B12. bewoners Donkere Gaard en Kromme Haven, afschrift bezwaarschrift tegen Omgevingsvergunning kap en rooi 32 lindebomen (geredigeerd).pdf
Tekst van het document
Bezwaarschrift Omgevingsvergunning van 32 lindebomen langs de Donkere
voor het kappen
Gaard
en rooien
en Kromme
Haven in
Oudewater Kern van het beroep Het raadsbesluit van 10 juli 2025 om 32 beschermde lindebomen te kappen te rooien en te vervangen is onzorgvuldig voorbereid en ondeugdelijk gemotiveerd. De op 23 oktober 2025 verleende omgevingsvergunning voor het kappen van de beschermde bomen is in strijd met het Aangescherpte Bomenreglement 2017 onderdeel van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Hieronder de samenvatting van de grieven. ,
,
Beschermde status bomen De bomen zijn officieel beschermd. Ze zijn opgenomen in de Beschermde Bomenlijst Oudewater 2017. De bomen hebben de status ‘waardevolle boombeplanting’ en zijn beeldbepalend in de lintbeplanting. Eenmaal op de lijst blijven de bomen op de lijst tenzij zwaarwegende redenen het verwijderen rechtvaardigt. (Aangescherpt Bomenreglement 2017 Raadsbesluit 29 juni 2023 D/23/109183). ,
,
,
De binnenstad van Oudewater is aangewezen als rijksbeschermd stadsgezicht (BG1429). De bomenrij maakt deel uit van dit beschermde stadsgezicht. Kap van de beschermde bomenrij is een ernstige aantasting van de historische gebouwde omgeving. Aangescherpt Bomenreglement Volgens het Aangescherpt Bomenreglement onderdeel van de Algemene Plaatselijke Verordening Oudewater 2024 (APV) wordt er voor de kap van beschermde bomen in beginsel geen kapvergunning verleend. Kappen is alleen toegestaan als (artikel 3. 1 lid 3) er sprake is van: ,
a.
b. c.
ernstige bedreiging van de openbare veiligheid; noodtoestand; andere uitzonderlijke situaties (een verbouwing of bouwproject is geen uitzonderlijke situatie)
Geen van deze redenen is van toepassing. Op grond van het Aangescherpte Bomenreglement had de kapvergunning geweigerd moeten worden. Algemene Plaatselijke Verordening Voor de beoordeling van de aanvraag om omgevingsvergunning voor het ‘boom kappen of houtopstand vellen’) (L-25-010228) verleend op 23 oktober 2025 beroept het college zich op het Omgevingsplan en de Algemene Plaatselijke Verordening Oudewater 2024 (APV). ,
,
Volgens artikel 4:11 van de APV is het in beginsel verboden om een boom of houtopstand te vellen als een boom/houtopstand opgenomen is in de beschermde bomenlijst. Volgens de APV kan uitsluitend vergunning worden verleend: a.
als er sprake is van een boom die geen reële toekomstverwachting heeft (niet gezond/lage toekomstverwachting/dood)
b.
als er sprake is van een boom die niet meer voldoet aan de beschermde status (verschijningsvorm bijzondere plaats landschappelijke waarde onderdeel van beschermd stads- of dorpsgezicht etc. ) als het naar boomdeskundige maatstaven niet langer verantwoord is om de boom in stand te houden. Bijvoorbeeld ter voorkoming van letsel of schade. Als er sprake is van uitzonderlijke situaties. ,
,
,
,
c.
d.
Masterplan Binnenstad Oudewater Het college van B en W stelt dat de 32 winterlindes gekapt moeten worden vanwege het voorgenomen Masterplan Binnenstad Oudewater. Dit plan behelst onder andere het herbestraten van de Donkere Gaard en de Kromme Haven. Vanwege de slechte staat van de bestrating moet er groot onderhoud uitgevoerd worden. Reële toekomstverwachting Nu deze werkzaamheden volgens het Aangescherpt Bomenreglement en de APV geen reden zijn om kapvergunning te verlenen beroept het college zich op de beperkte toekomstverwachting van de bomenrij. Volgens de uitgevoerde Bomen Effect Analyse bevinden de ongeveer 40 jaar oude bomen zich in de verouderingsfase. ,
Ondanks de geconstateerde beperkte groeiplaatsomstandigheden schat de boomdeskundige de toekomstverwachting van de bomen op 5 tot 15 jaar. (3 bomen 10 -15 jaar 24 bomen 5-10 jaar en 5 bomen < 5 jaar). ,
Daarmee hebben de bomen volgens de boomdeskundige een relevante levensverwachting en vervullen zij een belangrijke landschappelijke en ecologische functie. Dat betekent dat de bomen een reële toekomstverwachting hebben en er geen reden is om de bomen van de lijst van beschermde bomen af te halen. Niet noodzakelijk Daarnaast stelt het college dat sprake is van noodzakelijke werkzaamheden. Het herstel van het straatwerk verdraagt geen langer uitstel en kan volgens het college niet worden uitgevoerd zonder de oppervlakkige beworteling van de bomen te verwijderen. Voor het herbestraten én herinrichten van de straten conform het Masterplan Binnenstad moeten de straten volgens het college tot een diepte van 40 centimeter worden afgegraven in verband met de aanwezige wortelopdruk en de aanleg van een kasseienstrook in de rijbaan. ,
De oneffenheden in de klinkerverharding van de straten worden in de BEA en het groeiplaatsonderzoek toegeschreven aan worteldruk. Deze conclusie wordt echter niet onderbouwd met inspectierapporten of technische analyse of onderscheiden van andere mogelijke schadebronnen. Visuele inspectie toont dat oneffenheden zich ook voordoen rond lantaarnpalen kabeldoorvoeren en hoofdzakelijk op plekken met eerdere graafschade. ,
In de bewonersbijeenkomst van 1 juli 2025 is bovendien erkend dat eerdere werkzaamheden aan gasleidingen (2020-2021) en glasvezel (twee keer in 2024) alsmede zwaar verkeer de straatconstructie hebben beschadigd. De oorzaak van de slechte staat van de verharding is daarmee niet zorgvuldig onderzocht. De voorgestelde aanpak voor het herstel volgens het Masterplan Binnenstad is niet noodzakelijk. Er zijn alternatieven waaronder herbestraten met de bestaande klinkers. Hierbij hoeven de straten niet diep te worden ontgraven en wordt schade aan de wortels van de bomen voorkomen zodat zij gewoon kunnen blijven staan. Uit navraag blijk dit alternatief ook nog 50% goedkoper. ,
,
Ondanks herhaald aandringen van de bewoners door middel van inspreken in het forum Ruimte en de petitie ‘Red de groene poortwachters van Oudewater’ weigert het college van B en W vooralsnog alternatieve werkmethoden te onderzoeken. Schadelijke werkmethode De gemeente kiest voor een werkmethode die tot 80% wortelschade veroorzaakt en gebruikt dit vervolgens als reden voor kap. De gekozen werkmethode voldoet niet aan de richtlijnen van het Norm Instituut Wonen. Volgens het Norm Instituut Bomen (Norminstituut Bomen ) geldt: Om een boom te beschermen tijdens graafwerkzaamheden gevolgd moeten worden: 1.
,
zijn er specifieke richtlijnen die
Kwetsbare boomzone: Graafwerkzaamheden en bodembewerking binnen de kwetsbare boomzone (standaard 'kroonprojectie + rondom 15 meter') zijn niet toegestaan zonder een Goedgekeurd Werkplan Bomen (WPB). Dit plan moet vooraf worden opgesteld en goedgekeurd. Melding en goedkeuring: Werkzaamheden binnen de kwetsbare boomzone zoals sloopwerkzaamheden of tijdelijke evenementen moeten vóór aanvang schriftelijk worden gemeld en mogen pas starten na goedkeuring van deze melding. Schadevrij werken: Alle werkzaamheden moeten schadevrij en veilig worden uitgevoerd. Dit betekent dat schade aan de boom wortels groeiplaats en omliggende beplanting voorkomen moet worden. Mechanische grondroering: Werkzaamheden in de bodem moeten vooraf worden gemeld bij het Kadaster via een graafmelding (KLIC en WIBON) om schade aan ondergrondse infrastructuur te voorkomen. ,
2.
,
,
3.
,
4.
,
De gemeente Oudewater maakt ook gebruik van deze richtlijnen van het Norminstituut. In de BEA voor de ontwikkeling van Westerwal worden bijvoorbeeld de volgende voorwaarden gesteld voor graafwerkzaamheden: -
binnen de minimale graafafstand mag bij de bomen alleen met de hand worden gegraven of met behulp van een grondzuiger. Hierbij is de maximaal toegestane graafdiepte 15 cm vanaf het huidige maaiveld. De minimale graafafstand voor deze bomen is 130 aan de westzijde (zijde trottoir) en 250 aan de oostzijde (groenvak); verwijderen wortels - wortels mogen worden verwijderd tot een diameter van 8 cm. Wortels met een diameter van 5-8 cm dienen te worden vrij gegraven en haaks op de lengte richting te worden doorgezaagd. Wortels dikker dan 8 cm mogen uitsluitend worden verwijderd na goedkeuring van een toezichthouder bomen; inzet toezichthouder bomen - het is vereist om de graafwerkzaamheden bij deze bomen onder toeziend oog uit te voeren van een toezichthouder bomen. Bij on verwachte situaties kan op tijd worden ingrijpen; bij het afwerken van de berm in de richting van de bomen mag maximale ophoging plaatsvinden van 15 cm. Bij ophoging moet contact tussen de stamvoet en opgebrachte grond worden voorkomen. ,
,
-
-
-
De gehanteerde richtlijnen zijn ook relevant voor het herstel van de Donkere Gaard en de Kromme Haven. Zo zou ophoging van de parkeerstroken met 15 cm zorgen voor een behoorlijke groeiplaatsverbetering. Ook het gebruik van een grondzuiger kan wortelschade beperken. Datzelfde geldt voor de gemaximeerde graafdiepte van 15 centimeter.
Verkeerd uitgangspunt De claim van de beperkte levensverwachting vloeit rechtstreeks voort uit de voorgenomen herinrichting van de straten waar deze als niet noodzakelijke ingreep moet worden aangemerkt. De herinrichting kan ook op andere wijze worden uitgevoerd waarbij de bomen behouden kunnen blijven. Op grond van de beschermde status dient behoud van de bomen uitgangspunt te zijn. Ten onrechte neemt de gemeente de herinrichting als uitgangspunt met het beschadigen van de bomen als gevolg en kap als consequentie. ,
,
Ter ondersteuning van deze doelredenering stelt het college dat de bestaande winterlindes zich niet lenen om in stedelijk gebied in laanverband verplaatst te worden. De grootte van de groeiplaatsen zou ondanks de mogelijkheid tot vergroting te beperkt zijn en blijven. Deze conclusie is in tegenspraak met de uitkomst van de uitgevoerde Boom Effect Analyse (BEA). Volgens de BEA zijn 26 van de 32 bomen verplaatsbaar met een slagingskans van meer dan 50% en een langere levensverwachting. ,
Voorts doet de voorgestelde aanpak waarbij de bomenrij gekapt wordt geen recht aan de groene uitgangspunten van het Masterplan Binnenstad Oudewater 2017. (Pagina 16) Bomen -
Zoveel mogelijk behoud van bestaande solitaire bomen en boomrijen Versterken en behouden van de boomrijen langs de grachten Verbeteren van groeiplaats van bomen Meer solitaire bomen in de straten en stegen.
(Pagina 24) -
-
Bomen in smalle profielen inpassen in boomroosters in verband met loopstromen en smalle profielen. Boomrooster: cortenstaal of gietijzer 1.50x1.50m1 ontwerp nader te bepalen ,
,
(Pagina 25) -
Loper van cortenstaal met bomen en geïntegreerd meubilair langs kades. Ontwerp: verlengde boomroosters met ondergrondse groeiplaatsverbetering in combinatie met fietsenbeugels verlichting afvalbakken picknickbanken ter plaatse van de Kadestraten. Loper is een ordeningsprincipe van voorzieningen in de openbare ruimte. ,
-
,
,
,
Dit streven naar vergroening van de (binnen)stad sluit aan bij het gemeentelijke bomenbeleid. Enkele belangrijke uitgangspunten van het beleid uit een presentatie in 2019: 1. Beheeruitgangspunt: Bestaande bomen behouden zolang veilig “Beheeruitgangspunt 1: Bestaande bomen zo lang mogelijk op een veilige wijze behouden. Dat houdt in: een boom blijft staan zolang hij geen gevaar oplevert voor de omgeving. ” (Pagina 7) ,
Dit is rechtstreeks van toepassing: de bomen zijn volgens de BEA niet instabiel of ziek (geen acuut gevaar) maar worden vooral gekapt vanwege geplande ,
werkzaamheden. Dit is dus in strijd met het uitgangspunt van het gemeentelijke beleid. 2. Kwaliteit boven kwantiteit “Niet het aantal bomen is van belang (Pagina 10-11)
,
maar
het percentage kroonbedekking. ”
De kap van 32 volgroeide bomen en vervanging door jonge exemplaren zal tientallen jaren leiden tot fors verlies van kroonbedekking ondanks een gelijkblijvend aantal bomen. Dit staat haaks op het beleidsuitgangspunt. ,
3. Gefaseerde vervanging om kaalslag te voorkomen “Niet alles in één keer vervangen om kaalslag te voorkomen. ” (Pagina 19) Het voorstel van de gemeente voorziet in gelijktijdige kap van alle 32 bomen wat indruist tegen dit uitgangspunt. Een alternatief scenario van gefaseerde vervanging of behoud van vitale bomen is niet onderzocht. ,
4. Toepassen van cyclisch beheer “Elk jaar inspectie van 1/3 van het bomenbestand snoeibehoefte. ” (Pagina 20)
,
inclusief vaststellen
Deze werkwijze suggereert dat boombehoud altijd uitgangspunt is tenzij reguliere inspectie gevaar aantoont. De kap wordt nu vooral gefundeerd op ingrepen in de openbare ruimte niet op boomveiligheid of gezondheid. ,
,
5. Belang van biodiversiteit en ecosysteemdiensten De eerste tien pagina’s onderstrepen het belang van bomen voor: luchtkwaliteit klimaatadaptatie sociale cohesie waardevermeerdering van vastgoed esthetiek en biodiversiteit ,
,
,
,
Deze functies zijn onvoldoende meegenomen in de besluitvorming over de herinrichting. De maatschappelijke kosten van kap worden systematisch onderschat. 6. Verplichte BEA bij ruimtelijke ontwikkelingen (beleidsvoorstel) “Voorstel: verplicht een BEA uitvoeren voorafgaand aan alle ruimtelijke (her)ontwikkelingen. ” (Pagina 21) De huidige BEA richt zich op boomtechnisch effect van kap maar niet op het effect van de herinrichting als project (zoals bodemverdichting verkeersdruk warmteeilanden). Dat staat haaks op dit beleidsvoorstel. ,
,
,
Klimaatadaptatie Het belang van klimaatadaptatie hittestressreductie en cultuurhistorie zijn onvoldoende afgewogen tegen het belang van herinrichting. De bomen vervullen een belangrijke landschappelijke en ecologische functie en zijn medebepalend voor het beschermde stadsgezicht. Zie ook het vergroeningsdoel van het Masterplan. ,
Participatie De gevolgde participatieprocedure voldoet niet aan de Omgevingswet. Er is weliswaar een bewonersavond georganiseerd waarbij iedereen welkom was. Daarnaast hebben alle bewoners de kans gehad om een voorkeur aan te geven voor de nieuwe aan te planten bomen. Volgens de website van de gemeente hebben hierop slechts vier mensen gereageerd. (Reactienota bewonersavond Donkere Gaard & Kromme Haven - Gemeente Oudewater). ,
Daarmee voldoet de participatie niet aan de eisen van artikel 16. 55 Omgevingswet. Er is slechts één informatiebijeenkomst georganiseerd nádat de plannen zijn vastgesteld. Participatie was beperkt tot een schriftelijke peiling over boomsoorten waarbij slechts vier reacties zijn ontvangen. Over fundamentele keuzes – zoals het al dan niet behouden van beschermde bomen of het toepassen van alternatieve werkmethodes – is geen participatie georganiseerd terwijl dit wettelijk vereist is voor projectmatige herinrichting. Participatie dient te gaan over keuzes die nog openstaan. ,
,
Boom Effect Analyse herinrichting Er is geen actuele Boom Effect Analyse (BEA) uitgevoerd voor de herinrichting van de straten uitsluitend voor het kappen van de bomen. Dit is in strijd met de Omgevingswet. ,
Inconsistent De onderbouwing van het raadsbesluit is inconsistent. De onderzoeksrapporten en het raadsbesluit spreken elkaar tegen met betrekking tot: -
alternatieven ( wel/niet mogelijk)
levensverwachting van de bomen (10–15 jaar (BEA) versus ‘geen reële toekomstverwachting’. -
-
wortelschade (wel of niet afhankelijk van de gekozen werkmethode).
Conclusie
Het besluit is genomen in strijd met: art. 3:2 Awb
(zorgvuldigheid),
art. 3:46 Awb
(motivering),
art. 3:4 lid 2 Awb art. 3.1
lid 3
artikel 4.11 art. 2.4
Aangescherpt Bomenregelement Oudewater (2017, herbevestigd de Algemene
van
Omgevingswet,
de bescherming
Wij verzoeken
(evenredigheid),
u
de
van
het
en
rijksbeschermd stadsgezicht Oudewater (BG1429).
Omgevingsvergunning voor
het
kappen
en
rooien van de 32 lindebomen
(geanonimise(geanonimiseerd) rd) (geanonimiseerd) de bewoners
van
2023),
Plaatselijke Verordening
in te trekken.
Namens
in
de Donkere Gaard
en
de
Kromme
Haven