D02. Bewoners Donkere Gaard en Kromme Haven, Bezwaarschrift Herinrichting Markt e.o.pdf

Gemeente Oudewater College van B&W en Gemeenteraad Maandag 27 juni 2022

Geacht college, Hiermee maken wij bezwaar tegen het Voorlopig ontwerp herinrichting Markt en omgeving, meer in het bijzonder tegen de herinrichting en reconstructie van de Donkere Gaard en Kromme Haven. Het bezwaar richt zich op drie aspecten: 1. Het rooien en reduceren van de karakteristieke laanbeplanting; 2. Het aanpassen van het profiel; 3. De toegepaste verharding. 1. Het rooien en reduceren van de karakteristieke laanbeplanting met winterlinden. Het herinrichtingsplan stelt: De bomen zijn nabij de Markt nog in redelijke/goede conditie. De bomen vanaf halverwege de Donkere Gaard tot aan de Kromme Haven zijn veelal in redelijke/matige staat. In de vorige versie van het herinrichtingsplan was nog sprake van: Deze bomen zijn veelal in matige staat. De steller verwijst hierbij naar bijgaande Boomanalyse. (zie bijlage). Hij/zij concludeert dat matige bomen doorgaans een levensverwachting hebben van 5-10 jaar. Navraag leert dat deze zogenoemde Boomanalyse feitelijk een globale VTA-controle behelst, uitgevoerd door de gemeentelijke afdeling Groenbeheer. Een VTA controle (Visual Tree Assessment) is een methode om bomen te controleren op visuele gebreken die de veiligheid in gevaar kunnen brengen.

De boomverzorger of inspecteur voert hierbij een uitgebreid visueel onderzoek uit, waarbij gekeken wordt naar zaken als de algehele conditie en vitaliteit van de boom, het groeigedrag, vlekken of breuken op de schors of stam, zichtbare holtes, breukrisico’s en de aanwezigheid van vruchtlichamen of zwammen. Tevens wordt de boom beklopt om de controleren op holtes in de boom en dood hout. Als er uit deze eerste fase niets naar voren komt op een veiligheidsrisico, dan hoeft er verder niets meer gecontroleerd te worden en is de VTA-controle ten einde. Uit de bijgevoegde Boomanalyse komt naar voren dat de linden geen gebreken vertonen en veilig zijn. Desondanks adviseert het college de bomenrij te vervangen, zodat betere ondergrondse groeiplaatsen worden gerealiseerd. Dit geeft volgens de afdeling Groenbeheer de mogelijkheid tot het planten van diverse boomsoorten die meer ruimte krijgen om zich volwaardig te ontwikkelen. Dit heeft, meent men, een positieve invloed op de biodiversiteit in de stad. In de woorden van het college: er wordt vooral een kans gezien om nu een

structuur neer te zetten die op langere termijn een meerwaarde oplevert. Dit heeft de voorkeur van het college ten opzichte van het zo lang mogelijk in stand houden van de huidige bomen in matig-redelijke conditie. Wij vinden dit een slecht plan, om de volgende redenen: De Donkere Gaard en de Kromme Haven danken hun schoonheid mede aan de prachtige bomenrij. De 32 volgroeide, gezonde linden zijn ruim 40 jaar geleden geplant na de vernieuwing van de kademuren. Voor de soort is indertijd bewust gekozen, omdat de bomen toekunnen met een bescheiden groeiplek en hun wortelstelsels de omringende bestrating en kademuren met rust laten. Deze eigenschap maakt de Hollandse linde tot een geliefde straatboom. De vervanging van de 32 volgroeide linden door 21 jonge bomen doet ernstig afbreuk aan de karakteristieke laanbeplanting als dragend element van het fraaie beschermde stadsgezicht van de Donkere Gaard en de Kromme Haven. Grote bomen in de stad zijn niet alleen mooi, ze zijn ook belangrijk voor het leefmilieu, als broedplaats voor vogels en insecten, als producent van zuurstof, als ‘stofzuiger’ van fijnstof en als ‘koeler’ bij warm weer. Wetenschappelijk onderzoek legde eerder al een verband tussen de aanwezigheid van bomen in de leefomgeving en positieve effecten op ademhaling, hart- en bloedvaten, slaap, enz.

Recent onderzoek van de KU Leuven toont een verband tussen grote stadsbomen en menselijke gezondheid. Uit het onderzoek van de KU Leuven blijkt dat niet elk type groen in een stedelijke omgeving hetzelfde positieve effect op de mens heeft. Eén grote boom met een stevige kruin blijkt meer te doen dan tien kleine jonge bomen. De voorgestelde vervanging van 32 volgroeide linden door 21 jonge bomen gaat ten koste van de leefomgeving en de positieve gezondheidseffecten. De herinrichting van de Markt en omgeving is een deelplan van het Masterplan Binnenstad. Hoofddoel van het plan is een verkeersluwe, groene binnenstad. In het plan worden verschillende maatregelen genoemd om dit doel te bereiken, onder andere: zoveel mogelijk behouden van bestaande solitaire bomen en boomrijen; versterken en behouden van de boomrijen langs de grachten, verbeteren van groeiplaats van bomen en meer solitaire bomen in straten en stegen. Voor het verkeersluw maken van het stadscentrum worden onder meer de volgende maatregelen genoemd: minder parkeerplaatsen in het centrum, parkeren voor bewoners en (vaste) klanten in het centrum en parkeren voor toeristen, ondernemers, klanten bewoners aan de randen van de binnenstad. Het rooien en verdunnen van de bomenrij langs de Donkere Gaard en de Kromme Haven staat hier op gespannen voet mee. Met de ingreep wil het college meer en grotere parkeervakken realiseren.

Op de Donkere Gaard komt ruimte voor 1 extra parkeervak, op de Kromme Haven worden 3 parkeervakken aangelegd ter vervanging van 3 ‘gedoogplekken’. Het reduceren van de bomenrij en het aanleggen van één extra parkeervak is strijdig met de beleidsdoelen van het Masterplan. Om de waardevolle bomen in de gemeente te beschermen en te behouden, heeft de Gemeente Oudewater een Beschermdebomenlijst vastgesteld. De lijst is als bijlage opgenomen in de Algemene plaatselijke verordening. (APV) De opname in de lijst moet de bomen beschermen tegen kappen, rooien en vernieling en is een formele basis voor goed

onderhoud en beheer van de bomen. De 32 linden langs de Donkere Gaard en de Kromme Haven zijn aangemerkt als beschermde laanbeplanting. Dit houdt volgens het college in dat niet de individuele bomen beschermd zijn, maar dat de laanstructuur gehandhaafd moet worden. Deze redenering gaat mank, waar de laanbeplanting de som is van de afzonderlijke bomen en wordt voorgesteld álle bomen te rooien. Op grond van deze uitleg zou de bescherming niet verder strekken dan een vervangingsplicht voor de vermelde bomen. De bescherming is gericht op instandhouding van de bomen en de bomenrij, niet op het vervangen en/of het faciliteren van andere doelen. Met het negeren van de bescherming van de laanbeplanting handelt het college in strijd met de door de gemeenteraad in de APV vastgelegde beleidsregels. 2. Het aanpassen van het profiel De voorgestelde herinrichting van de Donkere Gaard en de Kromme Haven voorziet in een profiel, onderverdeeld in drie stroken: een granietstrook bestemd voor auto’s en fietsen, een loopstrook voor voetgangers en uitstalling en een voorzieningenstrook voor parkeren, groen en straatmeubilair. Dit profiel, het Oudewaters model genoemd, is naar onze mening ongeschikt voor de Donkere Gaard en de Kromme Haven. De straten vormen een drukke toegangsroute naar de historische binnenstad met veel personenauto’s en vrachtverkeer.

Door het aanpassen van het profiel wordt het huidige trottoir met 20% versmald (van 1,25 naar 1.00 meter) ten gunste van de rijbaan. Uit onderzoek blijkt dat bij verbreding van de rijbaan de verkeerssnelheid toeneemt in plaats van afneemt. Van alle voorgestelde profielen is de rijbaan van de Donkere Gaard in vergelijking met de andere kadestraten(Korte Havenstraat en Havenstraat) veruit het breedst: 3.50m ten opzichte van resp. 3.00m en 2,50m. Dit profiel past niet binnen het voorgestelde 30 km-regime. Het egaliseren van het trottoir en de rijbaan en het vergroten van de parkeervakken gaat ten koste van de bescherming van de voetgangers en nodigt uit om dichter langs de huizen te rijden. Met alle onveiligheid van dien. De bewoners staan bij het verlaten van hun woning als het ware direct op de rijbaan. Kortom, toepassing van het Oudewaters model in de Donkere Gaard en de Kromme Haven veroorzaakt onveiligheid. Daarnaast is het de vraag of de reconstructie überhaupt uitvoerbaar is, aangezien in de straten diverse (verhoogde) stoepen en palen in particulier eigendom zijn. 3. De toegepaste verharding Bij de reconstructie wordt de rijbaan uitgevoerd als kasseienstrook als bijdrage aan het historische stadsgezicht. Deze esthetische keuze heeft echter ook een keerzijde.

Door hun ruwe oppervlak bieden de kinderkopjes minder comfort aan met name fietsers, rolstoelers en kinderwagens dan de gebruikelijke gebakken straatklinkers. Daarnaast veroorzaakt gemotoriseerd verkeer over de kasseien meer geluid en trillingen. Als deze frequentie in de buurt komt van een resonantiefrequentie van een gebouw - waarvan er theoretisch oneindig veel zijn – kan de grondtrilling schade veroorzaken aan de bebouwing. Nader onderzoek naar deze effecten is gewenst. Samenvattend verzoeken wij u dringend af te zien van de herinrichting en reconstructie van de Donkere Gaard en Kromme Haven. Wij lichten de bezwaren graag toe. Met vriendelijke groet,

De bewoners,

Naam

adres

(Zie de lijst die op het stadskantoor afgegeven is) Maandag 27 juni, 2022

handtekening