B11. Leden van de Stuur- en Meedenkgroep Windenergie Montfoort-Oudewater, afschrift brief aan PS Utrecht (geredigeerd).pdf

Aan de leden van Provinciale Staten van Utrecht t. b. v. de Statencommissie Bestuur , Economie en Cultuur & Erfgoed van 04 maart 2026

Betreft: Ervaringen uit het participatietraject Windenergie Montfoort–Oudewater in relatie tot de Participatieverordening provincie Utrecht 2026

Geachte Statenleden , Als deelnemers aan de Meedenkgroep en lid van de Stuurgroep Windenergie Montfoort–Oudewater delen wij hierbij onze ervaringen met het lopende participatietraject. Wij verzoeken u deze ervaringen te betrekken bij uw bespreking van de Participatieverordening provincie Utrecht 2026 in de Statencommissie van 04 maart aanstaande. Wij onderschrijven het belang van participatie. Juist daarom vinden wij het van groot belang dat de verordening niet alleen kaderstellend is op papier , maar in de praktijk ook leidt tot betekenisvolle invloed voor inwoners.

Structureel te weinig tijd en ruimte De Meedenkgroep komt maandelijks bijeen voor een inhoudelijke avond. Daarnaast zijn er voorbereidende overleggen tussen Stuurgroep , procesbegeleider en deskundige , én aparte avonden waarin wij ons als Stuurgroep verdiepen en afstemmen. De tijdsinvestering voor ons als bewoners is daarmee aanzienlijk. Wij zijn immers geen professionals , maar leken. Ondanks de inzet en ondersteuning van onze deskundigen kost het ons veel tijd om de vaak complexe en omvangrijke stukken zorgvuldig te lezen , te doorgronden en onderling af te stemmen. In totaal zijn wij hier maandelijks circa tien uur aan vaste overlegmomenten aan kwijt , los van de individuele voorbereidingstijd die dit eveneens vraagt. Dit alles vindt bovendien plaats naast ons werk- en gezinsleven. Wanneer wij , als door de provincie aangemerkte actieve deelnemers , verzoeken om meer tijd voor zorgvuldige inhoudelijke behandeling , blijkt dit in de praktijk meermaals niet mogelijk. Daarbij gaat het niet om een maanden extra , maar slechts om een uitstel van meerder malen één week. Zodat er net meer lucht voor ons is om ons te kunnen voorbereiden en de rest van de meedenkgroep hierin mee te kunnen nemen. Sinds januari 2025 ervaren deelnemers een voortdurende hoge werkdruk , die voor sommige betrokkenen inmiddels heeft geleid tot gezondheidsklachten en huisartsbezoek.

Beperkingen tijdens de meedenkavonden Ook tijdens de meedenkavonden zelf blijkt de beschikbare tijd onvoldoende. Hoewel de Stuurgroep de stukken vooraf zorgvuldig met deskundigen voorbereidt , staat er tijdens de bijeenkomsten voortdurend tijdsdruk op het programma. Hierdoor is er niet altijd voldoende gelegenheid om vragen te stellen of om onderwerpen inhoudelijk met de gehele Meedenkgroep te bespreken. Besluiten worden regelmatig ter plekke genomen , zonder ruimte voor reflectie of een vervolgbijeenkomst. Wanneer de Meedenkgroep later wil terugkomen op eerder behandelde onderwerpen , blijkt daarvoor structureel geen ruimte te zijn. .

Onvolkomenheden in de voorbereiding door de provincie Daarnaast zijn in de voorbereiding door de provincie onvolkomenheden geconstateerd , waaronder het verstrekken van onjuiste of onvolledige informatie. Zowel initiatiefnemers als provinciale medewerkers beschikten niet in alle gevallen over de benodigde kennis. De Stuurgroep heeft deze

tekortkomingen zelf moeten signaleren. Dit benadrukt wederom het belang van voldoende tijd om informatie zorgvuldig te controleren , te laten bezinken en waar nodig te corrigeren. Tijdsdruk en politieke planning De ervaren tijdsdruk lijkt mede voort te komen uit het terugrekenen vanuit de provinciale verkiezingen van 2027. De Stuurgroep is van mening dat zorgvuldigheid en kwaliteit binnen het participatieproces zwaarder moeten wegen dan het vasthouden aan een politiek ingegeven einddatum. Een participatieproces waarin inwoners serieus worden betrokken , vraagt immers om voldoende tijd , ruimte en passende ondersteuning. Deze omstandigheden werken demotiverend en ondermijnen het vertrouwen in een zorgvuldig traject met de provincie. Echte participatie vraagt niet alleen betrokkenheid van inwoners , maar ook de tijd en ruimte om die betrokkenheid inhoudelijk tot zijn recht te laten komen.

Ervaringen uit de Meedenkgroep: Wanneer participatie een 'vinkje' wordt De raadpleging voor de bredere omgeving Bij de Raadpleging is vroegtijdig aangegeven dat de Meedenkgroep inhoudelijk mocht meedenken. In de praktijk betekende dit vier werkdagen om te reageren op een vragenlijst en begeleidende brief. Belangrijke inhoudelijke punten zijn vervolgens niet of nauwelijks terug te vinden in het eindresultaat. Vooraf was bovendien onvoldoende duidelijk binnen welke kaders onze inbreng zou worden beoordeeld of verwerkt. Dit roept de vraag op wat “meedenken” in de praktijk betekent wanneer: • • •

de reactietermijnen uiterst beperkt zijn ; vooraf niet helder is wat de beslisruimte is ; en inhoudelijke bijdragen niet herkenbaar terugkomen.

De Stuurgroep heeft zelfs een klacht moeten indienen bij de provincie over WindMO (ambtenaren achter Windenergie Montfoort-Oudewater). In een brief aan bijna 20. 000 huishoudens werd gesteld dat de Meedenkgroep betrokken is geweest. Deze formulering wekt de indruk van gedragen participatie , terwijl onze inhoudelijke bezwaren niet zichtbaar zijn verwerkt. Wij ervaren dit als zeer

kwalijk. Onderzoeksopzet Een ander voorbeeld betreft de onderzoeksopzet waarop de Meedenkgroep een zienswijze heeft ingediend. Het document werd zelfs door onze deskundigen als moeilijk leesbaar en inhoudelijk onduidelijk beoordeeld. De reactie die wij van de provincie op onze zienswijze hebben ontvangen is niet één-op-één terug te vinden. Het is voor ons en onze deskundigen een ‘zoekplaatje’ om te ontdekken wat met onze inbreng is gedaan. Wij moeten nu zelf in de tekst gaan zoeken waar de antwoorden op onze vragen mogelijk zijn verwerkt. Wij ervaren het traject op dit moment als een proces waarbij participatie formeel wordt

georganiseerd , maar onvoldoende invloed biedt. Elke vorm van kritische betrokkenheid van bewoners lijkt als lastig of ingewikkeld te worden gezien. Hierdoor ontstaat het beeld dat participatie vooral dient om te kunnen aantonen dát er participatie heeft plaatsgevonden , in plaats van dat zij wezenlijk bijdraagt aan betere besluitvorming. Dat staat haaks op de geest van de Participatievisie “Het energieke gesprek met inwoners” en op de ambities van de provincie om strategisch vermogen te vergroten in verbinding met inwoners.

Wat is participatie volgens de verordening en volgens ons? De verordening definieert participatie als het betrekken van inwoners bij voorbereiding , uitvoering of evaluatie van plannen , met verschillende participatievormen (raadplegen , adviseren , co-creëren ,

meebeslissen). Volgens het Kennisknooppunt Participatie betekent participatie: Een proces waarbij individuen , groepen en organisaties invloed uitoefenen op en controle delen over collectieve vraagstukken , beslissingen of diensten die hen aangaan. Er is pas sprake van participatie wanneer daadwerkelijk invloed of (gedeelde) controle wordt overgedragen. Vormen als informeren , marketing of nudging zijn géén participatie. Onze ervaring is dat het participatietraject van de Meedenkgroep Windenergie MontfoortOudewater in de praktijk dichter bij informeren of raadplegen ligt , terwijl de indruk wordt gewekt dat er sprake is van meedenken op een hoger participatieniveau. Daarnaast vraagt een participatietraject als Windenergie Montfoort-Oudewater , net als vele andere trajecten een doordacht plan. Welke bewoners (afstand) betrekken we actief en vragen we om participeren? Welke bewoners (afstand) moeten we regelmatig informeren , zodat zij juist , tijdig en

voldoende worden geïnformeerd. Voorbeeld: De raadpleging voor de bredere omgeving is uitgezet in een straal van 2. 700 meter. Hoe kunnen bewoners hieraan deelnemen zonder informatie over het exacte gebied , informatie over Windproject Montfoort-Oudewater en technische kennis over windturbines (laagfrequent- , cumulatief geluid , gezondheid , nulmeting , etc. ). Is dit participeren of een vinkje zetten?

Oproep aan Provinciale Staten Wij vragen u om bij de bespreking van de Participatieverordening nadrukkelijk aandacht te besteden aan:

1.

2.

3.

4.

5.

Heldere kaders vooraf Wat is de participatievorm? o o Wat is de daadwerkelijke invloed van deelnemers? Wat ligt vast en wat is nog open? o termijnen Reële Participatie zonder voldoende tijd voor inhoudelijke bestudering ondermijnt de kwaliteit en het vertrouwen. Transparante verwerking van inbreng Niet alleen “op hoofdlijnen” , maar concreet en herleidbaar: wat is overgenomen , wat niet , en waarom? Onafhankelijke borging van proceskwaliteit Dit vraagt om vooraf helder vastgestelde kaders , met duidelijke rollen , verantwoordelijkheden en transparante afspraken. Tegelijkertijd moet de procesbegeleider binnen die kaders voldoende professionele ruimte hebben om flexibel en zorgvuldig in te spelen op wat het traject vraagt. Monitoring in de evaluatie 2027 Gebruik de evaluatiebepaling uit de verordening om expliciet te toetsen: o o o

Of deelnemers zich daadwerkelijk invloedrijk voelen ; Of reactietermijnen toereikend waren ; Of inbreng aantoonbaar en navolgbaar is verwerkt.

Participatie is geen doel op zich. Het is een manier om betere besluiten te nemen, met draagvlak, legitimiteit en vertrouwen. Zonder daadwerkelijke invloed verandert participatie in schijnparticipatie. Dat ondermijnt het vertrouwen in de overheid, juist in complexe en ingrijpende trajecten zoals windenergie. Wij hopen Mocht

Met

u

dat

ervaringen

u onze

behoeften hebben

aan

meeneemt een

in

toelichting,

uw

bespreking op 04 maart 2026. u ons altijd benaderen.

kunt

vriendelijke groet,

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) En < Leden

van

de Stuur-

en

Meedenkgroep Windenergie

Contactgegevens:

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) EN Ne

EN

«oe

corn

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) oi

corn

Montfoort-Oudewater