Raadsvoorstel 'Toetreding gemeente Oudewater tot U10'.pdf

Raadsvoorstel Opsteller Doggenaar, Reinard van Vergadering van Kenmerk Z/21/018167 / D/21/023848 Portefeuillehouder Danny de Vries Portefeuille Intergemeentelijke samenwerking Onderwerp Toetreding gemeente Oudewater tot U10

Inleiding In de provincie Utrecht zijn de volgende drie regionale samenwerkingsverbanden actief: Foodvalley, Regio Amersfoort en de U10. Op vier na, Oudewater, Montfoort, De Ronde Venen en Lopik, zijn alle gemeenten in de provincie Utrecht bij één van deze drie samenwerkingsverbanden aangesloten. In januari van dit jaar hebben afzonderlijk informele overleggen plaatsgevonden tussen een afvaardiging van de U10 en de colleges van bovengenoemde vier gemeenten over toetreding tot de netwerkorganisatie U10. Tijdens ons overleg met de U10 is gesproken over wat de regio voor Oudewater kan betekenen, wat Oudewater voor de regio kan betekenen en waar strategie en ambities uit elkaar lopen. De U10 heeft op basis van deze gesprekken aangegeven open te staan voor toetreding van de vier gemeenten. In daaropvolgende college- en raadsvergaderingen hebben de gemeenten Montfoort en De Ronde Venen eerder dit jaar besloten om respectievelijk per 1 juli en 1 mei 2021 tot de U10 toe te treden. De gemeente Lopik beraadt zich momenteel op een gemeentelijke herindeling en wil vooruitlopend op de besluitvorming over dit onderwerp geen besluit te nemen over deelname aan de netwerkorganisatie U10. De gemeente Oudewater staat momenteel voor de keus over toetreding tot de U10 of niet, waarbij wij (het college) voorstander zijn van toetreding.

Hoewel deelname formeel als een collegebevoegdheid kan worden gezien, is dit voor onze gemeente een dusdanig belangrijke ontwikkeling, dat wij hebben besloten om de raad te consulteren. Deelname aan de U10 is in onze ogen enkel aan de orde, wanneer u als raad deze deelname steunt. Wat is de U10? De U10 samenwerking is in 2015 ontstaan na afschaffing van de wettelijk verplichte samenwerking in de regio Utrecht (Bestuur Regio Utrecht - BRU). Doel van de samenwerking is het verkennen van gemeenschappelijke onderwerpen en belangen om op basis hiervan gemeenschappelijke ambities te formuleren en gezamenlijk activiteiten te ondernemen. Deze activiteiten lopen uiteen van eenvoudige afstemming van plannen tot samenwerking in projecten en gezamenlijke belangenbehartiging richting provincie en Rijk. De samenwerking is gestart vanuit de gedachte van een netwerksamenwerking tussen de colleges van burgemeester en wethouders van de Utrechtse gemeenten en is met name gericht op de werkvelden, economie, wonen, groen & landschap, energie(transitie), mobiliteit en diverse onderwerpen uit het sociaal domein. De samenwerking vindt plaats op basis van een bestuursconvenant (zie bijlage: D/21/024022), waarbij is afgesproken dat de gemeente Utrecht de menskracht levert voor het ondersteunende procesteam.

Alle deelnemende gemeenten dragen bij aan de uitvoering van het bestuursconvenant via bestuurlijke en ambtelijke inzet en betalen jaarlijks een deelnemersvergoeding. Inmiddels werken 12 gemeenten samen via de U10*, te weten: Bunnik, De Bilt, Houten, IJsselstein, Nieuwegein, Stichtse Vecht, Utrecht, Utrechtse Heuvelrug, Vijfheerenlanden, Wij bij Duurstede, Woerden en Zeist. Hoe wordt samengewerkt in de U10? De U10 samenwerking fungeert als een netwerkorganisatie waarbij de samenwerking met name plaatsvindt via de zogenaamde U10-bestuurstafels. De bestuurstafels zijn gevormd rondom de integrale thema's die belangrijk zijn in de U10-regio, te weten: Gezonde woon- en leefomgeving, Economische positionering, Gezonde en inclusieve regio, Duurzame bereikbaarheid, Groen en landschap en Klimaatneutrale regio. Vanuit de deelnemende gemeenten wordt aan de bestuurstafels deelgenomen door de portefeuillehouders. De U10 samenwerking houdt niet in, dat alle U10gemeenten per se meedoen aan ieder onderwerp of project dat aan de bestuurstafels wordt besproken. Iedere gemeente

beslist zelf over deelname aan concrete projecten. Evenmin betekent de samenwerking dat gemeenten buiten de formele deelnemers, nooit mee mogen doen aan bestuurstafels of regionale projecten. Zo hebben wij zelf in het afgelopen jaar ook in het Ruimtelijk Economisch Perspectief en Programma (REP) geparticipeerd, terwijl wij formeel nog geen lid zijn. In het aan dit raadsvoorstel toegevoegde bestuursconvenant is nader toegelicht hoe de U10 functioneert en welke rol en functie de verschillende gremia van de U10 hebben. *De U10 wordt beschouwd als een merknaam. De 10 staat dus niet voor het aantal deelnemende gemeenten. Een uitbreiding van het aantal deelnemers leidt dus niet tot een naamaanpassing, hoewel in documentatie over het REP soms ook wordt gesproken over de U16.

De raad besluit 1. In te stemmen met het voorgenomen besluit van het college van 15 juni 2021 om toe te treden tot de netwerkorganisatie U10 en het onlosmakelijk daarmee verbonden mobiliteitsconvenant. 2. Akkoord te gaan met de lidmaatschapsbijdrage U10 voor het tweede halfjaar 2021 van € 7.096,60 en deze mee te nemen in de najaarsrapportage 2021 en de jaarlijkse lidmaatschapsbijdrage aan de U10 van € 14.193,20, die jaarlijks wordt geïndexeerd, structureel te verwerken in de begroting 2022-2025. 3. Akkoord te gaan met het voorstel om het budget van € 23.000 voor strategische ambtelijke advisering voor het jaar 2021 incidenteel te dekken uit budget investeringsambities 2021. 4. Bij de U10 een formeel verzoek tot toetreding in te dienen met als uitgangspunt, dat de gemeente Oudewater met terugwerkende kracht per 1 juli 2021 toetreedt.

De bevoegdheid van de raad komt voort uit de volgende wet- en/of regelgeving Artikel 147 tweede lid jo. artikel 108 Gemeentewet.

Beoogd effect Het doel van toetreding tot de U10 is om de positie van de gemeente Oudewater in de netwerkorganisatie te formaliseren en op deze manier de belangen van onze inwoners en bedrijven beter te behartigen in de regio én richting provincie en Rijk.

Argumenten 1.1 Toetreding is van belang voor het realiseren van lokale opgaven Toetreden is van belang, omdat meedoen bijdraagt aan het vormen van een sterke en aantrekkelijke regio. Actief meedoen en meedenken over de regio is daarbij niet alleen van belang voor de regio, maar ook voor de gemeente Oudewater. Opgaven verbonden aan onderwerpen zoals woningbouw, de arbeidsmarkt en mobiliteit beperken zich nu eenmaal niet tot de gemeentegrenzen. Door af te stemmen en samen te werken op regionaal niveau kunnen lokale ambities gemakkelijker worden verwezenlijkt dan wanneer wij dit niet doen. 1.2 Deelname aan de U10 verbetert onze onderhandelingspositie richting provincie en Rijk Door op regionaal niveau gezamenlijk op te trekken, verbeteren wij onze onderhandelingspositie richting provincie en Rijk. Provinice en Rijk doen steeds vaker zaken met regio's in plaats van individuele gemeenten. Een constructie waarin dit tot uiting komt zijn de Regio Deals, waarin het Rijk veel geld investeert. Een ander voorbeeld is de Woondeal, waaruit later ook de U10 flexpool woningbouw is voortgekomen, en het Rijk en de provincie Utrecht gezamenlijk meer dan € 4 miljoen hebben geïnvesteerd. De regio wordt door de provincie en, met name, het Rijk nu eenmaal als een logischere gesprekspartner gezien dan een individuele, relatief kleine gemeente.

1.3 Op diverse gebieden werken we al samen met de U10 Regionale samenwerking via de netwerkorganisatie U10 is voor de gemeente Oudewater niet nieuw. Op dit moment werken wij, al dan niet verplicht, in trajecten voor het Ruimtelijk Economisch Perspectief en Programma (REP), de Regionale Energiestrategie (RES) en de regionale huisvestingsverordening al samen met de netwerkorganisatie U10.

Daarnaast nemen wij sinds de start van het REP-traject als aspirantlid deel aan de bestuurstafels van de U10. 1.4 De provincie beschouwt de U10 als gesprekspartner voor regionale afstemming Los van onze onderhandelingspositie en daarmee gemoeide belangenbehartiging stelt de provincie voor een aantal zaken regionale afstemming verplicht. Een voorbeeld hiervan is het regionale programma wonen en werken. De provincie beschouwt Oudewater dan als onderdeel van de U10 en ziet de U10 als orgaan waar de afstemming moet plaatsvinden. 3.1 Strategische ondersteuning draagt bij aan verwezenlijken van ambities In de aanbiedingsbrief bij de begroting stond het volgende opgenomen: "Om de investeringsambities (verder) in te kunnen vullen, willen wij binnen de begroting 2021 en volgende een bedrag van 108.000,-- opnemen om structurele lasten te dekken. De dekking van dit bedrag is het schrappen van het zogenaamde budget UVO-DVO. Dat budget betreft structurele vrije (vacature-) ruimte binnen de begroting waarmee tussentijdse meerwerkgesprekken konden worden afgevangen. Mochten wij voor dit soort zaken toch budget noodzakelijk achten, zullen wij u raad hiervoor een apart voorstel doen.

Deze ruimte komt bovenop de al gereserveerde bedragen en de geprognosticeerde begrotingsoverschotten." In 2021 zijn er nog geen lasten ten koste van het budget "Dekking structurele lasten" (investeringsambities) gebracht. Wij stellen voor om € 23.000,- voor strategische ambtelijke ondersteuning te dekken uit het potje “Dekking structurele lasten” € 108.250, in 2021. Voor 2021 wordt het budget incidenteel beschikbaar gesteld en in het kader van de toetreding zal een bestuurlijk gesprek gevoerd worden tussen Oudewater en Woerden over inzet van ondersteuning op de U10 bestuurlijke tafels. De strategische ambtelijke advisering is onder andere ingezet op de dossiers: toetreding U10, Regionale Woonprogrammering, REP en IRP advisering, zienswijzen POVI. De gewenste strategische ondersteuning draagt bij aan het verwezenlijken van de ambities, maar is geen investering zoals bedoeld. Daarom doen wij hierbij het voorstel om de kosten voor strategische ondersteuning eenmalig te dekken vanuit dit budget.

Kanttekeningen 1.1 Samenwerken is een proces van geven en nemen Samenwerken is een proces van geven en nemen. Hierbij wordt continu gezocht naar de juiste balans, waarbij de regio als geheel én de aangesloten gemeenten profiteren. Net als bij alle andere vormen van samenwerking is het van tijd tot tijd nodig om op onderwerpen compromissen te sluiten, waarbij niet altijd de volledige inbreng van een specifieke deelnemer volledig kan worden gehonoreerd. Dit geldt voor Oudewater en alle andere deelnemers aan de U10samenwerking. 1.2 Toetreden vraagt bestuurlijke en ambtelijke inspanning. Een besluit tot toetreden betekent dat de gemeente Oudewater zich zowel bestuurlijk als ambtelijk actief gaat inzetten in de netwerkorganisatie U10. Deze inzet zal plaatsvinden vanuit de huidige formatie. Qua tijdsbesteding wordt bij het opstellen van beleid en de omgang met opgaven nu al vaak rekening gehouden met de regio. Het afstemmen binnen de U10 levert hier een bijdrage aan en biedt soms kansen om samen 'het wiel uit te vinden' in plaats van individueel. Hierdoor kunnen schaalvoordelen ontstaan. Daarnaast kunnen wij op onderdelen profiteren van het feit dat de gemeente Woerden ook deelneemt aan de U10-samenwerking. Toetreden tot U10 zou dus geen ‘extra’ werk moeten opleveren. Vanuit deze gedachte gaan we niet uit van extra ambtelijke inzet vanwege de toetreding tot de U10.

Financiën Voor de deelname aan de U10 betaalt iedere gemeente per inwoner een bijdrage van € 1,10 per jaar. Daarnaast is deelname aan het mobiliteitsconvenant verplicht bij toetreding tot de U10. De kosten van het mobiliteitsconvenant bedragen € 0,30 per inwoner per jaar. Zowel de lidmaatschapsbijdrage als de bijdrage aan het mobiliteitsconvenant worden jaarlijks, op basis van een mixpercentage van 70 procent loonindex en 30 procent prijsindex, geïndexeerd. De jaarlijkse kosten voor deelname aan de U10 bedragen op basis van het tarief van de huidige jaargang: Deelname U10: € 1,10 x 10.138 inwoners = € 11.151,80 Deelname mobiliteitsconvenant: € 0,30 x 10.138 inwoners = € 3.041,40 Totale kosten: € 1,40 x 10.138 = € 14.193,20 De kosten voor 2021 (vanaf 1 juli 2021) worden in de najaarsrapportage opgevoerd. Het betreft hier de helft van de bovengenoemde jaarlijkse bijdrage: 1/2 x 14.193,20 = € 7.096,60. Oudewater neemt immers enkel de tweede helft van 2021 deel aan de U10. De kosten voor 2022 en de daarop volgende jaren worden in de programmabegroting 2022-2025

opgevoerd.

Uitvoering Indien de raad instemt met dit voorstel, wordt een formeel verzoek tot toetreding bij de U10 ingediend. Het uitgangspunt is dat toetreding met terugwerkende kracht op 1 juli plaatsvindt, zodat wij tegelijkertijd met de gemeente Montfoort toetreden tot de U10.

Communicatie Na instemming met het voorstel zullen wij de netwerkorganisatie U10 per e-mail verzoeken om toetreding.

Samenhang met eerdere besluitvorming Raadsinformatiebrief U10 Governance (19R.01047).

Bijlagen 1. Raadsbesluit geregistreerd onder: D/21/024354 2. Bestuursconvenant samenwerking U10 gemeenten (D/21/024022)