inspreektekst Stichting 1575 JIM Sluijs.pdf

Voorzitter, raadsleden, burgemeester, De tijdelijke huisvesting van het gemeentelijk apparaat kost inmiddels meer dan 100% boven wat u aanvankelijk heeft gereserveerd. En dat nog voordat er ook maar één schop de grond in is gegaan. Het stadskantoor — met een marktwaarde van ruim €2 miljoen — is verkocht voor €490.000. Die opbrengst na aftrek boekwaarde was nodig voor De Klepper, maar met de extra reservering voor de tijdelijke huisvesting is de netto-opbrengst voor de gemeenschap al vrijwel verdwenen. Van een significante bijdrage uit de verkoop t.b.v. de klepper is geen sprake zoals uw Raad had besloten Daar komt bij: – We gaan onderhuren op een locatie waarbij de hoofdhuurder in strijd met het huidige bestemmingsplan is gevestigd. – En vervolgens gaat de gemeente mogelijk huren in nieuwbouw die thans óók niet binnen het huidige bestemmingsplan past. Met andere woorden: zelfs voor de eigen huisvesting handelt de gemeente buiten de bestaande ruimtelijke kaders.

De samenhang ontbreekt – steeds meer Deze voorbeelden staan niet op zichzelf. Het gaat niet alleen om tijdelijke huisvesting. Het gaat niet alleen om De Klepper. Het raakt een groter bestuurlijk patroon. Neem Statenland. De kaderbrief sprak ooit over een netto-opbrengst van €1.700.000. Maar vervolgens — op 26 november 2021, in de forumruimte — werd een woningbouwprogramma van 100 woningen gepresenteerd met een netto-opbrengst van €2.500.000. En zelfs dát was nog steeds niet voldoende. Nu spreken we al van 120 woningen om zwembad en skeelerbaan te financieren, die samen €4 miljoen kosten.

Het financiële gat van ruim €1,5 miljoen is er dus altijd geweest — ongeacht hoeveel er met aantallen, normen of prognoses werd geschoven. En wat zien we nu? In de Raadsinformatiebrief Statenland worden geen bedragen meer genoemd, alleen een nieuw afwijkend woningbouwprogramma. Alsof het schrappen van cijfers de werkelijkheid doet verdwijnen.

Bestuurlijke verantwoordelijkheid en transparantie Bij Stadskantoor, De Klepper, Statenland, de tijdelijke huisvesting en het zwembad zien we telkens dezelfde patroonfouten: – besluiten nemen buiten bestaande kaders, – constateren dat het niet past, – en daarna de kaders aanpassen. Maar bij het zwembad komt daar nog iets fundamenteels bij. De plannen zijn niet volledig openbaar gemaakt. En het college heeft niet onderkend dat het hier juist wél een overheidstaak betreft, omdat er een gemeentegarantie wordt afgegeven. En zodra er een gemeentegarantie wordt verstrekt, gelden automatisch: 1. Volledige openbaarheid van de onderbouwing, omdat het publieke middelen betreft. 2. Aanbestedingsregels, omdat de gemeente economisch risico draagt. 3. Btw-gevolgen, omdat de fiscale positie van de gemeente verandert. Dat deze juridische en financiële kaders niet zijn onderkend, is niet een klein technisch foutje — het is een signaal van een bestuurscultuur waarin grote risico’s worden genomen zonder openheid, zonder toetsing en zonder integrale afweging. Dat ondermijnt het vertrouwen. Niet omdat plannen moeilijk zijn, maar omdat ze onzichtbaar worden gemaakt totdat de keuzes al vaststaan.

Appèl aan de burgemeester Mevrouw Jongerius, u bent waarnemend burgemeester, maar in Oudewater is die rol nu van doorslaggevend belang. U bent voorzitter van raad én college. U ziet het geheel. U ziet hoe besluiten, financiën, garanties en bestemmingsplannen door elkaar heen lopen — zonder integrale afweging en zonder openbaarheid. Daarom wil ik u deze vraag expliciet meegeven: Welke stap gaat ú zetten om de besluitvorming weer te richten op het algemeen belang — en niet op het wegmoffelen van de gevolgen van eerdere keuzes? Welke stap gaat ú zetten om transparantie te herstellen, zeker waar gemeentegaranties, aanbestedingsplicht en btw-gevolgen spelen? Ik vraag u die rol zichtbaar te pakken. Omdat het nodig is. Juist nu.

Tot slot De verschil opbrengst van de verkoop van het stadskantoor is uiteindelijk ingezet voor een maatschappelijk doel: extra zorgplaatsen. Dat is op zichzelf verdedigbaar. Maar waarom deze keuzes over gemeenschapsgeld zo lang achter gesloten deuren moesten blijven, blijft een raadsel. Openheid had hier niet alleen gekund, maar was noodzakelijk. Misschien lijkt dit de prijs van democratie in Oudewater: ons kent ons, en het geld regeert. Maar wij geloven dat het anders kan, als iemand het voortouw neemt om het tij te keren — met integriteit, verantwoordelijkheid en openheid. Dank u wel.