Inspreektekst Rob Scherpenzeel raadvergadering Oudewater 07-07-2022.pdf

Dank voor de ruimte om vanuit “de boeren” toe te lichten wat er nu eigenlijk speelt in Nederland Voorstellen Rob Scherpenzeel, Harold Vlooswijk (melkveehouder uit Papekop) en Gerben Muijs (werkzaam in agrarische sector uit Hoenkoop) Graag zou ik beginnen met enkele feiten te noemen die betrekking hebben op het stikstof dossier. Daarna wil ik graag uitleggen waarom de boeren en aanverwante bedrijf zo ver gekomen zijn dat ze keer op keer weer van hun erf af komen om actie te voeren. Tot slot willen ik graag de oplossingsrichting noemen die een uitweg uit de impasse kan zijn, en ook wat u hierin kunt betekenen. Enkele feiten: die mag u overigens checken, als dat gewenst is dan zullen we de bronnen verstrekken 1. De lucht die we inademen bestaat voor 80% uit stikstof. Dat is een onschadelijk gas. Er zijn 2 soorten stikstof verbindingen die samen zorgen voor de huidige stickstof crisis. Dat zijn ammoniak uit mest en NOx stikstofoxide uit uitlaatgassen. 2. De ammoniak stikstof is z.g. natte stikstof en blijft veel minder lang in de lucht hangen dan de NOx stikstof. Effecten van ammoniak zijn dus veel dichter bij de bron waar te nemen. Het verschil tussen deze 2 soorten verbindingen wordt ook wel de groene stikstof en de grijze stikstof genoemd. Waarbij de groene stikstof al sinds de schepping bestaat en de mensen de grijze hebben gecreëerd. 3.

We hebben met zijn allen afgesproken dat we de natuur in stand willen houden. Daarbij is een deel van de normering opgelegd door Europa en een deel door Nederland zelf. Om te kunnen voldoen aan de opgelegde norm moeten we naar gemiddeld 14kg depositie per hectare per jaar. De huidige gemiddelde uitstoot is 21kg per hectare per jaar. dat lijkt een reductie van 33%, maar omdat 40% van de berekende stikstof uit het buitenland komt en we die niet kunnen aanpassen moeten we zelf meer reduceren om aan de norm te komen. Daar komt de 50% reductie vandaan die je overal hoort. 4. In 1992 was de totale uitstoot van de landbouw 350 kiloton stikstof 5. In 2018 was de totale uitstoot nog maar 111 kiloton. Dat is een reductie van 68%. 6. Van alle sectoren die stikstof uitstoten (dus ook luchtvaart, auto’s, industrie) is de landbouw de enige die met weidegrond ook stikstof opneemt. 7. Er wordt vaak gezegd dat we voor het grootste deel voedsel produceren voor export. Er is veel export maar ook veel import. Nederland heeft voldoende landbouwgrond om voor 12,2 miljoen mensen voedsel te produceren (1800m2 per persoon). Dus we zijn nu al niet eens zelfvoorzienend. 8. Er waren in 2021 - 53.919 boeren in Nederland. 9. Iedere boer houdt ruim 10 mensen aan het werk. Dat zijn 550.000 banen De uitstoot problemen zijn reëel en aanwezig.

Dat is al decennia lang zo (vroeger toen het nog veel erger was heette het zure regen). Waarom is het dan nu zo’n probleem? Nederland heeft zogenaamde KDW’s gedefinieerd. Dit zijn Kritische Depositie Waardes. Omdat deze waardes bij lange na niet gehaald werden en om toch nog te kunnen bouwen en ondernemen in Nederland is het Programma Aanpak Stikstof (PAS) ontwikkeld. Hierbij was een rekenkundige truc toegepast. Maar dit programma is in 2019 door de Raad van State ongeldig verklaard. Daarom is de politiek op zoek is gegaan naar uitstootverlaging. Hierbij is de boer de makkelijkste prooi, want de kleinste groep met de hoogste uitstoot. Waarbij voor het gemak maar even vergeten wordt dat de landbouwgrond ook stikstof opneemt.

Om even aan te geven in welke verhouding de normen staan: Zelfs als alle landbouw uit Nederland zou verdwijnen is de norm onhaalbaar. Bijvoorbeeld: 95% stikstof reductie op Vlieland. Daar zit geen boer en is nauwelijks industrie. Dus 95% reductie daar is een bij voorbaat onhaalbaar doel. Even dichter bij huis: Het veenweide gebied rondom Oudewater heeft, zonder verdere onderbouwing, opeens een doelstelling gekregen van 47% stikstof reductie. Of dit haalbaar en wenselijk is vereist minstens een maatschappelijke discussie en haalbaarheidsonderzoek. Wat heeft er nu voor gezorgd dat er massaal actie gevoerd wordt: -Onduidelijke plannen waar niet op gestuurd kan worden door de agrarische ondernemers -De beeldvorming is dat de helft van de veestapel weg moet van Den Haag. Dat is niet zo, er moet emissie reductie zijn, maar dit wordt vertaald in vee-aantallen door veel partijen.

-Steeds veranderende regelgeving (er zijn veel PAS melders) en vergunningen die al verleent zijn dreigen ingetrokken te worden -Door deze onzekerheid financieren banken niet meer (wat zijn de zekerheden) -Boeren investeren niet meer voor langere termijn, want ze weten niet waarin ze moeten investeren dus alle toeleveringsbedrijven hebben hierdoor omzetderving -Boeren hebben het gevoel door onduidelijke communicatie uit de politiek dat het probleem van Nederland door alleen de boeren moet worden opgelost -Er is door de boeren al 68% gereduceerd. Het “laaghangend fruit” is dus al weg dus verder reduceren lijkt moeilijk. -Boeren zijn al circulair bezig met natuurbeheer. Er is al een kringloop met de zogenaamde groene stikstof. Dit in tegenstelling tot de industrie, luchtvaart en transport sector met hun grijze stikstof. Waarom moeten de boeren dan verder reduceren? -Boeren hebben het gevoel dat de norm niet reëel is. Wat bescherm je nu eigenlijk met z’n allen? De natuur hersteld zich toch al de laatste jaren? Voor alle duidelijkheid: als sector zijn we graag bereid en startklaar om, binnen het redelijk haalbare, ons in te zetten voor verdere reductie van de stikstofuitstoot. Maar dan moet er wel perspectief worden geboden. En nu komt het mooie, de oplossingen liggen voor een groot deel al op de plank.

Innovaties uit de techniek zoals luchtwassers, stikstofkrakers, slimme stalvloersystemen, water uitrijden tegelijk met de mest, maar ook een koetoilet (moet je maar eens op googleen). Daarnaast kunnen we nog reduceren met andere voeding voor de koeien. In totaal kunnen we de normen hiermee halen. Kosten ongeveer 3 miljard in plaats van de 25 miljard die beschikbaar is. Het gevolg is dan dat boeren kunnen blijven boeren, onze sector toonaangevend in de wereld kan blijven, de voedselvoorziening in Nederland blijft gewaarborgd én de natuur in Nederland daadwerkelijk verbetert. Bijkomend voordeel is dat de sectoren die er achteraankomen en de bijbehorende welvaart in Nederland ook niet aangetast worden. Nu alleen nog niet zo paniekerig doen met de doorlooptijd en stoppen met roepen dat de dieren bij de Nederlandse boeren het slecht hebben en met te veel zijn. Wij willen u vragen om een actieve rol op te nemen naar de provincie en landelijke overheid en hen te begeleiden naar de oplossing van realisme en innoveren in plaats van saneren. Als daarvoor nog advies aan een vergadertafel nodig is dan houden we ons graag aanbevolen!