Document · PDF

Kadernota 2026 RAAD.pdf

Gemeenteraad 10 juli 2025, gemeente OudewaterBij agendapunt: 18: Raadsvoorstel Kadernota 2026 Oudewater (185648)8.034 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Kadernota 2026 - 2029

INHOUDSOPGAVE Kadernota 2026 - 2029...............................................................................................1 Inhoudsopgave ..........................................................................................................3 Inleiding ...................................................................................................................4 Onvermijdelijke ontwikkelingen ...................................................................................6 Investeringen in balans - Investeringsplanning .............................................................11 Verhoging inkomsten – Bezuinigingen .........................................................................15 Uitgangspunten voor opstellen begroting .....................................................................18 Risico’s en aandachtspunten ......................................................................................20 Bijlagen ..................................................................................................................21 Afgewezen zaken Kadernota ......................................................................................21 Bezuinigingen niet akkoord ........................................................................................21

INLEIDING Voor u ligt de nu Kadernota 2026-2029. Op 7 november jl. is de Programmabegroting 2025-2028 door uw raad vastgesteld met een structureel tekort vanaf 2026 van circa 1 miljoen. In de Voorjaarsrapportage 2025 zijn er nog steeds tekorten voor deze jaren. De uitkomst uit de Voorjaarsrapportage 2025 is de start van deze Kadernota. Gelet op de meerjarige tekorten is er begin dit jaar een bezuinigingsoperatie gestart. In een raadsinformatiebrief (D/24/164734) hebben wij u geïnformeerd over dit bezuinigingstraject voor het opstellen van de Programmabegroting 2026-2029. In deze Kadernota bieden wij u een pakket maatregelen aan om te komen tot een sluitende begroting voor 2026 en een begroting 2027 met een klein tekort. Hierbij is ook onze inzet om voor de jaren 2028 en 2029 te komen tot een acceptabel - oplosbaar tekort. Ook is er in deze Kadernota invulling gegeven aan de door uw raad aangenomen motie "Rustig aan" (M124). In de motie wordt opgeroepen eerst te kijken naar temporiseren van investeringen, voordat bezuinigingen en lastenverzwaringen overwogen worden. Daarom hebben wij het traject "Investeringen in balans" gestart. Dit naar aanleiding van de jaarlijkse boeggolf aan investeringen die worden doorgeschoven, de hoogte van de schuldquote en de capaciteit van de organisatie.

Ook zou het college nog terugkomen bij de Kadernota op het fietsplan (T-923) en de reserve wegen (M127). U ontvangt een raadsinformatiebrief waarin de maatregelen en de kosten worden opgesomd. In de raadsinformatiebrief is een totale lijst gemaakt waarbij onderscheid is gemaakt tussen voltooid, in onderzoek en uitvoeringsgereed. In deze Kadernota wordt voorgesteld om een nader onderzoek te doen om de komende maatregelen inzichtelijk te maken. Verder hebben wij wel enkele fietsmaatregelen opgenomen waar dekking voor was / is gevonden. Het inzichtelijk maken van de kosten voor het onderhoud van Wegen is niet gelukt. Wel wordt er, omdat er investeringen worden getemporiseerd of geschrapt bij het opstellen van de begroting gekeken om een dotatie aan de reserve wegen te doen om het risico te verkleinen. Daarnaast is in de voorjaarsrapportage een onderzoek opgenomen om de kosten inzichtelijk te maken. Het college heeft via de IJsselbode een oproep gedaan om mee te denken over de bezuinigingen. Men kon langskomen op een middag/avond en schriftelijk reageren. Via beide kanalen is een aantal reacties binnen gekomen. Het idee was om ook via de participatietool de inwoners gelegenheid te geven hun voorkeur aan te geven welke maatregelen wel en welke niet op steun konden rekenen.

Omdat de inventarisatie van het totaal aan bezuinigingen zo weinig opleverde zodat er geen echte keuze mogelijk was heeft dat onderdeel geen doorgang gevonden. Alle mensen die gereageerd hebben, hebben persoonlijk bericht gehad wat er met hun voorstellen is gedaan in de Kadernota. In de Kadernota is tevens rekening gehouden met de te verwachten hogere bijdrage aan Woerden als gevolg van de nieuwe dienstverleningsovereenkomst (DVO) (1.060K), alsmede het vervallen van de bijdrage van 138K die Oudewater van Woerden vanuit het verleden ontvangt. Bij de dekking van de verhoogde bijdrage hebben wij gekozen voor een ingroeimodel om met één stap van € 250.000 toe te groeien naar het bedrag dat voortvloeit uit de voorgestelde methodiek. Tegenover de verhoogde bijdrage DVO staan ook al dekkingsbronnen (643K) die al op diverse programma's in de begroting van Oudewater waren verwerkt. Als laatste is er een PM post opgenomen, omdat er op dit moment nog zaken worden uitgezocht die kunnen leiden tot een andere bijdrage. In de Kadernota is nog geen rekening gehouden met de uitkomsten van de meicirculaire. Wel hebben wij de verwachte en ingeschatte hogere inkomsten van het Rijk in deze Kadernota opgenomen. Dit op basis van de Voorjaarsnota van het Rijk. De meicirculaire moet hierover definitieve duidelijkheid gegeven.

De algemene uitkering uit het Gemeentefonds is onze grootste inkomstenbron, die schommelt qua hoogte. Het is daarom goed dat de AR wordt aangevuld om mogelijk tegenvallers weer enigszins op te kunnen vangen en risico's af te dekken. Gelet op de Oudewaterse financiële situatie denken wij met bovenstaande maatregelen een passende Kadernota aan te bieden, waarin Oudewater goed voorbereid is voor de komende jaren. Rekening houdend met de financiële uitkomsten van het bovenstaande ontstaat het volgende totaaloverzicht: 4

Nr. Omschrijving

2026

2027

2028

2029

-569.770

-762.492

-730.578

-439.000

-205.330

-102.830

-280.299

-374.697

-477.622

-1.008.770

-1.248.121

-1.208.105

-1.311.030

Saldo Voorjaarsrapportage 2025 Onvermijdelijke ontwikkelingen:

Kadernota 2026 (exploitatie)

Kadernota extra lasten alle (vervangins-) investeringen Saldo na aanvragen Kadernota 20 26 (voor bezuinigingen) Effecten nieuwe DVO:

Aanpassing bijdrage nieuwe DVO

-810.000

-1.060.000

Vervallen bijdrage van Woerden aan Oudewater

-138.000

Dekking al opgenomen in Begroting 2026 e.v.

642.540

Nog uit te zoeken zaken m.b.t. nieuwe DVO

-1.314.230

-1.803.581

-1.763.565

-1.866.490

Saldo na aanvragen KN26 + DVO (voor bezuinigingen) Verhoging inkomsten - bezuinigingen: 8.

Inschatting uitkomsten Voorjaarsnota Rijk

656.000

5.000

Verhoging inkomsten

204.000

294.000

10. Stoppen/schrappen investeringen (rood)

6.513

143.812

271.372

371.837

11. Bezuinigingen zijnde lucht in de begroting

422.168

12. Bezuinigingen zijnde beleidsmatige keuzes

85.600

129.600

60.051

-158.001

-641.425

-643.885

60.051

-158.001

-641.425

-643.885

Saldo na verhoging inkomsten - bezuinigingen Maatregelen te nemen bij overschot of tekort: 13. Storting in Bestemmingsreserve Wegen 14. Inzet Algemene Reserve 15. Verhoging OZB Eindtotaal na verhoging inkomsten en bezuinigingen

Nummer 1 Voorjaarsrapportage 2025 Hierbij wordt verwezen naar de Voorjaarsrapportage 2025 die aan uw raad is aangeboden voor de vergadering van 10 juli 2025. Nummers 2 -3 -10 Onvermijdelijke ontwikkelingen Verwezen wordt naar de onderdelen "Onvermijdelijke ontwikkelingen" en Investeringen in balans Investeringsplanning" van deze Kadernota. Nummers 4 tot en met 7 Dienstverleningsovereenkomst Hiervoor wordt verwezen naar de inleiding boven de tabel. Nummers 8 - 9 - 11 - 12 Verhoging inkomsten en bezuinigingen Wij verwijzen hiervoor naar het onderdeel "Verhoging inkomsten - bezuinigingen" van deze Kadernota. Nummers 13 tot en met 15 Met de bij deze nummers genoemde onderwerpen kan het saldo worden beïnvloed. Als er een overschot is stellen wij voor deze te stoten in de bestemmingsreserve wegen, die dan als dekking kan dienen voor het onderhoud van de investeringen in wegen die wij hebben geschrapt. Dit om de veiligheid te kunnen blijven garanderen. Onder het kopje "Investeringen in balans - planning" van deze Kadernota wordt dit verder toegelicht. Ook is een keuze om tekorten in meerjarenperspectief te dekken uit de algemene reserve, dan wel een verhoging van de OZB.

ONVERMIJDELIJKE ONTWIKKELINGEN

Op basis van de Voorjaarsrapportage 2025 is er voor de jaren 2026 tot en met 2029 sprake van forse tekorten. Hierom hebben wij dan ook kritisch gekeken naar de onvermijdelijke ontwikkelingen. Degene waarvan wij voorstellen deze te honoreren staan opgenoemd in onderstaande tabel. Degene die wij hebben afgewezen staan in de bijlage "Afgewezen zaken Kadernota"' die bij deze Kadernota is gevoegd. Nr. Omschrijving

2026

2027

-569.770

-762.492

1. Natuurherstelwet

-20.000

-20.000 -20.000 -20.000

2. Inwerkprogramma nieuwe gemeenteraad

-15.000

3. Hardware en sofware licenties nieuwe gemeenteraad

-25.000

-6.000

4. Dienstverlening gemeente

-12.000

-12.000 -12.000 -12.000

5. Formatiekosten eigenaar DVO/SOK Oudewater-Woerden

-52.500

-136.487

103.325 105.785

Saldo Voorjaarsrapportage 2025

6. Extra lasten extra (vervangings-) investeringen

2028

2029

730.578 730.578

7. Landelijk gebied

-39.500

8. Fietsbeleidsplan

-50.000

9. Verkeersplannen centrum Oudewater

-25.000

-330

10. Onderhoud terrein Stadserf

-100.000

11. Herijking IBOR

-50.000

12. Maatregelen, meekoppelkansen, impuls ecologisch maaibeheer biodiversiteit en actiegericht "Groen moet je doen".

-50.000

-25.000 -25.000 -25.000

Totaal

-39.500 -39.500 -39.500

1.008.770 1.104.309 936.733 939.193

1. Natuurherstelwet a. In juni 2024 is de natuurherstelwet aangenomen. Kortgezegd komt de wet (artikel 8) erop neer dat een lidstaat per 2024 geen afname in stedelijk groen en stedelijke boomkroonbedekking meer mag hebben. Omdat het over stedelijk groen gaat is het zeer aannemelijk dat de komende jaar/ jaren dit vanuit het Rijk (via provincie) dit zal worden doorgelegd aan de gemeentes. Vanaf 2031 moeten gemeenten een "bevredigend niveau" laten zien en onderbouwen in toename van stedelijk groen en boomkroonvolume. b. Het is nu noodzakelijk om de koers uit te zetten en te werken naar een groener Oudewater. In 2026 zal vooral de data en prognose kaarten moeten worden opgezet. c. Als we in 2026 niets doen, en uitsluitend in stand houden wat er is zal naar mate 2031 dichter bij komt, meer werk moeten worden verzet en mogelijk door capaciteitsgebrek inhuur moeten worden ingezet. d. De wetgeving is in juni 2024 aangenomen en daarmee deels onvoorzien. De te maken kosten zijn onvermijdbaar wegens wetgeving die in juni 2024 is aangenomen. Uitstel leidt tot verschuiving en oplossing van de te maken kosten in de toekomst. Door vroegtijdig voor te bereiden kunnen middelen gematigd worden ingezet, waarbij we daarna voortvarend maar op een gepaste manier aan de slag kunnen. 2. Inwerkprogramma nieuwe gemeenteraad Is 4 jaar geleden niet begroot, is onvermijdelijke uitgave. 3.

Hardware en sofware licenties nieuwe gemeenteraad Is 4 jaar geleden niet begroot, is onvermijdelijke uitgave.

4. Dienstverlening gemeente Naar verwachting stellen beide gemeenteraden in mei/juni het nieuwe dienstverleningskader vast met richtlijnen voor de dienstverlening van de hele organisatie. Alleen een kader op papier maakt dit nog geen werkelijkheid, daarvoor is borging nodig en het meten van de voortgang. Hiervoor is met de portefeuillehouders en de gemeentesecretarissen besproken dit mee te nemen in de Kadernota's 20262029. Bij het dienstverleningskader is een implementatieadvies opgesteld waarbij is gekeken naar wat er minimaal nodig is om het kader de komende jaren te kunnen implementeren en de kwaliteit vast te houden. Dat betreft een strategisch adviseur voor 24 uur per week en een budget van €12.000,- voor tweejaarlijkse herhaling van het tevredenheidsonderzoek, voor aanvullende evaluaties en scholing. In de herijking van de organisatiestructuur komen de taakgebieden van gebiedsgericht werken, participatie en dienstverlening samen. Daarbij wordt gezocht naar een efficiencyslag en wordt gekeken of het mogelijk is een deel van deze nieuwe dienstverleningstaken daarbinnen op te vangen. Dat onderzoek moet nog plaatsvinden. Op basis van een eerste schatting gaan we ervan uit dat 8 uur daarmee gedekt kan worden. Daarmee moet nog 16 uur per week aangevuld worden, dat komt neer op €50.000,-.

Dit wordt verdeeld tussen Oudewater en Woerden conform de DVO-verdeling (5/6e voor Woerden en 1/6e voor Oudewater). Daarnaast is het budget van €12.000,- per jaar nodig. Daarbij gaan we uit van een verdeling van 2/3e voor Woerden en 1/3e voor Oudewater omdat ongeveer de helft van dit budget bedoeld is voor het tevredenheidsonderzoek waarvoor de kosten voor beide gemeenten gelijk zijn. Daarmee komt het totaal neer op €50.000,- structureel per jaar in Woerden en €12.000,- per jaar structureel in Oudewater. 5. Formatiekosten eigenaar DVO/SOK Oudewater-Woerden Om de invoering en monitoring van de nieuwe DVO/SOK te kunnen waarborgen is een tijdelijke (2026 en 2027) FTE noodzakelijk. De kosten worden door Woerden en Oudewater (50/50) gedeeld. 6. Extra lasten extra (vervangings-) investeringen Dit betreffen de extra lasten van de (vervangings-) investeringen die zijn opgenomen in de investeringsplanning van deze Kadernota, zoals verwerkt in onderstaande tabel. Voor de lastendruk hebben wij gekeken naar alle investeringen en reeds opgenomen stelposten. 7. Landelijk gebied a. De gemeente moet meedoen met de transitie-opgaven landelijk gebied. b. Het is noodzakelijk omdat de impact en urgentie van de opgaven groot is. c. Als we niets doen, dan wordt het moeilijker om te sturen op de gewenste ontwikkelingen in het buitengebied. d.

Onvermijdelijk: vanwege de opgaven landelijk gebied van Europa, Rijk, provincie en waterschappen. Onvoorzien: We weten niet precies hoe beleid van andere overheden uitpakt voor onze ondernemers, landschap en gemeente. Onuitstelbaar: we krijgen veel aanvragen van boeren die zoeken naar perspectief en ook veel bestuurlijke overleggen waar wij positie worden gevraagd in te nemen. 8. Fietsbeleidsplan Voor het uitvoeren van het vastgestelde fietsbeleidsplan is nader onderzoek nodig, om de kosten beter in te kunnen inschatten. Hierover ontvangt u voor de raadsvergadering van 10 juli 225 een raadsinformatiebrief. Wordt het nadere onderzoek niet gedaan dan leidt dit tot vertraging in de uitvoering van het fietsbeleidsplan. Ook is het een grote politieke wens om aan de slag te gaan met de uitvoering van het fietsbeleidsplan. 9. Verkeersplannen centrum Oudewater a. De gemeente wil investeren in een plan om het uitvoeren van veilige wegafsluitingen bij evenementen in de binnenstad van Oudewater betaalbaarder te kunnen maken. Het plan beoogt het onderbrengen van de uitvoering van verkeersplannen bij de gemeente en evenementenorganisatoren, in plaats van bij een gespecialiseerde externe partij. b. Het uitvoeren van het plan is wenselijk omdat verkeersplannen van gespecialiseerde partijen zeer kostbaar zijn. Deze kosten drukken op de diverse evenementen.

Akkoord gaan met dit plan geeft de evenementen betere financiële beweegruimte. Dat leidt tot betere vitaliteit van de stad. Als gemeente hebben we een verantwoordelijkheid voor de openbare orde en veiligheid, en daarmee voor correcte en

veilige wegafsluitingen (en omleidingen). Als gemeente hebben we een verantwoordelijkheid om evenementen te ondersteunen bij dit soort essentiële veiligheidszaken. De gemeente Oudewater subsidieert de evenementen momenteel zeer minimaal, maar ondersteuning van evenementen is in dit geval belangrijk om de enthousiaste vrijwilligers in de gemeenschap te behouden. c. Als we niets doen, moeten de evenementen zelf voor deze verkeersplannen van een externe partij betalen. Mogelijk komen evenementen hierdoor in financieel zwaar weer. d. Het uitvoeren van dit plan is Onvoorzienbaar: Oudewater moet mee in de landelijke ontwikkelingen, maar de kosten om evenementen te organiseren worden steeds hoger. Het plan is Onvermijdbaar: Er moet voldaan worden aan geldende wet- en regelgeving en het uitvoeren van dit project is van politiek belang voor het behoud van de evenementen. Het uitvoeren van dit plan is onuitstelbaar. Het niet uitvoeren van dit project, leidt per direct tot grote extra kosten bij de diverse evenementen in de binnenstad van Oudewater. 10. Onderhoud terrein Stadserf Aanpakken achterstallig onderhoud en update beveiliging. 11. Herijking IBOR Inzet externe advisering voor uitvoeren van herijking IBOR. Net als partnergemeente Woerden. 12. Maatregelen, meekoppelkansen, impuls ecologisch maaibeheer biodiversiteit en actiegericht "Groen moet je doen".

Het is voor zowel de kosten als voor de inwoner gunstig om maatregelen voor het bevorderen van de biodiversiteit te koppelen aan andere lopende projecten. Om dit mogelijk te maken is geld nodig om deze meerwaarde te bekostigen. Met dit bedrag kunnen we meerdere aanleg- en renovatie projecten voorzien van advies en de uitvoering bekostigen. Ook is een deel ervan bestemd om knelpunten op te lossen voor ecologie en biodiversiteit. Ecologisch maaibeheer is doeltreffend, maar duurder dan het traditionele maaibeheer. Met een extra bedrag voor maaibeheer kunnen we op de stukken waar dat het effectiefst is, inzetten op ecologisch maaibeheer. Voorstel voor een pilotjaar. Eind 2025 ligt er een omgevingsprogramma voor Groen moet je doen. De raad heeft in 2025 geld beschikbaar gesteld om dit plan op te stellen. In dit plan zijn gemeentelijke doelen uitgewerkt in gemeentelijke en wijk doelen. De doelen zijn smart gemaakt en zetten daarmee koers voor een gezondere leefomgeving. Om deze doelen daadwerkelijk buiten ook te gaan realiseren is er budget nodig. Op het moment van indienen van de kadernota 2026 is het omgevingsprogramma Groen moet je doen nog niet af. Gekeken moet worden hoe bovenstaande zaken kunnen worden opgepakt binnen het nu opgenomen taakstellende budget.

Investeringsplanning 2026-2029 In onderstaande tabel zijn de (vervangings-) investeringen opgenomen voor de jaren 2026 tot en met 2029. De kapitaalasten van de investeringen voor 2026 worden direct verwerkt in de op te stellen begroting 2026-2026. Hierbij gaan wij nog kijken om de investeringen gefaseerd op te nemen om zo de lasten en de werkdruk beter te spreiden en een boeggolf te voorkomen. De investeringsplanning wordt als bijlage opgenomen in de Programmabegroting 2026-2029.

Meerjarenontwikkelingen 2026-2029 Rente

OMSCHRIJVING JAARSCHIJF 2026

3,00% Afschr.

2026

Investering Afschr.

2026

2027

2028

2029

2027

2028

2029

Masterplan binnenstad tranche 2026 bovengronds

207.000

11.385

11.230

11.075

Vervanging beplanting

35.000

2.800

2.748

2.695

Herinrichting speelplek Marlijnpad 2026

33.000

3.740

3.658

3.575

Speelplek Biezenwal opknappen

10.000

1.133

1.108

1.083

Nieuwe: Reconstructie Brede Dijk: uitvoeringskrediet fase 5

1.763.100

96.971

95.648

94.326

Reconstructie Brede Dijk: vervangen OVL-kabel restant

305.250

16.789

16.560

16.331

Aanvullend krediet Rotondes Brede Dijk - Vierbergenweg

438.078

30.665

30.140

29.614

Bomen 2026

50.000

2.750

2.713

2.675

166.233

163.803

161.374

2026

2027

2028

2029

Totaal jaarschijf 2026 OMSCHRIJVING JAARSCHIJF 2027

2.841.428 Investering Afschr.

Nieuwe: Bomen 2027

50.000

2.750

2.713

Vervanging beplanting

35.000

2.800

2.748

Vervanging voetbaldoelen (door stalen doelen met spijlen)

15.000

1.700

1.663

Totaal jaarschijf 2027

100.000

7.123

OMSCHRIJVING JAARSCHIJF 2028 Speelvoorzieningen 2028

Investering Afschr. 20.000

50.000

7.250

2026

2027

2028

2029 2.267

Nieuwe: Bomen 2028 Totaal jaarschijf 2028

70.000

OMSCHRIJVING JAARSCHIJF 2029

Investering Afschr.

Bomen 2029

50.000

Totaal jaarschijf 2029

50.000

2.750 0

5.017

2026

2027

2028

2029

Meerjaren ontwikkelingen 2026-2029 gemeente Oudewater VERVANGINGSPLAN RIOLERING OMSCHRIJVING JAARSCHIJF 2026

2027

2028

2029

2.644.650

145.456

143.472

141.489

Vervanging vrijvervalriolering 2026

320.000

17.600

17.360

17.120

Gemalen elektronische deel

100.000

9.667

9.467

9.267

Duikers en NVO

50.000

2.750

2.713

2.675

175.472

173.011

170.550

2026

2027

Reconstructie Brede Dijk: uitvoeringskrediet fase 5 (riolering)

Totaal jaarschijf 2026 OMSCHRIJVING JAARSCHIJF 2027

Investering

3.114.650 Investering

Vervanging vrijvervalriolering 2027

120.000

Totaal jaarschijf 2027

120.000

OMSCHRIJVING JAARSCHIJF 2028

2026

Investering

2028

2029

6.600

6.510 6.510

6.600

2026

2027

2028

2029

Vervanging vrijvervalriolering 2028

120.000

Gemalen elektronische deel

100.000

9.667

Drukriolering electronische deel 2028

190.000

18.367

Totaal jaarschijf 2028

410.000

6.600

34.633

Meerjarenontwikkelingen 2026-2029 OMSCHRIJVING JAARSCHIJF 2029

Investering

Vervanging vrijvervalriolering 2029

120.000

Gemalen elektronische deel

100.000

Drukriolering electronische deel 2029

190.000

Totaal jaarschijf 2029

410.000

2026

2027

2028

2029

Meerjaren ontwikkelingen 2026-2029 gemeente Oudewater VERVANGINGSPLAN AFVAL EN REINIGING OMSCHRIJVING JAARSCHIJF 2026

Investering

Huisvuilvrachtauto smalspoor (afschrijving 8 jaar)

350.000

Totaal jaarschijf 2026

350.000

2026

2027

2028

2029

49.860

2026

2027

OMSCHRIJVING JAARSCHIJF 2027

Investering

Ondergrondse containers vervanging

250.000

GFT containers (cocons)

130.000

Totaal jaarschijf 2027

380.000

Investering

2026

OMSCHRIJVING JAARSCHIJF 2028

Totaal jaarschijf 2028 OMSCHRIJVING JAARSCHIJF 2029

Investering

Ondergrondse containers vervanging

250.000

GFT containers (cocons)

130.000

Totaal jaarschijf 2029

380.000

2028

2029

29.308

15.240

44.548

2027

2028

2029

2026

2027

2028

2029

INVESTERINGEN IN BALANS - INVESTERINGSPLANNING In de motie "Rustig aan" wordt opgeroepen eerst te kijken naar temporiseren van investeringen, voordat bezuinigingen en lastenverzwaringen overwogen worden. Het temporiseren en schrappen van investeringen heeft ook een positief effect op de schuldquote en de capaciteit die de organisatie moet leveren. De schuldquote is nog aan de (te) hoge kant en een punt van aandacht. Bij vaststelling van de jaarrekening 2024 was deze 71%. Dit is een flink stuk lager dan bij de begroting (181%) werd verwacht. Reden is dat investeringen qua uitvoering te optimistisch worden ingeschat en er dus jaarlijks sprake is van het doorschuiven van investeringen (de zogenaamde boeggolf). In de Financiële verordening 2023 is voor de netto schuldquote een streefwaarde van 90% opgenomen. Tevens gelden de signaleringswaarden >90% en >130%. De netto schuldquote opgenomen in de begroting 2025-2028 was voor 2026 is 150%. Om de schuldquote naar beneden te krijgen moeten investeringen beter worden ingepland om een jaarlijkse boeggolf (doorschuiven van investeringen naar het volgende jaar) te voorkomen en moeten er investeringen worden geschrapt. In de bijlage "Totaal investeringsoverzicht" hebben wij alle (reeds verstrekte en de bij Voorjaarsrapportage 2025 en Kadernota 2026 gevraagde kredieten) investeringen opgenomen om een complete nieuwe afweging te maken.

Aan de investeringen hebben ook een kleur gegeven. Groen staat voor doorgaan, oranje voor later in de tijd plannen/gefaseerd opnemen en rood voor het schrappen van deze investering. Als alle "groene" investeringen in 2026 worden uitgevoerd komt de schuldquote uit op 133%. De groene investeringen zijn inde investeringen die al in uitvoering zijn, die echt moeten gebeuren, of een logische afronding zijn van een project. Dit zijn onder andere de grote projecten "Masterplan binnenstad" en de "Reconstructie Brede Dijk". Bij de uitvoering van het Masterplan binnenstad hebben wij gekozen om zaken rond de "H" uit te voeren en de overige budgetten te schrappen. Hiervoor gaan we nog onderzoeken welk budget er nodig is om het noodzakelijk onderhoud te kunnen plegen. De reconstructie Brede Dijk willen wij ook uitvoeren tot en met fase 5, inclusief fietsveiligheid, omdat fase 5 de fases 1 tot en met 4 verbind en de totale reconstructie netjes afrond. Als de "oranje" ook in 2026 uitgevoerd gaan worden stijgt de schuldquote naar 154%. Onderdeel van de oranje investeringen zijn de investering in Tappersheul I en II. Bij deze investeringen gaan we onderzoeken om deze later kunnen oppakken of onderdeel kunnen laten zijn van de te vormen grondexploitatie "Tappersheul I-II-III". Ook willen we onderzoeken of er een investering noodzakelijk is, of dat onderhoud voldoende kan zijn.

Bij het opstellen van de begroting 2026-2029 gaan wij kijken om deze investeringen verder te faseren, zodat de schuldquote daalt. Bij de rode investeringen hebben wij investeringen geschrapt. Naast de reeds genoemde investeringen Masterplan binnenstad (tranche 2027 en 2028) hebben wij ook de investeringen van het ophogen van de Opweg en Diemerbroek geschrapt. Wel gaan wij onderzoeken welk onderhoud er aan deze wegen moet gebeuren omdat de veiligheid te kunnen garanderen. Voor dit onderzoek hebben we een bedrag van € 50.000 in de Voorjaarsrappportage 2025 opgenomen. Verder willen we, op het moment dat er bij het vaststellen van de begroting in november, het overschot storten in de reserve wegen om zo al een stuk dekking hebben voor de te verwachten uitgaven. Door de investeringen scherper in de tijd weg te zetten, met een reële planning zal de hoogte van de schuldquote dalen. Hiernaast moeten wij voldoen aan hetgeen in de Financiële verordening 2023 is opgenomen. Hierin staat: Bij het optreden van een begrotingswijziging waardoor er een overschrijding optreedt van de signaalwaarden 1 (90%) en/of 2 (130%) is een besluit van de raad vereist. Bij overschrijding van de signaalwaarde 2 (130%) is de raad voor besluitvorming in kennis gesteld op welke wijze is voldaan aan volgende voorwaarden: * De exploitatie is voor ieder jaar van de komende begrotingsperiode minimaal sluitend;

* In de meerjarenbegroting is binnen 3 jaar zicht op verbetering naar minimaal signaleringswaarde 2; * Het risicoprofiel van de leningenportefeuille en de relatie tussen de jaarlijkse investeringsomvang en het afschrijvingsvolume zijn evenwichtig. Bij het vaststellen van de Programmabegroting 2026-2029 geven wij aan of en hoe wij aan de voorwaarden kunnen voldoen. Op dit moment vinden wij, uit het oogpunt van "total cost off ownership" het belangrijk om toch investeringen uit te laten voeren voorbij de schuldgrenzen uit de financiële verordening. Dit omdat het werk in uitvoering is dan wel aansluit op eerdere fases van en investering. Hiermee worden nu kosten gemaakt, om hogere kosten in de toekomst te voorkomen. In onderstaande tabel zijn alle reeds verstrekt en aangevraagde investeringen opgenomen.

Totaal investeringsoverzicht

Omschrijving

Bedrag Restant Besluit

Duurzaamheid Stadhuis 2024(K)

245.256

Verduurzaming maatschappelijk vastgoed stadhuis 25(K)

123.007

Duurzaamheid Brandweerkazerne 2024(K) Hoenkoopsebrug (renovatie)(K)

118.375 3.450.826

IBOR kades en gemetselde bruggen bin.stad 2022(K)

-50.965

Masterplan binnenstad tranche 2021 bovengronds(K)

103.739

Verv. wegen Brede Dijk 2021(gefaseerd activeren)(K)

19.610

Masterplan binnenstad tr 2023 bovengronds Gasplein(K)

302.889

Vervanging gladheidsmeetstation 2023(K)

20.624

Verv. verharding Lange Linschoten (voorber.)2023(K)

101.365

Masterplan binnenstad tranche 2024 bovengr. Gaspl.(K)

1.292.012

Vervanging verharding Lange Linschoten (uitv) 2024(K)

3.550.000

Masterplan binnenstad tranche 2025 bovengronds (K)

100.000

Plaatsing zakpalen 2025 (afsl. doorgaand verkeer)(K)

75.000

Herstel oevers Lange Linschoten tranche 2022(K)

-1.539

Vervanging kademuren en gemetselde bruggen 2024(K)

-230.678

Vervangen kademuren en gemetselde bruggen 2025(K)

1.600.000

Duurzaamheid Heksenwaag 2024(K)

90.488

Duurzaamheid Touwmuseum 2024(K)

85.973

Verduurzaming maatschappelijk Heksenwaag 2025(K)

39.977

Verv.plan tractie (kiepende bak zonder kraan)2022(K)

113.635

Verv.plan tractie (kiepende bak met kraan)2022(K)

108.832

Vervangingsplan tractie (1 spike stal) 2022(K)

206.379

Bomen Brede Dijk (herziene raming)2023 (K)

4.780

Vervanging bomen tranche 2024(K)

-7.830

Speelvoorzieningen 2025 (vervang. grote glijbaan)(K)

35.000

Speelplekken stamfordstraat (25k) pinkeltje 5.5k(K)

30.500

Masterplan binnenstad tranche 4 2022(K)

335.437

Duikers en NVO 2022(K)

-88.268

Vervanging riool Brede Dijk 2021(K)

91.535

Masterplan binnenstad tranche 5 2023(K)

779.211

Gemalen elektronische deel 2023(K)

-10.960

Duikers en NVO 2023(K)

16.950

Drukriolering elektronische deel 2023(K)

208.667

Masterplan binnenstad tranche 6 2024(K)

292.712

Duikers en NVO 2024(K)

-68.324

Drukriolering elektronisch deel 2024(K)

-12.860

Duikers en NVO 2025(K)

50.000

Verv.plan tractie (kleine vrachtwagen Volvo)2023(K)

328.823

Masterplan binnenstad tranche 2026 bovengronds (Biezenpoort)

207.000

Vervanging beplanting

35.000

Herinrichting speelplek Marlijnpad 2026

33.000

Speelplek Biezenwal opknappen Recontructie Brede Dijk: uitvoeringskrediet fase 5 riolering

10.000 2.644.650

Vervanging vrijvervalriolering 2026

320.000

Gemalen elektronische deel

100.000

Duikers en NVO

50.000

Vervanging voetbaldoelen (door stalen doelen met spijlen)

15.000

Speelvoorzieningen 2028

20.000

Vervanging tractie (ophogen bestaande kredieten)

33.000

Aanleg OVL kabel fase 1-4 Brede Dijk

279.000

Aanpassing asfalt Brede Dijk

36.404

Aanvulling tekort fase 4 Brede Dijk

150.000

Aanvulling krediet ivm prijsstijgingen Brede Dijk

79.674

Omschrijving Reconstructie Brede Dijk: uitvoeringskrediet fase 5

Bedrag Restant Besluit 1.763.100

Reconstructie Brede Dijk: vervangen OVL-kabel restant

305.250

Aanvullend krediet Rotondes Brede Dijk - Vierbergenweg

438.078

Herinrichting speelplek Marlijnpad 2026

33.000

Speelplek Biezenwal opknappen

10.000

Huisvuilvrachtauto smalspoor (afschrijving 8 jaar)

350.000

Vervanging voetbaldoelen (door stalen doelen met spijlen)

15.000

Rotondes Brede dijk - fietsveiligheid 2025 (K)

142.000

Beschoeiingen vervangen 2025(K)

65.000

Inventaris Eiber 2020(K)

40.000

Vervanging beplanting 2022-2024 (K)

15.976

Vervanging beplanting 2025 (K)

35.000

Vrijvervalriolering 2025 (K)

120.000

Gemalen electronisch deel 2025

260.000

Ombouwen naar 5G toegangssysteem A&R 2024(K)

20.351

Mini-containers papier (4.3k 2015) 2025(K)

129.000

Vervanging beplanting

35.000

Vervanging vrijvervalriolering 2027

120.000

Vervanging vrijvervalriolering 2028

120.000

Gemalen elektronische deel

100.000

Drukriolering electronische deel 2028

190.000

Bomen 2026

50.000

Bomen 2027

50.000

Vervanging beplanting

35.000

Bomen 2028

50.000

Bomen 2029

50.000

Vervanging vrijvervalriolering 2029

120.000

Gemalen elektronische deel

100.000

Drukriolering electronische deel 2029

190.000

Vervanging fiets en voetgangersbruggen 2024(K)

52.649

Fietsverbinding Heemraadsingel en Boezemsingel 25(K)

172.500

Aanleg parkeerterrein zwembad 2023(K) Revitalisering Tappersheul 1 en 2 (verhardingen) *

240.000 4.000.000

Revitalisering Tappersheul 1 en 2 (groen) *

200.000

Revitalisering Tappersheul 1 en 2 (verlichting) *

400.000

Brug Westerwal 2023(K)

224.681

Masterplan binnenstad tranche 2027 bovengronds

560.000

Masterplan binnenstad tranche 2028 bovengronds Ophogen Diemerbroek Ophogen Opweg

350.000 1.168.891 753.242

Masterplan binnenstad tranche 2027 bovengronds (aanvullend benodigd)

1.801.213

Masterplan binnenstad tranche 2028 bovengronds (aanvullend benodigd)

1.550.789

Masterplan binnenstad tranche 2029 bovengronds

1.992.169

Totaal investeringen

35.880.794

VERHOGING INKOMSTEN – BEZUINIGINGEN De inkomstenstijging worden aangegeven in onderstaande tabel met daaronder de toelichting. Bovenop de in deze tabel voorgestelde procentuele verhogingen komt de indexering van 3,5% zoals opgenomen bij onderdeel "Uitgangspunten voor opstellen begroting". In de tweede tabel is een totaaloverzicht opgenomen die start met een inschatting die is gemaakt van de effecten van de Voorjaarsnota van het Rijk met daar gelijk onder de diverse inkomstenverhogingen. Verder hebben wij investeringen geschrapt. Hierdoor vallen er kapitaallasten vrij. Verwezen wordt naar het onderdeel "Investeringen in balans - investeringsplanning" die is opgenomen in deze Kadernota. Verder zijn er technische aanpassingen gemaakt op uitgaven budgetten die vanuit het verleden niet volledig zijn gebruikt. Dit is op kostenregel onderzocht en kunnen budgetten worden verlaagd. Hierbij wordt wel de speelruimte om op onverwachte zaken te kunnen inspelen verkleind. Hiernaast zijn er nog bezuinigingen die van een beleidsmatige aard zijn. Deze worden onder de tweede tabel puntsgewijs toegelicht. Beleidsmatige bezuinigingen die wij niet hebben gehonoreerd hebben wij in een aparte bijlage in de Kadernota opgenomen. Nr.

Omschrijving

2026

2027

2028

2029

Verhoging inkomsten: 1.

Precariobelasting

1.000

Toeristenbelasting

15.000

Leges Burgerzaken

19.000

Bruggelden

4.000

Leges Omgevingsvergunningen

40.000

Inschrijven Arbeidsmigranten

90.000

180.000

Inzetten subsidiecoördinator

5.000

Beter benutten van inkomsten vanuit IZA

30.000

Totaal verhoging inkomsten

204.000

294.000

1.Precariobelasting We verhogen de precariobelasting met 10% . 2. Toeristenbelasting We verhogen de toeristenbelasting. Hierbij maken we onderscheid tussen hotels en kampeerovernachtingen. Voor kampeerovernachtingen hanteren we het huidige tarief. De tarieven voor hotels gaan met 50% omhoog. 3. Leges Burgerzaken We verhogen de leges van burgerzaken met maximaal 10% voor zover nog niet kostendekkend. Aan de leges zit een wettelijk maximum, dus als de kostendekkendheid het wettelijk maximum overschrijdt, zal de organisatie een efficientieslag op de werkzaamheden moeten doorvoeren. 4. Bruggelden We verhogen de bruggelden van € 3,-- naar € 4,--. 5. Leges Omgevingsvergunningen We verhogen de kosten voor een omgevingsvergunning met 10%, voor zover deze nog niet kostendekkend zijn. 6. Inschrijven Arbeidsmigranten Het registeren van arbeidsmigranten zorgt niet alleen voor meer inzicht in het aantal arbeidsmigranten, het verhoogt ook het aantal inwoners van onze stad. Hierdoor krijgen we een hogere uitkering uit het gemeentefonds. Omdat de peildatum van het aantal inwoners per gemeente 1 januari is, moeten de

arbeidsmigranten voor die tijd worden ingeschreven. Omdat niet zeker is of het inschrijven van alle (ongeveer 325) arbeidsmigranten in onze gemeente voor 1 januari 2026 helemaal lukt, hanteren we een ingroeipad. 7. Inzetten subsidiecoördinator We breiden de inzet van de subsidiecoördinator uit. Zo benutten we meer mogelijkheden om inkomsten te vergroten. 8. Beter benutten van inkomsten vanuit IZA Op dit moment halen wij onvoldoende inkomsten vanuit de IZA gelden. Dit komt doordat er onvoldoende capaciteit is voor het aanvragen maar vooral ook uitvoeren van projecten die ingezet kunnen worden vanuit IZA gelden. Hier zal vanuit het sociaal domein integraal beter op gestuurd moeten worden in samenwerking met de IZA coördinator.

In onderstaande tabel is het totaaloverzicht opgenomen van voordelen voor de Kadernota 2026. Omschrijving

2026

2027

2028

2029

Inschatting uitkomsten Voorjaarsnota Rijk

656.000

5.000

Verhoging inkomsten

204.000

294.000

Totaal verhoging inkomsten

860.000

950.000

299.000

Stoppen/schrappen investeringen (rood)

6.513

143.812

271.372

371.837

Bezuinigingen zijnde lucht in de begroting

422.168

Bezuinigingen zijnde beleidsmatige keuzes

85.600

129.600

Totaal bezuinigingen

514.281

695.580

823.140

923.605

1.374.281

1.645.580

1.122.140

1.222.605

Verhoging inkomsten:

Bezuinigingen:

Overige dekkingsmogelijkheden: Inzet Algemene Reserve Verhoging OZB Totaal overige mogelijkheden Totaal generaal

In bovenstaande tabel is de regel "Bezuinigingen zijnde beleidsmatige keuzes" opgenomen. Voor 2026 gaat het hier om een bedrag van € 85.600, de jaren daarna om € 129.600. De onderbouwing van deze bedragen bestaat uit de volgende zaken: Twee wethouders (vanaf 2026: € 19.700) Het aantal wethouders zal in de volgende collegeperiode teruggaan naar 2 fte. Openbare verlichting (2026: € 10.000 vanaf 2027: € 0) Er zijn geen wettelijke verplichtingen ten aanzien van het verlichten van de openbare ruimte. Verlichting heeft impact op het gevoeg van veiligheid. Grootschalig bezuinigen is dan ook geen optie, wel gaan we proberen hierop te besparen, bijvoorbeeld. door te kijken naar het afstoten van areaal of het beperken van verlichting in de nacht. Vooralsnog boeken we deze bezuiniging incidenteel in. Taakstelling Sociaal Domein (2026: € 51.000 vanaf 2027 € 80.000) Voor het sociaal domein nemen we een taakstellende bezuiniging op. Deze loopt op van € 51.000 in 2026 naar € 80.000 in 2027 en verder. Denk hierbij aan het aanscherpen van inkoopafspraken, het besparen op huishoudelijke hulp door het inzetten van reablement, powerfull ageing en valpreventie en het inzetten op groepsgerichte aanpak WMO BGI in plaats van individuele begeleiding. 16

Taakstelling Bedrijfsvoering Sociaal Domein (vanaf 2027 € 25.000) Door de nieuwe wet DBA mogen ZZP-ers nog maar beperkt en onder strikte voorwaarden worden ingezet. Dat leidt ertoe dat vaak dure/extra brokers worden ingezet. We gaan op zoek naar slimme oplossingen om hierop te besparen. Hiernaast wordt er meer ingezet op het monitoren en (eerder/beter) bijsturen van kostenstijgingen. Verkiezingen (€ 4.900) De vergoedingen voor stembureauleden zijn in Oudewater relatief hoog. Hier kan op bezuinigd worden. Risico is dat er zich hierdoor onvoldoende vrijwilligers aanmelden. Er zal dan meer gebruik gemaakt moeten worden van eigen personeel dat daardoor haar dagelijkse werkzaamheden een dag(deel) lang niet uit kan voeren. Met deze bezuiniging sluiten wij aan bij de gemeente Woerden die heeft besloten hierop te bezuinigen.

UITGANGSPUNTEN VOOR OPSTELLEN BEGROTING Bij het opstellen van de begroting 2026 – 2029 hanteren wij de volgende uitgangspunten: Omslagpercentage Het omslagpercentage geeft weer welk rentepercentage aan de activa wordt toegerekend. Dit percentage wordt berekend op basis van een raming van de netto door de gemeente te betalen rente en de totale boekwaarde van alle vaste activa van de gemeente. Het percentage wordt afgerond met maximaal 0,5%. Het omslagpercentage wordt bij de begroting 2026-2029 vastgesteld en weergegeven onder paragraaf 6, Financiering. Renteontwikkelingen Prognoses over de rente hebben doorgaans een min of meer ‘’glazenbol’’ niveau. Dit gegeven wordt nog versterkt door de vele onzekerheden in de geopolitiek. De rente op de geld- en kapitaalmarkt is het afgelopen jaar iets gedaald, na twee jaar stijging en weer daarvoor een relatief lange periode van historisch lage rente. De komende jaren verwachten wij dat de rente stabiel blijft op het huidige niveau. Voor nieuwe geldleningen gaan we in de begroting uit van 3,0% rente, gebaseerd op de gemiddelde rentepercentages bij verschillende looptijden gedurende de eerste 3 maanden van 2025. Kostenstijgingen en subsidies In afwijking van voorgaande jaren worden in principe de exploitatiebudgetten niet geïndexeerd. Uitzondering hierop zijn de subsidies aan externe partijen en loonkosten.

De loonkosten worden geïndexeerd op basis van de reeds gemaakte CAO afspraken tussen werkgevers en werknemers. Vanuit de compensatie voor Loon- en Prijsontwikkeling vanuit de Algemene Uitkering zullen wij een stelpost voor prijsstijgingen opnemen. Daar waar exploitatiebudgetten als gevolg van externe verplichtingen verhoogd moeten worden, kan zonodig een bijstelling plaatsvinden, waarbij dekking kan plaatsvinden uit deze stelpost. Deze systematiek moet er aan bijdragen dat exploitatiebudgetten niet onnodig verhoogd worden. Subsidies worden geïndexeerd met 3,5%, zie voor een toelichting hieronder over de OZB en heffingen. OZB en heffingen Tot en met de begroting 2024 werden de opbrengsten voor OZB en de heffingen geïndexeerd met de CPI van februari van het jaar vóór het begrotingsjaar. Sinds de begroting 2025 sluiten we aan bij de meer gangbare methodiek van indexatie op basis van het Centraal Economisch Plan (CEP). Dit is gebaseerd op een gewogen gemiddelde. - Loonkosten: 2,0% - Overige (materiële) kosten: 2,1% - Investeringen: 3,0% - Gewogen gemiddelde 2,2% (60% loonindex, 20% materiële kosten, 20% investeringen). Hierbij moet wel een correctie gedaan worden op de indexatie van 2025, omdat in het CEP ook een bijstelling van het lopende jaar plaatsvindt (van 3,5% naar 4,8%, zie hiervoor onderstaande tabel).

Op basis van het gewogen gemiddelde, zoals ook bovenstaand weergegeven, is het voorstel om de OZB en heffingen te verhogen met 2,2% en een correctie van 1,3% toe te passen voor de bijstelling van de indexaties voor 2025 volgens het CEP. De OZB en heffingen worden dan dus geïndexeerd met 3,5%. N.b. de werkelijke indexatie van de heffingen over de jaren 2022-2024 op basis van de CPI was lager dan wat deze volgens deze nieuwe systematiek eigenlijk had moeten zijn. Het verschil is 2,3% waar we als gemeente dus wel kostenstijgingen hebben gehad, maar waarvoor de OZB/heffingen niet zijn meegestegen.

Kerncijfers CEP 2025

2022 2023 2024 Totaal 2022- 2025 2024

2025 2026 bijgesteld

Loonvoet sector overheid

6,7

5,7

6,4

18,8

4,4

6,0

2,0

Prijs materiële overheidsconsumptie (imoc)

7,7

4,1

2,9

14,7

2,2

2,9

2,1

Prijs bruto overheidsinvesteringen (iboi)

6,3

4,4

3,0

13,7

3,3

3,0

Gemiddeld *

6,8

5,1

5,0

17,0

3,5

4,8

2,2

Indexatie o.b.v. CPI

1,8

6,4

14,7

2,8

3,2

* 60% Loonvoet, 20% materiële overheidsconsumptie en 20% investeringen, conform indexatie van Algemene Uitkering

RISICO’S EN AANDACHTSPUNTEN Algemene reserve en weerstandsvermogen De Jaarrekening 2024 geeft een flink overschot te zien dat is toegevoegd aan de Algemene Reserve (AR). Dit was nodig om te komen tot een positiever weerstandsvermogen. Ook de Voorjaarsrapportage laat voor 2025 een tekort zien, dat bij vaststelling van de volgende jaarrekening eventueel ten laste komt van de AR. Hiermee wordt voldaan aan een gezond weerstandsvermogen van 2,0.

BIJLAGEN AFGEWEZEN ZAKEN KADERNOTA Nummer

Omschrijving

Cofinanciering vergroeningsproject

50.000 50.000

0 Geen wettelijke taak.

Vervangen voetgangersbewegwijzering Masterplan Oudewater

33.081

0 Geen wettelijke taak.

Extra inzet wonen

15.000

0 Geen wettelijke taak.

Fotografie nieuwe gemeenteraad

2.750

0 Te klein bedrag.

100.831 50.000

Totaal

2026

2027 2028 2029

Niet akkoord omdat

1. Cofinanciering vergroeningsproject a. Om de leefomgeving te vergroenen is ook acceptatie en gedrachtsverandering bij de inwoners noodzakelijk. De druk op de openbare ruimte is groot. b. Om de vergroening in te zetten en ruimte te maken voor bomen zijn concessies in het gebruik van de openbare ruimte noodzakelijk, dit raakt de inwoner in hun directe leefomgeving. In andere steden worden al pilots gedaan met (tijdelijke) groene straten. Vanuit de provincie Utrecht is het mogelijk om voor verschillende groene initiatieven en vergroeningsopgaven éénmalig geld aan te vragen. Hiervoor dient de gemeente zelf ook deels bij te dragen. Maximaal is er 50.000,- per aanvraag, aan te vragen. Wanneer er vanuit de raad geld beschikbaar wordt gesteld kunnen we in 2026 een aanvraag indienen bij de provincie en zo het bedrag verdubbelen. c. Bij geen eigen bijdragen in financiële middelen kunnen we ook geen subsidie aanvragen. d. De natuurherstelwet geeft aan dat we moeten werken naar een bevredigend niveau van stedelijk groen en stedelijke boomkroonbedekking. Hiervoor moeten we stappen maken. Met subsidiegelden kunnen we meer doelen bereiken, dan enkel alleen met gemeentelijke financiële middelen. De subsidieregeling 'Groene, gezonde en klimaatbestendige steden en dorpen 2025-2027 van de provincie gaat op 5 januari 2026 open.

In 2027 zal de subsidie voor dat jaar nog een keer worden opengesteld. We vragen via deze kadernota daarom tot en met 2027 budget aan. 2. Vervanging voetgangersbewegwijzering Masterplan Oudewater In gebied van Masterplan Binnenstad wordt de voetgangersbewegwijzering vervangen in 2026. Buiten centrum en in o.a. Hekendorp staan ook van deze palen met verwijsborden. Om eenheid te behouden moeten deze ook vervangen worden. Exacte inventarisatie moet nog gedaan worden, maar een 15 tal is zo al bekend. 3. Extra inzet wonen In 2025 wordt een nieuw woonprogramma vastgesteld. Gezien de druk op de woningmarkt is meer sturing vanuit wonen nodig. De effecten van sturing op de woningmarkt kosten tijd. Het is daarom van belang de uitvoering van het woonprogramma in 2026 voortvarend op te pakken. Daarom wordt voor 2026 incidenteel ruimte voor extra inzet gevraagd. 4. Fotografie nieuwe gemeenteraad Is 4 jaar geleden niet begroot. Na verkiezingen moeten er nieuwe foto’s worden gemaakt. Gelet op de hoogte van het budget nemen wij dit direct mee bij het opstellen van de begroting.

BEZUINIGINGEN NIET AKKOORD

Omschrijving

2026

2027

2028

2029

Infopagina in de krant afschaffen

46.000

Stoppen met externe netwerken - U10

24.685

Stoppen Centraal Stemopnemen

5.000

Ondermijning

3.500

Cybersecurity

1.500

Verminderen aantal BOA's en/of inzet versoberen

65.000

Betaald parkeren

Onderhoudsniveau openbare ruimte verlagen

Stoppen exploitatie zwembad

10. Tarieven haalbaarheidsonderzoeken verhogen

11. Bezuinigen op economisch beleid en/of accountmanagement

12. Onderwijsachterstandenbeleid - Voorschoolse educatie (VE) versoberen

5.000

13. Taalvisite

2.500

15.000

14. Evaluatie minimabeleid: versoberen onderzoeken 15. Aanvullende subsidie Bibliotheek inzet statushouders afbouwen of beëindigen

16. Minimaregelingen: Versoberen zwemregeling

4.500

17. Voorlichting

10.000

Totaal

167.685

182.685

1.Informatiepagina in de krant afschaffen Het is geen verplichting om als gemeente dingen in de krant te publiceren. Echter is een deel van de samenleving niet of minder digitaal vaardig. Het wordt lastiger hen te bereiken met communicatieboodschappen wat kan leiden tot onvrede onder inwoners. 2. Stoppen met externe netwerken – U10 De U10 is het gremium in onze provincie van waaruit gezamenlijk gewerkt wordt aan opgaven die de hele provincie raken. Denk hierbij aan de Woondeal, het Integraal ruimtelijke perspectief (IRP) en de Regionale energiestrategie (RES). Stoppen met de U10 heeft een direct effect op onze positie in de regio. 3. Stoppen Centraal Stemopnemen In 2023 is de keuze gemaakt om de dag na de verkiezingen centraal te tellen op 1 locatie met "frisse" medewerkers. Dit voorkomt fouten en bevalt tot nu toe goed. 4. Ondermijning Budget voor ondermijning kan verder worden versoberd. Oudewater is kwetsbaar voor ondermijning, o.a. door ligging en infrastructuur. De kracht van de gemeente op het gebied van ondermijning zit hem op preventie en bewustwording. Versobering van het budget zal leiden tot een afname van weerbaarheid. 5. Cybersecurity Cybercriminaliteit is de meest voorkomende en toenemende vorm van criminaliteit. Iedereen, maar met name ouderen, jeugd en ondernemers, moeten zich bewust zijn van de gevaren op digitaal gebied.

Focus hierop is dan ook nodig zowel in onze organisatie als daarbuiten. 6. Verminderen aantal BOA’s en/of BOA-inzet versoberen De boa's zijn het visitekaartje van de gemeente en vaak het eerste contact met de inwoner. Boa's werken aan de leefbaarheid en signaleren zaken op het gebied van ondermijning. Ze zijn de ogen en oren van de wijk en verbinden binnen met buiten. Boa's zijn ook voor onze partners belangrijke spelers als het gaat om een gezamenlijke aanpak of informatiepositie. Denk hierbij aan bijv. politie, beveiliging, jongerenwerk, OOV, evenementen, GGW en de toezichthouders. Afschaffen van de boa's zou kunnen leiden tot toename van verschillende soorten overlast zoals parkeeroverlast, jeugdoverlast, geluidsoverlast, seizoensoverlast, verkeersoverlast en vuurwerkoverlast. 7. Betaald parkeren Het invoeren van betaald parkeren levert inkomsten op, maar zorgt wel voor weerstand en onrust bij ondernemers en inwoners. 22

8. Onderhoudsniveau openbare ruimte verlagen Het verlagen van het onderhoudsniveau van de openbare ruimte naar veiligheidsniveau (wettelijk) zal als gevolg hebben dat gebruikers van de openbare ruimte meer ongemak ervaren. Daarnaast zal het meer meldingen tot gevolg hebben. 9. Stoppen exploitatie zwembad Stoppen met het zwembad maakt dat inwoners naar andere gemeenten moeten uitwijken om te zwemmen. Toegankelijkheid van zwemlessen komt hiermee in het geding. Dit is onwenselijk in een waterrijk land als Nederland. 10. Tarieven haalbaarheidsonderzoeken verhogen Het verhogen van de tarieven voor haalbaarheidsonderzoeken vormt een barriere voor met name particulieren om hun plannen te laten toetsten op wenselijkheid. De afname van de kwaliteit van de aanvragen creëert een waterbedeffect bij vergunningen. 11. Bezuinigen op economisch en/of accountmanagement Stoppen of bezuinigen op economisch beleid en/of accountmanagement heeft als gevolg dat er geen uitvoering gegeven kan worden aan o.a. de gemeentelijke opgave 'Omgevingsvisie Werken' en het Economisch Actieplan. Ook het contact met ondernemers komt onder druk te staan terwijl bij projecten de input en het samenspel met ondernemers cruciaal is om het gewenste resultaat te bereiken. 12.

Onderwijsachterstandenbeleid – Voorschoolse educatie (VE) versoberen Op dit moment worden er op basis van indicatiecriteria VE ingezet door de GGD. De toewijziingcrtieria voor OW zijn al op het wettelijk minimum, verder versoberen zou ertoe leiden dat we niet meer aan onze wettelijke verplichting voldoen. VE is belangrijk voor een goede voorbereiding op de basisschool. Dit bevordert meer gelijke kansen in het onderwijs. 13. Taalvisite Taalvisite, uitgevoerd door taalvrijwilligers van de bibliotheek bij gezinnen thuis (bij gezinnen met kinderen met en zonder VE-indicatie kan worden versoberd. Taalvisite is echter een waardevolle aanvulling voor gezinnen en kinderen voor wie de Nederlandse taal moeilijk is. Het project is net opgestart, nu weer stoppen zal op weerstand stuiten van de partners (scholen, kinderopvang en GGD). Ook heeft het impact op de net geworven vrijwilligers en de inwoners die hier gebruik van maken. 14. Evaluatie minimabeleid: versoberen onderzoeken De hoogte van enkele vergoedingen/minimaregelingen is ruimhartig (bijvoorbeeld de IIT). Hier zou op bespaard kunnen worden, maar dat heeft wel een significante impact. De regelingen/tegemoetkomingen voor inwoners met een laag inkomen maken een wezenlijk onderdeel uit van de bestaanszekerheid van deze inwoners. 15.

Aanvullende subsidie Bibliotheek inzet statushouders afbouwen of beëindigen Het wegvallen van het informele taalaanbod via de bibliotheek neemt de laagdrempelige mogelijkheid tot het oefenen van de taal weg. Dit heeft als risico dat mensen die Nederlands willen/moeten leren minder snel progressie maken, met als risico langere taaltrajecten en minder kans op participatie. 16. Minimaregelingen: versoberen zwemregeling Kinderen uit gezinnen met een laag inkomen kunnen bijzondere bijstand krijgen voor de kosten van de zwemdiploma's A/B/C. De zwemregeling kan versoberd worden door bijv. alleen de kosten van het zwemdiploma A te vergoeden. Kinderen leren dan minder goed zwemmen. 17. Voorlichting (€ 10.000) Hoewel we er bewust voor kiezen de informatiepagina in de IJsselbode te behouden, stoppen we met het publiceren van bekendmakingen. Er zal voortaan verwezen worden naar 'berichten over mijn buurt'. Een website waar inwoners digitaal een melding krijgen als er een vergunningaanvraag in hun buurt is.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeenteraad.oudewater.nl/api/v1/meetings/646/documents/19874