rv Zienswijzen AVU-stukken uittreding gemeenten De Ronde Venen en Eemnes (211557).pdf

Raadsvoorstel Zienswijze Gemeenschappelijke Regeling

Opsteller Leeuwen, Jacob van Vergadering van 20 januari 2026 Kenmerk Z/25/094188 / D/25/211557 Portefeuillehouder Vincent Bos Portefeuille Afval en riolering Onderwerp Zienswijzen AVU-stukken uittreding gemeenten De Ronde Venen en Eemnes

Samenvatting De gemeenten De Ronde Venen en Eemnes hebben aangegeven uit de gemeenschappelijke regeling Afval Verwijdering Utrecht (AVU) te willen treden. De Ronde Venen wordt per 1 januari 2027 aandeelhouder van Cyclus en brengt naast de afvalinzameling ook de verwerkingscontracten onder bij deze publieke organisatie. De gemeente Eemnes sluit per 1 juli 2026 voor zowel inzameling als verwerking aan bij de gemeenschappelijke regeling GAD. Beide colleges hebben hiervoor een uittredingsverzoek ingediend bij het Dagelijks Bestuur van de AVU. Artikel 42 van de Gemeenschappelijke Regeling AVU beschrijft de procedure voor uittreding. Belangrijke uitgangspunten zijn dat alle kosten die voortvloeien uit de uittreding volledig worden gedragen door de uittredende gemeenten, zodat de overige deelnemers geen financieel nadeel ondervinden. Daarnaast schrijft dit artikel voor dat het ontwerpuittredingsbesluit, inclusief het uittredingsplan, aan de gemeenteraden wordt toegezonden voor het indienen van zienswijzen. De AVU heeft het college verzocht om het ontwerpbesluit met bijbehorend uittredingsplan aan uw raad voor te leggen, zodat zienswijzen kunnen worden ingebracht. Met dit voorstel wordt uitvoering gegeven aan dat verzoek.

Gevraagd besluit 1. Kennis te nemen van de bijgevoegde stukken van Afval Verwijdering Utrecht, te weten: 1. Ontwerpbesluit uittreding gemeenten De Ronde Venen en Eemnes 2. Ontwerp-uittredingsplan De Ronde Venen en Eemnes 2. Geen zienswijze in te dienen op het ontwerpbesluit en het ontwerp-uittredingsplan en Afval Verwijdering Utrecht hiervan op de hoogte te stellen door middel van een brief met kenmerk D/25/211567.

Waarom wordt dit voorstel nu voorgelegd

Met onderhavig besluit wordt invulling gegeven aan het verzoek van de AVU om eventuele zienswijzen vóór 1 mei 2025 bij hun in te dienen.

Kanttekeningen en risico's Hoofdpunten uittredingsplan

Dit uittredingsplan geeft inzicht in de financiële en organisatorische gevolgen van het vertrek van de gemeenten De Ronde Venen en Eemnes uit de AVU. Het plan is opgesteld op basis van een onafhankelijke analyse uitgevoerd door adviesbureau IPR Normag. Daarbij is het uittredingsplan van de gemeente Vijfheerenlanden uit 2020 als vertrekpunt genomen. De uitgaven van de AVU bestaan vrijwel volledig uit verwerkingskosten, namelijk 98,7 procent. De hoeveelheden worden aangeleverd door de deelnemende gemeenten en de verwerkingsprijzen komen tot stand via periodieke Europese aanbestedingen. De afspraken hierover zijn vastgelegd in contracten. De gevolgen van de uittreding van de gemeenten De Ronde Venen en Eemnes voor bestaande contracten zijn minimaal en hebben geen impact op de resterende gemeenten. De meeste contracten blijven ongewijzigd of zijn zodanig ingericht dat uittreding mogelijk is. Verder blijven de beheerkosten voor personeel, huisvesting en bedrijfsvoering ongewijzigd na het vertrek van beide gemeenten. Ook de vaste kosten voor de inzameling van medicijnafval en de administratiekosten voor de verwerking van PMD blijven gelijk. In 2026 bedragen deze kosten in totaal € 807.992. Bij uittreding van beide gemeenten vervalt hun bijdrage aan deze kosten, waardoor deze lasten worden gedragen door de overige gemeenten.

Het uitgangspunt is dat negatieve financiële effecten worden gecompenseerd door de uittredende gemeenten. Deze kosten worden daarom als verrekenpost meegenomen bij het bepalen van de uittreedsom. Volgens het uittredingsplan leveren de uittredende gemeenten gedurende een periode van vijf jaar een bijdrage naar rato van de betreffende kosten. Voor deze bijdrage geldt een afbouwschema waarbij het bedrag jaarlijks wordt verlaagd. Na aftrek van het eigen vermogensdeel bedragen de voorlopige totale uittreedsommen voor deze vijfjarige periode € 90.673 voor De Ronde Venen en € 18.187 voor Eemnes. De definitieve vaststelling van deze bedragen vindt plaats na goedkeuring van de jaarrekeningen over 2025 en 2026. Indienen van zienswijzen niet nodig De uittreedsom is opgesteld met het doel een financieel zo neutraal mogelijke uittreding voor de overige gemeenten te realiseren. In theorie had ervoor gekozen kunnen worden om gedurende vijf jaar de volledige negatieve financiële effecten door te belasten aan de uittredende gemeenten. Door toepassing van een afbouwschema is dit niet het geval. Hiermee is bewust het solidariteitsprincipe gehanteerd dat passend is voor de AVU. Daarnaast zijn de operationele en juridische gevolgen van het vertrek beperkt. Het plan sluit bovendien aan bij een eerder succesvol toegepast model, waardoor het indienen van zienswijzen niet noodzakelijk wordt geacht.

Toekomstscenario's AVU Zoals eerder aangegeven in het raadsvoorstel over de zienswijzen bij de AVU-ontwerpbegroting 2027, hebben in 2024 twee grote private inzamelbedrijven zich teruggetrokken, waardoor een duidelijke verschuiving naar publieke inzameling ontstond. De gemeente Oudewater brengt, vanaf 1 januari 2027, naast de bestaande afvaltaken nu ook de inzameling onder bij Woerden. Daarnaast hebben elf Utrechtse gemeenten gekozen voor publieke afvalbedrijven die niet alleen de inzameling verzorgen, maar ook het contractbeheer en de aanbestedingen. Voor De Ronde Venen en Eemnes betekent dit een volledige overdracht van alle afvaltaken en een verzoek tot uittreding bij de AVU. Utrecht en Nieuwegein onderzoeken de mogelijkheid om aandeelhouder te worden van HVC, met het oog op de aanleg van warmtenetten en de verwerking van afval vanaf 2029. Beide gemeenten blijven echter voor specifieke afvalstromen samenwerken met de AVU. Gezien deze ontwikkelingen heeft het Algemeen Bestuur besloten een onderzoek uit te voeren naar verschillende toekomstscenario’s en de gevolgen daarvan. Dit onderzoek moet in de eerste helft van 2026 zijn afgerond.

Financiële gevolgen van verwerking lasten regeling in de gemeentelijke begroting De definitieve uittreedsom wordt vastgesteld zodra de begroting voor 2027 definitief is. De financiële effecten van de uittreding worden verwerkt in deze begroting. De deelnemersbijdrage zoals opgenomen in de AVU-begroting wordt vervolgens doorgevoerd in de programmabegroting van de gemeente.

Vervolgproces Nadat de raden van de betrokken AVU-gemeenten de gelegenheid hebben gehad om hun zienswijzen op de stukken in te dienen, wordt het besluit in de eerstvolgende vergadering van het Algemeen Bestuur ter vaststelling voorgelegd.

Bevoegdheid raad

Artikel 42 van de Gemeenschappelijke Regeling Afval Verwijdering Utrecht

Bijlagen Ontwerpbesluit uittreding gemeenten De Ronde Venen en Eemnes (D/25/211551) Ontwerp-uittredingsplan De Ronde Venen en Eemnes (D/25/211553) Brief geen zienswijze stukken uittreding gemeenten De Ronde Venen en Eemnes (D/25/211567) Raadsbesluit - Zienswijzen AVU-stukken uittreding gemeenten De Ronde Venen en Eemnes (D/26/212875)