Raadsvoorstel 'Zienswijze ontwerpbegroting 2022-2025 Ferm Werk'.pdf

RAADSVOORSTEL

Opsteller Wortman, Esther Vergadering van 22 juni 2021 Kenmerk Z/21/018832 / D/21/024955 Portefeuillehouder Bob Duindam Portefeuille Werk & Inkomen Onderwerp Zienswijze op de ontwerpbegroting 2022-2025 van Ferm Werk

Samenvatting Met dit raadsvoorstel wordt de ontwerpbegroting 2022-2025 van Ferm Werk aan uw raad voorgelegd zodat deze kan dienen als basis voor de gemeentebegroting. Op grond van artikel 23 lid 4 Gemeenschappelijke Regeling Ferm Werk bieden wij als college uw raad de gelegenheid om zienswijzen over deze ontwerpbegroting in te dienen. Na vaststelling door het algemeen bestuur van Ferm Werk, wordt de ontwerpbegroting in de gemeentebegroting verwerkt. Instemming met deze ontwerpbegroting moet tijdig plaatsvinden. Conform de wettelijke bepalingen dient een gemeenschappelijke regeling de begroting, binnen twee weken na vaststelling, in te zenden aan Gedeputeerde Staten. Overschrijding van de inzendtermijn leidt tot preventief toezicht. Normaliter moet dit plaatsvinden vóór 1 augustus, Ferm Werk heeft de Gedeputeerde Staten verzocht om uitstel voor het indienden van de begroting. Gedeputeerde Staten heeft positief gereageerd op dit verzoek. Dit betekent dat uiterlijk 1 augustus de zienswijzen door de gemeenteraden op de ontwerpbegroting ontvangen moet zijn. Daarna kan de ontwerpbegroting besproken en vastgesteld worden in de vergaderingen van de Raad van Commissarissen, Dagelijks Bestuur en het Algemeen Bestuur van Ferm Werk. Daarnaast moet de gemeentelijke begroting worden opgesteld, op basis van een vastgestelde ontwerpbegroting van Ferm Werk.

Het is dus noodzakelijk tijdig een ontwerpbegroting vast te stellen. Vanwege de nieuwe constellatie van Ferm Werk ten aanzien van de dienstverlening, besturing en kostenopbouw zijn wij van mening dat het niet zinvol is om uw zienswijzen te vragen en stellen wij u daarom voor om te besluiten af te zien van het indienen van zienswijzen op de ontwerpbegroting. Wij lichten dit als volgt toe. Het dagelijks bestuur van Ferm Werk heeft de ontwerpbegroting 2022-2025 opgesteld. Deze ontwerpbegroting wordt u aangeboden onder bijzondere omstandigheden. Er is geen kaderbrief voorafgegaan aan deze begroting, u bent hierover in RIB D/21/009406 geïnformeerd. De coronacrisis zorgt voor een nieuwe realiteit, het aantal uitkeringsgerechtigden is sterk toegenomen. Daarnaast vindt de uitwerking van de bestuursopdrachten plaats. De wettelijke verplichtingen en bovenwettelijke inspanningen, de governance structuur en de kostenverdeling tussen de eigenaren (4 gemeenten) zijn de bouwstenen van de vernieuwingsopdracht aan Ferm Werk. De gezamenlijke impact hiervan is groot en leidt tot structurele veranderingen van Ferm Werk als GR. Vanwege de beperkte beschikbare doorlooptijd is deze ontwerpbegroting op dit moment nog op basis van de huidige producten, kostenstructuur en kostenverdeling opgesteld. Het betreft een beleidsarme ontwerpbegroting welke voldoet aan de minimale BBV-eisen.

Eind 2021 zal een begrotingswijziging aan uw raad worden voorgelegd. Daarin worden de resultaten van de vernieuwing van Ferm Werk almede nieuwe beleidsvoornemens en de impact van de coronacrisis opgenomen. Daarnaast wordt u door middel van een informatiesessie geïnformeerd over de uitkomsten van de bestuursopdrachten. Voordat de begrotingswijziging aan u wordt voorgelegd krijgt uw raad de gelegenheid om uw zienswijzen hierover kenbaar te maken.

Gevraagd besluit 1. In te stemmen met de ontwerpbegroting 2022-2025 van Ferm Werk. 2. Aan de instemming de volgende voorwaarden te verbinden: a. dat in Q4 2021 een begrotingswijziging aan de raad wordt toegezonden waarin: 1. de resultaten van de vernieuwing van Ferm Werk worden opgenomen; 2. de nieuwe beleidsvoornemens worden opgenomen; 3. duiding wordt gegeven aan de cijfers en de impact die de bestuursopdrachten hebben. b. Dat voorafgaand aan deze begrotingswijziging de raad door middel van een informatiesessie wordt geïnformeerd over de uitkomsten van de bestuursopdrachten. 3. Af te zien van het indienen van een inhoudelijke zienswijze op de ontwerpbegroting 2022-2025 van Ferm Werk. 4. De ontwerpbegroting 2022-2025 van Ferm Werk te verwerken in de gemeentelijke begroting van de gemeente Oudewater. De geprognotiseerde gemeentelijke bijdrage voor 2022 van € 1.057.000,- te verwerken in de conceptprogrammabegroting 2022, inhoudende een verhoging van € 121.000,- ten opzichte van de gemeentelijke begroting 2022. 5. Het bestuur van Ferm Werk middels bijgevoegde brief (kenmerk: D/21/025309) op de hoogte te stellen van voornoemde besluiten.

Waarom wordt dit voorstel nu voorgelegd Het Algemeen Bestuur van Ferm Werk wil de ontwerpbegroting 2022-2025 in de bestuursvergadering van 30 september 2021 vaststellen. Met het instemmen met de ontwerpbegroting 2022-2025 wordt uitsluitend beoogd dat deze in de gemeentelijke begroting kan worden verwerkt. Met het nog niet uitbrengen van een zienswijze wordt beoogd Ferm Werk in de gelegenheid te stellen een begrotingswijziging op te stellen onder de voorwaarden zoals opgenomen bij punt 2 van het gevraagd besluit. Op de begrotingswijzing wordt uw raad in de gelegenheid gesteld een zienswijze in te dienen. Argumenten 1. Instemmen met de ontwerpbegroting 2022-2025 is nodig om een basis te hebben voor het opstellen van de gemeentebegroting De aangeboden ontwerpbegroting 2022-2025 is beleidsarm opgesteld omdat deze nog geen rekening houdt met de volledige uitwerking van de bestuursopdrachten. Op dit moment wordt uitgewerkt hoe de bestuursopdrachten worden uitgevoerd en hoe dit in de begroting van Ferm Werk verwerkt gaat worden. Dit zal pas in het najaar volledig duidelijk zijn. De gemeentelijke begroting moet echter nu al worden opgesteld, op basis van een vastgestelde ontwerpbegroting van Ferm Werk. Het is dus noodzakelijk een ontwerpbegroting vast te stellen.

In afwachting van een begrotingswijziging, waarin voornoemde ontwikkelingen kunnen worden verwerkt, is daarom voorliggende ontwerpbegroting beleidsarm opgesteld. In de ontwerpbegroting wordt van de huidige dienstverlening uitgegaan, waar Ferm Werk op een 8-tal punten keuzes heeft gemaakt. Deze 8 punten zijn voor een groot deel in samenspraak met de deelnemende gemeenten opgesteld. De 8 punten betreffen: 1. In de prognose van de ontwikkeling van het cliëntenbestand die onder de onderhavige begroting ligt, is uitgegaan van de huidige bestandsomvang plus een recente inschatting van de gevolgen van de coronacrisis. Voor 2022 zien we nog een lichte stijging van het aantal uitkeringsgerechtigden, maar vanaf 2023 is de verwachting dat het aantal cliënten weer stabiliseert. 2. In de begroting is ook meegenomen het besluit van het Dagelijks Bestuur om de pensioenen te harmoniseren. Dit besluit is onderdeel van het besluit om de governance van Ferm Werk te vereenvoudigen. 3. In de begroting is de reguliere CAO-verhoging van de salarissen meegenomen. 4. De gemeente Woerden heeft in 2020 een strategische heroriëntatie gedaan, ook op de uitvoering van de participatiewet. De taakstelling die aan Ferm Werk is opgelegd, is in de begroting meegenomen. 5.

De gemeenten Bodegraven-Reeuwijk en Woerden hebben ervoor gekozen om de dienstverlening aan cliënten met een grote afstand tot de arbeidsmarkt (ook wel categorie C en D-cliënten) over te hevelen naar SAM Welzijn resp. Woerden Wijzer. De gemeenten Oudewater en Montfoort overwegen deze stap ook te nemen. Deze wijziging is meegenomen in de begroting. 6. De gemeente Bodegraven-Reeuwijk heeft in 2020 Ferm Werk een taakstelling opgelegd. Eind 2020 heeft het Algemeen Bestuur van Ferm Werk besloten om een deel van deze taakstelling, namelijk het deel dat betrekking heeft op de ‘grote geldstroom’, zijnde ongeveer € 470.000,- over te nemen. Dit deel van de taakstelling is in de begroting verwerkt. 7. Een ander deel van de taakstelling van Bodegraven-Reeuwijk had betrekking op de ‘kleine geldstroom’, ofwel de bedrijfsvoering van Ferm Werk. Dit betrof € 280.000,-. De afgelopen maanden is gepoogd om deze taakstelling te verwerken. Dit bleek voor 2021, zowel voor Bodegraven-Reeuwijk zelf als voor de andere

gemeenten, echter zodanig grote consequenties te hebben, dat de stuurgroep deze taakstelling als niet realistisch kwalificeert. Voor alle gemeenten zou het niveau van de dienstverlening aan cliënten op een onverantwoord laag niveau komen te staan. De verwachting is dat voor 2022 dezelfde constatering gemaakt gaat worden. Deze taakstelling is niet meegenomen in de begroting. 8. Tijdens de opstelling van de begroting is nogmaals gekeken naar bezuinigingsmogelijkheden. Gekozen is om het inhuurbudget naar nul te brengen. Dit levert een bezuiniging op van ongeveer 100K, wat naar rato van de in de GR afgesproken kostenverdeling over de gemeenten wordt verdeeld. De risico’s (onvoorziene ontwikkelingen in de bedrijfsvoering, waarvoor het Dagelijks Bestuur apart moet besluiten) zijn in de risicoparagraaf benoemd. De voorliggende ontwerpbegroting 2022 is getoetst aan deze 8 onderdelen. In de basis zijn de 8 punten correct verwerkt. 2. Het stellen van de voorwaarde van een begrotingswijziging is nodig omdat de omstandigheden sterk wijzigen. De gezamenlijke impact van de bestuursopdrachten is groot en leidt tot structurele veranderingen van Ferm Werk als GR. Om de effecten te kunnen verwerken is een begrotingswijziging nodig. In de tweede helft van 2021 werkt Ferm Werk aan een drietal bestuursopdracht, te weten “Governance”, “Kostenverdeling” en “Basis & aanvullende dienstverlening".

De resultaten vanuit de bestuursopdrachten worden eind 2021 verwerkt in een begrotingswijziging om de begroting 2022 te updaten. De gemeente Oudewater kan onder voorwaarden instemmen met de voorliggende ontwerpbegroting 2022. Wel is bekend dat de andere deelnemende gemeenten, Ferm Werk aanvullende bezuinigingen hebben opgelegd. Deze zijn gedeeltelijk verwerkt in de ontwerpbegroting, maar raakt de gemeente Oudewater niet. Mocht dit bij de begrotingswijzing einde van het jaar wel zijn, zal duidelijk moeten worden gemaakt wat de impact is voor de gemeente Oudewater. Daarnaast verwacht de gemeente Oudewater dat Ferm Werk bij de begrotingswijzing aan het einde van het jaar, de cijfers en impact die de bestuursopdrachten hebben, beter kan duiden. Wat betekent dit voor onze inwoners, wat betekent dit voor Ferm Werk en wat betekent dit voor de deelnemende gemeenten. 3. Afzien van het indienen van een inhoudelijke zienswijze, omdat de ontwerpbegroting geen volledig realistisch beeld geeft. Het is niet zinvol een inhoudelijke zienswijze in te dienen op een ontwerpbegroting die later voor een deel vervangen wordt door een begrotingswijziging. Op de begrotingswijziging zal de raad wel een zinvolle zienswijze kunnen indienen. Voorafgaand aan de begrotingswijziging wordt uw raad in het najaar door middel van een informatiesessie geïnformeerd over de uitkomsten van de bestuursopdrachten.

Voordat de begrotingswijziging aan u wordt voorgelegd krijgt uw raad dus de gelegenheid om uw zienswijzen/gedachten hierover kenbaar te maken.

Kanttekeningen en risico's In samenspraak met Ferm Werk zal er onderzoek gedaan worden naar de invulling van de opgelegde bezuinigingen door de andere gemeenten. Het risico bestaat dat als alle bezuinigingen worden doorgevoerd, de continuïteit van Ferm Werk mogelijk in het geding komen.

Financiële gevolgen van verwerking lasten regeling in de gemeentelijke begroting De begrote bedragen voor 2022 worden na vaststelling van de ontwerpbegroting door het Algemeen Bestuur van Ferm Werk in de gemeentebegroting verwerkt. De geprognotiseerde gemeentelijke bijdrage voor 2022 bedraagt € 1.057.000,dit is een verhoging van € 121.000,- ten opzichte van de gemeentelijke begroting 2022. Dit zal ten laste komen van het begrotingssaldo. Deze verhoging wordt voornamelijk veroorzaakt door de stijging van het aantal uitkeringen voor levensonderhoud als gevolg van de coronacrisis. Begroot is voor Oudewater een gemiddeld aantal van 74 uitkeringen, Ferm Werk verwacht voor 2022 een toename van 22 uitkeringen, dit resulteert in 86K hogere kosten voor uitkeringen levensonderhoud (grote geldstroom), daarnaast is er sprake van loon- en prijsontwikkelingen (o.a. financiële verwerking harmonisering pensioenen, betreffende onderdeel vereenvoudiging governance) op de kleine geldstroom. De aangekondigde begrotingswijziging voor 2022 van Ferm Werk zal naar verwachting tot een aanpassing leiden.

Vervolgproces Het besluit van uw raad zal ter kennis aan het bestuur van Ferm Werk worden gebracht. Het Algemeen Bestuur van Ferm Werk zal dit betrekken bij het vaststellen van de ontwerpbegroting 2022-2025 op 30 september 2021 in de vergadering van het Algemeen Bestuur.

Na vaststelling van de ontwerpbegroting 2022-2025 wordt deze verzonden naar Gedeputeerde Staten van de provincie Utrecht. Gedeputeerde Staten heeft Ferm Werk uitstel verleend voor het indienen van de vastgestelde begroting 20222025. Uiterlijke datum is 16 oktober 2021. De raad wordt door middel van een informatiesessie geïnformeerd over de uitkomsten van de bestuursopdrachten, dit zal in Q4 plaatsvinden. In het laatste kwartaal van 2021 wordt door Ferm Werk een begrotingswijziging 2022 opgesteld. De raad zal in de gelegenheid worden gesteld een zienswijze te formuleren.

Bevoegdheid raad De bevoegdheid van de raad is vastgelegd in: Artikel 23 lid 4 Gemeenschappelijke regeling Ferm Werk Artikel 35 lid 3 Wet Gemeenschappelijke regelingen

Bijlagen Raadsbesluit: D/21/024956 Ontwerpbegroting 2022-2025 Ferm Werk: D/21/024985 Uitgaande brief zienswijze: D/21/025309