RTV Utrecht Koopkrachtmaatregelen kabinet zijn 'een mooie eerste stap', maar het mag wat sneller.pdf

Koopkrachtmaatregelen kabinet zijn 'een mooie eerste stap', maar het mag wat sneller Bas Teunissen 20 september, 05:30•5 minuten leestijd

© ANP

Provincie Utrecht - Alles wordt duurder en de energieprijzen rijzen de pan uit. Het kabinet trekt daarom waarschijnlijk 17,2 miljard euro uit om de koopkracht te verbeteren, zo blijkt uit al uitgelekte

plannen voor Prinsjesdag. Dat geld is ook broodnodig, zeggen verschillende wethouders in de provincie die gaan over het armoedebeleid. "Het is een begin, maar we moeten niet te lang wachten." "Een groeiend aantal Utrechters kan nauwelijks nog rondkomen, de energierekening en de boodschappen worden steeds onbetaalbaarder", zegt bijvoorbeeld de Utrechtse wethouder Linda Voortman. "We maken ons daar in Utrecht enorme zorgen over. Ik vind het echt noodzakelijk dat het kabinet komt met een breed pakket aan koopkrachtmaatregelen voor 2023." Dat lijkt er ook te komen, met die 17,2 miljard voor de verbetering van de koopkracht. Daarmee kan het minimumloon met 10 procent omhoog en ook de daaraan gekoppelde uitkeringen, zoals de AOW, stijgen mee. Verder gaat bijvoorbeeld de huurtoeslag met 16,94 euro per maand omhoog en wordt de zorgtoeslag eenmalig verhoogd met 412 euro. Om de energietoeslag binnen de perken te houden is een verlaging van de energiebelasting aangekondigd. Wethouder Linda Voortman over de koopkrachtmaatregelen

Kopje onder door energierekening

"Die koopkrachtverbetering is heel belangrijk om aan het einde van de rit wat meer besteedbaar inkomen over te houden", zegt de Amersfoortse wethouder Nadya Aboyaakoub-Akkouh. "Dat maakt echt een verschil. Maar het is nog belangrijker dat die energiemarkt verbeterd wordt. De prijzen moeten gemaximeerd worden tot betaalbare hoogten, zodat mensen in ieder geval hun energierekening kunnen betalen en dat ze daar niet kopje

onder door hoeven te gaan. Daar moet echt wat aan gedaan worden." Gisteren werd duidelijk dat kabinet en de energiebedrijven het in grote lijnen eens zijn geworden over maatregelen om de energierekening omlaag te brengen. De overheid neemt vanaf 1 januari een deel van de energierekening van huishoudens over. Voor november en december wordt het voorschotbedrag alvast verlaagd, meldt de NOS. Het voornemen van het kabinet om juist de economische positie van mensen aan de basis te verbeteren, door bijvoorbeeld het minimumloon te verhogen, kan rekenen op veel bijval. De IJsselsteinse wethouder Eveline Schell noemt het net als haar collega's in Woerden, Utrecht, Oudewater en Amersfoort goed dat de verlichting nu ook "aan de voorkant plaatsvindt in plaats van alleen reparatie achteraf". Schell wijst wat dat betreft nog maar eens naar de energietoeslag. "Al die regelingen en tegemoetkomingen achteraf zijn voor veel mensen toch te lastig. We zien hier in IJsselstein bijvoorbeeld bij de energietoeslag dat nu slechts de helft van de mensen die hier recht op heeft ook echt een aanvraag heeft gedaan. Dus regel dat liever via de inkomstenbelasting. Dan moeten we maar voor lief nemen dat één á twee mensen hier onterecht van profiteren, maar dat is beter dan dat we hele groepen niet bereiken en dus niet helpen."

LEES OOK

Stress om bizarre energierekeningen: 'Een groeiende groep mensen is radeloos'

Nieuwe groepen in de knel

Daar zit echt een grote rol voor de gemeenten, vult wethouder Aboyaakoub-Akkouh van Amersfoort aan. Mensen moeten immers wel gebruik kunnen maken van alle regelingen. "Het is belangrijk dat de doelgroep die we nog niet kennen, zich ook meldt bij ons. Er komen nu nieuwe groepen in de knel. Die denken: ik behoor toch niet tot de minima? Maar we willen juist voorkomen dat het zo ver komt." "Het blijft moeilijk om stille armoede boven water te krijgen", zegt ook wethouder Walther Kok van Oudewater. Ook in zijn gemeente "bestaat de indruk dat niet iedereen gebruik maakt van de al bestaande regelingen". Samen met zijn Woerdense collega Jacques Rozendaal is hij wel erg beducht voor het optuigen van nog meer regelingen, omdat het voor kleinere gemeenten nu al nauwelijks te behappen is. "FermWerk, de uitvoeringsorganisatie voor de gemeenten Woerden, Oudewater, Montfoort en Bodegraven-Reeuwijk, heeft haar handen vol aan het reguliere werk", schrijven beide wethouders in een reactie. "Voor beide gemeenten is

het belangrijk dat er rekening gehouden wordt met de gemeentelijke uitvoerbaarheid."

Inzetten op besparen en verduurzamen

Rozendaal hoopt verder op structurele maatregelen "waarbij de stijging van de energieprijs wordt afgevlakt of gecompenseerd tot en met de middeninkomens". Tot die tijd, tot 1 januari, zou het volgens hem helpen als er een energiefonds komt waar gemeenten gebruik van kunnen maken bij urgente situaties. Het is daarbij wel van belang dat er ook flink ingezet wordt op het "besparen van energie en verduurzaming", zeggen ze in Woerden en Oudewater. Walther Kok: "Ik hoop op een pakket maatregelen dat met name ten goede komt aan de laagste en middeninkomens om het hoofd te bieden aan inflatie en gestegen energiekosten. Dit moet wel gecombineerd worden met een aanpak om energiebesparing te bespoedigen, want anders vervliegt en verdampt het steungeld."

Het mag sneller

Welke maatregelen precies vandaag allemaal gepresenteerd gaan worden, wordt uiteraard in de loop van de dag pas duidelijk, maar het staat wel vast dat ze niet eerder ingaan dan 1 januari, in het nieuwe begrotingsjaar. En dat is te laat, zegt wethouder Voortman. "Ik zou het wel echt teleurstellend vinden als het kabinet in de tussentijd helemaal niets doet om de gierende inflatiecijfers te compenseren. Wij wachten in Utrecht niet langer, daarom helpen we onze inwoners nú. Bijvoorbeeld met het uitbreiden van bijzondere bijstand om de energierekening te compenseren en het ontwikkelen van kledingpassen voor kinderen in kwetsbare situaties. Ook

zetten we fixteams in die direct energiebesparende maatregelen bij de mensen thuis nemen." Ook in Amersfoort wil de gemeente niet wachten en zijn er vergelijkbare maatregelen als in Utrecht, met energieboxen en budget- en energiecoaches. Maar de tijd dringt, zegt wethouder Aboyaakoub-Akkouh. "Wat mij betreft is 2023 echt te laat. Het zou woensdag al in mogen gaan. Er zijn veel mensen die echt niet kunnen wachten op januari. Die moeten gewoon dit jaar nog geholpen worden. Natuurlijk pakken we als gemeente ook onze verantwoordelijkheid. Maar er is echt meer nodig. Als die energiemarkt niet gemaximeerd wordt, dan is het echt water naar de zee dragen. Er moet echt nu wat gebeuren."