B10. Inspectie van het Onderwijs, Kinderopvang jaarverantwoording 2022 rapportage_Oudewater.pdf

Toezicht en handhaving kinderopvang 2022 Gemeentelijke rapportage Oudewater 19 februari, 2024

Dit is de tweede editie van het gemeenterapport. In dit rapport worden relevante cijfers over de resultaten van het toezicht en het handhaven voor uw gemeente in beeld gebracht. Ter vergelijking worden de resultaten afgezet tegen het landelijk gemiddelde en het gemiddelde van uw GGD-regio. Het landelijk beeld is verder uitgewerkt in het Landelijk Rapport Gemeentelijk Toezicht Kinderopvang 2022. Dit rapport vindt u hier. De cijfers zijn gebaseerd op gegevens uit de GIR en het LRK op 1 maart 2023. Wanneer het LRK of de GIR niet (volledig) waren bijgewerkt, is het mogelijk dat het rapport niet alle gegevens presenteert. Het rapport wordt automatisch gegenereerd. Opmerkingen of suggesties voor deze rapportage ontvangen wij graag via gemeentelijktoezicht@owinsp.nl.

1

Inleiding Vanuit de Wet kinderopvang (Wko) heeft de gemeente de taak een veilige en kwalitatief hoogstaande kinderopvang voor kinderen van 0 tot en met 12 jaar oud te borgen en bevorderen. Dat doet ze via het houden van toezicht en het handhaven bij tekortkomingen. Dat betekent: opvang die bijdraagt aan een goede en gezonde ontwikkeling van het kind, in een veilige en gezonde omgeving. De gemeentelijke taken om die veilige en gezonde omgeving in de kinderopvang te realiseren bestaan uit: • het juist, actueel en volledig houden van het landelijk register kinderopvang; • het tijdig afhandelen van aanvragen van houders van kinderopvangvoorzieningen; • het toezicht door de GGD; • het handhaven bij tekortkomingen. Om deze taak goed te kunnen invullen kan inzicht in de cijfers over de resultaten van toezicht en handhaving kinderopvang ondersteunen. Daarom bieden wij u dit gemeenterapport aan. In dit gemeenterapport vindt u cijfers over het toezicht en de handhaving in uw gemeente, afgezet tegen de cijfers van de GGD-regio en landelijk.

2

Toezicht Om het doel van de gemeentelijke taken behalen is goed en effectief uitvoeren van toezicht en handhaven noodzakelijk. Het helpt hierbij om een goed beeld te hebben van de kinderopvang in de gemeente. Welke locaties en houders zijn er in de gemeente? Zijn er veel nieuwe locaties gestart? Zijn er vooral veel kleine houders met een of enkele locaties actief, of juist veel grote spelers? Zijn er veel gastouders actief? Kennis van het kinderopvangbestand en goede contacten met de houders, kunnen waardevol zijn in het kiezen van de juiste benadering, bijvoorbeeld als er handhaving nodig is.

Aantal kinderopvangvoorzieningen, 100% norm en steekproefomvang gastouderopvang In 2022 waren er in Nederland 35.970 kinderopvangvoorzieningen ingeschreven in het Landelijk Register Kinderopvang. In de gemeente Oudewater stonden in totaal 31 kinderopvangvoorzieningen ingeschreven. In onderstaande figuren is weergegeven hoeveel voorzieningen per type opvang waren ingeschreven in Oudewater en hoeveel procent van deze voorzieningen zijn geïnspecteerd met een jaarlijkse onderzoek in 2022 (100% norm en steekproef gastouderopvang).

11% kdv, 6 locaties

bso, 4 locaties

100%

100%

gob, 0 locaties

vgo, 21 locaties 89%

3

In onderstaande figuren wordt het gemiddeld percentage uitgevoerde jaarlijkse onderzoeken in 2022 in de regio van GGD Regio Utrecht en het landelijk gemiddeld ter vergelijking ook nog weergegeven.

kdv

bso

Percentage uitgevoerde onderzoeken

100%

100%

99%

98%

75%

75%

50%

50%

25%

25%

0%

GGD

0%

Landelijk

gob Percentage uitgevoerde onderzoeken

100%

97%

GGD

Landelijk

vgo 100%

100%

96%

75%

75%

50%

50%

25%

0%

97%

25%

GGD

0%

Landelijk

4

33%

GGD

37%

Landelijk

Risicoprofiel De GGD stelt voor elk kindercentrum en gastouderbureau minstens 1 keer per jaar een risicoprofiel op aan de hand van 7 risico-indicatoren. Voorzieningen krijgen een groen risicoprofiel als er geen reden tot zorg is over de actuele situatie of over de nabije toekomst. De kleuren geel, oranje en rood worden gebruikt naarmate de GGD het risico op tekortschietende kwaliteit hoger inschat. De verhouding van de verschillende risicoprofielkleuren in uw gemeente zegt dus niet direct iets over de kwaliteit van de kinderopvang. Als er sprake is van veel rode of oranje profielen, kan het wel interessant zijn om daar met de GGD over in gesprek te gaan. Mogelijk zien zij een trend of ontwikkeling bij de kinderopvangorganisaties die leidt tot een hogere risicoinschatting en kunt u daar samen iets aan doen. Bijvoorbeeld door meer in te zetten op informatievoorziening richting de houders.

Percentage voorzieningen per risicoprofiel, 2022

Gemeente 0

GGD

12

5

Landelijk 3

0%

88

9

6

37

49

33

58

25%

50%

5

75%

100%

Onderzoeken met tekortkomingen en herstelaanbod Wanneer er tekortkomingen worden geconstateerd in de kinderopvang, is het in het belang van de kinderen dat deze zo snel mogelijk worden hersteld. Herstelaanbod is daarvoor een efficiënt instrument. Bij een groot deel (93 tot 99%, afhankelijk van het type opvang) van de jaarlijkse onderzoeken waarbij een of meerdere tekortkomingen worden geconstateerd, leidt een herstelaanbod van de GGD ertoe dat de tekortkomingen nog voor het definitief worden van het inspectierapport worden hersteld. Onderstaand figuur laat zien in welke mate herstelaanbod leidt tot herstel van alle tekortkomingen binnen een onderzoek voor de afronding van een inspectierapport. Het percentage jaarlijkse onderzoeken wordt weergegeven waarbij tekortkomingen zijn geconstateerd in 2022 (donkergroen). Daarnaast wordt het percentage jaarlijkse onderzoeken met tekortkomingen ná herstelaanbod getoond (lichtgroen). Het kan zijn dat een deel van de tekortkomingen gecontateerd binnen een onderzoek niet hersteld is na herstelaanbod, of dat er geen herstelaanbod is aangeboden.

Percentage jaarlijkse onderzoeken met tekortkomingen voor en na herstelaanbod, 2022 gemeente Oudewater

GGD Regio Utrecht

Landelijk

100%

75%

50%

50%

48% 43%

41%

41% 37%

33%

32% 25%

25%

29%

27%

24%

23%

17%

16% 9%

16%

8% 4%

0%

0%

kdv

0% 0% 0%

bso

gob

0%

vgo

kdv

bso

voor herstelaanbod

6

gob

vgo

kdv

na herstelaanbod

bso

gob

vgo

Gemiddeld aantal tekortkomingen Het gemiddelde aantal tekortkomingen dat tijdens een jaarlijks onderzoek wordt geconstateerd in de gemeente Oudewater is voor de kinderdagverblijven 0.3. Voor de buitenschoolse opvang is dat gemiddeld 0.2 tekortkomingen. Bij voorzieningen voor gastouderopvang worden er gemiddeld 0.5 tekortkomingen geconstateerd tijdens jaarlijkse onderzoeken. Het gemiddelde aantal tekortkomingen dat tijdens een jaarlijks onderzoek wordt geconstateerd in de gemeente Oudewater is voor de kinderdagverblijven 0.3. Bij voorzieningen voor gastouderopvang worden er gemiddeld 0.5 tekortkomingen geconstateerd tijdens jaarlijkse onderzoeken. Ter vergelijking: Binnen GGD Regio Utrecht worden er bij kinderdagverblijven gemiddeld 0.9 tekortkomingen tijdens een jaarlijks onderzoek geconstateerd. Landelijk is dat 1. Voor buitenschoolse opvang worden er binnen GGD Regio Utrecht gemiddeld 0.9 tekortkomingen geconstateerd, landelijk is dat 0.7 tekortkomingen. Voor gastouderbureaus is dat gemiddeld 0.6 tekortkomingen binnen GGD Regio Utrecht, en 0.7 tekortkomingen landelijk. Ten slotte wordt er bij voorzieningen voor gastouderopvang tijdens jaarlijkse onderzoeken gemiddeld 0.6 tekortkomingen geconstateerd, en landelijk gemiddeld 0.4 tekortkomingen.

7

Tekortkomingen op voorwaarden Hierboven is het percentage jaarlijkse onderzoeken met tekortkomingen weergegeven. In onderstaande figuren staat het percentage tekortkomingen ten opzichte van het aantal beoordeelde voorwaarden tijdens jaarlijkse onderzoeken. Landelijk is bij 2 tot 4% (afhankelijk van het type opvang) van de voorwaarden die beoordeeld zijn tijdens het jaarlijks onderzoek een tekortkoming geconstateerd. Wanneer er veel tekortkomingen per voorziening zijn, is mogelijk andere actie van de gemeente gewenst dan wanneer er sprake is van 1 kleine tekortkoming. Gemeente Oudewater

GGD Regio Utrecht

Landelijk

100%

75%

50%

25%

0%

1%

2%

kdv

bso

gob

3%

3%

4%

vgo

kdv

bso

1%

3%

3%

4%

2%

2%

gob

vgo

kdv

bso

gob

vgo

Wanneer we kijken naar herstelaanbod op deze tekortkomingen, wordt er in de gemeente Oudewater bij 100% (4 tekortkomingen) van alle geconstateerde tekortkomingen in 2022 herstelaanbod aangeboden. Bij GGD Regio Utrecht ging dit om 53% van de tekortkomingen. Landelijk gezien is er bij 49% van de tekortkomingen herstelaanbod aangeboden in 2022. Tekortkomingen waarop herstelaanbod wordt aangeboden, worden doorgaans hersteld door de houder: bij de gemeente Oudewater wordt 100% van de tekortkomingen hersteld na de inzet van herstelaanbod. Op GGD niveau ligt dit herstel op 95% en landelijk op 95%. Wanneer we kijken naar herstelaanbod op deze tekortkomingen, wordt er in de gemeente Oudewater bij 0% (0 tekortkomingen) van alle geconstateerde tekortkomingen in 2022 herstelaanbod aangeboden. Bij GGD Regio Utrecht ging dit om 53% van de tekortkomingen. Landelijk gezien is er bij 49% van de tekortkomingen herstelaanbod aangeboden in 2022. Tekortkomingen waarop herstelaanbod wordt aangeboden, worden doorgaans hersteld door de houder: bij de gemeente Oudewater wordt 100% van de tekortkomingen hersteld na de inzet van herstelaanbod. Op GGD niveau ligt dit herstel op 95% en landelijk op 95%.

8

9

Top 3 tekortkomingen De tabellen hieronder laten de top 3 tekortkomingen zien per type opvang in gemeente Oudewater. Het gaat hier om tekortkomingen ten opzichte van het aantal beoordeelde voorwaarden. 1 Bij tekortkomingen op voorwaarden die veel voorkomen in een gemeente, kan de gemeente ook een rol spelen om de tekortkomingen te voorkómen, bijvoorbeeld via houderbijeenkomsten of informatie verstrekking aan de houders. # 3.4.1 2.1.5 3.5.1

# 2.1.5 3.5.1 3.3.1

Voorwaarde kdv NA Pedagogisch beleidsplan: Werkwijze, maximale omvang en leeftijdsopbouw Opvang in stamgroep

Voorwaarde bso Werkwijze, maximale omvang en leeftijdsopbouw Opvang in basisgroep Beroepskracht-kindratio

aantal tkk 1 1 0

aantal tkk 1 0 0

aantal keer beoordeeld 3 3 6

aantal keer beoordeeld 2 4 4

Er zijn voorwaarden beoordeeld bij gastouderbureaus in Oudewater. Er zijn geen tekortkomingen geconstateerd bij voorzieningen voor gastouderopvang in Oudewater.

1 De top 3 is tot stand gekomen door te ordenen op de voorwaarden met het hoogste percentage tekortkomingen, gevolgd door een ordening op meest beoordeelde voorwaarden. Het is mogelijk dat er meer voorwaarden zijn met hetzelfde percentage tekortkomingen, die nu niet zijn weergegeven.

10

Handhavingsadviezen Wanneer er bij het vaststellen van het definitief onderzoeksrapport na eventueel herstelaanbod tekortkomingen zijn vastgesteld, volgt in de meeste gevallen een advies tot handhaven. Het is belangrijk dat de gemeente afspraken met de GGD maakt over de vastlegging van een goede onderbouwing van een handhavingsadvies. Onder de figuren staat per type opvang het percentage onderzoeken met een handhavingsadvies weergegeven, voor de gemeente Oudewater, gemiddeld voor GGD Regio Utrecht en landelijk. Voor de gemeente Oudewater wordt geen percentages getoond bij gob, omdat er geen gastouderbureaus zijn geregistreerd in de gemeente.

kdv

bso

gob

vgo

Gemeente: GGD: 21% Landelijk: 22%

Gemeente: GGD: 16% Landelijk: 16%

Gemeente: GGD: 9% Landelijk: 12%

Gemeente: GGD: 21% Landelijk: 22%

In 2022 waren er voor de gemeente Oudewater 0 rapporten van jaarlijkse onderzoeken met een handhavingsadvies. In deze rapporten stonden nog 0 tekortkomingen bij kinderopvangvoorzieningen beschreven (nadat er eventueel herstelaanbod was aangeboden).

11

Handhaving Beredeneerd niet-handhaven Wanneer een gemeente een rapport met een advies tot handhaven ontvangt van de GGD, kan een gemeente besluiten om incidenteel en onderbouwd niet te handhaven. Er kan bijvoorbeeld zicht zijn op legalisatie waardoor de tekortkoming in de nabije toekomst geen overtreding meer is of er kan sprake zijn van overmacht. Dit noemen we beredeneerd niet-handhaven. Landelijk varieert het percentage tekortkomingen waarbij gemeenten hebben besloten om onderbouwd geen handhaving in te zetten van 8% tot 23%, afhankelijk per type opvang. In het figuur hieronder wordt het gemiddelde percentage beredeneerd niet-handhaven van GGD Regio Utrecht en landelijk weergegeven per type opvang. Voor de gemeente Oudewater worden geen percentages getoond, omdat er geen beredeneerd niet-handhavengegevens geregistreerd zijn in de GIR.

Percentage tekortkomingen waarop wordt beredeneerd niet−gehandhaafd, 2022 gemeente Oudewater

GGD Regio Utrecht

Landelijk

100%

75%

50%

23%

25% 19% 12%

16%

12%

13% 8%

0%

0%

0%

0%

0%

kdv

bso

gob

vgo

0% kdv

bso

12

gob

vgo

kdv

bso

gob

vgo

Inzet handhavingsacties Gemeenten beschrijven in hun handhavingsbeleid hoe zij handhaven wanneer de GGD tekortkomingen heeft geconstateerd en adviseert om te handhaven. De gemeente heeft daartoe verschillende handhavingsinstrumenten tot haar beschikking. Welk handhavingsinstrument wordt gebruikt, kan van verschillende factoren afhankelijk zijn. Is het de eerste keer dat er een tekortkoming is bij de locatie of gebeurt dat vaker? Is het een ernstige tekortkoming, die de kwaliteit of de veiligheid van de kinderopvang direct raakt? Is de oorzaak van de tekortkoming een gebrek aan kennis van de houder (dan kan het geven van informatie ook zinvol zijn), of heeft het een andere reden? Afstemming met de GGD over het gegeven handhavingsadvies kan helpen om meer context over de geconstateerde tekortkomingen te krijgen. Het is belangrijk om de handhaving snel in te zetten en goed af te stemmen op de specifieke situatie, omdat dit de kans op snel herstel groter maakt. Daarnaast kan een gesprek met de houder helpen om tekortkomingen in de toekomst te voorkomen. Onderstaande figuur toont de inzet van handhavingsacties op tekortkomingen met handhavingsadvies. Het landelijk beeld laat zien dat er in 2022 vooral aanwijzingen (51%) en waarschuwingen (28%) werden ingezet. Andere handhavingsacties worden minder vaak ingezet.

Percentage type handhavingsacties ingezet op tekortkomingen in 2022

Gemeente

100

GGD

4

Landelijk 1

0%

22

57

5

28

51

17

25%

50%

75%

9

2

31

100%

herstelsanctie + boete

last onder dwangsom

waarschuwing

bestuurlijke boete

aanwijzing

overleg en overreding

13

Herstel van tekortkomingen We zien dat er landelijk gezien veel tekortkomingen binnen een jaar worden hersteld door de houder na één gemeentelijke handhavingsactie. Soms zijn meerdere handhavingsacties nodig om tot herstel van de tekortkoming te komen. Het is daarbij wel van belang dat wanneer de eerste handhavingsactie niet tot herstel heeft geleid, de gemeente goed afweegt of escalatie nodig is (door een zwaarder handhavingsinstrument in te zetten). Hieronder wordt het percentage tekortkomingen geconstateerd bij uitgevoerde onderzoeken in 2021 weergegeven, dat binnen een jaar herstelt na handhaving binnen de GGD Regio Utrecht en landelijk. 2 In de gemeente Oudewater is 100% van de tekortkomingen hersteld na inzet van één of meerdere handhavingsacties.

Percentage tekortkomingen hersteld na handhavingsacties, 2022

100% Gemeente 100%

93% GGD 88%

92% Landelijk 83%

0%

25%

50%

na één actie

75%

100%

na meerdere acties

2 Er wordt gekeken naar het herstel in 2022 van tekortkomingen die zijn geconstateerd in 2021. Het herstel van tekortkomingen geconstateerd in 2022 is voor een deel in 2022 nog niet zichtbaar.

14