is weer tot stand gekomen als resultaat van het Regionaal Programmeren van woningbouw dat in het samenwerkingsverband U-10/U-16 is opgesteld. Deze methode is dit jaar voor het eerst op deze wijze toegepast en kende daardoor een wat rommelig verloop. Stukken hierover zullen terug te vinden zijn tussen de documenten die de gemeente in het kader van het WOB-verzoek ter beschikking stelt. Vragen bewonerscollectief ten aanzien van woningbouw in Oudewater Op basis van het geschetste proces worden vanuit het bewonerscollectief vragen gesteld m.b.t. de Woonvisie en invulling van de Gemeente Oudewater t.a.v. toekomstige woningbouw in Oudewater in zijn totaliteit. Daarbij zijn een aantal relevante antwoorden gegeven: Het bewonerscollectief vraagt op basis van welke woningbehoefte de plannen voor Kerkwetering worden gemaakt.

Christel Muller geeft aan dat de door de gemeenteraad vastgestelde Woonvisie 2020-2025 en hierin opgenomen prognose de basis vormt voor de toekomstige woningbouw. Het bewonerscollectief geeft aan dat er verschillende cijfers en prognoses in omloop zijn, die een ander beeld laten zien dan de gemeentelijke Woonvisie. Het collectief noemt als voorbeeld het rapport “De Staat van Utrecht” (https://staatvanutrecht.databank.nl/). Dit kent andere cijfers (Woonvisie: 2020 10.170 inwoners/ 4.280 huishoudens, 2040 - 10.780 inwoners/ 4.750 huishoudens, Staat van Utrecht: 2040 - 9.900 inwoners/ 4.400 huishoudens). Christel Muller geeft aan dat de Woonvisie leidend is voor de gemeente. Daarnaast vraagt het collectief of er ook door de gemeente Oudewater wordt gekeken naar de onderlinge samenhang en planning van de diverse woningbouwprojecten. Intern beschikt men over een overzicht waarin de diverse woningbouwprojecten qua fasering en programmering op elkaar worden afgestemd. Doel hiervan is te voorkomen dat er in een bepaald jaar bijvoorbeeld teveel sociale huurwoningen worden opgeleverd wat een aantrekkende werking op woningzoekenden uit omliggende steden heeft. Op dit moment is er een strategische woningbouwplanning in ontwikkeling waar deze aspecten nog scherper in worden uitgewerkt.

Het bewonerscollectief vraagt of en hoe de gemeente ervoor zorgt dat woningen voor de eigen inwoners van Oudewater beschikbaar komen. ●Christel Muller geeft aan dat de gemeente Oudewater dit graag wil, maar dat dat op dit moment wettelijk nog niet geheel mogelijk is. Er wordt hier wel een wijziging in verwacht. Wel wordt er onderzoek gedaan naar het inzetten van instrumenten zoals een doelgroepenverordening, zelfbewoningsplicht en een anti-speculatiebeding. Vervolgproces Christel Muller schetst het proces dat op dit moment doorlopen wordt t.a.v. de plannen voor Kerkwetering. Er is nog geen stedenbouwkundig plan of masterplan, dat wil zeggen er zijn nog geen concrete tekeningen of invullingen van het gebied. Voordat hiermee gestart wordt, moeten eerste de volgende stappen doorlopen worden: Grondverwerving De gemeente onderzoekt de mogelijkheden voor grondverwerving. Eén stuk grond binnen het gebied is reeds in bezit. Dat perceel is aangekocht van Provincie Zuid-Holland. Over de andere percelen is de gemeente in gesprek. De aanwezigheid van een agrarische onderneming met een hindercirkel is hierbij een aandachtspunt. Voor het gehele gebied t.a.v de totale ontwikkeling van 500 woningen zal een visie worden opgesteld, zodat er voor de verdere toekomst goed is nagedacht voor invulling en aansluiting, echter zal voorlopig de focus liggen op het zuidelijk gebied.

Bodemonderzoeken -Voor verdere ontwikkeling is eerst bodemonderzoek nodig (ook in relatie tot eventuele grondverwerving). Dit bodemonderzoek bestaat uit twee delen; een milieutechnisch en een geotechnisch deel. Inzicht in de locatie en bodemopbouw (met name in relatie tot bodemdaling en het

watersysteem). Bodemdaling en klimaatadaptatie zijn essentieel voor gebiedsontwikkeling in deze regio. Dit moet goed in kaart zijn voor gestart kan worden met ontwerpen. De eerste inschatting is dat het beoogde gebied een lage ligging heeft en er een noodzaak zal zijn om klimaat adaptief te bouwen. Inzicht in het watersysteem is hierbij ook essentieel, ook in relatie tot eventuele watercompensatie. Bodemdaling vraagt ook om een doordachte aanpak en ontwerp om verzakkingen en hiermee hogere onderhoudskosten, van de openbare ruimte in de toekomst te voorkomen. Het bewonerscollectief geeft aan dat zij hier graag aandacht voor zien omdat zij ervaren dat het onderhoud van de openbare ruimte in Oudewater de laatste jaren aanzienlijk verslechterd is. Participatie -Ophalen van wensen, eisen en zorgen van stakeholders. Hieronder valt ook het participatietraject met omwonenden. Maar ook bijvoorbeeld de HDSR (waterschap) is een belangrijke partij. Deze input is benodigd voor er gestart kan worden met ontwerpen. Formuleren van randvoorwaarden (kader/visie) voor de locatie. In de informatieavond in mei zijn al een aantal voor de hand liggende randvoorwaarden genoemd door wethouder Duindam, zoals stevig omzoomd door groen en voldoen aan de Woonvisie 2020-2025. Deze randvoorwaarden worden o.a. op basis van inzicht in de locatie en input uit de omgeving voorgelegd aan de gemeenteraad.

Na vaststelling van deze randvoorwaarden vormt dit kader het vertrekpunt voor het opstellen van het stedenbouwkundig masterplan. Overige procesvragen Het bewonerscollectief vraagt naar de businesscase voor het ontwikkelen van Kerkwetering. Christel Muller geeft aan dat daar op dit moment aan gerekend wordt. Het is nog niet op voorhand te zeggen of deze positief of negatief uitvalt. Hier zijn veel verschillende zaken van op invloed, zoals het programma, de uitkomsten van onderzoeken en welke randvoorwaarden vanuit de gemeenteraad nog worden meegegeven. Het bewonerscollectief geeft aan dat er in de lokale politiek al op verschillende manieren melding gemaakt wordt voor woningbouw op Kerkwetering. Op welke wijze is de Raad formeel geïnformeerd hierover? Christel Muller geeft aan dat er nog geen formele raadsinformatiebrieven zijn verzonden. Wel is de Raad op de hoogte van de vaststelling van het Provinciaal Programma Wonen en Werken. Participatie Het bewonerscollectief geeft aan veel behoefte aan informatie, transparantie en participatie te hebben en op dit moment er nog niet direct op te vertrouwen dat dit ook zorgvuldig zal plaatsvinden. Zij willen graag scherp hebben hoe het proces verder gaat en welke formele en informele invloed zij hebben, zodat hun belangen gewaarborgd zijn.

De participatieladder zoals getoond door het bewonerscollectief kan daarbij als uitgangspunt dienen. Christel Muller geeft aan dat participatie en inspraak twee verschillende zaken zijn, zoals ook aangegeven in de beantwoording van de vragen. Participatie is het raadplegen en betrekken van de omgeving, inspraak is de formele weg van bezwaren zoals bij de bestemmingsplanprocedure. Voor beide aspecten zal het projectteam Kerkwetering veel aandacht hebben in het proces. Het projectteam was voornemens om in januari 2022 input uit de omgeving op te halen voor het opstellen van de randvoorwaarden. Het bewonerscollectief geeft aan dat er behoefte is aan eerdere communicatie vanuit de gemeente. Het projectteam neemt dit advies zeer ter harte en zegt toe dit op te pakken en in december een bericht te zullen verzenden, in samenspraak met het bewonerscollectief. Gezien de huidige Corona-ontwikkelingen is een grote bijeenkomst op locatie, waarbij deelnemers bijvoorbeeld met tekeningen en flipovers hun zorgen en ideeën kunnen duidelijk maken in januari waarschijnlijk nog niet haalbaar. Een goede digitale of alternatieve vorm zal hiervoor moeten worden gezocht. Christel Muller vraagt het bewonerscollectief om actief mee te denken in het vormgeven van deze participatie-bijeenkomst en hier graag gezamenlijk in op te trekken.

De uitkomsten van deze “ophaalronde” zal worden voorgelegd aan de gemeenteraad. Christel Muller vraagt het bewonerscollectief of zij ook bereid zijn om zelf aan de gemeenteraad toe te lichten hoe het collectief tegen deze uitkomsten aankijkt, zodat hun inbreng maximaal gehoord zal worden. Het bewonerscollectief geeft aan hiertoe zeker bereid te zijn.

Zorgen en ideeën van het bewonerscollectief De volgende onderstaande zorgen en ideeën zijn reeds door het bewonerscollectief geuit. Dit is vooruitlopend op het ophalen van alle zorgen en ideeën van omwonenden. 1. Groen en water Het collectief geeft aan dat er grote zorgen zijn over de hoeveelheid groen en water als de woningen worden gebouwd. Blijft er wel genoeg water en groen over. Wordt er wel een goede afscheiding gemaakt tussen bestaande bebouwing en nieuwbouw? Hoe wordt het onderhoud op langere termijn geborgd? Men ziet dat het niveau van onderhoud van de openbare ruimte in de gemeente Oudewater de laatste jaren steeds lager komt te liggen en vraagt zich af of hiermee rekening gehouden wordt bij het aanleggen van een nieuwe wijk. Reactie gemeente: wij nemen deze zorgen mee bij het opstellen van de randvoorwaarden. 2. Nut en noodzaak van zo’n grote uitbreiding Het collectief geeft aan dat de Gemeente Oudewater hun inziens al jaren krimpt en de cijfers uit de Woonvisie niet als enige bron voor inschatting van behoefte aan woningen te zien en er ook bronnen zijn die juist andere cijfers aangeven (De Staat van Utrecht” (https://staatvanutrecht.databank.nl/) cijfers Woonvisie: 2020 - 10.170 inwoners/ 4.280 huishoudens, 2040 - 10.780 inwoners/ 4.750 huishoudens, Staat van Utrecht: 2040 - 9.900 inwoners/ 4.400 huishoudens).

Jongeren vertrekken juist naar de grote steden en verlaten Oudewater. Is er wel behoefte aan zoveel woningen? Daarnaast gaat men op Statenland ook 150 woningen bouwen. Moet er niet ook een onderzoek komen, naar de behoefte van woningen, de fasering hiervan en welke categorie (woningtype/prijsklasse) woningen in praktijk dan op de markt komen? Hoe voorkom je dat er juist een aantrekkende werking ontstaat op woningzoekenden uit omliggende steden? Hoe zorg je dat je kunt bouwen voor de eigen behoefte en er een goede match is tussen de lokale behoefte, het aangeboden type woning en het tempo van op de markt komen? Wordt alles niet meteen in één keer volgebouwd? Reactie gemeente: wij nemen deze zorgen mee bij het opstellen van de randvoorwaarden. 3. Programmering Het collectief geeft aan dat er veel verontwaardiging bestaat binnen de Oudewaterse samenleving over recente bouwprojecten. Hierbij wordt het project Papenhoef genoemd, maar ook de gemiddelde verkoopprijzen van appartementen in Oranje Bolwerck. Komen op Kerkwetering dan ook alleen duurdere woningen/ hoe verhouden zich de verschillende projecten tot elkaar - wat is er daadwerkelijk nodig en voor wie? Hoe wordt hier veel meer vanuit een integrale visie naar gekeken. Reactie gemeente: de Woonvisie 2020-2025 is leidend en van toepassing op deze woningbouwlocatie. 4.

Maat en schaal Komt er straks geen hoogbouw? Kijkt men in plaats van het huidige weidse uitzicht straks aan tegen een hoge gevelwand. In de webinar is aangegeven. ‘Je start de lage bouw aan de buitenkant van de stad en bouwt deze op.’ Dit zullen dus niet meer dan 3 bouwlagen zijn? Reactie gemeente: Het is aannemelijk dat de wijk zal aansluiten op de omliggende bebouwing qua hoogte. Deze randvoorwaarde zal meegenomen worden in de visie en aan de gemeenteraad worden voorgelegd (zoals eerder in het proces beschreven). 5. Waardedaling woningen Veel woningen hebben nu een erg mooi uitzicht over de weilanden en dit draagt voor een grote mate bij aan het woongenot, maar ook aan de woningwaarde. Indien Kerkwetering bebouwd wordt, kan het zijn dat de woningen in waarde dalen (of een relatief minder grote waardestijging kennen). Reactie gemeente: in de planontwikkeling houden we rekening met planschade. We zullen de bewoners ook informeren over deze procedure en in de financiële haalbaarheid van het project wordt dit meegenomen. Meer informatie over planschade is te vinden op rvo.nl. 6. OV-Voorzieningen Er is bezorgdheid omtrent het Openbaar Vervoer. Moet het netwerk bij een aanzienlijke toename van woningen en inwoners niet uitgebreid worden? De huidige busverbinding voldoet niet. Reactie gemeente: wij nemen deze zorgen mee bij het opstellen van de randvoorwaarden.

Afronding en acties ● Het bewonerscollectief geeft aan de gemeente aan wie zij representeren.

● Het projectteam zorgt ervoor dat er in de maand december een communicatie-uiting naar omwonenden gaat m.b.t. de huidige stand van zaken en het vervolgproces.