B2. Kadernota 2023-2026 RAAD (64849).pdf

KADERNOTA 2023 – 2026 RAAD

A. Inleiding Na de jaarrekening en de voorjaarsnota is dit het derde financiële document in korte tijd. Het doel is de raad in staat te stellen richting mee te geven voor de begroting van volgend jaar. Zoals u zult zien bevat deze Kadernota vooral de verwerking van eerder genomen besluiten met meerjarige gevolgen. Hoewel de Kadernota weinig mutaties kent, is er in de wereld om ons heen veel in beweging. Op internationaal vlak natuurlijk met de oorlog in Oekraïne waar ook de gevolgen in Nederland voelbaar zijn. Naast het menselijk leed dat natuurlijk het zwaarste weegt, zijn er ook vanuit financieel perspectief gevolgen zoals hogere prijzen voor bijv. energie en grondstoffen. Landelijk is er ook veel in beweging op financieel gebied. De belangrijkste financieringsbron van gemeenten is het Gemeentefonds (GF). In de meicirculaire 2022 komt meer duidelijkheid over de herverdeling van het GF. Dit geldt ook voor de financiële effecten van het nieuwe kabinet Rutte (trap op). Ook is belangrijk hoe de compensatie van de kostenontwikkeling via de meicirculaire wordt gecompenseerd. De genormeerde prijsstijging voor de begroting voor 2023 is hoog met 6,2%. We hebben ook te maken met de punten waar onze toezichthouder de provincie Utrecht aandacht voor heeft gevraagd.

Dit betreft met name de tekorten in meerjarenperspectief, de stand van de Algemene Reserve (AR) en diverse rood kleurende ratio’s. Gelukkig sluit de jaarrekening 2021 met een positief saldo. Het voorstel is deze toe te voegen aan de AR. Ook de Voorjaarsrapportage laat voor 2022 een positief saldo zien, waarbij eveneens voorgesteld wordt deze toe te voegen aan de AR. Door het aanvullen van de AR verbetert ook de weerstandsratio. De jaren 2023 -2025 laten ten opzicht van de vastgestelde meerjarenbegroting ook een positiever beeld zien. Ook is in deze Kadernota sprake van (beperkte) onvermijdelijke ontwikkelingen. Daarbij is een punt van aandacht de investeringsplanning en in relatie daarmee de schuldquote. Tot slot speelt lokaal veel. Deze kadernota verschijnt na de gemeenteraadsverkiezingen en het net vastgestelde hoofdlijnenakkoord door de gemeenteraad. Dit hoofdlijnenakkoord moet nog financieel worden vertaald in een collegewerkprogramma. Ook is onlangs een uitnodigend samenwerkingsakkoord gesloten tussen twee politieke partijen dat daarvoor mogelijk ook inspiratie oplevert. De komende drie maanden moet er verder nog veel in kaart worden gebracht ten behoeve van de begroting. Houden de ingeboekte bezuinigingen de geplande omvang en ingangsmoment (bijvoorbeeld op gebied van vastgoed)? Hoe gaan we om met stijgende kosten van voorgenomen investeringen (bijv.

Brede Dijk en Masterplan Binnenstad)? In welk tempo kan de door Corona en vacatures geplaagde ambtelijke organisatie de ingezette besluiten omzetten in een volgende procedurele stap op weg naar de daadwerkelijke uitvoering (Stadskantoor-Klepper-Cultuurhuis; woningbouw)? Wat moet absoluut nu en wat kan later, in of na deze raadsperiode? En is er dan nog ruimte voor nieuwe ambities (hoofdlijnenakkoord), of is het nodig de bezuinigingsopties van de financiële heroriëntatie er weer bij te pakken? Samen met u zullen wij een antwoord moeten vinden op deze uitdagingen!

B. Onvermijdelijke ontwikkelingen Zoals aangegeven zijn de tekorten op basis van de Voorjaarsrapportage er nog steeds. Vanuit de organisatie zijn voor 2023 ook de onvermijdelijke ontwikkelingen aangeleverd. Deze staan opgenomen in onderstaande tabel.

Nr . Omschrijving Saldo Voorjaarsrapportage 1. Cybercrime 2. Ferm Werk 3. GGD begroting 2023 4. Taken Klimaatakkoord 5. Intensivering inspecties gastouderopvang 6. Hogere exploitatielasten zwembad 7. Aansluiten e-depot 8. Fietsbeleid (kleine aanpassingen fietsinfra) 9. Investeringsplanning 2023 - 2026 Totaal

2023 -67.345 -3.000 17.500 -1.640 BN -6.000 -23.500 -15.255 -10.000 -109.240

2024 -381.028 -3.000 17.500 -1.640 BN -6.000 -23.500 -1.920 -10.000 -17.750 -427.338

2025 -520.284 -3.000 17.500 -1.640 BN -6.000 -23.500 -1.920 -10.000 -227.043 -775.887

2026 -520.284 -3.000 17.500 -1.640 BN -6.000 -23.500 -1.920 -10.000 -228.864 -777.708

Toelichting tabel: 1. Cybercrime Mede door corona is de digitalisering en cybercriminaliteit in een versnelling terecht gekomen. Vanaf 2023 is structureel budget nodig om de gemeentelijke rol en aanpak op het gebied van cybercrime en digitale veiligheid te versterken. In 2022 wordt gewerkt aan een eerste plan van aanpak op dit thema. Ter uitvoering hiervan is structureel budget noodzakelijk. 2. Ferm Werk De begroting 2023 -2026 leidt tot een structurele positieve bijstelling van de gemeentelijke bijdrage. Verwerking is conform raadsbesluit D/22/059725. 3. GGD begroting 2023 Aanpassing op basis van de kaderbrief GGD, verwerking conform raadsbesluit D/22/060442. 4. Taken klimaatakkoord In de decembercirculaire 2021 is aangekondigd dat het rijk middelen beschikbaar stelt voor de klimaatakkoordtaken voor de gemeenten. Deze middelen zijn bedoeld als overbruggingsbudget om de uitvoering van het bestaande klimaatbeleid in 2022 te kunnen voortzetten. Het budget kan onder meer worden ingezet voor het opstellen van transitievisies warmte en uitvoeringsplannen (wijkgerichte aanpak), de uitrol van laadpalen en ruimtelijke processen ten behoeve van duurzame energie. In de meicirculaire 2022 worden de bedragen per gemeente bekend gemaakt. Conform het hoofdlijnen akkoord dat door de raad is vastgesteld zullen de rijksinkomsten leidend zijn voor het budgetteren van uitgaven. 5.

Intensivering inspecties gastouderopvang Vanaf 1 januari 2022 zijn de houders van kinderopvanglocaties waar Voorschoolse Educatie (VE) aangeboden wordt, verplicht tot het hebben van een Pedagogisch Beleidsmedewerker VE-coach. GGD GHOR adviseert het toezicht op Voorschoolse Educatie uit te breiden met items voor toezicht PBM VE-coach. Dit resulteert in extra uren toezicht voor Voorschoolse Educatie. Eveneens wordt met ingang van 1 januari 2022 structureel 6,4 miljoen euro extra beschikbaar gesteld door het ministerie van SZW in het kader van intensivering van toezicht en handhaving voorzieningen gastouderopvang. Op dit moment geldt dat minimaal 5% van de gastouders per jaar geïnspecteerd worden. Zowel het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid als gemeenten en de GGD’en vinden het noodzakelijk dat gemeenten jaarlijks minimaal 50% van de gastouders inspecteren, met een minimale frequentie van eens in de drie jaar. Het jaar 2022 vormt een overgangsjaar, met het huidige budget van 2022 kunnen wij inzetten op het inspecteren van ca. 30% van de gastouders. Deze intensivering moet leiden tot betere borging van de kwaliteit van gastouderopvang. Met ingang van 2023 is

structureel meer budget nodig om te kunnen voldoen aan het inspecteren van 50% van de gastouders. 6. Hogere exploitatielasten zwembad In het raadsbesluit Realisatie, exploitatie en beheer zwembad is besloten dat de hogere exploitatielasten worden opgenomen in de kadernota. 7. Aansluiten e-depot De digitale informatie die voor Woerden en Oudewater moet worden bewaard gaat naar het e-depot van het RHC. Om de gegevens van Decos naar dit e-depot over te brengen moeten we aansluiten op dit e-depot. De kosten zijn een doorbelasting van de projectkosten en licentiekosten/opslagkosten. 8. Fietsbeleid (kleine aanpassingen fietsinfra) In de raadsvergadering van 22 februari 2022 is de motie " Fietsbeleidsplan Oudewater" aangenomen. Hierin is opgenomen dat in de kadernota 2023 een bedrag van structureel € 10.000 wordt opgenomen voor het realiseren van kleine aanpassingen in de fietsinfrastructuur. 9. Investeringsplanning 2023-2026 Zie bijlage investeringsplanning met nummer D/22/064845 Algemene reserve en weerstandsratio Bij de vaststelling van de meerjarenbegroting 2022-2025 was er sprake van een AR die in meerjarenperspectief negatief zou worden. Ook de weerstandsratio was gezakt onder de minimale stand van 1,0. Naar huidige inzichten is dit beeld positief veranderd. De Jaarrekening geeft een uiteindelijk positief saldo van afgerond 0,55 miljoen.

Ook de Voorjaarsrapportage geeft een positief beeld van afgerond 0,99 miljoen. Dit voordeel wordt gestort in de AR. Totaal een voordeel voor de AR van 1,54 miljoen die hierdoor op een saldo komt van afgerond ruim 3 miljoen. De weerstandsratio komt hierdoor op afgerond 1,2. Afhankelijk van wanneer de bijdrage die moet worden betaald voor het nieuw te bouwen zwembad van 2,5 wordt de stand van de AR weer tijdelijk verlaagd (opbrengsten Statenland van 2,5 miljoen worden weer toegevoegd aan de AR). Investeringsplanning (zie bijlage) De basis voor de bijgevoegde investeringsplanning is de investeringsteringsplanning zoals opgenomen in de begroting 2022-2025. Ten opzichte van deze planning zijn enkele investeringen geïndexeerd en is de jaarschijf 2026 toegevoegd. Schuldquote is op basis van de jaarrekening 2021 64%. Op basis van de begroting 2022 139% (2023 179%) . Deze stijgt (met name als gevolg van de investering van de Hoenkoopse brug) verder op basis van de investeringsplanning bij deze Kadernota tot net boven de 200% in 2024. Risico’s en aandachtspunten De effecten van de oorlog in de Oekraïne heeft wereldwijd verstrekkende gevolgen. De prijzen van brandstof, gas en elektra zijn op dit moment fors. Dit geldt ook voor de materialen, die tevens ook vaak niet of nauwelijks leverbaar zijn.

Dit heeft ook gevolgen voor de aanbestedingen van werken en taken die de gemeente moet uitvoeren. Kortom een zeer onzekere situatie met onzekere financiële gevolgen. Hierdoor zijn er mogelijk aanvullende maatregelen noodzakelijk. Zo is bijvoorbeeld de verwachting dat de prijzen voor gas en elektra zullen stijgen in 2023, maar dit blijft onzeker. Een indicatie die wij hiervoor hebben ontvangen is 90K voor elektra en 83K voor gas. Ook in de inleiding van deze kadernota zijn voorbeelden van aandachtpunten en risico’s genoemd. Ook zijn de financiële tekorten een groot punt van aandacht. Afhankelijk van de uiteindelijke uitkomsten na het opstellen begroting 2023 (indexering, gemeenschappelijke regelingen, kapitaalasten en met name de uitkomsten van de meicirculaire) kunnen aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn.