rv Reconstructie Brede Dijk (059919).pdf

Raadsvoorstel Opsteller Everts, Fleur Vergadering van 5 juli 2022 Kenmerk Z/22/045822 / D/22/059919 Portefeuillehouder Walther Kok Portefeuille Beheer openbare ruimte Onderwerp Reconstructie Brede Dijk

Inleiding De wijk Brede Dijk is voor het grootste gedeelte in de jaren ‘60 en ‘70 gebouwd. De maatvoering en de indeling voldoen niet meer aan de huidige maatstaven en vervanging van materialen is nodig. De inrichting van de wijk is daarom toe aan groot onderhoud. De afdeling Beheer heeft opdracht gegeven om het grote onderhoud integraal aan te pakken. Verharding, groen en lichtmasten worden vervangen. Ook het riool wordt vervangen of daar waar mogelijk hersteld. We leggen een nieuw hemelwaterriool aan om afvoer van hemelwater uit de openbare ruimte van het bestaande riool te ontkoppelen (gescheiden stelsel). Naast het groot onderhoud hogen we de openbare ruimte ook weer op naar het originele aanlegniveau, deels met licht ophoogmateriaal. Doel is de wijk zodanig in te richten dat deze weer voldoet aan de huidige normen en richtlijnen qua maatvoering en dat klimaatbestendigheid zoveel mogelijk wordt toegepast. Door de reconstructie zal de wijk de komende 40 jaar weer 'meekunnen' zonder dat grote ingrepen in het onderhoud noodzakelijk zijn.

De raad besluit 1. In te stemmen met het definitief ontwerp voor de herinrichting Brede Dijk. 2. In te stemmen met het behoud van de Chinese moerascipressen in de Prinses Margrietstraat (huisnummer 16 34) en Prinses Beatrixstraat (huisnummer 18 - 28). 3. Kennis te nemen van het toepassen van gebakken straatstenen in plaats van grijze betonstraatstenen. 4. In te stemmen met het afkopen van de openbare verlichting binnen het project herinrichting Brede Dijk. 5. Kennis te nemen van de herziene kostenraming (€ 10,3 miljoen) die hiermee hoger uitkomt dan de beschikbare dekking (€ 8,0 miljoen). 6. In te stemmen met een gefaseerde uitvoering, waarin een groot deel van de werkzaamheden binnen het beschikbare budget kunnen worden uitgevoerd.

De bevoegdheid van de raad komt voort uit de volgende wet- en/of regelgeving De raad is bevoegd om over dit voorstel een besluit te nemen op grond van Artikel 147 tweede lid jo. artikel 108 eerste lid Gemeentewet.

Beoogd effect Met de goedkeuring op het ontwerp kan worden gestart met de aanbestedingsfase. Hierna kan de uitvoering starten van de herinrichting van de Brede Dijk volgens voorgesteld definitief ontwerp.

Argumenten 1.1 Breed gedragen ontwerp Om bewoners te betrekken bij de herinrichting en te komen tot een breed gedragen ontwerp (D/22/066157) inclusief beplantingsplan (D/22/066158), is een uitgebreid participatietraject doorlopen. Met een participatietraject zijn bewoners actief betrokken bij de totstandkoming van het ontwerp. Dit traject vond vanwege Covid-19 grotendeels online plaats. Door bij elke ronde de mogelijkheid te bieden individueel (telefonisch/live) in gesprek te gaan of te participeren via de post hebben we dit traject zo toegankelijk mogelijk gemaakt voor de verschillende doelgroepen. Na elke ronde van het participatietraject verzorgden we per post een uitgebreide terugkoppeling (reactienota) aan de hele wijk. In de reactienota werden de reacties van de bewoners op het ontwerp opgenomen en lichtten we toe in hoeverre dit meegenomen werd in het ontwerp en waarom. Hieronder vindt u een overzicht van de verschillende participatierondes. Moment Mei 2020

Onderwerp Digitale buurtschouw

December 2020

Schetsontwerp

April 2021

Voorlopig ontwerp

Participatie Bewoners hebben een brief ontvangen en konden zowel digitaal als analoog (post, telefoon, bezoek) aangeven welke (knel)punten zij ervaren in hun straat / de wijk. Via het online platform ‘Onze wijk’ konden bewoners het schetsontwerp bekijken en opmerkingen meegeven. 450 van de 650 huishoudens logden in, ± 140 huishoudens plaatsten een opmerking via platform, telefoon, mail of in gesprek. Zie bijlage D/22/06580 voor de reactienota. Via het online platform ‘Onze wijk’ konden bewoners het voorlopig ontwerp bekijken en opmerkingen meegeven. Daarnaast kon men stemmen op groenvarianten voor de wijk. 240 van de 650 huishoudens logden in, 120 daarvan brachten een stem uit en ± 55 huishoudens plaatsten een opmerking via platform, telefoon, mail of in gesprek. Zie bijlage D/22/06581 voor de reactienota.

1.2 Verhoging kwaliteit onder- en bovengronds Waar de verzakking meer dan 20 centimeter is, hogen we de openbare ruimte op met lichte ophoogmaterialen. Door op te hogen met licht ophoogmateriaal zorgen we ervoor dat de openbare ruimte zo min mogelijk verzakt. Zo voldoen we aan de beleidsmatige vastgestelde restzetting. Daarnaast leggen we een gescheiden rioolstelsel aan en worden kabels en leidingen vervangen. Het verleggen van kabels en leidingen is noodzakelijk binnen de wijk vanwege de herinrichting, de ophogingen en het feit dat veel van deze kabels en leidingen verouderd zijn. Ook brengen we een drainagestelsel aan om de grondwaterstand binnen de wijk te reguleren. Deze werkzaamheden aan kabels en leidingen zijn begin februari vooruitlopend op de herinrichtingswerkzaamheden gestart. Om dit goed op elkaar af te stemmen, zijn wij constant in overleg met de betrokken nutspartijen. Afspraak hierbij is dat zij zich houden aan de fasering en de planning van de herinrichting. De verlichting zal worden vervangen en energiezuinig gemaakt (LED). Ook zullen alle verhardingen worden vervangen door nieuw materiaal.

1.3 Meer groen en meer parkeren In het ontwerp maken we meer ruimte voor groen en bomen dan in de huidige situatie. Ook passen we klimaat adaptieve maatregelen toe, zoals afkoppelen van het openbaar gebied. Bij het opstellen van het definitieve ontwerp is gezocht naar een balans tussen groen en parkeren. De gemeente heeft als beleid om bij reconstructies 10% meer vierkante meters groen terug te brengen ten koste van grijs. Dit is wenselijk vanuit de klimaatbestendigheid en leefbaarheid van de wijk. Het eerste ontwerp dat gedeeld is met de wijk was dan ook behoorlijk groen. Tijdens de inspraakronde op het schetsontwerp kregen we echter verreweg de meeste opmerkingen over het verminderde aantal parkeerplekken in de wijk. Bewoners gaven aan dat in de huidige situatie al te weinig parkeerplekken beschikbaar zijn en het niet wenselijk te vinden dat het aantal nog verder werd verminderd. In juli 2021 ontvingen we een petitie om het huidige aantal parkeerplekken in de Van Swietenstraat en langs de Brede Dijk te behouden (zie bijlage D/22/065892). In combinatie met de beperkte ruimte in de wijk, was dit de grootste uitdaging bij het maken van het definitieve ontwerp. Na de eerste participatieronde is het ontwerp verder aangescherpt. Er is meer ruimte voor parkeren toegevoegd en daarnaast alle ruimte benut die we konden vinden om groen en bomen toe te passen.

Uiteindelijk is hiermee een ontwerp ontstaan waarbij het aantal parkeerplekken in de hele wijk toeneemt van 614 naar 649. In bijlage D/22/065893 kunt u de balans per straat bekijken. Het aantal vierkante meters groen in de wijk neemt ook toe met 3%. Daarnaast planten we 203 bomen terug voor de 111 bomen die gekapt moeten worden. Hiermee zorgen we ervoor dat de wijk van een klimaatlabel D in de huidige situatie, opgehaald wordt naar een klimaatlabel C in de nieuwe situatie. 1.4 Verbetering verkeersveiligheid Sinds de wijk Brede Dijk aangelegd is in de jaren 60-70 zijn voertuigen gemiddeld groter geworden. Ook zijn de normen rondom verkeer en veiligheid voor de openbare ruimte veranderd, bijvoorbeeld de minimale wegbreedte. Dat betekent dat met deze herinrichting de indeling van sommige straten verandert. Door straten anders in te richten verbeteren we de verkeersveiligheid. Dit doen we passend bij de 30 kilometerzone. De fietsstructuren worden verbeterd conform fietsnota 'fietsbeleidsplan 2021 Oudewater' van CU/SGP. 2.1 Behoud Chinese Moerascipressen Prinses Margrietstraat/Prinses Beatrixstraat Aan de voorzijde van de woningen Prinses Beatrixstraat 18-28 en Prinses Margrietstraat 26-34 staan 12 Chinese Moerascipressen. Deze bomen verliezen in de herfst hun naalden, waardoor de aanwonenden enorme overlast ervaren.

Aanwonenden hebben de gemeente hierover benaderd en willen dat de bomen worden gekapt. CU/SGP hebben Artikel-32 vragen gesteld. Wethouder Kok is op bezoek geweest bij de bewoners, is in gesprek gegaan en heeft de situatie bekeken. Deze bomen staan op de beschermde bomenlijst. Uw gemeenteraad heeft beleid vastgesteld rond het kappen van beschermde bomen, waardoor groenbeheer geen kapvergunning kan verlenen. De Chinese Moerascipressen zijn sterke bomen die niet gevoelig zijn voor ziekten en plagen en in hun volle glorie een beeldbepalend karakter kunnen geven binnen de straat en buurt. Deze boomsoort voldoet aan de eisen van het bomenreglement, ook vastgesteld door uw raad. Wanneer er gekozen wordt om toch van dit beleid af te wijken, kan dit leiden tot precedentwerking bij bewoners: de verwachting is dat meerdere bewoners overlast van bomen gaan melden met het verzoek deze te kappen. De naaldbomen op deze locatie hebben de ruimte, zowel ondergronds als bovengronds. Deze bomen staan op afstand van de woningen en de nieuwe inrichting van de weg heeft geen invloed. Wanneer deze bomen op basis van het argument positionering (past nu niet meer goed op deze locatie) verwijderd zouden worden, dan zou dat een geldig argument zijn voor een significant deel van ons huidig bomenareaal. In het DO zijn de bomen om deze redenen behouden.

3.1 Toepassen van gebakken straatstenen In het stedenbouwkundig visieplan van ontwerpbureau Bosch&Slabbers zijn de hoofdwegen voorzien van gebakken stenen. Het visieplan is gebaseerd op het beeldkwaliteitsplan van de gemeente. De secundaire wegen zijn voorzien in grijze betonstraatstenen. Voor de primaire wegen binnen de wijk Brede Dijk (Prins Bernardstraat, Hendrik van Viandenstraat, Oude Singel en een deel van de Prinses Margrietstraat) moest nog een keuze worden gemaakt tussen de gebakken of de betonstraatstenen. De investeringskosten (aankoopkosten inclusief opslagen) voor gebakken stenen in plaats van betonstraatstenen zijn ca. €162.000 hoger. De levensduur van gebakken stenen is echter groter dan bij de betonnen versie. Betonstraatstenen hebben een

levensduur van ca. 40 jaar. Gebakken materialen hebben een levensduur van ca. 130 jaar. Bij een levensduurperiode van 100 jaar is het toepassen van gebakken stenen, relatief gezien, 22% goedkoper dan het toepassen van betonstraatstenen. Ook hebben de gebakken straatstenen een mooiere uitstraling. 4.1 Afkopen openbare verlichting binnen dit project Momenteel heeft de gemeente Oudewater een leasecontract voor de openbare verlichting met een commerciële partij. De gemeente heeft de intentie uitgesproken om de openbare verlichting binnen de gemeente terug te kopen. Dit betekent dat de gemeente het areaal Openbare Verlichting in eigendom heeft en niet meer leaset. In het definitief ontwerp is opgenomen dat de openbare verlichting vervangen wordt conform de nieuwe lichtnormen. De verlichting moet vervangen worden, omdat 90% van het huidige areaal verouderd is. 10% van de verlichting heeft nog een restwaarde, maar voldoet niet meer aan de eisen zoals gesteld in het HIOR (Handboek Inrichting Openbare Ruimte). Omdat het project vooruitloopt op het besluit om de openbare verlichting voor heel Oudewater terug te kopen, is het voorstel om eenzelfde proces te bewerkstelligen als is gedaan in het project Masterplan Binnenstad.

Hierin is vooruitlopend het areaal van verlichting met een overwaarde teruggekocht, zodat dit areaal niet alsnog in de lease blijft en later afgekocht dient te worden. Voor het project Brede Dijk kan vooruitlopend voor een bedrag van €11.933,- worden afgekocht. Met de afkoop van de verlichting in het project, is er geen afhankelijkheid meer tot de algehele afkoop in Oudewater. Dit voorkomt mogelijke stagnatie in een later stadium. 5.1 Herziene kostenraming De raming van het Voorlopig Ontwerp (VO) sloot op ruim € 7,2 miljoen. Het beschikbare budget is ruim € 8,0 miljoen. Recentelijk is het Definitief Ontwerp (DO) afgerond. Op basis hiervan is de raming geactualiseerd en komt nu op ruim € 10,3 miljoen. Dit is een overschrijding van het beschikbare budget van meer dan € 2,3 miljoen. Er zijn meerdere oorzaken van de overschrijding aan te wijzen. Hieronder worden de belangrijkste genoemd: In de VO-raming bedragen de bouwkosten ca. € 6,4 miljoen. In de herziene raming zijn die gestegen naar ca. € 7,1 miljoen, wat een stijging betekent van € 0,7 miljoen. Daarnaast is de post voor engineering, projectorganisatie en toekomstige onderzoeken te laag ingeschat, wat tot een verhoging van ca. € 0,5 miljoen leidt. In de VO-raming is geen rekening gehouden met de historische kosten à € 0,4 miljoen. De risicoreservering is in de VO-raming te laag ingeschat waardoor de herziene raming met ca.

€ 1,3 miljoen is gestegen. Noot: Gezien de ontwikkelingen in de markt, onder andere door de situatie in Oekraïne, is het onmogelijk een goede voorspelling voor toekomstige prijsaanbiedingen te doen. Dit betekent dat de kosten nog hoger (of lager) uit kunnen vallen dan nu geraamd. 6.1 Gefaseerde uitvoering Voorgesteld wordt om de werkzaamheden aan de Brede dijk op te delen in verschillende fases. Het gefaseerd werken betekent dat een gedeelte van de investering kan worden getemporiseerd en dat op een later moment kan worden besloten om dit al dan niet uit te voeren. In de bijlage (D/22/066159) is de voorgestelde fasering aangegeven. Hieronder is een opsplitsing gemaakt naar de verschillende fases, bijbehorende kosten en bedoelde straten. Fase 1 (€ 3,0 miljoen): Oude Singel (13 t/m 43 (oneven) en 22 t/m 56 (even), Prinses Beatrixstraat, Prinses Christinastraat, Prinses Irenestraat en Prinses Margrietstraat. Fase 2 (€ 1,5 miljoen): C. Valeriusstraat 14 t/m 26 (even) Gerard Davistraat tot R. Snellius van Rooijenstraat, Hendrik van Viandenstraat 1 t/m 7 (oneven) en 22 t/m 46 (even), J.P. van der Leestraat en Oude Singel 1 t/m 9 (oneven). Fase 3 (€ 2,6 miljoen): A van Ouwaterstraat, A.C. van Aelstraat, Brede Dijk, E.C. Rahmspad, G.R. van Kinschotstraat 2 t/m 26 (even) en 1 (oneven) en Jhr. A van Swietenstraat.

Fase 4 (€ 2,2 miljoen): G.R. van Kinschotstraat 28 t/m 40 (even) en 3 t/m 55 (oneven), Herman de Manstraat 3 t/m 35 (oneven) en 2 t/m 52 (even), Prins Bernhardstraat 4 t/m 26 (even) en Koningin Julianastraat. Fase 5 Ontsluitingsweg Oranjepark (€ 1,2 miljoen): C. Valeriusstraat 2 t/m 12 (even) en 1 t/m 7 (oneven), Herman de Manstraat 1 (oneven) en Prins Bernhardstraat 2 incl. fietspad naar Van Zylpad t/m 26 (even). Het voorstel is om fase 1, 2 en 3 conform de huidige planning te realiseren, wat betekent dat de uitvoering daarvan zal starten rondom het einde van 2022. De kosten van deze werkzaamheden (€ 7,1 miljoen) passen binnen het huidige vrijgegeven budget van € 8,0 miljoen. Na afronding van deze werkzaamheden wordt geïnventariseerd wat de financiële stand van zaken is en kan worden besloten om fase 4 en/of fase 5 alsnog uit te voeren. Indien daarvoor aanvullend budget nodig is, komen wij hiervoor terug bij uw Raad. Noot: Voor fase 5 geldt dat deze in de oorspronkelijke planning ook al later uitgevoerd zou worden vanwege de toekomstige woningbouw bij het Oranjepark. Door het bouwverkeer is het namelijk onverstandig om vooruitlopend alvast de maaiveldinrichting op de aan- en afvoerroutes te vernieuwen. De kans op beschadiging door bouwverkeer is groot. Het is nog onduidelijk wanneer de woningbouw wordt afgerond, maar de verwachting is dat dit niet voor 2025 zal zijn.

Kanttekeningen 1.1 Impact ophoging openbaar gebied voor bewoners Het ophogen van het openbaar gebied heeft gevolgen voor de aangrenzende tuinen van bewoners. Door het ophogen van het openbaar gebied kan een hoogteverschil ontstaan tussen de tuin en de straat of het voetpad. Bewoners zijn zelf verantwoordelijk voor het ophogen van de tuin. Als tegemoetkoming bieden we bewoners aan om de eerste meter van de tuin die grenst aan het openbaar gebied op kosten van de gemeente op te hogen. Bewoners dienen dan zelf de planten of tegels uit de tuin te halen. Deze eerste meter wordt naar keuze aangevuld met zand of aarde. Bewoners die hun hele tuin willen ophogen, kunnen dit zelf regelen met de aannemer die namens de gemeente de werkzaamheden uitvoert. Hiervoor spreken we van tevoren een redelijke prijs af met de aannemer per vierkante meter. 2.1 Overlast Chinese Moerascipressen is groot (advies is gegeven door Groenbeheer) Het tapijt aan naalden die deze bomen veroorzaken aan de voorzijde van de woningen Prinses Beatrixstraat 18-28 en Prinses Margrietstraat 26-34 zorgt voor grote overlast. Langs de Prinses Beatrixstraat 4-16 staan dezelfde bomen. In verband met de werkzaamheden voor de herinrichting (vervangen riolering en kabels en leidingen) worden deze bomen wel verwijderd.

Bij aanvang van het participatietraject is de bewoners van Prinses Beatrixstraat 18-28 en Prinses Margrietstraat 26-34 verteld dat alle Chinese Moerascipressen in deze straat gekapt zouden worden. Toen zij op de beschermde bomenlijst bleken te staan en voor de herinrichting niet gekapt hoefden te worden, is dit teruggedraaid. Aanwonenden hebben aangegeven graag mee te denken over een nieuwe boomsoort ter vervanging van de Chinese Moerascipressen. Bewoners van de Brede Dijk hebben geen inspraak gehad op het bomenplan voor de wijk. Mocht uw raad besluiten van het vastgestelde beleid rondom het kappen van beschermde bomen af te wijken, stellen wij voor dezelfde bomen te planten als in de Prinses Beatrixstraat 4-16, te weten de Boomhazelaar (Corylus Colurna). 4.1 Afkopen openbare verlichting kan onvoordelig uitpakken voor beheer en financiën (advies is gegeven vanuit Beleid openbare verlichting) Zolang de algehele terugkoop van de openbare verlichting nog niet is georganiseerd, is het mogelijk dat er nog geen beheer is georganiseerd.

Financiën In totaal is € 5.200.000,- vrijgegeven voor verhardingen en € 2.850.000,- voor riolering, kredietnummers 7210 0030 en 7720 0020. Zoals al aangegeven onder punt 5.1 is er naar aanleiding van de herziene raming geconstateerd dat het beschikbare budget onvoldoende is om het gehele project uit te voeren. Met een gefaseerde uitvoering kan, aan het einde van 2022, binnen het huidige budget alsnog gestart worden.

Uitvoering Na positieve besluitvorming wordt het aanbestedingstraject opgestart. De gecontracteerde aannemer stelt vervolgens een planning op. In het derde kwartaal kan de opdracht aan de aannemer worden verstrekt. De werkzaamheden rond de kabels en leidingen zijn al gestart.

Communicatie Bewoners van de Brede Dijk worden op de hoogte gesteld van het definitief ontwerp. Ook zal via verschillende communicatiekanalen aandacht worden besteed aan de herinrichting Brede Dijk. Voor uitvoering organiseren wij een informatiebijeenkomst voor alle bewoners, om hen te informeren over de uitvoering en wat dit voor hen betekent.

Samenhang met eerdere besluitvorming Het project wordt gefinancierd uit de volgende Programmabegrotingen: MOP 2020-2023 (vastgesteld) MOP 2021-2024 (vastgesteld) MOP 2022-2025 (nog niet vastgesteld)

Bijlagen D/22/066157 - Brede Dijk - Definitief Ontwerp D/22/066158 - Brede Dijk – Definitief ontwerp + beplantingsplan D/22/066159 - Brede Dijk – Definitief Ontwerp + fasering D/22/065890 - Reactienota Schetsontwerp D/22/065891 - Reactienota Voorlopig ontwerp D/22/065892 - Petitie parkeren D/22/065893 - Parkeerbalans D/22/059921- Raadsbesluit