C02.2 (ontwerp)Begroting GGDrU 2026.pdf

(ontwerp)begroting (ontwerp)(ontwerp)begr 2026-0 oting 2026-0

6

Inhoudsopgave Voorwoord ................................................................................................ 4 1

GGD in een oogopslag ...................................................................... 5 1.1 Onze kernwaarden ...................................................................... 6

2

Inhoudelijke pijlers .......................................................................... 7 2.1 Publieke gezondheidszorg; een maatschappelijke zorg ..................... 7 2.2 Een gezonde en veilige leefomgeving ............................................ 8 2.3 Kansrijk opgroeien .................................................................... 15 2.4 Langer gezond zelfstandig ......................................................... 17 2.5 Vitale en wendbare organisatie ................................................... 19

3

Financiën ........................................................................................ 22 3.1 Overzicht van baten en lasten 2026 ............................................ 22 3.2 Financiële ontwikkelingen en impact op (ontwerp)begroting 2026-0 23 3.2.1 3.2.2 3.2.3 3.2.4 3.2.5 3.2.6 3.2.7

3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 4

Loon- & Prijsindex, Volumemutatie ........................................... 23 Taakstelling & (voorgenomen) bezuinigingen individueel maatwerk 24 Aantrekkelijke werkgever ........................................................ 24 Toekomststrategie Gezondheidsbevordering (GB) ........................ 24 Maatwerk gemeenten ............................................................. 25 Rijk en overige mutaties ......................................................... 25 Overzicht inwoner- en kindbijdrage........................................... 25

Bijdragen en vergoedingen per gemeente 2026 ............................ 29 Autorisatie vervanging activa ..................................................... 30 Meerjarenraming 2026-2029 ...................................................... 31 Overzicht van incidentele baten en lasten .................................... 31 Beleidsindicatoren .................................................................... 32

Verplichte paragrafen ..................................................................... 33 4.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................... 33 4.1.1 4.1.2 4.1.3 4.1.4

4.2 4.3

Weerstandsvermogen ............................................................. 33 Risicobeheersing ................................................................... 33 Kwantificering GGD-brede risico’s ............................................. 34 Financiële kengetallen ............................................................ 37

Bedrijfsvoering ......................................................................... 38 Verbonden partijen ................................................................... 38 4.3.1 GGD GHOR Nederland (Vereniging voor Publieke Gezondheid en Veiligheid (PGV)) ............................................................................. 38

4.4 4.5 4.6 4.7 5

Onderhoud kapitaalgoederen...................................................... 39 Financiering en treasury ............................................................ 39 Openbaarheidsparagraaf............................................................ 41 Overige paragrafen ................................................................... 42

Geprognosticeerde balans 2026 ..................................................... 43 5.1 Balans .................................................................................... 43 5.2 Reserves ................................................................................. 44 5.2.1 5.2.2

Algemene reserve.................................................................. 45 Bestemmingsreserve .............................................................. 45

(ontwerp)Begroting GGDrU 2026-0

2

5.3 5.4 6

Voorzieningen .......................................................................... 46 EMU-saldo ............................................................................... 47

Bijlagen .......................................................................................... 48 Bijlage 1. Baten en lasten per taakveld................................................. 48 Bijlage 2. Overhead ........................................................................... 49 Bijlage 3. Toelichting financiële kengetallen .......................................... 50 Bijlage 4. Bijdragen en vergoedingen per gemeente ............................... 51 Bijlage 5. Afkortingenlijst ................................................................... 77

(ontwerp)Begroting GGDrU 2026-0

3

Voorwoord GGD regio Utrecht zet zich in voor de gezondheid en veiligheid van alle inwoners in de 26 gemeenten van de regio Utrecht. Met onze expertise bewaken, bevorderen en beschermen we de gezondheid van alle inwoners. In normale tijden én in tijden van crisis zijn wij er voor iedereen: van jong tot oud, kwetsbaar en niet kwetsbaar. Daarbij kijken we naar mogelijkheden en kansen voor een gezond en actief leven, waarbij preventie centraal staat – want voorkomen is beter dan genezen. We bouwen met gemeenten en andere organisaties aan een gezonde en veilige regio. Voor u ligt de (ontwerp)begroting 2026-0. Deze is opgesteld binnen de kaders van de kaderbrief 2026. Het bestuur dankt alle raden voor de nuttige suggesties en het meedenken. U vraagt ons in uw zienswijzen rekening te houden met de financiële situatie van gemeenten en om daarnaast al verder vooruit te kijken en na te denken over de situatie na 2026. Wij zetten ons hier gezamenlijk voor in. Dit heeft in deze begroting geresulteerd in een generieke bezuiniging - in lijn met een besluit van het Algemeen Bestuur - en ingrijpen in het individuele maatwerk. GGDrU blijft ook in de komende periode het gesprek met gemeenten voeren over de grote financiële uitdagingen waarmee gemeenten en ook GGDrU geconfronteerd worden.

Als GGD willen we met deze (ontwerp)begroting 2026-0 laten zien dat we keuzes maken en dat deze begroting, in lijn met de kaderbrief en bijbehorende zienswijzen, beleidsarm is. Een beleidsarme begroting betekent niet dat GGDrU zich niet voorbereid op ontwikkelingen die onverminderd op de samenleving afkomen. Het bestuur van GGDrU heeft dan ook de opdracht gegeven om de Kennis & Advies functie van GGDrU te versterken en daarmee het partnerschap tussen GGDrU en de 26 deelnemende gemeenten. Dit vanuit de overtuiging dat dit partnerschap noodzakelijk is om de complexe en grote opgaven gezamenlijk, met vertrouwen en zo efficiënt mogelijk vorm te geven. Daarbij is ook aandacht voor de rol- en taakopvatting van GGDrU. Concreet gaat het voor de komende jaren om de mentale gezondheid jeugd (in relatie tot de transitie jeugdzorg), de dubbele vergrijzing en de grote uitdagingen rondom ruimtelijke ordening en de woon- en werkomgeving als gezonde habitat. Vanuit onze gezamenlijke verantwoordelijkheid voor publieke gezondheid in de regio blijven we aan het werk.

Mevrouw A.M.A. Pennarts-Pouw Lid Dagelijks Bestuur GGDrU, Portefeuillehouder financiën

(ontwerp)Begroting GGDrU 2026-0

Dr. Marc Sprenger Directeur Publieke Gezondheid Secretaris van het bestuur

4

1 GGD in een oogopslag -

1,40 miljoen inwoners in 26 gemeenten Waarvan ruim 208.500 kinderen en jongeren 834 medewerkers op 1-1-2025, excl. inhuur en stagiaires 48 consultatiebureaus (excl. stad Utrecht)

Verdeling van het budget over de pijlers van de bestuursagenda Het grootste deel van het GGDrU-budget wordt ingezet voor het kansrijk opgroeien van jeugdigen. Dit omvat zowel het basispakket jeugdgezondheidszorg, als maatwerkdiensten. De andere pijlers zijn: • Gezonde en veilige leefomgeving: inclusief infectieziekte-bestrijding en medische milieukunde • Langer gezond zelfstandig Inkomsten (x € miljoen) Bijna driekwart van de inkomsten van GGDrU komt uit de inwoner- en kindbijdrage voor het basispakket. 11% komt uit het maatwerk van gemeenten, onder andere huisvesting JGZ. De bijdrage van het Rijk is onder andere voor seksuele gezondheid, Covid campagne en VIP. Bijdrage per inwoner en kind

(ontwerp)Begroting GGDrU 2026-0

5

1.1 Onze kernwaarden Gezondheid voor alle inwoners Inwoners hebben in hun eentje niet altijd invloed op het voorkomen of vermijden van gezondheidsrisico’s, zien de risico’s niet of hebben niet de middelen en mogelijkheden om gezonde keuzes te maken. GGDrU is er om de gezondheid van inwoners te beschermen of te verbeteren door zelf collectieve maatregelen te nemen en andere partijen te adviseren dat ook te doen, en ook om andere gezonde keuzes te maken. Daar is publieke gezondheidszorg voor. GGDrU staat ervoor om het verschil in gezondheid te verkleinen en het vermogen van mensen om mee te kunnen doen aan de samenleving te bevorderen. Als organisatie zijn we zichtbaar, onafhankelijk, eigentijds, verbindend en alert. Dit zijn onze kernwaarden. Hierop kunnen we altijd worden aangesproken. Zichtbaar Inwoners, gemeenten en samenwerkingspartners weten waar we voor staan en weten ons te vinden. We zijn zichtbaar in de wijken, buurten en scholen in onze regio. En daar blijft het niet bij, we vergroten onze zichtbaarheid bijvoorbeeld ook online en in de media. Onafhankelijk We vervullen belangrijke adviserende en toezichthoudende rollen. Dit doen we altijd vanuit een onafhankelijke positie, vanuit onze deskundigheid en kernwaarden. Eigentijds De wereld verandert snel en we veranderen mee. We gebruiken digitale middelen, zodat we inwoners op een eigentijdse manier informeren.

We spijkeren onze kennis bij, houden trends in de gaten en ontwikkelen nieuwe projecten voor een veiliger en gezonder leven. Verbindend We zoeken naar verbinding in onze contacten met inwoners. Dit kunnen kinderen en hun ouders zijn, maar bijvoorbeeld ook reizigers of senioren. Samen met andere organisaties bundelen we onze krachten, want samen staan we sterker tegenover het aanpakken van problemen als armoede, kindermishandeling, druggebruik, eenzaamheid en depressie. Alert We signaleren gezondheidsrisico’s alert en adviseren hierover. Zo zorgen we dat gezondheidsproblemen snel worden opgelost of zelfs worden voorkomen. GGDrU wil en moet aansluiten op de steeds veranderende samenleving. Aansluiten bij wat inwoners doen, willen en nodig hebben voor hun gezondheid. Een samenleving die voortdurend in ontwikkeling is en nieuwe dingen vraagt, vraagt om een organisatie die meebeweegt. Die midden in de samenleving staat en werkt op een manier waar inwoners zich prettig bij voelen. Een organisatie die de verbinding zoekt en gezamenlijk met gemeenten en anderen werkt aan een gezond en veilig leven in de regio Utrecht. Dagelijks zijn we ‘in het veld’ te vinden. Hierbij werken vanuit de overtuiging dat kennis, advies en uitvoering met elkaar in verbinding moeten staan en elkaar versterken.

De ervaring van de dagelijkse praktijk bundelen we met de kennis uit epidemiologische onderzoekgegevens en ervaringskennis. We bieden daarmee een goed fundament voor gedegen advies aan inwoners, gemeenten, en andere (zorg)organisaties om de gezonde keuze te maken.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2026-0

6

2 Inhoudelijke pijlers Echte gezondheidswinst is alleen te behalen wanneer partijen uit het sociaal domein, de fysieke omgeving en het (publieke) zorgdomein regionaal samenwerken. Door een brede gezamenlijke en structurele aanpak van preventie wordt een beweging in gang gezet die leidt tot gezondere mensen in een gezondere maatschappij. Door ons te verbinden met verschillende domeinen zoals zorg, veiligheid en het ruimtelijk domein, draagt GGDrU met een collectieve aanpak bij aan de gezondheid van onze inwoners.

2.1 Publieke gezondheidszorg; een maatschappelijke zorg De publieke gezondheidzorg in Nederland vraagt blijvende aandacht. In de hele breedte van de samenleving zijn er onderwerpen waar zorg, hulp en preventie nodig zijn. Denk aan de kwetsbare mentale gezondheid onder jongeren, die aan de start staan van hun leven. De versterking van zelfredzaamheid onder ouderen met de dubbele vergrijzing in het vooruitzicht. En de dilemma’s die spelen in onze regio door hoge ruimtelijke dichtheid en het belang van een gezonde en veilige leefomgeving. Dit vereist een brede aanpak van preventie, vroegtijdige signalering, samenwerking en innovatieve oplossingen. Door te sturen op een brede samenhangende aanpak kan de publieke gezondheidszorg bijdragen aan een gezondere en veerkrachtigere samenleving, en zo bijvoorbeeld aan toekomstbestendige zorg een bijdrage te leveren. Vanuit GGDrU vervullen we diverse rollen waarin we uitvoering, kennis en advies samenbrengen, met aandacht voor gezondheidsbevordering en gezondheidsbescherming. Het doorontwikkelen van de advies- en kennisfunctie van GGDrU is essentieel om gemeenten en ketenpartners op een toekomstbestendige wijze te ondersteunen. Het Algemeen Bestuur heeft dan ook eind 2024 een transformatieopdracht gegeven, die hier concreet antwoorden op dient te geven.

De komende jaren wordt hieraan gewerkt aan de hand van drie thema’s: - Gezonde en veilige leefomgeving - Mentale gezondheid van jeugd - Dubbele vergrijzing Eind 2025 worden uitwerkingen op de drie thema’s gepresenteerd om in het jaar 2026 concrete stappen te kunnen zetten. Dit vraagt constante inzet en beweging, die vanaf het moment dat GGDrU de opdracht kreeg, van toepassing is. De drie thema’s passen bij de drie inhoudelijke pijlers van de bestuursagenda 2023-2027 die in 2023 door het AB is vastgesteld. Dit toont aan dat deze onderwerpen horen bij onze huidige agenda en daarmee dagelijkse praktijk en tegelijkertijd een basis vormen voor toekomstige ontwikkelingen. Bestuursagenda 2023-2027 We houden de indeling van de bestuursagenda 2023-2027 aan in alle Planning & Control producten. Het jaar 2026 betreft het laatste jaar voor deze bestuursagenda. In 2026 wordt met het nieuw te vormen Algemeen Bestuur nagedacht over het vervolg en de nieuwe bestuursagenda. Belangrijkste inhoudelijke pijlers van de huidige agenda zijn: 1 2 3

Een gezonde en veilige leefomgeving Kansrijk opgroeien Langer gezond zelfstandig

Naast de inhoudelijke pijlers, is nog een pijler opgenomen gericht op een gezonde en toekomstbestendige bedrijfsvoering: 4 Een wendbare en vitale organisatie

(ontwerp)Begroting GGDrU 2026-0

7

2.2 Een gezonde en veilige leefomgeving Wat willen we bereiken? GGDrU staat voor inwoners die wonen, leven, naar school gaan en werken in een gezonde en veilige omgeving waar aandacht is voor gezondheid en elkaar. Waar bedreigingen van de publieke gezondheid worden gesignaleerd en bestreden. Waar maatschappelijke onrust en schade tijdens incidenten worden voorkomen en beperkt. Daar werken wij elke dag aan. Om ervoor te zorgen dat er een gezonde en veilige leefomgeving is, willen we dat: 1. Inwoners, gemeenten en zorginstellingen ons weten te vinden voor advies 2. De voorbereiding op rampen en crises op orde is 3. Adequaat wordt opgetreden bij kleine en grote incidenten 4. Gezondheid is meegenomen in ruimtelijke plannen van alle gemeenten 5. Bedreigingen van de publieke gezondheid worden gesignaleerd, geanalyseerd en waar voor kwetsbare doelgroepen preventieactiviteiten worden opgezet.

Wat doen we daarvoor? We helpen de inwoners van de regio Utrecht zich te beschermen tegen infectieziekten en schadelijke omgevingsfactoren, zoals luchtverontreiniging. Tegen ziekten die je kunt oplopen als je op reis gaat, tegen seksueel overdraagbare aandoeningen en tegen de gevolgen van een calamiteit. Deze gezondheidsbeschermende taken vinden hun basis in de Wet op Publieke gezondheid (WPG). In 2026 werken we aan een gezonde en veilige leefomgeving door een breed pakket aan taken. Milieu en gezondheid Onze taken bestaan uit: • Het signaleren van voor de gezondheid van inwoners ongewenste situaties; • Het gevraagd en ongevraagd adviseren van een gemeente over onderwerpen in relatie tot een gezonde leefomgeving. Hierbij gaat het over onderwerpen zoals lucht, hinder (geluid en geur), bodem, straling, binnenmilieu, klimaat, etc.; • Het beantwoorden van vragen, klachten en meldingen van inwoners en instellingen (bijvoorbeeld scholen, woningcorporaties) over het hele spectrum van milieu en gezondheid. Meldingen zijn de voelsprieten van de GGD in de maatschappij en helpen om ongewenste situaties te signaleren; • Het geven van voorlichting over de relatie tussen gezondheid en de fysieke leefomgeving; • Ondersteuning geven bij en adviseren over incidenten met betrekking tot milieu en gezondheid. Het gaat meestal om de zogenaamde koude fase van een incident (voorlichting en nazorg).

Daarnaast adviseert GGDrU over gezondheidsrisico’s tijdens een ramp met het interregionaal GAGS piket (gezondheidskundig adviseur gevaarlijke stoffen). In 2026 zetten we vanuit Milieu en Gezondheid in op: • Positionering GGDrU in ruimtelijk domein: verdere versteviging van de positionering van GGD regio Utrecht als “trusted advisor” en partner in het ruimtelijk domein voor gemeenten en (keten)partners. In 2026 worden hiertoe concrete stappen gezet in afstemming met de ODRU en RUD. Dit gericht op helderheid over ieders positie en rol- en bijkomende taakverdeling. Dit met als gewenst resultaat een efficiënt proces voor integraal advies. • Casuïstiek: versterking van de samenwerking met woningcorporaties. Door structurele samenwerking met woningcorporaties wil GGDrU inzetten op het beperken van

(ontwerp)Begroting GGDrU 2026-0

8

binnenmilieuproblematiek. Onder meer door woningcorporaties de juiste kennis en handvatten te bieden met betrekking tot een gezond binnenmilieu. • De gevolgen van klimaatverandering voor de volksgezondheid: hittestress en andere gezondheidseffecten verminderen, vooral in kwetsbare wijken. Onder meer door ondersteuning bij het opstellen en verder uitbreiden van lokale hitteplannen van gemeenten. Infectieziektebestrijding Infectieziektebestrijding algemeen Team Infectieziektebestrijding heeft als missie om besmettingen en de verspreiding van infectieziektes te voorkomen ter bescherming van de volksgezondheid in de regio Utrecht. Zo adviseren zij samen met ketenpartners de inwoners en zorginstellingen over hoe zij zich kunnen beschermen. Infectieziektebestrijding heeft de volgende kerntaken: - Bestrijden van infectieziektes en voorkomen van verdere verspreiding - Surveillance - Beleidsadvisering - Preventieactiviteiten - Netwerk en regie - Voorbereiding op grootschalige infectieziekte- uitbraken - Kennis en onderzoek Bezuiniging Infectieziektebestrijding en Pandemische Paraatheid Sinds 2023 is de beleidsagenda VIP (Versterking Infectieziektebestrijding Pandemisch Paraatheid) gestart. Deze tijdelijke financiering had twee doelen: de basis op orde krijgen voor de IZB én de GGD’en voorbereiden op een grootschalige uitbraak.

De Voorjaarsnota van 2023 voorzag in structurele middelen vanaf 2025. Echter is in het Hoofdlijnenakkoord van 2024 een bezuiniging opgenomen van 300 miljoen op publieke gezondheid en Pandemische Paraatheid. Als deze bezuiniging doorzet, worden alle investeringen en opbrengsten van de afgelopen twee jaar weer ongedaan gemaakt. Dit geldt voor zowel investeringen voor de basis van team IZB, als verdere de voorbereidingen op een grootschalige uitbraak. Pandemische Paraatheid Informatie Voorziening (PP-IV) De coronatijd liet zien dat het toenmalige IV-systeem van IZB niet toereikend was. Om die reden heeft VWS de opdracht gegeven om een nieuw IV-systeem te ontwikkelen en te implementeren. Dit systeem is essentieel voor een volgende pandemie. We leveren als GGD input op de ontwikkeling van de nieuwe IV-systemen voor de IZB, waarbij landelijk een prioritering heeft plaatsgevonden t.a.v. welke functies in het IV landschap als eerste zullen worden vervangen. Vaccinatiegraad In de regio Utrecht zien we een dalende trend in de vaccinatiegraad, net zoals in andere delen van Nederland. Een hogere vaccinatiegraad is essentieel ter bescherming van de volksgezondheid. Om het tij te keren is in 2024 gestart met een GGD-breed programma met verschillende activiteiten met als doel vaccinatiebereidheid te vergroten. De vaccinatiegraad verhogen, vergt een lange adem.

GGDrU wil graag die stap zetten voor haar inwoners om de volksgezondheid te beschermen. Hierbij is de financiering uit het gemeentefonds niet voldoende. In 2024 is er in de regio 500.000 euro toegekend via een bestemmingsreserve waarbij structurele financiering wordt verkend. In 2026 zetten we met infectieziektebestrijding in op: (ontwerp)Begroting GGDrU 2026-0

9

• Casuïstiek: Signaleren en bestrijden van schurft en kinkhoest, naast het versterken van preventief beleid voor een mogelijke blootstelling aan rabiës. We zien deze meldingen veel voorkomen. Daarnaast zien we meer uitbraken van mazelen voorkomen. Team IZB focust op voorkomen van verdere verspreiding, pakt meldingen op en geeft advies en voorlichting. • Surveillance en monitoring: Doorontwikkeling van datagedreven werken met realtime dashboards en bovenregionale datadeling voor monitoring en surveillance van infectieziekten. • Zoönose: Team IZB zal focussen op onderzoek, kennisontwikkeling en voorlichting op het thema gezonde leefomgeving en klimaatadaptatie in relatie tot infectieziekten. Hier valt ook de voorbereiding op aviare influenza onder door middel van oefening, parate kennis en netwerkbijeenkomsten. • Vaccinatievoorziening: Opzetten vaccinatievoorziening voor volwassenen: In 2026 willen we werken aan de verdere implementatie en organisatie van de Vaccinatievoorziening, met als doel een toegankelijk en efficiënt vaccinatieprogramma. • Preventie en interventie: Het ontwikkelen en uitvoeren van preventieve acties en interventies gericht op risicogroepen voor specifieke infectieziekten met als doel besmettingen te voorkomen door gedrag te beïnvloeden. Hier wordt gestart met een interventie op het voorkomen van rabiësbesmettingen.

• Kennisinstituut: Ontwikkeling van de GGD als kennisinstituut infectieziektebestrijding, door uitbreiding van wetenschappelijk onderzoek en opleidingsmogelijkheden. • Bovenregionale samenwerking: Versterking van de bovenregionale samenwerking met de nieuwe regio middels het projectplan van de regio. Tuberculosebestrijding (TBC) Het bestrijden van tuberculose wordt bij GGDrU uitgevoerd door artsen, verpleegkundigen en medisch technisch medewerkers en bestaat in de basis uit: diagnostiek, behandeling en begeleiding van tbc (Tuberculose)-patiënten en mensen met een latente tuberculose infectie, geven van BCG (Bacille Calmette Guérin)-vaccinaties, bron- en contactopsporing, screening risicogroepen, outbreak management en preventie. In het Nationaal plan tuberculosebestrijding (2021-2025) staan de maatregelen die nodig zijn om tuberculose in Nederland effectief te bestrijden. In 2026 wordt er een nieuw nationaal plan gepresenteerd. Verwachting is dat eerder uitgezette lijnen verder gevolgd worden. De afdeling Tuberculosebestrijding van GGDrU werkt nauw samen in Regionaal expertisecentrum Noord – West (RECNW). Onderwerpen op het gebied van kwaliteit, scholing, onderzoek en innovatie zijn gemeenschappelijk opgepakt. We verwachten de samenwerking voor 2026 verder te intensiveren.

In 2026 zetten we met TBC-bestrijding in op: 1. Zoveel mogelijk actieve tuberculosepatiënten genezen 2. Het aantal actieve tuberculosepatiënten te verminderen door risicogroepen te screenen op infecties (stadium voor actieve tuberculose) 3. Snelle toeleiding tot zorg en onderzoek bij het team Tuberculosebestrijding 4. Intensiveren samenwerking Regionaal expertisecentrum Noord-West om kwaliteit van de tbc-bestrijding te blijven garanderen en concentratie van expertise te creëren. Seksuele gezondheid en soa-bestrijding We bevorderen en beschermen de seksuele gezondheid van inwoners in regio Utrecht. Dat doen we door het opsporen en bestrijden van seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en het signaleren van seksuologische problematiek.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2026-0

10

De taken van het team Seksuele Gezondheid worden grotendeels gefinancierd uit de SPUK Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg. Gemeenten financieren daarnaast een deel via de inwonersbijdrage en maatwerkafspraken. Het kabinet is voornemens SPUK’s over te hevelen naar het gemeentefonds met een korting van 10%. GGD GHOR Nederland, VNG en VWS geven aan de SPUK in de huidige vorm te willen behouden. We verwachten meer duidelijkheid te hebben medio juni. Bovenop de mogelijke 10% rijksbezuiniging op de ASGgelden heeft het college van de gemeente Utrecht voorgesteld haar gemeentelijke bijdrage met €100.000,- te reduceren. Dit is verwerkt in voorliggende begroting. Ten gevolge hiervan zal per januari 2026 of een halvering plaatsvinden van de consulten PrEP (van 1000 naar 500) of zal de outreach spreekuurlocatie Kanaleneiland worden gesloten en daarmee het aanbod van laagdrempelig soa-zorg en seksualiteitshulpverlening aanbieden en zo de inzet (via netwerk en outreach) op het bereik van mensen met een lage SES. VWS heeft een herverdeling van ASG-budget toegezegd, op zijn vroegst per 2026. GGDrU stuurt aan op dit zo spoedig mogelijk door te voeren. Een herverdeling van middelen komt regio Utrecht zeer waarschijnlijk ten goede, net als eerder bij de PrEP-middelen het geval was.

Relationele en seksuele vorming In 2026 worden nauwelijks rijksmiddelen of gemeentemiddelen gealloceerd voor ondersteuning voor relationele en seksuele vorming op scholen. De landelijke stimuleringsregeling Relaties en Seksualiteit loopt af per half 2025 en gemeenten bezuinigen op maatwerk per 2026). Het is de vraag of eigen budget van scholen voldoende is om deze taak te continueren. In 2026 zetten we met seksuele gezondheid vooral in op: Seksualiteitshulpverlening, testen en behandelen van soa bij groepen in een kwetsbare positie en met een hoog risico. We doen bron- en contactonderzoek en voorkomen verspreiding van soa. Bieden van PrEP-zorg (medicatie om hiv te voorkomen) Vormgeven ondersteuning scholen bij relationele en seksuele vorming passend bij beschikbare middelen. Forensische geneeskunde (FG) De Forensische geneeskunde omvat drie deelgebieden, namelijk Lijkschouw, Forensisch medisch onderzoek (FMO) en Forensisch medische expertise (FME) en Medische arrestantenzorg (MAZ). Sinds 1 januari 2024 voert GGDrU de Forensische geneeskunde uit voor heel MiddenNederland (inclusief regio Gooi & Vechtstreek en Flevoland). Na meerdere keren uitstel is bekend geworden dat GGDrU de MAZ niet gegund heeft gekregen van de politie voor de regio Midden-Nederland.

Ook zijn wij in gesprek met de politie over het uitvoeren van een deel van de FMO-taken in regio Utrecht, die nu door een externe partij (MedTzorg) plaatsvindt. In 2026 zetten we met forensische geneeskunde vooral in op: • Kwaliteitsverbetering in de verschillende deeltaken van de forensische geneeskunde. • Versterking van netwerken door het organiseren van periodieke overleggen, informatiebijeenkomsten en kennissessies. • Versterking van samenwerking in het land met als doel een meer toekomstbestendige forensische geneeskunde te bereiken. Informatie uit de forensische geneeskunde in te zetten ten behoeve van de brede taken in het kader van publieke gezondheid. • Het blijven investeren in een nieuwe generatie forensisch artsen, door promotie van het vak van forensisch arts en opleiden. Reisadvies & Vaccineren op Maat (VOM) Het primaire doel van ons Reisadvies- en VOM-team is het beschermen van de reizende (ontwerp)Begroting GGDrU 2026-0

11

Utrechter tegen besmettelijke ziekten die zij kunnen oplopen tijdens hun reizen en het geven van preventieadviezen. Dit voorkomt dat reizigers ziek worden en helpt hen gezond te blijven tijdens hun reis. Door reizigers te vaccineren, kan de verspreiding van infectieziekten van het ene gebied naar het andere worden beperkt. Voor 2026 hebben we de ambitie om verantwoord en bescheiden te groeien (5-10%) en blijvend kostendekkend te opereren, waarbij de kosten van personeel, vaccins, overhead en locatie uit lopende (markt) inkomsten gefinancierd kunnen worden en er voor 2026 ook geen grote extra investeringen vanuit de regio gevraagd worden.

In 2026 zetten we vanuit Reisadvies vooral in op: • Continuïteit, kwaliteit, betaalbaarheid en toegankelijkheid; • Binden en boeien van medewerkers: expertise is schaars en tegelijkertijd de basis van ons product en onze inkomsten; • Werken aan de zichtbaarheid en toekomst van het Reisadvies-vak door het bieden van (deel) stages en opleidingsplekken aan HBO-V studenten, coassistenten en artsen in opleiding voor de specialisatie IZB; • Uitbreiding van omzet en dienstverlening via Vaccineren op Maat en het aangaan van samenwerkingsverbanden met de (regionale) ziekenhuizen; Publieke gezondheid asielzoekers en statushouders GGDrU voert publieke gezondheidszorgtaken uit voor asielzoekers in de opvanglocaties van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). Onder deze activiteiten vallen zowel de wettelijke taken - zoals infectieziektebestrijding (IZB), tuberculosebestrijding (TBC), technische hygiënezorg (THZ) en seksuele gezondheid (SG) – als gezondheidsvoorlichting en jeugdgezondheidszorg (JGZ). Deze activiteiten zijn gevat in drie contracten tussen GGD GHOR en COA. GGDrU voert deze uit als onderaannemer; een contract voor de wettelijke taken, een voor Jeugdgezondheidszorg en een voor de gezondheidsvoorlichtingen. Het PGA-contract voor JGZ eindigt op 31 september 2026. In 2025 start het COA een nieuwe aanbestedingsprocedure.

GGD GHOR leidt deze aanbesteding voor de GGD’en en werkt hierin nauw met ons samen. Ook is er een werkgroep asielzoekers aangesteld met DPG’en en managers. Toezicht Wmo GGDrU is door de gemeenten in onze regio aangewezen om het toezicht op de kwaliteit en veiligheid bij aanbieders van Wmo voorzieningen te onderzoeken. In 2025 ligt de focus van onze onderzoeken steeds meer op signaalgestuurd- en calamiteiten onderzoek (reactief toezicht), dit willen we in 2026 voortzetten. Verder versterken we in 2026 de samenwerkingen met de gemeenten en andere samenwerkingspartners. Hierbij trekken we noodzakelijkerwijs ook nauw op met gemeenten, politie en het RIEC. Tot slot gaan we in 2025 starten met de werkzaamheden om het landelijk toetsingskader Wmo toezicht te implementeren in onze werkwijze, zodat deze in 2026 de nieuwe werkwijze is. Toezicht kinderopvang In 2025 ligt de focus voor team toezicht kinderopvang op kwaliteitsverbetering. Het team is gegroeid, en er zijn afgelopen jaar veel wetswijzigingen en nieuw beleid gekomen. Verder zien we dat er een steeds groter beroep gedaan wordt op onze expertiserol en de aard van de vragen die we ontvangen veranderd. We zouden graag conform de landelijke trend van een meer reflectieve functie oppakken, en onderzoeken wat dat vraagt. Om in 2026 beter aan de vraag van de gemeenten te kunnen voldoen.

In 2026 doet GGDrU voor Toezicht: • WMO-Toezicht: regulier kwaliteitstoezicht volgens de jaarplannen per inkoopregio; en daarnaast signaalgestuurd- en calamiteitentoezicht.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2026-0

12

•

Toezicht kinderopvang: minimaal een keer bij elke kinderopvanglocatie op onaangekondigde inspectie, en bij 50% van de gastouders.

Publieke gezondheid bij rampen en crisis De afgelopen tijd is de provincie Utrecht in aanraking gekomen met meerdere crises die allerlei oorzaken hebben en de publieke gezondheid ook op verschillende manieren kan beïnvloeden. Ook voor toekomstige crises bereiden wij ons voor door opleidingen, trainen en oefenen als GGD met verschillende teams en ook samen met ketenpartners van de GGD regio Utrecht, bijvoorbeeld de Geneeskundige Hulpverleningsorganisaties in de Regio (GHOR). Dit geldt voor acute crisis, maar ook langdurige crises, waarbij we gebruik maken van de kennis en kunde uit de breedte van de organisatie. In 2026 zetten we vanuit Publieke gezondheid bij rampen en crisis vooral in op: • Samenwerken en voorbereiden met partners op verschillende scenario’s naar aanleiding van de regionale risicofactoren van de VRU • Het opbouwen en uitbreiding van onze bestaande processen en kennis ter verbetering van ons aanpak van verschillende crises • Oefenen van samenwerking met partners en organisaties om grotere crises (boven regionaal) aan te pakken • Implementatie en samenwerking met LFI in het klaarstaan en aanpakken van landelijke infectieziekten en pandemieën waar nodig

Wat gaat het kosten? Gezonde en veilige leefomgeving (x € 1.000)

Raming 2025-0 Baten

Lasten

Raming 2026-0 Saldo

Baten

Lasten

Saldo

Infectieziektebestrijding

-

2.259

-2.259

-

7.538

-7.538

Tuberculosebestrijding

-

1.634

-1.634

-

1.694

-1.694

Medische milieukunde

-

743

-743

-

786

-786

SOA-bestrijding

-

2.460

-2.460

-

2.783

-2.783

Forensische zorg

-

1.643

-1.643

-

2.049

-2.049

2.445

2.133

312

2.600

2.278

322

Publieke gezondheid asielzoekers

-

475

-475

-

667

-667

Toezicht Wmo

-

386

-386

-

530

-530

Toezicht kinderopvang

-

2.109

-2.109

-

2.209

-2.209

Publieke gezondheid bij rampen en crises

-

240

-240

-

229

-229

Geraamde totaal saldo van baten en lasten

2.445

14.082

-11.637

2.600

20.763

-18.163

Mutaties reserves Geraamd resultaat

2.445

14.082

-11.637

2.600

20.763

-18.163

Reisadvies

De verschillen tussen de raming 2025 en 2026 voor alle categorieën binnen de pijler ‘Een gezonde en veilige leefomgeving’ worden verklaard door de loon- en prijsindexering. Voor de loonindexering gaan we uit van het volgende: • Ten tijde van opstellen van (ontwerp)begroting 2026-0 is er nog geen definitief akkoord voor de cao gesloten voor de periode vanaf april 2025 en verder. Voor de bepaling van de loonindexatie vanaf april 2025 wordt er in verband met het ontbreken van een cao gerekend met de loonvoet sector overheid, uit de meest recente circulaire, in dit geval de septembercirculaire 2024, conform de afspraken uit de kaderbrief 2026; • Verder zijn de effecten van de mutaties in werkgeverspremies sociale verzekerings- en pensioenpremies) verwerkt, zowel voor 2024 als 2026. (ontwerp)Begroting GGDrU 2026-0

13

Voor de prijsindex is conform de afspraken uit de kaderbrief 2026 gerekend met de index uit de meest recente circulaire, in dit geval de septembercirculaire 2024. Voor infectieziektebestrijding liep het beleidsprogramma VIP (Versterking Infectieziektebestrijding Pandemische Paraatheid) in de jaren 2023 en 2024, waarvoor incidentele middelen zijn toegekend. Door VWS zijn vanaf 2025 structurele middelen gereserveerd voor de versterking van GGD-en voor pandemische paraatheid, maar gelet op de aangekondigde bezuinigingen (oplopend tot 300 miljoen) op de Publieke Gezondheid in het Hoofdlijnenakkoord is er voor de jaren 2025 en 2026 en overbruggingsspuk gepubliceerd. Hierdoor is voor GGDrU de hoogte van de middelen bekend en hebben we deze derhalve ook opgenomen in de (ontwerp)begroting 2026-0. Daarnaast is er gecommuniceerd dat er een aanvraag is ingediend om voor 2026 een basiscapaciteit covid aan te houden en rekening te houden met een najaarscampagne die vergelijkbaar is met die van 2025. Met deze informatie hebben wij rekening gehouden in deze begroting met een bedrag van 5 miljoen. Bij de categorie SOA-bestrijding heeft de jarenlange lobby voor meer ASG- en PrEPmiddelen en een herverdeling van de beschikbare middelen, enig resultaat opgeleverd en krijgen we een hogere bijdrage. Hierdoor stijgen ook evenredig de lasten.

Het huidige kabinet is wel voornemens alle specifieke uitkeringen (SPUKs) met in ieder geval 10% te korten. Aan de andere kant heeft VWS toegezegd te werken aan een herverdeling van middelen, ter verwachten op zijn vroegst per 2026. Onduidelijk is nog wat een eventuele overheveling naar het gemeentefonds betekent voor de herverdeling van middelen en is er voor gekozen om de verwachte hoogte van de subsidie gelijk te houden aan die van 2025. Sinds 1 januari 2024 voert GGDrU de forensische geneeskunde uit voor heel MiddenNederland (inclusief regio Gooi & Vechtstreek en Flevoland). Bij de overgang was de omzet vanuit de dienstverlening te laag opgenomen, en tevens zien we een stijgende trend in de verrichtingen in de laatste jaren. Hierdoor stijgen ook evenredig de lasten in deze begroting. Voor de categorie Reisadvies is, naast de indexatie, kritisch gekeken naar de verwachte opbrengsten, wat heeft geleid tot een realistische inschatting van de verwachte omzet. Op basis hiervan is de formatieve begroting aangepast, zodat er voldoende capaciteit is begroot om de verwachte omzet te realiseren. In de categorie toezicht Wmo zijn de lasten ook in lijn gebracht met de verwachte extra opbrengsten vanuit de maatwerkopdracht van gemeente Utrecht.

In de eerste tabel in paragraaf 3.2 (Financiële ontwikkelingen en impact op ontwerpbegroting 2026-0) staat weergegeven uit welke onderdelen de wijzigingen bestaan tussen de begroting 2025-0 en (ontwerp)begroting 2026-0 voor deze pijler.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2026-0

14

2.3 Kansrijk opgroeien Wat willen we bereiken? Elk kind heeft het recht om gezond en veilig op te groeien. GGDrU heeft een unieke waarde in het kansrijk opgroeien voor elk kind en als stevige basis voor gezonde generaties. We zijn dé expert in preventieve gezondheid voor de jeugd in regio Utrecht. GGDrU creëert met o.a. Jeugdgezondheidszorg, Onderzoek en Gezondheidsbevordering een fundament voor alle kinderen, op individueel en op collectief niveau. Om gezondheidsverschillen te verkleinen, willen we vooral effect bereiken in gezinnen en wijken met minder kansen op een goede gezondheid, door sociaal maatschappelijke problemen zoals een klein sociaal netwerk, armoede en kindermishandeling.

Wat doen we daarvoor? GGDrU richt zich op het versterken van de gezondheid van de jeugd en hun leefomgeving middels onderzoek, beleidsadviezen en activiteiten op scholen, in wijken en in gemeenten, gericht op gezonde leefstijl en een goede mentale gezondheid. Hoe eerder we problemen in een kinderleven of gezin voorkomen en signaleren, hoe beter. Daarom hebben we in de regio een leidende rol in het voorkomen van ongewenste zwangerschappen in kwetsbare situaties en een unieke positie in het laagdrempelig ondersteunen van gezinnen met advies bij opvoeden en opgroeien en het tijdig signaleren wanneer meer hulp nodig is op medisch of sociaal gebied. In 2026 werken we aan Kansrijk Opgroeien met een breed pakket aan taken, met accenten op: Kansrijke Start, het rijksvaccinatieprogramma, mentale gezondheid van jongeren en een gezond leerklimaat op scholen (Gezonde School). Jeugdgezondheidszorg Jeugdgezondheidszorg zet zich al generaties lang in voor een goede gezondheid vanaf de zwangerschap tot jong volwassenheid. Kinderen en jongeren onderzoeken we op lichamelijke en mentale gezondheid, begeleiden we in hun sociaal-emotionele ontwikkeling en vaccineren we tegen ziektes. Hun ouders helpen wij bij alledaagse uitdagingen in het opvoeden, het ouderschap en de hechting met hun kind.

De rode draad is het monitoren van de ontwikkeling en signaleren, adviseren en zo nodig doorverwijzen naar passende ondersteuning of zorg. Ook hebben we een signalerende en beschermende taak bij situaties zoals armoede en kindermishandeling. (Aanstaande) ouders en jongeren kunnen makkelijk en snel bij ons terecht. Wij zijn er sowieso voor gezinnen op een aantal momenten in het leven van het kind. En vaker als dat nodig is, ook via bijvoorbeeld digitale groepssessies. We hebben geen wachtlijsten en zijn voor gezinnen kosteloos toegankelijk. We werken vanuit een combinatie van medische en sociale kennis en ervaring, met een brede blik op gezondheid. De vakkennis van een gezonde ontwikkeling van kinderen en wat wij zien bij vele individuele gezinnen benutten wij bij de duiding van onderzoeksresultaten en bij advisering over een groepsgerichte aanpak op scholen, in wijken en gemeenten. We werken rondom een gezin samen met lokale, regionale en landelijke partners, zoals gemeenten, scholen, sociale wijkteams, geboortezorgpartners, SAVE-teams, medische partners, welzijnsorganisaties en kennisinstituten. In 2026 werken we binnen JGZ specifiek aan: • Aandacht voor preventie zo vroeg mogelijk in de levensloop met Kansrijke Start.

• Het uitvoeren van veranderingen in het Rijksvaccinatieprogramma als regulier onderdeel van de wettelijke taak, waaronder veranderingen in het vaccinatieschema (ontwerp)Begroting GGDrU 2026-0

15

(verschuiving in leeftijden waarop vaccinaties worden aangeboden). De begroting dekt implementatie en uitvoeren van de vaccinaties. Hierin zitten geen activiteiten voor het verhogen van de vaccinatiegraad. • Het verstevigen van de pedagogische basis met onder meer opvoedondersteuning • Bijdragen aan de collectieve preventie en promotie van mentale gezondheid van de jeugd, een grote maatschappelijke opgave, inclusief doorontwikkeling van de kennis- en adviesfunctie bij deze maatschappelijke opgave. • Impuls aan digitalisering en data gedreven werken, om meer impact te hebben op de gezondheidssituatie van de jeugd in de regio. Gezondheidsbevordering Grote maatschappelijke vraagstukken, zoals het versterken van de mentale gezondheid van de jeugd, doen toenemend een beroep op de kennis en expertise van Gezondheidsbevordering. In een toekomstbestendig team gezondheidsbevordering moet de wettelijke taak vanuit de WPG duurzaam geborgd zijn. Deze richt zich op het collectief in de vorm van de gehele populatie, specifieke doelgroepen, netwerken, sociale vindplaatsen (zoals school) en het inrichten van de leefomgeving. Deze collectieve aanpak bestaat uit inzet op educatie en voorlichting, signaleren en ondersteuning, en beleid. Voor 2026 wordt gewerkt aan toekomstbestendige dienstverlening met de volgende kernelementen: advies, kennis en praktijk.

Deze drie kernelementen zijn noodzakelijk voor een goed samenspel tussen team gezondheidsbevordering en de lokale context van een school en/of wijken. Kinderen en jongeren brengen een groot deel van hun tijd op school door en ontwikkelen hier veel van hun gewoonten, waardoor scholen voor gezondheidsbevordering een belangrijke partner zijn in onze gemeente. In 2026 wordt de implementatiefase van het regionale programma Nu Niet Zwanger (gestart in 2023) afgerond. In dit programma worden mensen in een kwetsbare situatie in staat gesteld meer regie te nemen op hun kinderwens. Voor de periode daaropvolgend is de intentie om te komen tot een regionale basisvoorziening, waarover in 2026 in het AB besluitvorming plaatsvindt. In 2026 werken we binnen Gezondheidsbevordering specifiek aan: • Passende toekomstbestendige dienstverlening voor de jeugd • Doorontwikkeling van Gezonde School volgens het landelijke Meerjarenplan Gezonde School en binnen de mogelijkheden van financiering. • Afronden implementatie Nu Niet Zwanger in alle 26 gemeenten, vanuit een regionale samenwerkingsovereenkomst 2023 t/m 2026 en werken naar regionale basisvoorziening.

Wat gaat het kosten? Kansrijk opgroeien (x € 1.000)

Jeugdgezondheid

Raming 2025-0 Baten

Lasten

Raming 2026-0 Saldo

Baten

Lasten

Saldo

-

30.939

-30.939

-

31.991

-31.991

Geraamde totaal saldo van baten en lasten

-

30.939

-30.939

-

31.991

-31.991

Mutaties reserves Geraamd resultaat

-

30.939

-30.939

-

31.991

-31.991

De verschillen tussen de ramingen voor 2025 en 2026 binnen de pijler 'Kansrijk opgroeien' worden hoofdzakelijk veroorzaakt door de loon- en prijsindexatie, evenals de effecten van het effect uit 2024 van de herwaardering van de functies via het onderdeel aantrekkelijke werkgever. In de eerste tabel in paragraaf 3.2 (Financiële ontwikkelingen en impact op ontwerpbegroting 2026-0) staat weergegeven uit welke onderdelen de wijzigingen bestaan tussen de begroting 2025-0 en (ontwerp)begroting 2026-0 voor deze pijler. (ontwerp)Begroting GGDrU 2026-0

16

2.4 Langer gezond zelfstandig Wat willen we bereiken? GGDrU maakt deel uit van het brede systeem van preventie en zorg. We willen samen met gemeenten, inwoners en partners ervoor zorgen dat we beter voorbereid zijn op de toekomst zodat inwoners langer gezond zelfstandig kunnen blijven. Hiervoor is een nieuwe kijk op positief gezond oud worden in de regio Utrecht nodig, waarbij veerkracht, mentaal welbevinden en een sterk sociaal netwerk belangrijke elementen zijn. Omdat de kans om gezond oud te worden voor iedereen niet gelijk is, doen we extra moeite voor mensen voor wie het moeilijker is om zonder hulp gezonde keuzes te maken. Kennis vanuit onderzoek zetten we hiervoor in, in combinatie met praktijkkennis en ervaringskennis.

Wat doen we daarvoor? Sociaal kwetsbare groepen Onze professionals van Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) richten zich specifiek op de (sociaal) kwetsbare inwoners in onze regio. Het gaat om inwoners die niet eenvoudig zelf de weg naar hulp weten te vinden, of de zorg juist mijden. De problemen met de meest kwetsbare inwoners zijn complex. Zij leiden regelmatig een gemarginaliseerd bestaan en zijn onvoldoende in staat om in de eigen bestaansvoorwaarden te voorzien. Daarbij is er vaak sprake van meervoudige problematiek (zoals financiële problematiek, verwaarlozing, sociaal isolement, verward gedrag). We werken daarom nauw samen met gemeentelijke wijkteams en met partners op het gebied van sociale ondersteuning, zorg, veiligheid, wonen, werk, inkomen en geestelijke- en verslavingszorg. Het aantal meldingen over mensen met onbegrepen gedrag neemt nog steeds toe, echter minder hard dan de jaren ervoor. Het meld- en adviespunt Bezorgd (MAB) kreeg in 2019 gemiddeld 9 meldingen per week, in 2023 70 meldingen en in 2024 76 meldingen per week. Voor 2026 heeft een aantal gemeenten laten weten de maatwerkdienstverlening MAB te willen stoppen. Vanwege de financiële uitdagingen van gemeenten hebben meer gemeenten dit overwogen, maar daar uiteindelijk niet toe besloten. Dit zorgt ervoor dat de uitvoering van OGGZ bij GGDrU doorgang kan vinden.

Om te zorgen voor meer stabiliteit van dienstverlening is door het AB besloten dat deelnemende gemeenten een contract aangaan voor vier jaar. Hier worden gezamenlijke afspraken voor gemaakt. In 2026 werken we binnen OGGZ specifiek aan: • Samen optrekken met de zorgketen, politie en gemeenten • Verbeteren rol van signaleren, duiden en adviseren • Centrale Kennis & Adviesrol OGGZ bestendigen • Het meer verrijken en duiden van onze gegevens vanuit het MAB. • Blijven werken aan meer bekendheid van het (belang van het) meldpunt • Werken aan een stabiele en toekomstbestendige financieringswijze Gezondheidsbevordering In de toename van de complexiteit van maatschappelijke en gezondheidsvraagstukken wordt steeds meer ingezet op gezondheidsbevordering (GB) als oplossingsrichting. De (ontwerp)Begroting GGDrU 2026-0

17

doorontwikkeling van de IZA en GALA beweging geeft gezondheidsbevordering een belangrijke/prominente rol. Dit vanwege het grote persoonlijke, maatschappelijke en economische belang van het zo lang mogelijk in goede gezondheid leven. Op verschillende gebieden staat de financiering van GB onder druk. Dit zowel vanwege mogelijke landelijke besluitvorming als reeds doorgevoerde bezuinigingen op lokaal maatwerk. Dit heeft geresulteerd in een krimp van het team. Door de kwetsbare tijdelijke financiering van dit vakgebied was herijking van de basisdienstverlening noodzakelijk. In de AB-vergadering van begin 2025 heeft het Algemeen Bestuur daarom ingestemd met het voorstel om focus aan te brengen in de GB-dienstverlening. Dit heeft, naast de noodzakelijke krimp van het team, geresulteerd in versteviging van de basisfinanciering door borging van kennis in de basisdienstverlening en verschuiving van (collectief) maatwerk in de inwonersbijdrage. Gezond ouder worden De vergrijzing is en blijft volgens de Volksgezondheid Toekomstverkenning van het RIVM de belangrijkste maatschappelijke ontwikkeling voor de volksgezondheid.

Voor gemeenten zijn er veel vragen over wonen, de transitie van zorg naar welzijn, het toenemend aantal mensen met dementie, voorbereiding op de laatste levensfase, fysieke en sociale gezondheid van ouderen en vraagstukken over sociale verbinding in onze huidige meer individualistische samenleving. Naast zorgen liggen er ook kansen door een groeiende groep ouderen in de derde levensfase, waarin zij nog van grote meerwaarde kunnen zijn voor de maatschappij. De verkenning hoe GGDrU gemeenten kan ondersteunen op deze gebieden loopt in 2025. De uitkomst van deze verkenning gaat effect hebben op de inzet van team gezondheidsbevordering in 2026. In 2026 werken we binnen gezondheidsbevordering specifiek aan: • Gezond ouder worden: we adviseren gemeenten hoe de publieke gezondheidszorg op bepaalde momenten in de levensloop kan bijdragen aan gezond ouder worden. Zo helpen we gemeenten zich voor te bereiden op en om te gaan met de vergrijzing, de toename van het aantal mensen met overgewicht en chronische ziekten en de toenemende druk op de (informele) zorg. • Data en impactgedreven adviseren: we adviseren gemeenten om gericht in te zetten om de mensen die dit het hardst nodig hebben en leven in bestaansonzekerheid.

Onderzoek Data gedreven werken naar een hoger niveau GGDrU verzamelt structureel gegevens over de gezondheidssituatie van de bevolking in regio Utrecht. Zo zetten we in 2026 de gezondheidsmonitor Jongvolwassenen (16-25 jaar) en de gezondheidsmonitor Jeugd (13-17 jaar) uit. Hierdoor is het mogelijk om trends in de tijd te detecteren en de gezondheid van de bevolking te monitoren. Ontwikkelingen vanuit bijvoorbeeld IZA en GALA vragen een doorontwikkeling van ons werk en voor 2026 hebben twee speerpunten vastgesteld. Ten eerste op het verder verbinden van deze data aan bestaande interne en externe databronnen (zoals data van EPD als JGZ/FG, CBS, Vektis en Perined) om zo inzichten verder te verdiepen. Concreet voorbeeld hiervan is de regionale IZA monitor Midden-Nederland waar we in 2025 de eerste data voor verzamelen. Ten tweede zetten we in op verdere doorontwikkeling om onze data effectiever te delen zodat we samen met gemeenten en partners tot keuzes en focus in gezondheidsbeleid kunnen komen. Kennisontwikkeling en innovatie De complexiteit van maatschappelijke en gezondheidsvraagstukken vraagt om nieuwe kennis en een andere aanpak. GGDrU werkt vanuit de bestuursagenda 2023-2027 en laat de onderzoeksagenda GGDrU hierop aansluiten. Deze onderzoeksagenda geeft richting aan de welke thema’s onze onderzoekscapaciteit vanuit de organisatie en professionals in opleiding.

Daarnaast leggen we proactief verbindingen op deze thema’s in onze (ontwerp)Begroting GGDrU 2026-0

18

kennisnetwerken zoals de Regionale Kenniswerkplaats Jeugd en Gezin Centraal, de werkplaats SOMO (mensen met onbegrepen gedrag), Amphi (Infectieziektebestrijding) en het Kennisplatform Utrecht Sociaal (KUS). Deze inzet draagt bij aan het versterken van de Kennis- en Adviesfunctie van de GGDrU omdat kennishiaten worden opgepakt en nieuwe relevante inzichten snel in onze gemeenten terecht komen. Het verhaal achter de data In 2026 zetten we in op verdere doorontwikkeling van het kwalitatieve onderzoek in aanvulling op de kwantitatieve analyses; hierdoor kunnen we de inzichten verdiepen en zicht krijgen op passende interventies. Een voorbeeld hiervan is het Gezondheidspanel dat bedoeld is om inzicht te krijgen in de meningen, ervaringen en behoeften van inwoners (12+) over diverse aan gezondheid gerelateerde onderwerpen. Met die informatie kunnen de GGD, gemeenten en andere professionals gericht activiteiten organiseren om de gezondheid van de inwoners in regio Utrecht te verbeteren. In 2026 werken we binnen Onderzoek specifiek aan: • Data gedreven werken, om meer impact te hebben op de gezondheidssituatie van inwoners in de regio. • Kennis en innovatie in de regio met focus verder verbinden • Inzetten op het verhaal achter de data

Wat gaat het kosten? Langer gezond zelfstandig (x € 1.000)

Raming 2025-0 Baten

Lasten

Raming 2026-0 Saldo

Baten

Lasten

Saldo

Gezondheidsbevordering

-

1.983

-1.983

-

2.016

-2.016

Openbare geestelijke gezondheid

-

1.418

-1.418

-

1.349

-1.349

Epidemiologie

-

918

-918

-

782

-782

Geraamde totaal saldo van baten en lasten

-

4.319

-4.319

-

4.147

-4.147

Mutaties reserves Geraamd resultaat

-

60 4.379

-60 -4.379

-

62 4.209

-62 -4.209

Voor de categorie Gezondheidsbevordering behorend bij de pijler Langer gezond zelfstandig, geldt dat de begrote kosten in 2026 toenemen. Dit vloeit voort uit de besluitvorming van het AB over de toekomststrategie Gezondheidsbevordering. Daarnaast zijn de lasten gecorrigeerd voor de reeds genoemde loon- en prijsindexering. Bij de categorie Openbare geestelijke gezondheid (OGGZ) is er sprake van een stijging van de kosten door de correctie van de genoemde loon- en prijsindexering, maar tegelijkertijd sprake van een (grotere) daling van de kosten door het niet meer afnemen van het MAB door een aantal gemeenten. Bij de categorie Epidemiologie wordt de mutatie verklaard door het wegvallen van het maatwerk voor de Kennis & adviesfunctie en het aflopen van de ZonMW subsidie voor de coronamonitor jeugd. In de eerste tabel in paragraaf 3.2 (Financiële ontwikkelingen en impact op ontwerpbegroting 2026-0), staat weergegeven uit welke onderdelen de wijzigingen bestaan tussen de begroting 2025-0 en de (ontwerp)begroting 2026-0 voor deze pijler.

2.5 Vitale en wendbare organisatie Wat willen we bereiken? (ontwerp)Begroting GGDrU 2026-0

19

GGDrU wil een organisatie zijn die meegaat in zijn tijd en klaar staat in het volgende decennium. Een GGD die midden in de samenleving staat en op een manier werkt waarbij inwoners zich prettig voelen. Die altijd de verbinding zoekt. Een stabiele en veerkrachtige organisatie die kan meebewegen met veranderingen in de samenleving. Een organisatie waar mensen graag willen werken.

Wat doen we daarvoor? Werkgeversmerk Komend jaar willen we het ambassadeurschap vergroten om zo ons werkgeversmerk te versterken. Eerder lag de focus op studenten en inwoners, maar komend jaar zetten we in op onze eigen medewerkers. Los van dat we het bewustzijn willen creëren dat iedere medewerker ook een ambassadeur is, willen we hen ook de vaardigheden en tools aanbieden om dit actief uit te dragen. Transformatieopdracht Op dit moment werkt GGDrU aan de transformatieopdracht GGDrU 2030. Het doel van deze opdracht is om een robuuste publieke gezondheidszorg in de regio te realiseren door het versterken van de kennis en adviesfunctie van GGDrU. Door de focus te leggen op kennisdeling, preventie en advisering, wil GGDrU haar impact vergroten en gemeenten optimaal ondersteunen bij de uitdagingen van vandaag en morgen. Maatschappelijke ontwikkelingen zoals een slechtere mentale gezondheid bij jongeren, woningtekorten en vergrijzing hebben een directe impact op de gezondheid en leefomgeving van inwoners. Deze ontwikkelingen vragen om een GGD als stevige gesprekspartner die samen met gemeenten optrekt om effectieve en duurzame oplossingen te realiseren. De transformatie opdracht start met een inventarisatiefase waaruit in oktober 2025 een advies volgt aan het Algemeen Bestuur gebaseerd op de verzamelde inzichten.

Samen met de gemeenten zijn drie thema’s onderscheiden waarin de kennis en adviesrol wordt geanalyseerd: 1. Mentale gezondheid jeugd 2. Gezonde en veilige leefomgeving 3. Vergrijzing Vergroten gelijke kansen In 2025 is een visie gevormd over het thema diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid. Deze visie geeft voor de komend 3 jaar richting en in 2026 starten we met de eerste activiteiten. Door in te zetten op gelijke kansen wordt aangesloten op de ambitie uit de bestuursagenda om een nog betere afspiegeling te zijn van ons verzorgingsgebied. Interprofessionele opleidingsteams Opleiden is het nieuwe werven. Vanuit die overtuiging zetten we ook in 2026 vol in op de doorontwikkeling van GGDrU als brede opleidingsorganisatie. Zo gaan we in we aan de slag met vaste opleidingslocaties die werken met interprofessionele opleidingsteams. De opleidingsteams bestaan uit coassistenten, doktersassistenten in opleiding, ANIOS, AIOS en verpleegkundigen in opleiding. Binnen deze opleidingslocaties zullen de studenten met en van elkaar leren. Verder zal er gewerkt worden met een dakpanconstructie om de continuïteit de waarborgen. Kwaliteit De klant speelt een belangrijke rol in onze organisatie. Het van buiten naar binnen kijken moet nog meer vorm krijgen door vormen als klantreizen, klanttevredenheidsonderzoeken, ervaringsdeskundigheid en klantpanels in te zetten.

Zo sluiten we goed aan bij de wensen van onze inwoners en stellen we de klant centraal.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2026-0

20

Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) Het bestuurlijke en besluitvormende traject voor wijziging van de gemeenschappelijke regeling is in 2023 ingang gezet. Begin 2025 zal de gewijzigde regeling in werking treden. Het wijzigen van de regeling brengt geen kosten voor 2026 met zich mee. Een verplichte wijziging, op grond van de Wet Gemeenschappelijke regelingen, is het invoeren van een evaluatiemoment van de regeling. Wanneer de gemeenschappelijke regeling geëvalueerd gaat worden, brengt dit meerkosten met zich mee. De hoogte van deze kosten zijn nu nog onbekend. De evaluatie zal niet plaatsvinden in 2026, maar conform het wijzigingsbesluit van de gemeenschappelijke regeling op een nader bepaalbaar moment. Zodoende worden de meerkosten niet meegenomen in de begroting voor 2026. Huisvesting In 2025 wordt het strategisch huisvestingsplan Jeugdgezondheidszorg afgerond. Dit geeft ons handvatten om keuzes te maken in onze locaties en dienstverlening. Uitgangspunt is eigentijdse dienstverlening op de plaatsen waar we ook werkelijk van betekenis kunnen zijn. De komende jaren zullen we natuurlijke beslismomenten aangrijpen om dit plan in samenwerking met gemeenten tot uitvoering te brengen.

Informatievoorziening (IV) en datagedreven werken In 2024 is de I-visie ontwikkeld met daarin twee hoofdambities: zorgen voor goede, beschikbare en makkelijk uit te wisselen data ten dienste van onze dienstverlening en de gezondheidsopgaven in de samenleving en werken aan een IV-organisatie die mee ontwikkelt met de toekomst. Er is een duidelijk toename van behoefte aan data gedreven werken. Bijvoorbeeld op het gebied van pandemisch paraatheid IV, realtime dashboard, bovenregionale datadeling, en de versterking van de kennis en adviesfunctie. Tevens zien we nieuwe landelijke ontwikkelingen op ons afkomen, bijvoorbeeld de Persoonlijke Gezondheidsomgeving (PGO). Hierbij moet waarschijnlijk in 2026 (delen) van onze data ook meer op inwonersniveau toegankelijk gemaakt worden. Daarnaast is het noodzakelijk om de weerbaarheid van onze informatievoorziening te vergroten. Dit wordt vooral gedreven vanuit de toename van cybersecurity risico's en de intensivering van wet- en regelgeving met de komst van bijvoorbeeld NIS2. Al deze ontwikkelingen stellen continue nieuwe eisen aan onze toekomstbestendige IVvoorziening. Voor 2026 ligt de nadruk om op een passende wijze, rekening houdend met de financiële middelen, invulling te geven aan de toenemende vraag naar datagedreven werken en tegelijkertijd ook onze weerbaarheid te verhogen. Er wordt gekozen voor een integrale aanpak.

In 2025 wordt hiervoor de strategie en IV-architectuur verder uitgewerkt en vastgelegd in de i-Strategie. In 2026 zetten we vanuit de wendbare en vitale organisatie in op: • Het uitvoeren van het strategisch huisvestingsplan Jeugdgezondheidszorg in haar hele breedte. • Inrichting integraal data expertise domein, incl. Data governance, organisatie en Data architectuur • Implementatie Informatiebeveiliging (NEN 7510)

(ontwerp)Begroting GGDrU 2026-0

21

3 Financiën 3.1 Overzicht van baten en lasten 2026 De ontwikkelingen voor 2026 komen samen in één programma Publieke Gezondheid. In de onderstaande tabel presenteren we het overzicht van baten en lasten van de (ontwerp)begroting 2026-0. Daarna splitsen we de begroting op naar de drie inhoudelijke pijlers van de bestuursagenda plus de conform BBV verplichte productgroepen ‘Overhead’, ‘Algemene Dekkingsmiddelen’ en Onvoorzien. Programma (x € 1.000)

Publieke Gezondheid

Raming 2025-0 Baten

Lasten

Raming 2026-0 Saldo

Baten

Lasten

Saldo

64.671

64.611

60

75.257

75.195

62

Geraamde totaal saldo van baten en lasten

64.671

64.611

60

75.257

75.195

62

Mutaties reserves Geraamd resultaat

64.671

60 64.671

-60 -

75.257

62 75.257

-62 -

Het programma opgesplitst naar inhoudelijke pijlers en de conform BBV verplichte productgroepen geeft het volgende beeld: Programma Publieke Gezondheid (x € 1.000)