B5. Memo Fiscaliade 20260911_toepassing SPUK-sport
Tekst van het document
Memo Aan: Gemeente Oudewater, t.a.v. Jack de Jong Van: Fiscaliade – Dido Westrik / Nikita Brameijer Onderwerp: Realisatie zwembad Oudewater Datum: 11 september 2026 Geachte heer de Jong, Beste Jack, Zoals besproken in ons overleg van 25 augustus 2026 hebben wij een nadere analyse uitgevoerd op de toepasselijkheid van de SPUK-Sport regeling op de beoogde nieuwbouw van het zwembad in Oudewater. In dit memo gaan wij hier verder op in. 1. Inleiding In ons memo van 1 december 2025 hebben wij een analyse opgesteld op de mogelijkheden van btw verrekening en de subsidieregeling voor de nieuwbouw van het zwembad in Oudewater. In dit memo is ook ingegaan op de SPUK-sport regeling. Op dit moment is duidelijk geworden dat de SPUK-sport regeling wordt verlengd. Dit was nog duidelijk en daarmee niet uitgewerkt in het memo van 1 december 2025. In ons overleg van 25 augustus 2026 is gesproken over de mogelijkheden om enerzijds eigendom bij de stichting te houden en anderzijds wel te kunnen kwalificeren als btw-belast ondernemer. Hierbij moet mede in ogenschouw worden genomen dat een aantal aandachtspunten bestaan voor onder andere de mogelijkheid om de exploitatie van het nieuwe zwembad direct bij de huidige stichting te beleggen. De stichting heeft een memo laten uitwerken door Fiscount met fiscale mogelijkheden om in de btw te exploiteren.
In onze bespreking hebben wij de visie vanuit de gemeente hierop besproken. Eén van de belangrijkste aandachtspunten was de vraag in hoeverre eventuele overschotten niet alsnog ingezet zouden worden voor de sport. Dit gelet op de aard van de stichting die in de beoogde structuur aandeelhouder zou worden van een exploitatie B.V. alsmede eigenaar van het zwembad. De stichting kan immers weinig anders dan het overschot weer investeren in het zwembad. Hierdoor kan discussie ontstaan of wel wordt voldaan aan de eisen van btw-belaste sport, zeker als sprake is van een fiscale eenheid. Uit dit overleg kwam ook naar voren dat het geen voorkeur heeft om het eigendom van het nieuw te bouwen zwembad of aandelen van een exploitatie B.V. bij de gemeente te leggen. Deze uitgangspunten maken een succesvolle implementatie van een btw-belaste werkwijze complex. Dit in samenhang met het feit dat als de btw-belaste structuur niet succesvol wordt of blijkt, het financiële risico van de onterecht verrekende btw de gemeente zal raken Zodoende is door de verlenging van de SPUK-sport regeling het een optie om te inventariseren in hoeverre deze regeling een alternatief kan bieden. Hierna gaan wij in op de SPUK-sport regeling. Eerst lichten wij toe welke eisen relevant zijn om als gemeente de SPUK-sport te kunnen aanvragen voor het zwembad.
Daarna gaan wij nog kort in op de risico’s van de regeling in relatie tot de onzekerheid van budget. Hiermee wordt inzicht Gemeente Oudewater 11 september 2026 Memo Zwembad en fiscaliteit verkregen in de mogelijkheden en risico’s waardoor dit samen met ons eerdere memo van 1 december 2025 als verdere basis kan worden genomen voor uitwerking van de structuur. 2. Toepassing SPUK-sport door de gemeente De Specifieke Uitkering Stimulering Sport (SPUK-sport) is een regeling waarmee gemeenten een tegemoetkoming kunnen ontvangen voor uitgaven die zij doen in het kader van sport. De regeling is ingevoerd naar aanleiding van de verruiming van de btw-sportvrijstelling per 1 januari 2019. Als gevolg van deze wetswijziging verloren per 1 januari 2019 gemeenten en sportentiteiten voor veel sportactiviteiten het recht op aftrek van voorbelasting. De SPUK Sport is in het leven geroepen om dit nadeel gedeeltelijk te compenseren en daarmee investeringen in sportvoorzieningen te blijven stimuleren. De regeling ziet niet uitsluitend op kosten die rechtstreeks door de gemeente worden gemaakt, maar biedt tevens de mogelijkheid om kosten van een sportbedrijf in de aanvraag te betrekken. Dit is met name van belang voor gemeenten die de exploitatie van sportaccommodaties hebben ondergebracht in een sportbedrijf.
De aanvraag voor de SPUK-sport wordt ingediend door de gemeente, maar de subsidiabele uitgaven van een sportbedrijf kunnen onderdeel uitmaken van de gemeentelijke aanvraag. De kosten voor de nieuwbouw van een zwembad door de stichting zouden onder voorwaarden dus kunnen worden meegenomen in de SPUK-sport aanvraag door de gemeente. In de beleidsregels is bepaald dat uitsluitend kosten van een aan de gemeente verbonden sportbedrijf kunnen worden meegenomen in de SPUK-sport. Hiervan is alleen sprake wanneer de gemeente zowel een bestuurlijk belang als een financieel belang heeft bij het sportbedrijf. Omdat de huidige organisatievorm een stichting betreft, zijn met name de voorwaarden relevant die gelden voor sportbedrijven waarvan het kapitaal niet in aandelen is verdeeld. Bestuurlijk belang Het vereiste van een bestuurlijk belang is bedoeld om te waarborgen dat het sportbedrijf daadwerkelijk uitvoering geeft aan het gemeentelijke sportbeleid. Voor een stichting geldt allereerst dat de gemeentelijke zeggenschap notarieel moet zijn vastgelegd. Daarnaast moet de gemeente bevoegd zijn om ten minste één lid van de raad van toezicht of een vergelijkbaar toezichthoudend orgaan te benoemen. Hiermee wordt gewaarborgd dat de gemeente invloed kan uitoefenen op het toezicht en indirect op het bestuur van de organisatie.
Verder moet uitsluitend de gemeente de tarieven voor maatschappelijk sportgebruik vaststellen die door het sportbedrijf worden gehanteerd. Daarbij kan worden gedacht aan tarieven voor de verhuur van sporthallen, zwembaden, sportvelden of andere gemeentelijke sportvoorzieningen. Financieel belang Naast bestuurlijk belang moet de gemeente ook een financieel belang hebben bij het sportbedrijf. Voor een stichting geldt dat meer dan 50% van de inkomsten afkomstig moet zijn van de gemeente die tevens de hiervoor beschreven zeggenschap bezit. Onder deze inkomsten kunnen onder meer exploitatiesubsidies, investeringsbijdragen, onderhoudsbijdragen en andere structurele gemeentelijke vergoedingen worden begrepen. Indien een stichting haar inkomsten voornamelijk genereert uit commerciële activiteiten of bijdragen van derden, zal veelal niet aan deze voorwaarde worden voldaan. Gemeente Oudewater 11 september 2026 Memo Zwembad en fiscaliteit Daarnaast moet de gemeente bij uitsluiting gerechtigd zijn tot het liquidatiesaldo van de stichting. Dit betekent dat een eventueel positief vermogen dat resteert na ontbinding van de stichting uitsluitend aan de gemeente ten goede komt. Overige voorwaarden binnen de SPUK Sport Naast de eisen van bestuurlijk en financieel belang gelden nog enkele algemene voorwaarden voor toepassing van de SPUK Sport.
Zo mogen de activiteiten waarvoor een uitkering wordt aangevraagd niet reeds recht geven op aftrek van btw of op compensatie via het Btw- compensatiefonds (BCF). De SPUK Sport is uitsluitend bedoeld voor situaties waarin de btw daadwerkelijk als kostenpost op de gemeente of het sportbedrijf blijft drukken. Indien de btw reeds via aftrek of compensatie kan worden terugontvangen, bestaat geen recht op een SPUK- uitkering voor die kosten. Voor de beoordeling van het recht op btw-aftrek en BCF-compensatie verwijzen wij naar het memo van 1 december 2026. De daarin opgenomen analyse is voor de toepassing van de SPUK Sport eveneens relevant, aangezien dezelfde uitgangspunten worden gehanteerd bij de beoordeling of btw op de betreffende kosten daadwerkelijk blijft drukken. Ten slotte geldt dat een gemeente de kosten van een sportbedrijf alleen in haar SPUK-aanvraag mag opnemen indien voor diezelfde kosten geen subsidie is ontvangen op grond van de Subsidieregeling BOSA. Dubbele subsidiëring wordt daarmee voorkomen. In de praktijk betekent dit dat een keuze moet worden gemaakt tussen toepassing van de BOSA-regeling of het meenemen van de kosten binnen de gemeentelijke SPUK Sport. Voor dezelfde kosten kunnen beide regelingen niet naast elkaar worden toegepast. 3.
Financiële risico’s bij toepassing SPUK-sport De toepassing van de SPUK Sport-regeling kan in dit geval leiden tot een budgettair risico. De regeling werkt namelijk met een voorschotregeling, waarbij gemeenten jaarlijks een voorschot ontvangen op basis van een vooraf vastgestelde verdeelsleutel. De definitieve hoogte van de SPUK-uitkering wordt pas vastgesteld nadat de werkelijke subsidiabele uitgaven zijn verantwoord (tot en met 2029). Na 2029 wordt beoordeeld of de daadwerkelijk voor de SPUK in aanmerking komende uitgaven hoger of lager zijn dan de reeds ontvangen voorschotten. Dit risico speelt zodra de kosten van de nieuwbouw van het zwembad worden betrokken in de SPUK-aanvraag van de gemeente. De omvang van deze investering kan ertoe leiden dat de uiteindelijke aanspraak op SPUK aanzienlijk hoger is dan de reeds ontvangen voorschotten. De SPUK Sport-regeling kent echter een uitkeringsplafond. Hierdoor is niet gegarandeerd dat het volledige verschil tussen de ontvangen voorschotten en de definitieve aanspraak daadwerkelijk wordt uitgekeerd. Indien de definitieve vaststelling van de uitkering hoger uitvalt dan de ontvangen voorschotten, wordt het resterende beschikbare budget binnen de regeling verdeeld onder de gemeenten die recht hebben op een aanvullende uitkering.
De omvang van deze aanvullende uitkering is afhankelijk van het op dat moment nog beschikbare budget binnen de regeling. Hierdoor bestaat de mogelijkheid dat niet de volledige aanspraak wordt uitgekeerd. Wanneer de nieuwbouw van het zwembad wordt meegenomen in de SPUK-aanvraag ontstaat derhalve het risico dat de subsidiabele uitgaven de reeds ontvangen voorschotten aanzienlijk overstijgen, terwijl geen zekerheid bestaat dat hiervoor nog een aanvullende uitkering Gemeente Oudewater 11 september 2026 Memo Zwembad en fiscaliteit beschikbaar zal zijn. In dat geval kan slechts een gedeelte van de investeringskosten via de SPUK Sport worden gecompenseerd en blijft het resterende deel van de niet-aftrekbare btw en de daarmee samenhangende kosten alsnog drukken. Hierdoor kan het beoogde financiële voordeel van de SPUK Sport in de praktijk aanzienlijk lager uitvallen dan op basis van de subsidiabele uitgaven zou worden verwacht. Hoe hoog de eventuele afrekening zou worden is niet vast te stellen. De laatste jaren van de SPUK zijn nog niet afgerekend dus de impact van de budgetkorting van 10% in 2026 is niet inzichtelijk. 4.
Conclusie • De gemeente kan de nieuwbouw van het zwembad onder voorwaarden betrekken in de aanvraag van de SPUK sport regeling; • De gemeente zal hierbij moeten aantonen dat het een bestuurlijk en financieel belang heeft in de stichting; • Bij een stichting betekent bestuurlijk belang dat de gemeentelijke zeggenschap notarieel is vastgelegd, de gemeente bevoegd is ten minste één toezichthouder te benoemen en uitsluitend de gemeente de tarieven voor maatschappelijk sportgebruik vaststelt die door het sportbedrijf worden gehanteerd; • Bij een stichting betekent financieel belang dat het sportbedrijf voor meer dan 50% van zijn inkomsten afhankelijk moet zijn van de gemeente. De gemeente moet bij uitsluiting gerechtigd zijn tot een eventueel liquidatiesaldo van de stichting; • Daarnaast gelden nog overige voorwaarden binnen de SPUK sport regeling zoals uitsluiting van recht op aftrek van btw als ook recht op compensatie van btw via het Btw- compensatiefonds en dat de BOSA subsidieregeling en SPUK sport niet gelijktijdig mogen worden aangevraagd; • De toepassing van de SPUK sport leidt tot een budgettair risico vanwege het uitkeringsplafond van de regeling waardoor niet met zekerheid te zeggen is of de gehele aanvraag kan worden uitgekeerd. 5.
Afsluiting In deze memo hebben wij de fiscale aspecten ten aanzien van de toepassing van de SPUK sport regeling ten aanzien van de nieuwebouw van het zwembad uiteengezet. Mochten er over het voorgaande nog vragen of opmerkingen zijn, dan hoor ik dat graag. Met vriendelijke groet, mr. Nikita Brameijer mr. Dido Westrik Fiscaal jurist Btw/BCF Fiscaal jurist overheid Tel: 088 - 374 55 01 Tel: 088 - 374 55 02 E-mail: nikita.brameijer@fiscaliade.nl E-mail: dido.westrik@fiscaliade.nl De in dit document afgebeelde/opgenomen gegevens, waaronder begrepen teksten, berekeningen, producten, foto’s, illustraties, grafisch materiaal, (handels)namen, woordmerken en logo’s worden beschermd door auteursrecht, merkenrecht en/of enig ander intellectueel eigendomsrecht. Het is eenieder verboden zonder schriftelijke toestemming van Fiscaliade VOF de inhoud fysiek of digitaal (verder) te verspreiden of te openbaren. Het gebruik of registratie van intellectuele eigendomsrechten van de merknaam Fiscaliade is voorbehouden aan Fiscaliade VOF en is in geen enkele situatie toegestaan, tenzij Fiscaliade VOF daarvoor uitdrukkelijke toestemming heeft verleend. Gemeente Oudewater 11 september 2026 Memo Zwembad en fiscaliteit