B23. Stichting 1575, Bezwaar tegen het voornemen van de provincie Utrecht tot plaatsing van windturbines nabij Oudewater (geredigeerd).pdf

Van: Jos Sluijs XXXXXXXXXXXX Verzonden: dinsdag 20 mei 2025 22:53 Aan: Griffie Oudewater <griffie@oudewater.nl> Onderwerp: aan college en raad Gelet op urgentie hierbij zienswijze.

Zienswijze namens Stichting 1575 en burgers van Oudewater Datum: 20 mei 2025 Aan: College van B&W en gemeenteraad van Oudewater Onderwerp: Bezwaar tegen het voornemen van de provincie Utrecht tot plaatsing van windturbines nabij Oudewater Geacht college, geachte Raadsleden, Namens Stichting 1575 en de burgers van Oudewater uiten wij ons bezwaar tegen het voornemen van de provincie Utrecht om windturbines te plaatsen in of nabij het buitengebied van Oudewater. Hoewel dit formeel nog een voornemen betreft, merken wij met grote zorg dat deze beslissing feitelijk al vast lijkt te staan, zonder dat inwoners en belangenorganisaties daarin voldoende zijn meegenomen. Wij roepen de provincie én de gemeenteraad op om alsnog kritisch en transparant de unieke cultuurhistorische en landschappelijke waarden van Oudewater mee te wegen voordat onomkeerbare besluiten worden genomen. De oproep aan de raad na punt 3 is in dit verband ook onduidelijk.

1. Cultuurhistorische identiteit van Oudewater Oudewater bezit een zeldzaam gaaf bewaard middeleeuws stadscentrum met de status van beschermd stadsgezicht en een groot aantal rijksmonumenten. De historische stad is onlosmakelijk verbonden met het omliggende open polderlandschap. Deze relatie tussen stad en landschap is van hoge cultuurhistorische waarde en essentieel voor de beleving van Oudewater als erfgoedstad. Windturbines van industriële schaal (veelal dus >150 meter) zouden dit beeld fundamenteel aantasten. Zij vormen een verstoring van de historische skyline en horizon, wat schadelijk is voor zowel het erfgoed als de toeristische en maatschappelijke waarde van de stad.

2. Open landschap als drager van cultuur en historie De omgeving van Oudewater maakt deel uit van het waardevolle veenweidegebied in het Groene Hart. Dit landschap is niet slechts agrarisch functioneel, maar historisch bepaald – met oude verkavelingspatronen, weteringen, dijken en zichtlijnen die teruggaan tot de middeleeuwen. De grootschalige plaatsing van windturbines is strijdig met deze historische context.

3. Kritische omgang met provinciale druk Wij begrijpen dat de provincie Utrecht gemeenten oproept ruimte te bieden voor de realisatie van windenergie. Tegelijkertijd laat de wet ruimte aan gemeenten om eigen

kaders te stellen – mits goed onderbouwd. In het geval van Oudewater is er sprake van een kwetsbare cultuurhistorische en landschappelijke context, die als zodanig benoemd en beschermd moet worden. De gemeenteraad heeft hier een zelfstandige afwegingsbevoegdheid, en wij roepen u allen op deze te gebruiken ten gunste van het behoud van onze unieke leefomgeving.

4. Alternatieve oplossingen Stichting 1575 en de burgers van Oudewater pleiten voor het benutten van alternatieve, minder belastende vormen van duurzame energie, zoals: • Zon op grote daken, agrarische schuren en parkeerplaatsen • Lokale energiebesparingsmaatregelen • Kleinschalige windprojecten op industrieterreinen • Regionale samenwerking met minder cultuurhistorisch gevoelige gemeenten

5. Bezwaar tegen locatiekeuze provincie – gezondheid en rechtsgrond De voorgestelde locatie voor windturbines nabij Oudewater roept niet alleen ruimtelijke en cultuurhistorische bezwaren op, maar staat ook op gespannen voet met de bescherming van de volksgezondheid van omwonenden. Stichting 1575 en de burgers van Oudewater wijzen er nadrukkelijk op dat de provincie en de gemeente bij de toedeling van functies onder de Omgevingswet gehouden zijn aan het beginsel van een evenwichtige belangenafweging, zoals vastgelegd in artikel 2.1 van de Omgevingswet. Daarnaast verplicht artikel 1.3 van de Omgevingswet overheden om te zorgen voor een veilige en gezonde fysieke leefomgeving. Het planologisch toestaan van windturbines binnen een afstand van enkele honderden meters van woningen kan in strijd zijn met deze zorgplicht, zeker wanneer wetenschappelijke studies aantonen dat langdurige blootstelling aan windturbinegeluid en slagschaduw negatieve gezondheidseffecten kan hebben op omwonenden, waaronder stress, slaapverstoring en verminderd welzijn. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft in haar uitspraak van 30 juni 2021 (ECLI:NL:RVS:2021:1395) geoordeeld dat algemene regels over windturbines (zoals geluid- en afstandsnormen) niet zonder een specifieke milieueffectrapportage (MER) mogen worden vastgesteld.

Dit arrest betekent dat overheden bij elk ruimtelijk besluit een eigen beoordeling moeten maken van milieugevolgen, waaronder de gevolgen voor de gezondheid van omwonenden. Stichting 1575 en de burgers van Oudewater stellen dat de provincie bij het aandringen op een specifieke locatiekeuze niet voorbij mag gaan aan deze juridische context. Wanneer de gemeente deze locatie overneemt zonder zelfstandig de gezondheidseffecten te beoordelen, handelen zij mogelijk in strijd met hun wettelijke zorgplicht. Daarmee ontstaat niet alleen bestuursrechtelijk risico (zoals vernietiging van besluiten bij bezwaar of beroep), maar ook risico op aansprakelijkheid op grond van onrechtmatige overheidsdaad jegens omwonenden. Gezien het gebrek aan transparantie over locatiekeuze, MER-beoordeling en gezondheidsbescherming, verzoeken wij de gemeente Oudewater dringend om geen medewerking te verlenen aan plaatsing van windturbines zonder volledige,

onafhankelijke en participatief getoetste beoordeling van gezondheids- en leefomgevingsaspecten.

Conclusie en verzoek Wij verzoeken u met klem: • Geen medewerking te verlenen aan de plaatsing van windturbines in het cultuurhistorisch en landschappelijk waardevolle gebied , en dit ook te bepleiten tot aan de RvS, rond Oudewater; • De historische en ruimtelijke identiteit van Oudewater centraal te stellen in de provinciale en gemeentelijke visie op energie en ruimte; • Nogmaals een duidelijke, transparante belangenafweging vast te leggen waarin het behoud van erfgoed en landschap leidend is. Met vriendelijke groet, namens Stichting 1575 en de burgers van Oudewater, Jos sluijs