CConstaterende datOudewater
Koppel je AI →
Document · PDF

B4. Memo Fiscaliade 19102026_1

Raadsinformatiebijeenkomst 10 november 2026, gemeente OudewaterBij agendapunt: 2.2: Toelichting door Fiscaliade bij hun advies5.464 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Memo Aan: Gemeente Oudewater, t.a.v. Jack de Jong Van: Fiscaliade – Dido Westrik Onderwerp: Realisatie zwembad Oudewater Datum: 19 oktober 2026 Geachte heer de Jong, Beste Jack, Op uw verzoek hebben wij een memo opgesteld over de belangrijkste btw-aspecten van de voorgenomen verplaatsing van het zwembad in Oudewater. Dit memo is een geactualiseerde versie van het memo van 1 december 2025. Onze analyse is gebaseerd op de vier varianten die wij op 29 september jl. hebben besproken. Deze varianten sluiten aan bij de mogelijke scenario’s voor de realisatie en exploitatie van het zwembad. Een verkort overzicht is opgenomen in de bijgevoegde tabel; in dit memo lichten wij de bredere context en de fiscale gevolgen nader toe. Als de gehanteerde uitgangspunten onvolledig of onjuist zijn, vernemen wij dat graag, omdat dit gevolgen kan hebben voor de fiscale uitwerking. Wij beginnen met een toelichting op het vraagstuk en behandelen daarna de varianten, inclusief de bijbehorende kansen en risico’s. Het gaat om de volgende varianten: 1. Doorgaan conform de huidige werkwijze met een aanvraag van de BOSA. 2. Doorgaan met een aangepaste werkwijze waarin de btw verrekenbaar is via de btw-aangifte door inzet van een exploitatie B.V. 3. Doorgaan met een aangepaste werkwijze waarbinnen de subsidieaanvraag via de SPUK- sport mogelijk is. 4.

De btw subsidiëren waardoor het risico als last wordt genomen. 1. Toelichting op de vier varianten De vier varianten verschillen vooral in de manier waarop de btw op de bouw en exploitatie van het nieuwe zwembad wordt opgevangen. Bij de eerste variant blijft de huidige opzet in stand en vraagt de stichting BOSA (subsidie) aan. Bij de tweede variant wordt de exploitatie zo ingericht dat de btw via de btw-aangifte kan worden teruggevraagd. Bij de derde variant realiseert de gemeente, of een entiteit waarover de gemeente bepalende zeggenschap heeft, het zwembad en wordt gebruikgemaakt van de SPUK-sport. Bij de vierde variant neemt de gemeente de btw geheel of gedeeltelijk voor eigen rekening. Hieronder lichten wij per variant toe wat dit concreet betekent voor de situatie in Oudewater en welke voor- en nadelen daarbij horen. Variant 1 – Huidige werkwijze met BOSA Betekenis voor Oudewater. De stichting realiseert en exploiteert het zwembad zoals nu is voorzien en vraagt voor de subsidiabele kosten BOSA aan. De gemeente hoeft de gekozen eigendoms- en uitvoeringsstructuur daardoor niet te wijzigen. De vergoeding van het btw- nadeel is echter afhankelijk van tijdige indiening en daadwerkelijke toekenning van de BOSA subsidie. Voordelen.

Deze variant sluit aan op de bestaande plannen, vraagt relatief weinig organisatorische aanpassing en kan bij toekenning een belangrijk deel van het btw-nadeel opvangen. Gemeente Oudewater 19 oktober 2026 Memo zwembad varianten 2 Nadelen. De BOSA kent een beperkt budget en biedt geen zekerheid op toekenning (In 2025 is ongeveer 40% van de aanvragen toegekend op basis van loting). Het is alles of niet. Bij afwijzing (kans ongeveer 60%) is de btw op het ‘zwemmen’ een last voor het project. Variant 2 – Btw-belaste exploitatie Betekenis voor de gemeente Oudewater. De exploitatie wordt commercieel en btw-belast ingericht via een exploitatie-B.V. De stichting, de B.V . en de gemeente moeten zakelijke afspraken maken over onder meer huur, exploitatievergoeding, winstopslag, zeggenschap en winstbestemming. Als aan de fiscale voorwaarden wordt voldaan, kan de btw op de bouw- en exploitatiekosten via de btw-aangifte worden verrekend. Voordelen. Deze variant kan volledige btw-aftrek van de bouw en exploitatie van het zwembad mogelijk maken. Dit biedt daarmee een structurele oplossing voor de btw in tegenstelling tot de jaarlijks beschikbare subsidieregeling. Nadelen. De juridische, financie le en bestuurlijke inrichting vraagt aanpassing en is complexer . Er moet in de praktijk blijvend aan de fiscale voorwaarden voldaan worden.

De toepassing van de afspraken aan de fiscale voorwaarden kan worden beheerst door afstemming met de Belastingdienst. Variant 3 – SPUK-sport Betekenis voor de gemeente Oudewater. Om SPUK-sport te kunnen toepassen, moet de gemeente het zwembad zelf realiseren of dit laten doen binnen een rechtspersoon waarover zij bepalende zeggenschap heeft. Dit wijkt af van het huidige plan waarin de (zelfstandige) stichting het zwembad realiseert. Een mogelijke uitwerking is dat de gemeente opdrachtgever en eigenaar tijdens de bouw is en het zwembad na oplevering onder voorwaarden aan de stichting overdraagt. Voordelen. De subsidie wordt zonder discussie toegekend op het ‘zwemmen’ als aan de voorwaarden wordt voldaan. Bij een tekort op het landelijke budget wordt het beschikbare bedrag naar rato verdeeld, waardoor deze variant minder het karakter van alles-of-niets heeft dan de BOSA. De verwachting is dat een significant deel van de btw op de investering zal worden gedekt. Welk aandeel is niet te bepalen. Nadelen. De huidige projectstructuur moet worden aangepast en de gemeente moet de investering en de subsidie gedurende langere tijd voorfinancieren. De uiteindelijke hoogte van de bijdrage blijft onzeker. Ook zijn aanvullende afspraken nodig over eigendom, overdracht en het voorkomen van overdrachtsbelasting. Variant 4 – De btw subsidiëren Betekenis voor de gemeente Oudewater.

De gemeente spreekt af dat zij het btw-nadeel geheel of gedeeltelijk aan de stichting vergoedt. Praktisch kan dit worden vormgegeven door de bijdrage voor de bouw exclusief btw vast te stellen en alleen aanvullende subsidie voor de btw te verstrekken voor zover de BOSA geen dekking biedt. Voordelen. Deze variant geeft de stichting financie le zekerheid en voorkomt dat een niet-gedekt btw-bedrag de realisatie van het zwembad direct belemmert. De uitvoering is eenvoudiger dan het opzetten van een volledig btw-belaste structuur. Nadelen. Het financie le risico van de btw verschuift naar de gemeente en kan oplopen tot het volledige niet-gedekte btw-bedrag. Het vooraf volledig subsidie ren van de btw heeft weinig meerwaarde zolang eerst BOSA kan worden aangevraagd. Deze variant ligt daarom vooral voor de hand als vangnet en niet als eerste keuze. Gemeente Oudewater 19 oktober 2026 Memo zwembad varianten 3 2. Inleiding op het vraagstuk De gemeente Oudewater heeft vergevorderde plannen om mee te werken om te komen tot nieuwbouw van een zwembad. Het uitgangspunt is dat stichting SBZO het nieuwe zwembad realiseert en vervolgens exploiteert. Over deze opzet zijn in het verleden al afspraken gemaakt. De gemeente is bereid de realisatie van het zwembad te financieren dan wel hiervoor garant te staan. De beoogde investering bedraagt circa € 5,77 miljoen exclusief btw.

De daarop betrekking hebbende btw bedraagt circa € 1,2 miljoen. Dit bedrag van € 1,2 miljoen vormt het uitgangspunt voor de uitwerking van de varianten. Het fiscale vraagstuk betreft de wijze waarop met deze € 1,2 miljoen aan btw moet worden omgegaan. Om dit vraagstuk goed te kunnen beoordelen, lichten wij hierna eerst de relevante wet- en regelgeving toe. 2.1 Btw-belaste exploitatie De wet- en regelgeving voor de verrekening van btw op investeringen en exploitatiekosten van sportaccommodaties is per 1 januari 2019 gewijzigd. Voor de btw gelden voor het gelegenheid geven tot baden, oftewel de exploitatie van een zwembad, dezelfde wettelijke kaders als voor het gelegenheid geven tot sportbeoefening. Sinds 1 januari 2019 kan de btw op investerings- en exploitatiekosten van sportaccommodaties alleen in aftrek worden gebracht als de sportaccommodatie ‘commercieel’ wordt gee xploiteerd. Voor het beogen en behalen van winst gelden sinds die datum de volgende drie wettelijke voorwaarden: 1. De instelling moet exploitatieoverschotten behalen. Dit geldt niet als deze overschotten uitsluitend worden gebruikt voor de instandhouding of verbetering van de verrichte diensten, voor zover deze nauw samenhangen met sport; 2. Een instelling wordt alleen aangemerkt als een instelling die winst beoogt als zij een marktconforme vergoeding ontvangt.

De vergoeding mag dus niet hoger zijn dan de normale waarde van een tegenprestatie. 3. Er is ook geen sprake van een instelling die winst beoogt als een verhurende partij het zwembad onder de kostprijs verhuurt aan de exploitant van het zwembad. Vrij vertaald betekent dit dat de stichting voor de activiteiten die als sport/zwemmen kwalificeren aan de bovenstaande voorwaarden moet voldoen om als btw-belast ondernemer te worden aangemerkt. Dit houdt in dat de exploitant btw moet afdragen over de inkomsten uit deze sportactiviteiten, maar de btw op de daarmee samenhangende kosten mag terugvragen. 2.2 BOSA Bij een niet-commerciële exploitatie van het gelegenheid geven tot baden geldt de SPUK-sport voor de gemeente en de BOSA voor de exploitatiestichting. Als de stichting het zwembad realiseert en exploiteert, is in de eerste plaats de BOSA relevant. De BOSA is een subsidieregeling die, onder voorwaarden, een tegemoetkoming biedt voor het nadeel dat sinds 2019 ontstaat doordat een niet-commerciële sportexploitatie niet meer binnen de btw kan plaatsvinden. De subsidie bedraagt in beginsel 20% van de subsidiabele kosten inclusief btw.

Voor een overzicht van deze kosten verwijzen wij naar: Gemeente Oudewater 19 oktober 2026 Memo zwembad varianten 4 Subsidiabele kosten | Stimulering bouw en onderhoud van sportaccommodaties (BOSA) | Dienst Uitvoering Subsidies aan Instellingen Een belangrijk aandachtspunt is dat directe exploitatielasten, zoals elektriciteit, gas en water, niet voor de BOSA in aanmerking komen. De subsidiepercentages zijn wel relatief hoog. Voor duurzaamheidsinvesteringen kan een extra subsidie beschikbaar zijn, waardoor de totale bijdrage kan oplopen tot 30% à 40% van de investering. De BOSA werkt echter volgens het principe ‘op = op’. Zodra het beschikbare budget volledig is toegekend, ontvangen nieuwe aanvragers geen subsidie meer. Vorig jaar werd de aanvraagmogelijkheid al op de dag van openstelling gesloten. Op dat moment was voor € 109 miljoen aan BOSA aangevraagd, terwijl het beschikbare budget € 43,5 miljoen bedroeg. Door het grote aantal gelijktijdige aanvragen ontstonden bovendien technische problemen en haperde de website. Dit leidde tot een loting waarbij ca. 40% van de gedane aanvragen zijn toegekend. Een onbekend aantal instellingen is er niet in geslaagd tijdig, al dan niet door de technische problemen van de website, subsidie aan te vragen. Volledige toekenning van de subsidie is daarom niet gegarandeerd.

Het is belangrijk dat de stichting als zij voor deze optie kiest er alles aan doet om tijdig een aanvraag in te dienen. 2.3 SPUK-sport Als de gemeente zelf investeert in het zwembad, kan zij voor de niet-btw-belaste delen een beroep doen op de SPUK-sport. Dit is uitgebreid toegelicht in ons memo van 11 september jl. Samengevat kan de SPUK-sport niet worden toegepast als de stichting het zwembad bouwt, tenzij de gemeente bestuurder van de stichting wordt. Dit is op dit moment niet gewenst. Om gebruik te kunnen maken van de SPUK-sport, moet daarom óf de gemeente in plaats van de stichting als bouwer optreden, óf de gemeente een grotere bestuurlijke rol binnen de stichting krijgen. De gemeente mag het zwembad na realisatie wel overdragen aan de stichting. Ook kan de gemeente de stichting opdracht geven om het zwembad voor de gemeente te realiseren. Via de SPUK-sport kan maximaal 18% inclusief btw van de investerings- en exploitatielasten van sportaccommodaties en de nauw met sport samenhangende activiteiten worden gecompenseerd. De btw op kosten van sportaccommodaties mag niet in de subsidieaanvraag worden opgenomen voor zover het zwembad wordt gebruikt voor het primair onderwijs. Dit gebruik geldt namelijk als onderwijsactiviteit en niet als sportactiviteit.

De SPUK-sport subsidieregeling is recent verlengd tot en met 2029 en geldt voor de driejarige periode 2027 tot en met 2029. De gemeente ontvangt voorschotten op basis van historische aanvragen. In 2030 wordt de werkelijke btw over de periode tot en met 2029 nagecalculeerd. Door de investering in het zwembad zal bij deze nacalculatie naar verwachting een hoger btw- bedrag worden vastgesteld dan op basis van het voorschot is ontvangen. Als de SPUK-sport voldoende middelen heeft, zal de volledige uitvraag worden ontvangen. De SPUK-sport kent een totaalbudget. Als dit budget onvoldoende is, wordt het beschikbare bedrag naar rato verdeeld. Dit verschilt van de BOSA, waarbij een aanvraag wel of niet wordt toegekend. De verwachting is niet dat het budget van de SPUK-sport voldoende zal zijn voor volledige dekking, maar de uiteindelijke vergoeding is moeilijk in te schatten. Tot en met 2023 was het budget bij de nacalculatie toereikend. Het is niet bekend welk deel van het budget in 2023 onbenut is gebleven. De afrekeningen over de latere boekjaren zijn nog niet bekend. In 2026 is het budget met 10% verlaagd en de regeling voor 2027 tot en met 2029 wordt niet geïndexeerd. Daardoor is moeilijk te voorspellen welk bedrag de gemeente na 2029 ontvangt. De gemeente moet de kosten voorfinancieren totdat de nacalculatie is afgerond.

Gelet op de ervaringen met de huidige nacalculaties kan dit mogelijk doorlopen tot 2031 of 2032. Gemeente Oudewater 19 oktober 2026 Memo zwembad varianten 5 2.4 Gelegenheid geven tot baden versus recreatie De discussie over de btw raakt een tweede landelijke openstaande discussie. Voor de exploitatie van het zwembad is namelijk nog een tweede onderscheid van belang: het onderscheid tussen het gelegenheid geven tot baden en het gelegenheid geven tot recreatie. Het Gerechtshof heeft hierover een uitspraak gedaan. Wij verwijzen in dit verband ook naar: Recreatief zwemmen betreft geen sportbeoefening maar is btw-belaste prestatie! - Fiscaliade Door de uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam van 23 april 20241 staat de btw-vrijgestelde exploitatie van zwembaden ter discussie. Het Gerechtshof oordeelde dat de activiteiten van een stichting die een zwembad beheert en exploiteert, belast zijn met 9% btw. Volgens het Gerechtshof bood de stichting namelijk niet de gelegenheid tot sportbeoefening, maar tot dagrecreatie en vermaak in een daarvoor ingerichte voorziening. Naar aanleiding van deze uitspraak moet worden beoordeeld of de exploitatie van het zwembad in de gemeente Oudewater geheel of gedeeltelijk btw-belast is. Het Gerechtshof heeft daarmee geoordeeld dat zwemmen niet in alle gevallen als sport kwalificeert.

Voor de toepassing van de sportvrijstelling is bepalend hoe de gemiddelde consument het zwembad als geheel ervaart: als een voorziening voor sport of voor recreatie. Volgens het Gerechtshof kunnen spelend zwemmen, badderen en verkoeling zoeken in het water niet als sport worden aangemerkt. Ook de objectieve inrichting van het zwembad is van belang. Daarbij moet onder meer worden gekeken naar de aanwezigheid van baden die vooral geschikt zijn voor recreatie, een wedstrijdbad en een speelplein voor kinderen, en naar de verhouding van dat speelplein tot het totale oppervlak. Andere relevante factoren zijn of het zwembad het hele jaar of uitsluitend in de zomermaanden is geopend en of er een kiosk of snackbar aanwezig is. Als deze omstandigheden erop wijzen dat recreatie vooropstaat, is de btw-sportvrijstelling in beginsel niet van toepassing. In de zaak waarover het Gerechtshof oordeelde, exploiteerde de stichting een openluchtzwembad met een grote ligweide en speelattributen. Het Gerechtshof oordeelde dat de stichting voor deze exploitatie als btw-belast ondernemer optrad, omdat de activiteiten hoofdzakelijk bestonden uit het gelegenheid geven tot dagrecreatie en niet uit het gelegenheid geven tot baden. Het tegen een niet-symbolische vergoeding gelegenheid geven tot dagrecreatie is een btw-belaste activiteit.

Over deze vergoeding is btw verschuldigd tegen het lage btw-tarief van momenteel 9%. Wij hebben begrepen dat de activiteiten van de stichting vooral bestaan uit regulier zwemmen en gebruik door verenigingen. Als een deel van de activiteiten niet als zwemmen maar als recreatie kwalificeert, moet voor de BOSA of SPUK-sport en de btw-belaste exploitatiedelen een splitsing worden gemaakt. De stichting kan dan in de praktijk gedeeltelijk btw-belast en gedeeltelijk niet btw-belast zijn. Dit moet worden beoordeeld door de uitspraak van het Gerechtshof te vergelijken met de beoogde exploitatie. Voor het niet-belaste deel, dat niet als recreatie kwalificeert, kan de stichting een beroep doen op de BOSA-subsidie. Op basis van de ontvangen informatie kwalificeert mogelijk 40% van de exploitatie als recreatie. Omdat hierover discussie kan ontstaan, adviseren wij dit met de Belastingdienst af te stemmen. Als deze 40% inderdaad als recreatie kwalificeert, is dit deel per definitie btw-belast en is de btw voor 40% aftrekbaar. De varianten voor een btw-belaste exploitatie, de BOSA of de SPUK-sport zijn dan alleen van belang voor de resterende 60% van de exploitatie. 1 Gerechtshof Amsterdam 23 april 2024, ECLI:NL:GHAMS:2024:1329.

Gemeente Oudewater 19 oktober 2026 Memo zwembad varianten 6 2.5 Verkrijging van grond Als de gemeente grond aan de stichting ter beschikking stelt voor de bouw van het zwembad, kan afhankelijk van de gemaakte afspraken btw en/of overdrachtsbelasting verschuldigd zijn. Welk fiscaal regime van toepassing is, hangt onder meer af van de overeengekomen prijs, de staat van de grond op het moment van overdracht en de marktwaarde van de grond. Wij adviseren daarom de huidige plannen voor de bouwlocatie nader te onderzoeken en te beoordelen of aanvullende maatregelen nodig zijn om mogelijke fiscale gevolgen te beheersen. Op basis van de gemaakte keuzes kan vervolgens het fiscaal meest gunstige regime worden bepaald. Momenteel geldt een erfpachtovereenkomst uit 2022, waarin een jaarlijkse canon van € 4.888 is overeengekomen. Binnen de bestaande mogelijkheden moet worden beoordeeld of deze afspraak kan worden aangepast om tot een fiscaal optimale uitwerking te komen. 3. Analyse varianten Hierna behandelen wij de varianten voor de fiscale positie. Deze zijn verkort samengevat in bijgaande tabel. 3.1 Variant 1: Huidige werkwijze voortzetten (BOSA) Volgens de huidige, oorspronkelijke werkwijze realiseert de stichting het zwembad. De stichting kan hiervoor een beroep doen op de BOSA. Deze subsidie is qua omvang min of meer vergelijkbaar met de btw-last op de bouw.

Als de BOSA wordt toegekend, ontvangt de stichting de subsidie en kan de gemeente haar bijdrage in de bouwkosten exclusief btw verstrekken. Zoals beschreven onder 2.2 is het beschikbare BOSA-budget echter niet toereikend voor alle aanvragen. Op basis van de gegevens over 2026 bedraagt de kans op een succesvolle aanvraag circa 40%. Er bestaat daarom een ree el risico dat de btw niet wordt gesubsidieerd. Het maximale btw-risico bedraagt € 1,2 miljoen en ligt in eerste instantie bij de stichting. Naar verwachting zal de stichting hierover vooraf zekerheid willen verkrijgen of zich tot de gemeente wenden als de BOSA niet wordt toegekend. Voor de stichting geldt het onder 2.4 genoemde aandachtspunt dat dit risico alleen betrekking heeft op het gelegenheid geven tot baden en niet op recreatie. Als sprake is van recreatie, daalt het risico met circa 40% tot ongeveer € 720.000. Conclusie. Voortzetting van de huidige werkwijze is organisatorisch de eenvoudigste variant en sluit aan bij de bestaande plannen. Daar staat tegenover dat de BOSA geen zekerheid biedt: bij niet-toekenning resteert een btw-risico van maximaal € 1,2 miljoen, of naar verwachting circa € 720.000 als 40% van de exploitatie als btw-belaste recreatie kwalificeert. Deze variant is daarom praktisch uitvoerbaar, maar financieel onzeker.

3.2 Variant 2: Btw-belaste werkwijze (exploitatie B.V.) Om het BOSA-risico te beperken, heeft de stichting aangegeven bereid te zijn een exploitatie-B.V . op te richten. Door afspraken te maken tussen de gemeente, de stichting en de B.V. van de stichting kan een btw-belaste exploitatie worden ingericht. Hiervoor moet worden voldaan aan de eisen die de wet stelt. Deze eisen zijn opgenomen onder 2.1. Omdat de stichting een instelling zonder winstoogmerk is, is in beginsel een exploitatie-B.V . nodig om de exploitatie onder te brengen bij een winstbeogende instelling. Een B.V. heeft formeel een winstoogmerk. Daarnaast moet ook uit de feitelijke uitvoering blijken dat de exploitatie aan de gestelde eisen voldoet. Dit leidt tot de volgende voorwaarden: Gemeente Oudewater 19 oktober 2026 Memo zwembad varianten 7 1. De prijsstelling van de diensten van de B.V. moet zakelijk zijn. Dit betekent dat de gemeente een toereikende exploitatievergoeding moet betalen. Deze vergoeding moet worden vormgegeven als betaling voor een door de gemeente ingekochte dienst, zodat de B.V. als btw- ondernemer kan optreden. In de praktijk betaalt de gemeente een vergoeding die bestaat uit de exploitatiekosten, vermeerderd met een winstopslag. 2. De stichting die het zwembad bouwt, moet voor het zwembad een huur in rekening brengen die ten minste gelijk is aan de integrale kostprijs.

Deze huursom maakt deel uit van de kosten van de B.V. Om winst te kunnen behalen, moeten de opbrengsten uit de kaartverkoop en de exploitatievergoeding van de gemeente samen voldoende zijn om ook deze huursom te dekken. 3. De winst mag niet ten goede komen aan de sport, maar moet worden uitgekeerd op een wijze die vergelijkbaar is met die van een commercieel sportbedrijf. Dit vormt in de uitgangssituatie een risico voor de exploitatie. De aandeelhouder is immers een stichting zonder winstoogmerk, met als doel het zwembad in stand en toegankelijk te houden. Daardoor ontstaat een complexe samenloop van factoren. ▪ De B.V. is als de stichting alle aandelen in bezit heeft een eigendom van de stichting. De B.V. wordt ook door de stichting bestuurd. Dit leidt tot een groot risico dat voor de btw een zogenaamde fiscale eenheid ontstaat. Dit betekent dat de B.V. en de stichting gezamenlijk voor de btw als één btw-belastingplichtige behandeld worden. Dit vergroot het risico dat niet aan de derde eis voor de winstbestemming wordt voldaan omdat de stichting het geld enkel mag benutten conform haar doelen in de statuten. Dit doel zal de realisatie en het beheer van het zwembad zijn. ▪ Als mogelijke oplossing is voorgesteld de zeggenschap binnen de B.V. anders in te richten, onder meer met betrokkenheid van de zwemvereniging.

Hierdoor wordt de fiscale eenheid voorkomen omdat de zeggenschap niet enkel bij SBZO ligt. Om aan de derde eis te voldoen, kan dit worden gecombineerd met het toekennen van winstrechten aan de gemeente via een aandelenbelang met winstrechten. ▪ Deze laatste mogelijkheid betekent niet dat de gemeente zelf onderdeel wordt van de exploitatie. De gemeente heeft als aandeelhouder recht op de winst die uit de exploitatie voortvloeit. Als geen winst wordt behaald, ontvangt de gemeente ook geen winstuitkering. Omdat voor de btw een marktconforme afspraak nodig is, zal wel winst te verwachten zijn. De gemeente zal namelijk in de exploitatievergoeding een winstopslag moeten betalen om marktconform te handelen. Afgezien van deze exploitatievergoeding ontstaan echter geen exploitatierisico’s die rechtstreeks bij de gemeente terechtkomen. Aan het winstrecht kan, afhankelijk van de wensen, ook stemrecht worden gekoppeld, maar dit is niet noodzakelijk. Wij adviseren om ten minste 50% van het winstrecht aan de gemeente toe te kennen. Daarmee worden de winsten van de B.V. niet in overwegende mate aan de sport besteed, maar ontvangt de gemeente deze als dividend binnen haar algemene inkomsten en kan zij deze middelen vrij besteden. 5. Het inrichten van een btw-belaste exploitatie vraagt daarmee om een zorgvuldige en uitgebreide vormgeving. Daartegenover staat dat de btw volledig aftrekbaar is.

De discussie over recreatie, zoals beschreven onder 2.4, is bij deze variant niet relevant, omdat de volledige exploitatie btw-belast is. Dit biedt een stabiele uitgangspositie voor de meerjarige exploitatie. 6. Als de structuur in de praktijk niet functioneert, bijvoorbeeld omdat feitelijk geen winst wordt behaald, kan achteraf blijken dat ten onrechte als btw-belast ondernemer is gehandeld. Dit leidt tot een risico voor de stichting, die bij de bouw van het zwembad btw heeft afgetrokken. Ook ontstaat een risico voor de B.V., die btw op de exploitatiekosten heeft verrekend en btw over haar inkomsten heeft afgedragen. Dit risico wijkt op zichzelf niet af van het reguliere exploitatierisico bij de BOSA of de SPUK-sport. Wel geldt voor de btw op Gemeente Oudewater 19 oktober 2026 Memo zwembad varianten 8 een nieuw gebouw een herzieningstermijn van tien jaar. Als de btw-belaste exploitatie binnen die termijn eindigt, moet een deel van de afgetrokken btw aan de Belastingdienst worden terugbetaald. Ieder jaar vertegenwoordigt 1/10e deel. Eindigt de btw-belaste exploitatie bijvoorbeeld na vijf jaar, dan moet 50% van de btw op de investering worden terugbetaald. Dit risico ligt in de eerste plaats bij de stichting. 7. Wij adviseren om de structuur vooraf met de Belastingdienst te bespreken en waar mogelijk af te stemmen.

Dit sluit aan bij de manier waarop gemeenten Woerden en Oudewater met de Belastingdienst samenwerken en helpt ongewenste fiscale risico’s te voorkomen. Conclusie. Een btw-belaste exploitatie kan volledige en structurele btw-aftrek opleveren, maar vraagt een zorgvuldig ingerichte exploitatie-B.V., zakelijke vergoedingen, een ree le winstmarge en passende afspraken over zeggenschap en winstbestemming. Omdat onjuiste toepassing binnen de tienjarige herzieningstermijn tot terugbetaling van btw kan leiden, is voorafgaande afstemming met de Belastingdienst gewenst. Deze variant biedt fiscaal de meeste continuï teit, maar is juridisch en organisatorisch het meest complex. 3.3 Variant 3: SPUK-sport De derde variant betreft de toepassing van de SPUK-sport. Een eerste voorwaarde is dat het zwembad wordt gerealiseerd door de gemeente of door een entiteit van de gemeente. De huidige uitgangspositie voldoet hier niet aan. De gemeente moet direct of indirect eigenaar van het zwembad zijn. Wij hebben dit eerder uitgewerkt in ons memo van 11 september 2026, waarnaar wij graag verwijzen. In deze variant kan de gemeente het zwembad bijvoorbeeld zelf realiseren. Voor de uitvoering kan zij de stichting opdracht geven om het zwembad binnen het afgesproken budget voor de gemeente te bouwen. Na oplevering kan de gemeente het zwembad voor € 1 aan de stichting overdragen.

Toepassing van de SPUK-sport is dan mogelijk, zolang de stichting en de gemeente gedurende tien jaar geen btw-ondernemer zijn of worden. Om overdrachtsbelasting te voorkomen, is wel een verkoopregulerend beding nodig. Als de huidige uitgangspositie op deze manier wordt gewijzigd, kan de gemeente op basis van de onder 2.3 beschreven regeling de subsidie aanvragen. De onzekerheid betreft vooral de uiteindelijke hoogte van de subsidie. Daarnaast moet de gemeente de kosten voorfinancieren tot de afrekening na 2029. Het recht op toepassing van de SPUK-sport staat verder niet ter discussie; alleen de mate waarin de btw wordt gedekt, vormt een risico. Ook bij deze variant speelt de onder 2.4 beschreven discussie over de kwalificatie als recreatie. Conclusie. De SPUK-sport biedt een ree le mogelijkheid om een belangrijk deel van het btw- nadeel te compenseren, maar past niet binnen de huidige projectopzet. De gemeente moet het zwembad zelf realiseren of laten realiseren door een entiteit waarover zij bepalende zeggenschap heeft en moet de investering en subsidie langdurig voorfinancieren. De aanspraak op de regeling is bij een juiste inrichting geen discussie, maar de uiteindelijke hoogte en het moment van uitbetaling blijven onzeker . 3.4 Variant 4: De btw subsidiëren De laatste variant is dat de gemeente de btw subsidieert.

De gemeente neemt dan vooraf de btw- last van € 1,2 miljoen voor haar rekening. In de kern komt dit overeen met variant 1, maar dan zonder toekenning van de BOSA. Vanuit fiscaal perspectief heeft het geen meerwaarde om de btw vooraf te subsidie ren. Het is immers verstandig om altijd eerst te proberen de BOSA- subsidie aan te vragen. Het heeft geen meerwaarde om deze kans op toekenning bij voorbaat Gemeente Oudewater 19 oktober 2026 Memo zwembad varianten 9 onbenut te laten. Wij adviseren daarom, als de gemeente de voorkeur heeft voor deze variant, af te spreken dat de subsidie exclusief btw wordt toegekend. Aanvullend kan afgesproken worden dat de gemeente de btw alleen subsidieert als de BOSA niet wordt toegekend en de stichting zich voldoende heeft ingespannen door de aanvraag in te dienen. Conclusie. Het volledig vooraf subsidie ren van de btw geeft de stichting zekerheid, maar legt het volledige financie le risico bij de gemeente. Deze variant biedt fiscaal geen voordeel boven het eerst proberen aan te vragen van de BOSA (variant 1). Het ligt daarom meer voor de hand om de gemeentelijke bijdrage exclusief btw vast te stellen en uitsluitend het niet door BOSA gedekte btw-bedrag aanvullend te subsidie ren. Deze variant is vooral geschikt als vangnet en niet als primaire oplossing. 4.

Conclusie en aanbevelingen Eerst geven wij hierna de conclusies weer om daarna een aantal aanbevelingen te doen. 4.1 Conclusies • De varianten verschillen in de kans dat de btw op de realisatiekosten van het zwembad kan worden teruggevraagd of gesubsidieerd. Als dit lukt, is de btw (deels) geen kostenpost voor de bouw van het zwembad. Iedere variant kent een eigen afweging tussen kans, doelmatigheid en complexiteit. • Via de BOSA (variant 1) kan de btw als subsidie worden vergoed. De kans op toekenning is echter relatief laag en bedraagt op basis van de aanvragen in 2026 circa 40%. Omdat de BOSA jaarlijks moet worden aangevraagd, biedt deze variant relatief weinig stabiliteit en zekerheid. • Een btw-belaste exploitatie (variant 2) vraagt om een complexere structuur en een zorgvuldig afsprakenkader. Bij een juiste uitvoering kan de btw echter volledig worden verrekend. Omdat de btw-wetgeving stabiel is, biedt deze variant een structurele oplossing. Het ligt voor de hand de gekozen structuur vooraf met de Belastingdienst te bespreken en waar mogelijk af te stemmen. • De SPUK-sport (variant 3) biedt de mogelijkheid dat een aanzienlijk deel van de btw wordt gesubsidieerd. De drempel voor het indienen van een aanvraag is laag. De gemeente moet het zwembad wel zelf realiseren of dit laten doen door een entiteit waarin zij bepalende zeggenschap heeft.

Dit sluit niet aan bij de huidige voornemens. De gemeente kan de stichting wel opdracht geven het zwembad te realiseren en het zwembad daarna voor een symbolisch bedrag aan de stichting overdragen. Om overdrachtsbelasting te voorkomen, is dan een verkoopregulerend beding nodig. Voor de btw vormt deze variant een relatief goed alternatief, omdat naar verwachting in ieder geval een relevant deel van de btw wordt gesubsidieerd. • Het volledig subsidiëren van de btw (variant 4) biedt zekerheid, maar wij raden deze variant af. De stichting kan immers altijd eerst een BOSA-aanvraag indienen. Het heeft geen meerwaarde om de btw vooraf te subsidiëren zonder eerst te proberen BOSA te verkrijgen. • Bij alle varianten blijft onzeker in hoeverre de exploitatie van het zwembad kwalificeert als recreatie in plaats van als het gelegenheid geven tot baden (sport). Alleen bij variant 2 is dit onderscheid niet langer relevant omdat beide onder de btw vallen. Wij adviseren dit in ieder geval met de Belastingdienst af te stemmen als niet gekozen wordt voor variant 2. Daarmee kan een latere discussie worden voorkomen en kan het financiële risico op de bouw beter worden beheerst. • In de bijlage is een praktisch overzicht van de varianten opgenomen.

Gemeente Oudewater 19 oktober 2026 Memo zwembad varianten 10 4.2 Aanbevelingen Op basis van de hiervoor beschreven conclusies geniet variant 2, de btw-belaste exploitatie, de voorkeur vanuit het fiscale perspectief. Deze variant biedt bij een juiste inrichting volledige aftrek van de btw op de realisatie- en exploitatiekosten en vormt daarmee de meest structurele en fiscaal stabiele oplossing. Anders dan bij de BOSA en de SPUK-sport is de uitkomst niet afhankelijk van een jaarlijks subsidieplafond, een verdeling van een beperkt budget of langdurige voorfinanciering. De hogere juridische en organisatorische complexiteit is naar onze mening aanvaardbaar, mits vooraf duidelijkheid wordt verkregen over de fiscale houdbaarheid van de gekozen structuur . Wij adviseren daarom eerst een concreet afsprakenkader voor de stichting, de exploitatie-B.V . en de gemeente uit te werken. Daarin moeten in ieder geval de zakelijke huur- en exploitatievergoedingen, de winstopslag, de zeggenschap, de winstbestemming en de positie van de gemeente worden vastgelegd. Ook moet worden onderbouwd dat de exploitatie daadwerkelijk op winst is gericht. Als dit leidt tot een aanvaardbaar afsprakenkader met de stichting, dan adviseren wij vervolgens deze opzet vooraf met de Belastingdienst te bespreken en waar mogelijk af te stemmen.

Daarbij kan tegelijk duidelijkheid worden gevraagd over de kwalificatie van het recreatieve gebruik van het zwembad. Als uit deze afstemming blijkt dat een btw-belaste exploitatie niet voldoende robuust kan worden ingericht, ligt variant 3, toepassing van de SPUK-sport, als tweede keuze voor de hand. Deze variant biedt naar verwachting meer kans op een gedeeltelijke vergoeding van het btw- nadeel dan de BOSA, maar vereist wel aanpassing van de huidige projectstructuur en langdurige voorfinanciering door de gemeente. Variant 1 kan worden behouden als praktische terugvaloptie wanneer de bestaande structuur ongewijzigd blijft. Variant 4 adviseren wij uitsluitend als vangnet voor het deel van de btw dat na toepassing van de gekozen hoofdvariant niet wordt gedekt en is fiscaal de worst-case uitwerking van variant 1. 5. Afsluiting In deze memo hebben wij de fiscale aspecten ten aanzien van de verplaatsing van het zwembad uiteengezet in de verzochte varianten. Mochten er over het voorgaande nog vragen of opmerkingen zijn, dan hoor ik dat graag. Met vriendelijke groet, mr. Nikita Brameijer mr.

Dido Westrik Fiscaal jurist Btw/BCF Fiscaal jurist overheid Tel: 088 - 374 55 01 Tel: 088 - 374 55 02 E-mail: nikita.brameijer@fiscaliade.nl E-mail: dido.westrik@fiscaliade.nl De in dit document afgebeelde/opgenomen gegevens, waaronder begrepen teksten, berekeningen, producten, foto’s, illustraties, grafisch materiaal, (handels)namen, woordmerken en logo’s worden beschermd door auteursrecht, merkenrecht en/of enig ander intellectueel eigendomsrecht. Het is eenieder verboden zonder schriftelijke toestemming van Fiscaliade VOF de inhoud fysiek of digitaal (verder) te verspreiden of te openbaren. Het gebruik of registratie van intellectuele eigendomsrechten van de merknaam Fiscaliade is voorbehouden aan Fiscaliade VOF en is in geen enkele situatie toegestaan, tenzij Fiscaliade VOF daarvoor uitdrukkelijke toestemming heeft verleend.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeenteraad.oudewater.nl/api/v1/meetings/748/documents/22008