B3. Landschapsanalyse polder Diemerbroek_1.pdf

Landschapsanalyse polder Diemerbroek Dubbelzijdige linten Diemerbroek Diemerbroek is een afwisselend ontginningslint. De bebouwing bevindt zich voornamelijk aan de zuidzijde van de weg. Aan de noordzijde ligt de brede Diemerbroekerwetering met een enkele moderne boerderij. Tussen de Koddewetering en de Papekopperdijk is dit profiel omgekeerd; hier ligt de meeste bebouwing aan de noordzijde, terwijl de wetering aan de zuidzijde van de weg ligt. Aan de westkant ligt het spoor dicht bij het kruispunt van Papekop, waar ook het voormalige station van Oudewater te vinden is. Dit gebied bestaat voornamelijk uit wonen en bedrijvigheid. Naar het oosten toe wordt het landschap opener en agrarischer van karakter. Veel boerderijen zijn in de loop der tijd omgevormd tot bedrijvigheid of vernieuwd, waardoor er slechts enkele karakteristieke boerderijen aan Diemerbroek staan. Desondanks blijft de beleving landschappelijk. De brede sloten en kleine hennepakkers, die grotendeels nog beplant zijn, geven een landelijke uitstraling. Het lint doorsnijdt schuin de ontginningspatroon, wat zorgt voor een afwisselende landschappelijke beleving, afhankelijk van de richting waarin men zich verplaatst. Diemerbroek is voor gemotoriseerd verkeer geen doorgaande route, wat de landschappelijke sfeer versterkt.

Diemerbroekerwetering aan de noordzijde van de weg

Richting westen veel wonen en bedrijvigheid

Richting oosten opener en agarischer van karakter Diemerbroekerwetering aan de zuidzijde van de weg

Enkelzijdige linten Papekopperdijk en Papekopperstraatweg De Papekopperdijk en de Papekopperstraatweg vormen samen de ontginningsbasis van Papekop en fungeren tevens als zijkade van Polder Diemerbroek. Papekop is een eenzijdig bebouwingslint, dat al eeuwenlang twee gezichten vertoont. Tussen Tappersheul en Papekop ligt de wetering aan de oostzijde van de weg. De smalle sloot tussen de bebouwing en de weg is op veel plekken gedempt. Aan de kant van de bebouwing staan bovengrondse elektriciteitspalen en aan beide zijden van de Papekopperstraatweg zijn knotwilgen te vinden.

Wetering aan de westkant van de Papekopperdijk

Ten noorden van Papekop ligt de wetering aan de westzijde van de weg, waardoor de boerderijen aan de brede wetering liggen. De knotbomen staan langs de westzijde van de weg, terwijl de elektriciteitspalen aan de oostzijde van de weg staan. Ondanks deze verschillen behouden zowel de Papekopperdijk als de Papekopperstraatweg een kleinschalig en landschappelijk profiel. Rond de eeuwwisseling is parallel aan het bebouwingslint de autoweg aangelegd (Johan J. Vierbergenweg/Tuurluur). Ten zuiden van Papekop ligt de wetering tussen de Papekopperstraatweg en de autoweg. Ten noorden van Papekop bevindt zich een groenstrook tussen de Papekopperdijk en de autoweg. Aan de oostzijde van de autoweg staat een bomenrij.

Wetering aan de oostkant van de Papekopperstraatweg

Wetering tussen de Papekopperstraatweg en autoweg

Knotwilgen aan weerszijden van de Papekopperstraatweg

Achterkade Lange Lintschoter- of Broekkade De Lange Linschoterkade, ook Broekkade genoemd, is de kade tussen Polder Diemerbroek en Polder Noord-Linschoten. Deze achterkade is op een paar honderd meter na ontoegankelijk. Dit kleine stuk maakt deel uit van een wandelroutenetwerk. De Broekkade is een rijkelijk beplante achterkade en is goed zichtbaar vanaf de

Papekopperstraatweg en de Johan J. Vierbergenweg. Door de ligging van de kade lijkt de polder perspectivisch groter. Vanaf de Noord-Linschoterzandweg torent de hoogspanningslijn boven de beplante kade uit.

De Broekkade vanaf de Papekopperstraatweg Oostkade van Waarder De Oostkade van Waarder ligt tussen de Papekopperkade en het Zwarte Dijkje. Tussen Polder Waarder en Polder Papekop is het een achter- en zijkade. Tussen Barwoutswaarder en Diemerbroek is het een achterkade. Het gedeelte tussen de Papekopperdijk en het Zwarte Dijkje van de Oostkade van Waarder is ontoegankelijk. De Oostkade van Waarder is rijkelijk beplant. Ten zuiden van de kade ligt de brede Achterwetering. Het spoor doorsnijdt de verbinding tussen de Oostkade van Waarder en het Zwarte Dijkje.

De Broekkade vanaf de NoordLinschoterzandweg

Het spoor doorsnijdt de Oostkade en het Zwarte Dijkje

De Oostkade met de Achterwetering vanaf Papekopperdijk

Achter- en zijkaden Zwarte Dijkje Het Zwarte Dijkje is de verbinding tussen de Waarderdijk en Diemerbroek. Het Zwarte Dijkje is de achterkade van de Polder Kromwijk en de zijkade van de Oosteinderpolder en NoordDiemerbroek. Over de kade ligt een wandelen fietsroute, die een snelle verbinding naar Woerden biedt. Het is een aantrekkelijke route met een sterke beleving van het agrarisch cultuurlandschap. Deze landschappelijke beleving wordt versterkt omdat de route niet toegankelijk is voor gemotoriseerd verkeer. De kade is deels beplant met struwelen en een aantal knotbomen. Ten oosten van het Zwarte Dijkje ligt een brede watergang.

Het fietspad op het Zwarte Dijkje met brede watergang

De beplanting tussen de kade en de watergang Kromwijkerkade De Kromwijkerkade is onderdeel van de achterkade van Polder Kromwijk, Polder Wulverhorst en Vlooswijken. Voor Polder Diemerbroek en Polder Noord-Linschoten is het de zijkade. De kade is beplant en ontoegankelijk voor recreanten. Vanaf de snelweg en de Parallelweg Oost is de beplante kade het beste te zien. De Kromwijkerkade heeft een afwijkende vorm doordat deze het verlengde van Diemerbroek volgt, waardoor de zijkade haaks op de verkavelrichting ligt. Door de haakse bocht komt de kade parallel aan de kavelrichting te liggen.

Sfeerimpressies

De haakse hoek in de Kromwijkerkade

De polder wordt doorsneden door Diemerbroek en het spoor. Belangrijke gezichtspunten voor de beleving zijn het bebouwingslint van Diemerbroek, het spoor en de Papekopperdijk.

Binnen de ontginningsstructuur is er een aantal verbijzonderingen, waaronder de brede sloten tussen de hennepakkers en het afwijkende slotenpatroon ten noorden van het spoor. Diemerbroek is voor de wandelaar en fietser een snelle verbinding naar Woerden. Voor autoverkeer is Diemerbroek geen doorgaande route.

In Noord-Diemerbroek wordt agrarisch natuurbeheer op de sloten toegepast. Een deel van ZuidDiemerbroek behoort tot het weidevogelkerngebied.

Polder Diemerbroek Ruimtelijke opbouw In polder Diemerbroek verschillen de kavels in dieptemaat. Door de onregelmatige vorm is polder Diemerbroek een restontginning. Deze driehoekige vorm wordt omsloten door de Papekopperdijk, de Oostkade van Waarder, het Zwarte Dijkje, de Kromwijkerkade en de Lange Linschoter- of Broekkade. Het ontginningslint deelt de polder op in een noordelijk en zuidelijk deel. Noord-Diemerbroek wordt doorsneden door de spoorlijn Utrecht-Rotterdam, die op een lage kade ligt. Door de beplanting vormt het spoor een ruimtelijke barrière vanaf Diemerbroek. De Papekopperdijk biedt een goed uitzicht op een deel van Noord-Diemerbroek. De grote open ruimte wordt begrensd door de opgaande beplanting van de Oostkade van Waarder en de beplanting langs de spoorlijn. Sinds de jaren ‘90 van de vorige eeuw liggen aan de noordzijde van het spoor nog enkele boerderijen. De landschappelijke beleving vanaf het spoor biedt een waardevol perspectief.

Zicht op Zuid-Diemerbroek vanaf de Papekopperstraatweg Vanaf de Papekopperstraatweg en de Johan J. Vierbergenweg is er volledig zicht op ZuidDiemerbroek. Vanaf deze zijde is de immens grote open ruimte te ervaren, perspectivisch vergroot door de taps toelopende vorm in combinatie met de hoogspanningslijn. Het drukke autoverkeer zorgt voor verstoring van de landschappelijke beleving. Cultuurhistorische beleving Binnen de bebouwde kom van Papekop staan voornamelijk woningen aan het ontginningslint Diemerbroek. Hoe verder naar het oosten, hoe landelijker en agrarischer het karakter van het ontginningslint wordt. De hoogspanningslijn staat vrij dicht bij de bebouwing, wat afbreuk doet aan het landelijke en agrarische karakter.

In de ontginning van Diemerbroek staat een aantal karakteristieke panden, maar geen rijksmonumenten.

Westzijde (links) en oostzijde (rechts) van Diemerbroek De Koddewetering ligt parallel aan de verkavelingsrichting en verbindt de wetering langs de Lange Linschoter- of Broekkade met de wetering langs de Oostkade van Waarder. De Diemerbroeksche Wetering ligt aan de noordzijde van het ontginningslint Diemerbroek. Het ontginningspatroon kent een aantal bijzonderheden in de waterstructuur. De brede sloten met opgaande beplanting rond het ontginningslint duiden op hennepakkers. Het gebied binnen het afwijkende slotenpatroon ten noorden van het spoor was in het verleden beplant als (hakhout)bos.

Het Zwarte Dijkje als snelle wandel- en fietsverbinding Recreatieve beleving Diemerbroek is via het Zwarte Dijkje een belangrijke en drukbezochte wandel- en fietsroute naar Woerden. Voor het autoverkeer is Diemerbroek geen doorgaande route, wat goed merkbaar is in de sfeer op straat. In het wandelroutenetwerk is er slechts één verbinding tussen Diemerbroek en de Broekkade. Dit is een aangename landelijke route tussen Papekop en Tappersheul. Binnen de bebouwde kom van Papekop is er een rustpunt aanwezig.

Natuurbeleving Het ontginningslint Diemerbroek loopt vanaf Papekop richting het oosten de weidse polder in, steeds opener en landelijker. Hoe verder naar het oosten, hoe groter de natuurbeleving wordt. De natuurbeleving van de polder beperkt zich tot wat waarneembaar is vanaf het fietspad en, buiten het broedseizoen, vanaf het wandelpad. Toch is er meer natuur dan vanaf deze routes waarneembaar is. Het meest oostelijke deel behoort tot het Natuur Netwerk Nederland. Een deel van Zuid-Diemerbroek behoort tot het weidevogelkerngebied en de rest van de polder is weidevogelrandzone. In een deel van het weidevogelkerngebied wordt agrarisch natuurbeheer toegepast op de graslanden. In Noord-Diemerbroek wordt op alle slootkanten agrarisch natuurbeheer toegepast. Essentie Het spoor is een belangrijk perspectief om de polder te beleven, maar vormt zowel ruimtelijk als fysiek een barrière. Door deze doorsnijding is de polder Diemerbroek als eenheid niet beleefbaar en hierdoor ook slecht doorwaadbaar. Dit gebrek aan toegankelijkheid wordt versterkt doordat de achterkades niet toegankelijk zijn voor recreanten. De hoogspanningslijn is vrij dominant in de beleving van het lint.

Desondanks biedt de polder vanaf bepaalde perspectieven, zoals het spoor, de Diemerbroek, het Zwarte Dijkje en de Papekopperdijk, een waardevolle landschappelijke beleving: een afwisseling van de beslotenheid van het lint met open ruimtes die door opgaand groen omkaderd worden. De verbijzonderingen in het slotenpatroon zijn in deze polder een belangrijk aanknopingspunt voor het versterken van de landschappelijke beleving.

Ondanks doorsnijding van het spoor op de achtergrond een waardevolle landschappelijke beleving

l Kaart polder Diemerbroek met zichtlijnen, ontginningsrichtingen, wegen en beheer

Sfeerimpressie