B4. schaarste in de regio Utrecht 2022.pdf
Tekst van het document
SCHAARSTE IN DE REGIO UTRECHT 2022 Update RWU regionale corporatiemonitor Voor het gebruik van een huisvestingsverordening is het noodzakelijk om de schaarste op de woningmarkt aan te tonen (artikel 2, lid 1 van de Huisvestingwet). Het doel van deze notitie is het aantonen van deze schaarste. Jaarlijks publiceert het RWU (regioplatform woningcorporaties Utrecht) de regionale corporatiemonitor met data uit het WoningNet, het systeem waarmee de sociale woonruimte in onze regio wordt verdeeld. De meest recente monitor gebruikt echter data tot en met 2021 terwijl inmiddels data uit 2022 beschikbaar is. In deze notitie een update van de RWU monitor met WoningNet data van 2022. De indeling van de notitie komt overeen met de RWU monitor. De notitie begint daardoor bij hoofdstuk 4, de eerdere hoofdstukken vereisen informatie rechtstreeks ontleent aan de woningcorporaties. De tabellen worden hier zonder toelichting weergegeven, deze toelichting staat in de RWU monitor. Onder de tabellen staan de voorlopige conclusies (met bullits), de definitieve monitor verschijnt in de tweede helft van dit jaar. De eindconclusie voor 2022 is echter duidelijk, de schaarste is verder toegenomen. Inhoudsopgave met link 4 VERHURINGEN CORPORATIEWONINGEN 2022 4.1 Toewijzingen in 2021 4.2 Betaalbaarheid en toewijzing aan doelgroepen naar inkomen 4.4 Toewijzing aan urgenten en bemiddelingen 5
ZOEKGEDRAG VAN WONINGZOEKENDEN 5.1 Actief woningzoekenden 5.2 Verhuringen sociale huurwoningen 5.3 Gemiddeld aantal reacties aanbodmodel 5.4 Weigeringen aanbodmodel 5.5 Gemiddelde inschrijfduur aanbodmodel 5.6 Loting 5.7 Gemiddelde zoektijd aanbodmodel 5.8 Verhuisbewegingen tussen gemeenten
Aanvullende tabellen: van Groot naar beter (1) en Behoud inschrijfduur (2) 1 Van Groot naar Beter 2 Behoud inschrijfduur Tabellen: Rikkert van Heerde (SWRU)
Tekst: Micha Bekker (U10)
4
VERHURINGEN CORPORATIEWONINGEN 2022
4.1 Toewijzingen in 2021 Figuur 25 Verhouding starters en doorstromers bij de woningtoewijzing in de U16, 2022 Gemeente Doorstromers Starters Totaal Doorstromers Starters Bunnik
56
51
107
52%
48%
De Bilt
107
95
202
53%
47%
De Ronde Venen
143
126
269
53%
47%
Houten
152
194
346
44%
56%
IJsselstein
78
128
206
38%
62%
Lopik
16
29
45
36%
64%
Montfoort
12
26
38
32%
68%
Nieuwegein
207
266
473
44%
56%
Oudewater
36
32
68
53%
47%
Stichtse Vecht
116
119
235
49%
51%
Utrecht
1.097
1.389
2.486
44%
56%
Utrechtse Heuvelrug
81
87
168
48%
52%
Vijfheerenlanden
77
72
149
52%
48%
Wijk bij Duurstede
45
72
117
38%
62%
Woerden
92
133
225
41%
59%
Zeist
206
280
486
42%
58%
Totaal
2.521
3.099
5.620
45%
55%
• •
Totaal van de verhuringen is licht hoger geworden (5.492 in 2021) Meer verhuringen aan doorstromers dan in de voorgaande jaren (39% in 2021)
4.2 Betaalbaarheid en toewijzing aan doelgroepen naar inkomen Figuur 5 Verhuringen naar huurklasse in 2021 naar kale huur Verhuringen naar huurklasse 2.500 2.000 1.500 1.000 500 0 < KKG < € 455 < € 475 < € 495 < € 515 < € 535 < € 555 < € 575 < € 595 < € 615 < 1e ATG < € 655 < 2e ATG < € 695 < € 715 < € 735 > € 735
•
Verhuringen tot de aftoppingsgrenzen verder toegenomen (van 76% in 2021 naar 79,9% in 2022)
4.4 Toewijzing aan urgenten en bemiddelingen
Beroep Financieel
1
1
3
6
2
4
Gedupeerd 1
Mantelzorg Medisch
5
3
5 2
Relationeel
1
3
1
2
1
7
6
4
3
19
4
3
2
3
16
Uitstroom MO
1
11
1
8
2
Totaal
4
33
14
18
13
1
3 1
0
43
2
1
1 2 1
1
0
55
1
1
16
1
10 1
1
6 4
4
5 3
2
2
2
Verhuur aan instellingen
48
138
75 20
4
30
10
1
6
5
63
1
2
4
4
4
109
10
171
8
9
10
9
21
366
1
98 36
Verhuringen aan urgenten is licht gedaald Met name ‘medisch’ en ‘relationeel’ zijn gedaald (respectievelijk 132 en 68 in 2021) Bemiddeling is aanzienlijk gestegen (van 1.284 in 2021 naar 1.721 in 2022) Stijging is met name door toewijzingen aan statushouders, uitstroom maatschappelijke opvang en verhuur aan instellingen. 2021 2022 Statushouder 361 584 Uitstroom maatschappelijke opvang 228 294 • • • •
Totaal
Zeist
Woerden
Wijk bij Duurstede
Vijfheerenlanden
1
Dreigend dakloos
Herhuisvesting
Utrechtse Heuvelrug
Utrecht
Stichtse Vecht
Oudewater
Nieuwegein
Montfoort
2
Lopik
Houten
1
IJsselstein
De Ronde Venen
De Bilt
Bunnik
Tabel 28 (deel 1) Aantal toewijzingen per type urgentie en bemiddeling in 2021, per gemeente Soort urgentie
5
ZOEKGEDRAG VAN WONINGZOEKENDEN
5.1 Actief woningzoekenden Figuur 7 Actief woningzoekenden per kwartaal
Actief woningzoekenden 35.000 30.000 25.000 20.000 15.000 10.000 5.000 0
Conclusie uit RWU monitor 2021 Het aantal woningzoekenden, zowel ingeschreven als actief, is nog verder toegenomen. Ook het gemiddelde aantal reacties per actief woningzoekende steeg aanzienlijk. De vraag naar sociale huurwoningen wordt dus alsmaar groter. •
Door correctie is het aantal inschrijvingen niet toegenomen maar het aantal actief woningzoekenden is wel gestegen. Ook voor 2022 blijft daarom de conclusie staan dat de vraag naar sociale huurwoningen groter is geworden.
5.2 Verhuringen sociale huurwoningen Tabel 29 Verhuringen regulier/urgent/bemiddeling U16 Jaar 2020
Regulier 3.478
Urgentie Bemiddeling 391 1.185
Totaal 5.054
2021
3.797
411
1.284
5.492
2022
3.533
366
1.721
5.620
Conclusie uit RWU monitor 2021 Het aanbod voor reguliere woningzoekenden nam met ruim 9% toe. Procentueel is dit een grotere stijging dan de stijging van de vraag. In absolute zin kan het aanbod de vraag echter bij lange na niet bijhouden. De druk op de sociale huurmarkt in de regio Utrecht is nog verder toegenomen. •
Het aanbod in 2022 voor regulier woningzoekenden is gedaald ten opzichte van 2021. Aangezien de vraag verder is toegenomen (meer woningzoekenden actief) is de druk op de schaarse woningmarkt nog hoger dan in 2021.
5.3 Gemiddeld aantal reacties aanbodmodel Tabel 30 Gemiddeld aantal reacties op woningen via aanbodmodel 2018-2022
2018 2019 2020 2021 2022 Gemeente Bunnik 104 109 141 181 290 De Bilt 89 118 148 198 263 De Ronde Venen 105 101 132 186 225 Houten 94 111 141 151 203 IJsselstein 100 96 110 182 228 Lopik 75 69 87 126 158 Montfoort 85 129 129 211 231 Nieuwegein 101 114 148 161 215 Oudewater 47 75 81 118 172 Stichtse Vecht 105 115 152 193 225 Utrecht 128 136 169 197 267 Utrechtse Heuvelrug 86 85 108 145 152 75 Vijfheerenlanden 87 108 156 195 Wijk bij Duurstede 67 83 112 154 190 Woerden 104 118 147 211 277 Zeist 83 95 124 145 197 Totaal 104 114 143 180 234 Conclusie uit RWU monitor 2021 De forse stijging van het gemiddelde aantal reacties is wederom een teken dat de druk op de sociale huurwoningmarkt alleen maar verder toeneemt. • • •
Het gemiddelde aantal reacties neemt met steeds grotere sprongen toe In 2021 waren er nog maar twee gemeenten waar de 200 grens werd doorbroken, in 2022 is de 300 grens in zicht gekomen. De toename komt doordat de stijging van het aantal actieve woningzoekenden hoger ligt dan het aanbod, het gemiddelde aantal reacties per actieve woningzoekende is zelfs licht gedaald ten opzichte van 2021 (21,5 reacties per woningzoekende in 2021 en 22 reacties in 2022)
5.4 Weigeringen aanbodmodel Tabel 31 Gemiddelde weigeringsgraad bij aanbodmodel 2018-2022 Gemeente 2018 2019 2020 2021 2022 Bunnik
2,6
3,1
3,4
4,0
4,0
De Bilt
3,6
5,0
3,5
4,5
4,5
De Ronde Venen
4,9
3,5
2,8
3,5
4,7
Houten
3,1
2,3
3,3
3,1
3,6
IJsselstein
2,7
2,5
3,2
2,5
2,9
Lopik
8,0
6,0
4,7
5,6
5,6
Montfoort
5,5
4,6
2,4
6,5
5,4
Nieuwegein
3,5
3,5
3,4
4,0
5,0
Oudewater
1,6
4,0
1,9
3,3
2,8
Stichtse Vecht
2,3
3,1
3,4
3,0
3,5
Utrecht
4,6
4,3
4,5
7,5
7,0
Utrechtse Heuvelrug
3,3
4,0
4,0
4,2
3,7
Vijfheerenlanden
2,5
3,3
2,7
3,0
2,8
Wijk bij Duurstede
2,5
2,3
2,1
3,1
2,6
Woerden
5,2
4,9
3,4
3,9
4,3
Zeist
3,1
2,8
2,8
3,7
3,3
Eindtotaal
3,9
3,8
3,6
5,1
5,0
Conclusie uit RWU monitor 2021 De weigeringsgraad is fors gestegen. We zien hiervoor geen duidelijk aan te wijzen oorzaak. Het ligt niet voor de hand om te concluderen dat woningzoekenden veel kritischer zijn geworden. Mogelijk hebben groepsbezichtigingen een opstuwend effect op de weigeringsgraad. •
In 2022 is de weigeringsgraad nagenoeg gelijk aan 2021
5.5 Gemiddelde inschrijfduur aanbodmodel Tabel 32 Gemiddelde inschrijfduur in jaren doorstromers 2017-2022 2017 2018 2019 2020 2021 2022 Gemeente Bunnik
12,1
16,1
11,9
11,5
14,1
14,0
De Bilt
10,8
13,1
10,1
9,8
11,2
11,0
De Ronde Venen
10,0
9,5
10,5
10,0
9,0
11,4
Houten
10,8
9,8
8,7
9,7
9,3
11,2
IJsselstein
9,8
13,5
10,8
8,9
12,1
12,4
Lopik
7,0
7,7
5,6
9,1
7,3
7,6
Montfoort
11,2
10,6
8,4
8,6
10,5
9,4
Nieuwegein
10,9
11,4
11,4
14,8
10,1
10,8
Oudewater
11,4
12,8
7,9
8,9
9,9
11,0
Stichtse Vecht
12,1
13,3
11,2
12,5
13,0
16,0
Utrecht
11,3
12,0
11,2
11,6
11,9
11,1
Utrechtse Heuvelrug
10,1
12,7
10,7
9,7
10,2
10,0
Vijfheerenlanden Wijk bij Duurstede
10,0
15,7
9,1
9,4
10,8
13,9
8,4
7,9
8,7
7,7
8,7
12,8
Woerden
10,9
8,4
11,9
10,0
12,2
10,2
Zeist
10,3
10,1
9,7
9,9
10,1
11,4
Totaal
10,8
11,7
10,6
10,8
11,1
11,5
Tabel 33 Gemiddelde inschrijfduur in jaren starters 2017-2022 2017 2018 2019 2020 2021 2022 Gemeente Bunnik
10,3
10,2
12,4
7,6
8,7
11,7
De Bilt
9,5
10,1
9,9
11,6
11,6
11,5
De Ronde Venen
7,0
7,6
9,2
8,7
8,5
9,9
Houten
8,2
8,2
9,7
9,5
9,3
9,3
IJsselstein
9,2
9,8
10,1
10,2
11,8
12,1
Lopik
6,7
6,4
7,2
6,7
8,7
10,8
Montfoort
6,3
8,2
9,8
7,8
11,1
9,1
Nieuwegein
8,9
9,5
10,1
11,6
11,3
11,9
Oudewater
6,4
8,9
6,3
9,2
10,1
10,1
Stichtse Vecht
9,2
10,1
10,5
10,4
11,1
11,8
Utrecht
9,6
9,6
11,0
11,5
11,7
11,4
Utrechtse Heuvelrug
8,1
7,9
8,3
9,6
11,5
11,0
Vijfheerenlanden Wijk bij Duurstede
8,7
10,3
10,0
10,7
10,2
12,3
8,2
8,7
9,2
8,5
8,8
11,1
Woerden
7,7
8,6
8,8
10,2
12,0
11,9
Zeist
7,5
8,6
8,9
9,0
10,2
10,2
Eindtotaal
8,6
9,2
9,9
10,3
10,9
11,1
Conclusie uit RWU monitor 2021 De gemiddelde inschrijfduur is in 2021 nog verder opgelopen, met name voor starters. Vanzelfsprekend drijft het toenemende aantal actief woningzoekenden het gemiddelde omhoog. De concurrentie is groter, dus heb je gemiddeld genomen een hogere ‘score’ nodig om te ‘winnen’. Vooral starters zijn hier de dupe van. •
De trend van de stijgende inschrijfduur nodig om te slagen, zet door in 2022.
5.6 Loting Tabel 34 Aantal verhuringen via loting 2018-2022 Gemeente 2018 2019 2020 2021 2022 Aanbod 2022
%
Bunnik
107
3%
202
0%
269
9%
346
0%
206
0%
45
0%
2
De Bilt
2
3
8
De Ronde Venen Houten
13 1
5
25
24
8
IJsselstein Lopik Montfoort Nieuwegein
41
3
2
1
4
2
3
38
8%
36
36
33
18
473
4%
68
0%
Oudewater
1
Stichtse Vecht Utrecht Utrechtse Heuvelrug Vijfheerenlanden
190
10
27
22
12
235
5%
185
230
413
181
2.486
7%
1 4
168
8
10
4
3
Wijk bij Duurstede
1
1
1
Woerden
1
26
31
24
Zeist
26
31
23
30
36
Totaal
262
279
383
574
304
0%
149
2%
117
0%
225 11% 486 7% 5.620
5%
Conclusie uit RWU monitor 2021 De populariteit van loting toont andermaal de enorme schaarste aan sociale huurwoningen in de regio Utrecht aan. Er is een grote groep woningzoekenden die loting als enige kans ziet om aan een woning te komen. Loting drukt de stijging van de totale gemiddelde inschrijfduur aanzienlijk (van 9,6 jaar naar 9,8 jaar). Het is daarom bijzonder onfortuinlijk dat de gemeente Utrecht er begin 2022 voor heeft gekozen het maximale lotingspercentage te verlagen van 20% naar 10%. We verwachten dat met name jonge starters hun kansen op de woningmarkt nog verder zullen zien slinken. • • •
De verhuringen via Loting zijn in 2021 afgenomen, de stijgende lijn is doorbroken. In de gemeente Utrecht is in de huisvestingsverordening op 1-1-2022, het maximum percentage voor loten gehalveerd van 20 naar 10%, dit is duidelijk waarneembaar. Weliswaar kunnen woningcorporaties in andere gemeenten tot 20% van het aanbod verloten maar dit percentage wordt bij lange na niet gehaald.
•
Om de schaarste te onderschrijven, de gemiddelde reactie op loting is met 50% toegenomen (van 1.033 in 2021 naar 1.555 in 2022).
5.7 Gemiddelde zoektijd aanbodmodel Tabel 39-38 gemiddelde zoektijd starters en doorstromers 2021 en 2022
starters 2021 2022 Gemeente Bunnik 5,3 6,3 De Bilt 6,1 5,5 De Ronde Venen 3,2 4,7 Houten 3,3 4,5 IJsselstein 6,5 6,6 Lopik 3,8 4,7 Montfoort 5,9 3,7 Nieuwegein 7,0 5,3 Oudewater 3,1 5,0 Stichtse Vecht 5,9 5,1 Utrecht 6,4 5,8 Utrechtse Heuvelrug 5,1 6,0 Vijfheerenlanden 4,3 6,7 Wijk bij Duurstede 3,9 5,2 Woerden 6,6 5,0 Zeist 5,4 5,0 Totaal 5,7 5,4
doorstromers 2021 2022 7,7 6,2 6,5 6,2 3,9 3,9 4,2 4,9 4,3 5,4 4,2 2,9 5,8 3,0 5,4 5,3 4,6 4,6 5,4 4,5 6,3 5,4 6,2 6,0 5,0 6,4 3,9 4,0 5,2 4,3 5,0 5,9 5,6 5,3
Conclusie uit RWU monitor 2021 Voor zowel doorstromers als starters is de gemiddelde zoektijd gestegen. Het toegenomen aanbod is onvoldoende om de gestegen vraag te compenseren. •
Zoektijd starters en doorstromers is in 2022 afgenomen naar het niveau van 2020. Dit staat haaks op de toename van de schaarste, zoals eerder geconcludeerd. De zoektijd blijft echter hoog over een langere periode bekeken.
5.8 Verhuisbewegingen tussen gemeenten Conclusie uit RWU monitor 2021 Net als in eerdere jaren zochten woningzoekenden vooral lokaal. Wanneer het aanbod in kleine gemeenten daalt, lijken lokale woningzoekenden hun heil eerder in andere gemeenten te zoeken. De woningwens is blijkbaar voor veel mensen groter dan de wens om in de eigen gemeente te blijven wonen. •
Deze conclusie is geldt ook voor 2022
Aanvullende tabellen: van Groot naar beter (1) en Behoud inschrijfduur (2) 1 Van Groot naar Beter Met de van groot naar betervoorrang wordt voorrang gegeven aan doorstromers die willen verhuizen van een vierkamerwoning naar maximaal een driekamer woning. De regeling werd aanvankelijk in een paar gemeenten toegepast maar is vanaf 1 juli 2019 regionaal. In de RWU monitor wordt op pagina 41 verwezen naar de regeling. Tabel extra1: voorrangsregeling van Groot naar beter per gemeente, 2021 en 2022
Gemeente Bunnik De Bilt De Ronde Venen Houten IJsselstein Lopik Montfoort Nieuwegein Oudewater Stichtse Vecht Utrecht Utrechtse Heuvelrug Vijfheerenlanden Wijk bij Duurstede Woerden Zeist Totaal • •
•
2021 0 34 11 18 24 2 2 47 3 41 161 18 19 9 23 38 450
2022 2 16 16 22 20 0 1 32 6 23 95 8 13 9 9 26 298
Tot 2021 namen de verhuringen toe, in 2022 is een aanzienlijke daling zichtbaar Vanaf 1 januari 2022 is de regeling aangepast, waarbij met name de grotere eengezinswoningen met 3 kamers van de voorrangsregeling kunnen worden uitgesloten. En is in veel gemeenten de bezettingsnorm aangepast waardoor eenpersoonshuishoudens minder kans maken op een driekamerwoning. Om de slaagkans van eenpersoonshuishoudens te verbeteren is het voorstel om per 1 juli 2023 de bezettingsnorm wederom aan te passen. Verwachting is dat hierdoor ook de voorrangsregeling meer zal worden gebruikt.
2 Behoud inschrijfduur Vanaf 1 juli 2019 behoudt een woningzoekende 75% van de inschrijfduur bij verhuizing naar een sociale huurwoning. Beoogd effect is meer doorstroming. Dit effect is na enige jaren meetbaar. Ondanks dat sneller verhuizen een mogelijkheid is, blijft het een grote stap voor een huishouden.
Tabel extra2: Nieuwe inschrijvingen met behoud 75% inschrijfduur. Per halfjaar
Meetperiode halfjaar 20192 20201 20202 20211 20212 20221 20222 Totaal
Aantal 1.540 1.251 1.518 1.566 1.432 1.989 1.784 11.080
Tabel extra3: Toewijzingen aan woningzoekenden met behoud 75% inschrijfduur
Meetperiode jaar 2019 2020 2021 2022 Totaal • •
Aantal 76 175 283 306 840
Het aantal toewijzingen neemt toe, ook met een betrekkelijke korte periode wordt er doorgestroomd De toename van de verhuringen in tabel extra3 past bij de toename van verhuringen aan doorstromers in figuur 25. Voor een trend is de meetperiode nog te kort.