B1 Visiestuk Laadpalen Oudewater.pdf

Gemeenten stellen eigen eisen aan prijs, spreiding, uitvoeringstempo en flexibiliteit. Opdrachtenmodel Een gemeente neemt zelf de exploitatie op zich en koopt éénmalig of periodiek via een opdracht de levering, plaatsing en het beheer in. Ze dragen dan weliswaar de investeringskosten, maar ze ontvangen ook de baten. Deze gemeenten stellen hun eigen eisen aan prijs, spreiding, uitvoeringstempo en flexibiliteit. Voor een gemeente als Oudewater is het een interessante gedachte om net als in het parkeerbeleid, zelf de infrastructuur voor EV-laden op parkeerlocaties te plaatsen en te exploiteren. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de dienstverlening van gespecialiseerde providers. Hierdoor krijgt de gemeente grip op prijs en voorwaarden van het EV-laden. Eventueel kunnen zelfs baten terugvloeien naar de gemeente voor een positieve exploitatie. Maar bovenal om een eerlijke en transparante prijs aan bewoners en bezoekers aan te kunnen bieden. PRIJSOPBOUW LAADTRANSACTIE € 0,60 per kWh

Invloed op marge eMSP voor een eerlijke prijs

Marge eMSP Marge eMSP Smart charging

Smart charging

Marge CPO

Marge CPO

Inkoop

Inkoop

Figuur 9: Prijsopbouw laadtransacties met en zonder invloed op de marge van de eMSP

32

Bovenstaande wensen kunnen wellicht bij een reeds georganiseerde concessie zoals de MRA-e gevonden worden. Mits deze concessie aansluit op onze visie. Een ander alternatief is om zelf een concessie te organiseren, al dan niet in samenwerking met andere gemeenten of particuliere partijen. Na het vaststellen van deze visie zal nader onderzoek naar het gewenste uitvoeringsmodel worden opgepakt. De huidige concessie met de MRA-e loopt eind 2025 af. Vanwege de lange looptijd van contracten in de laadbranche, is het belangrijk om een onderzoek naar de mogelijkheden rondom dit thema dit jaar op te pakken.

KEUZES UITVOERINGSMODEL KEUZE 13

Wij bieden de bewoners in een toekomstige uitvoeringsmodel een eerlijke prijs, door eisen te stellen aan de marges van de CPO en eMSP

KEUZE 14

Eventuele baten vloeien terug naar de gemeente als dekking van de gemaakte kosten voor de laadinfrastructuur. Een exploitatieneutraalresultaat is hierbij het doel. Op de lange termijn zullen deze baten worden opgevangen in een duurzaam mobiliteitsfonds.

33

7. GEMEENTELIJKE PROCESSEN Wij kiezen ervoor om als gemeente elektrisch laden in de openbare ruimte versneld te faciliteren en EV-rijden te stimuleren. Zo wordt het voor nog meer bewoners aantrekkelijk om over te stappen op een elektrische auto. Op deze manier dragen we bij aan een gezonde en leefbare stad. Door deze transitie een stevige plek in het gemeentelijke systeem te geven, kunnen we de doelen rondom het plaatsen van laadpalen waarborgen.

7.1

GEMEENTELIJKE ORGANISATIE

Het bestuurlijk opdrachtgeverschap voor de realisatie van publieke laadinfrastructuur ligt in beginsel bij het college van burgemeester en wethouders. Op ambtelijk niveau wordt de uitvoering verzorgd voor de uitrol van openbare laadinfrastructuur. Gezien de omvang en de aard van de opgave is het zaak om opnieuw te kijken hoe deze opgave georganiseerd wordt binnen de gemeentelijke organisatie. De opschaling van laadinfrastructuur vraagt enerzijds om een structurele inbedding voor het realiseren van laadpunten, anderzijds is een projectteam nodig die de vervolgonderzoeken en participatie oppakt. Ook is het belangrijk dat het onderwerp structureel aandacht krijgt bij meerdere gemeentelijke afdelingen. Dit betreft thema’s als verkeer, parkeren, duurzaamheid, ruimtelijke ordening, gebiedsontwikkeling, energietransitie en economische zaken. De gemeenten Woerden en Oudewater delen één ambtelijk apparaat. Uitgangspunt in deze visie is het gelijktrekken van ambtelijke processen rondom laadpalen. Op deze manier kan er efficiënter gewerkt worden. Dit zou bijvoorbeeld kunnen bij het kiezen van een uitvoeringsmodel.

KEUZES GEMEENTELIJK PROCES KEUZE 15

We zetten in op een gelijk proces voor het plaatsen van laadpalen in Woerden en Oudewater.

7.2 SAMENWERKING EN AFSTEMMING

Om de doelen uit onze laadvisie te behalen werken we samen met verschillende partners, waaronder de MRA-e. De samenwerkingsregio ondersteunt gemeenten bij de uitrol van laadinfrastructuur, onder andere door het delen van kennis en het organiseren van aanbestedingen voor laadpunten in de publieke ruimte. Daarnaast zijn de bewoners, ondernemers, netbeheerder en de (markt)partijen die de laadinfrastructuur plaatsen belangrijke sparringpartners.

7.3 PARTICIPATIE EN COMMUNICATIE

Wij vinden het belangrijk om onze plannen af te stemmen met bewoners, ondernemers en andere stakeholders. Dit kan op verschillende manieren. Wij kiezen ervoor om bewoners en ondernemers mee te nemen in onze plannen en hun een adviserende rol te geven. Dit betekent dat we inwoners vragen om te reageren op de voorgenomen locaties voor laadpunten en om suggesties aan te dragen. Wij houden daarentegen wel de mogelijkheid om af te wijken. Met deze lokale kennis bepalen we de definitieve locaties van de laadpalen. Deze locaties worden vastgelegd in de laadpuntkaart. Participatie vindt aan de voorkant van het proces plaats, waardoor een verzamelbesluit kan worden genomen. Dat is efficiënt, maar ook noodzakelijk, want daarna kan pas onze datagestuurde en strategische aanpak uitgerold worden. Graag willen we bij zowel

34

EV-rijders als niet EV-rijders in de buurt informatie ophalen over de geplande locaties. We vinden het belangrijk dat de laadkaarten voor iedereen beschikbaar is. Dit kan door het inzetten van een participatietool.

KEUZES PARTICIPATIE EN COMMUNICATIE KEUZE 16

We organiseren één overkoepelend participatieproces waarbij bewoners en ondernemers o.a. via een online tool hun reactie kunnen geven op de voorgestelde laadlocaties.

KEUZE 17

We richten een webpagina in met handreikingen over laadinfrastructuur die voor iedereen vindbaar, begrijpelijk en toegankelijk zijn.

Laden bij stadskantoor Oudewater

7.4 FINANCIËN

Voor de uitvoering van de vraag en datagestuurde aanpak is budget nodig. Allereerst voor de plaatsingskosten. Daarnaast vraagt de uitrol van laadinfrastructuur en de uitvoering van deze laadvisie ook ambtelijke capaciteit. Een versnelling van de uitrol van laadinfrastructuur is nog niet in het structurele werkpakket terug te vinden. Er is dus extra mankracht voor nodig. STRUCTURELE CAPACITEIT Op dit moment heeft Oudewater een lopende concessie met de MRA-e. De CPO plaatst hierin de laadpaal. De gemeente zorgt voor het verkeersbesluit, de APV-vergunning, de afkruising van het vak en de plaatsing van het verkeersbord. Deze overeenkomst loopt na 2025 af, waarna er een nieuwe keuze in voorwaarden en samenwerkingspartners moet komen. Op basis van de huidige markt wordt verwacht dat de plaatsingskosten van laadinfrastructuur bij de CPO ondergebracht worden. Laadinfrastructuur kan dan worden uitgevoerd zonder financiële bijdrage van de gemeente. Wel vraagt de (toenemende) behoefte aan laadpalen meer ambtelijke capaciteit. Iedere aanvraag

35

moet worden gecoördineerd en getoetst. Op termijn kan worden bekeken of (een deel van) deze kosten gedekt kunnen worden uit baten vanuit laadtransacties. Baten vanuit de laadtransacties kunnen namelijk in een duurzaam mobiliteitsfonds van de gemeente Oudewater worden onder­ gebracht. Voor reguliere laadpalen die we op aanvraag plaatsen, wordt uitgegaan van een ambtelijke capaciteitsbijdrage van 13 uur per week. 5 uur voor een beleidsadviseur Verkeer en 8 uur voor een procesondersteuner. Deze capaciteit is bestemd voor onder meer het controleren van de locatie en het proces van afstemming en plaatsing. Ervan uitgaande dat we de eerste jaren de kosten voor het inrichten van een laadvak bij onszelf houden, wordt er ook een bedrag gereserveerd voor de bijbehorende werkzaamheden. Voor het afkruisen van een vak en het plaatsen van een bord gaan we uit van € 1500,- per laadpunt. Wanneer er voor een nieuwe concessie is gekozen zullen deze kosten waarschijnlijk wegvallen. In hoofdstuk 8 wordt een uitgebreider kostenplaatje besproken. CAPACITEIT VOOR BEPAALDE TIJD Wij kiezen voor een actieve aanpak, waarbij op basis van data en een overkoepelende strategie laadpalen zullen worden geplaatst. Na de vaststelling van deze visie kan de strategie verder worden uitgewerkt.

Zo willen we bijvoorbeeld graag weten waar we het best laadpleinen kunnen maken en moet er onderzoek gedaan worden naar een nieuwe concessie. Hiervoor is er, voornamelijk tijdens de eerste periode, inzet nodig van een projectteam. De raming met benodigde werkzaamheden en onderzoeken is in het hoofdstuk hierna weergegeven. Voor de uitvoeringsplannen stellen wij een nieuwe projectleider aan, in combinatie met in ieder geval een omgevingsmanager, contractmanager/inkoopadviseur en communicatieadviseur. Zij zullen geadviseerd worden door een beleidsadviseur van Verkeer en de coördinator kabels en leidingen . Voor de uitvoer van bijvoorbeeld laadpleinen hebben we aanvullend een technisch manager nodig. De inschatting is dat de inzet van dit projectteam gedurende 8 jaar benodigd is. Een gebrek aan capaciteit vormt een groot risico binnen het uitvoeringsproces. Als deze capaciteit niet op tijd geworven is komen de vervolgonderzoeken en uitvoeringswerkzaamheden waarschijnlijk niet van de grond. Dit is ook van invloed op bijvoorbeeld de keuzevrijheid in het uitvoeringsmodel.

7.5 MONITORING

Monitoring levert waardevolle inzichten op over onder meer de groei van elektrisch vervoer in onze gemeente, het gebruik van specifieke laadpunten en de belasting van het energienetwerk. Wij vinden het als gemeente belangrijk om bewust te zijn van de gebruiksdata van de laadpunten in de publieke ruimte, dit doen we met behulp van data die de CPO‘s verstrekken. Op deze manier kunnen we de ontwikkeling van elektrisch vervoer en het laadnetwerk volgen en waar nodig/ wenselijk bijsturen.

7.6 PLANNING EN EVALUATIE

De vooruitblik van deze visie is 8 jaar. De laadmarkt en technologie ontwikkelen zich op rap tempo. Daarom zal het beleid en de prognoses ieder jaar worden geëvalueerd. Deze herijking is allereerst intern, waarbij de focus op het bijsturen van de laadprognose ligt. Ook monitoren wij pilots in andere gemeenten over onderwerpen als laadpaalkleven en VPA’s. Als deze succesvol blijken kan worden besloten deze ook in onze gemeente te starten. Als er grote afwijkingen ten opzichte van het huidige beleid worden vastgesteld, zal dit via de reguliere kanalen aan de raad kenbaar gemaakt worden.

36

8. VERVOLGSTAPPEN Om zo snel mogelijk een dekkende en betrouwbare laadinfrastructuur aan onze bewoners te kunnen aanbieden gaan we direct van start. In het hoofdstuk ‘Plaatsingsstrategie’ hebben wij gekozen voor een aanpak in 3 fases; vraaggestuurd, datagestuurd en strategischgestuurd. We zetten op het begin het vraaggestuurd plaatsen van laadpalen voort. Hierbij zijn de nieuwe beleidsregels van kracht. Parallel krijgt het datagestuurd en strategisch plaatsen meer vorm en neemt dit het vraaggestuurd plaatsen langzaam over. Ook wordt deel 2 van de laadvisie opgesteld voor alle doelgroepen die niet in deze visie zijn opgenomen. Denk hierbij aan deelmobiliteit, logistieke voertuigen en het OV. Het programma laadinfrastructuur ziet er als volgt uit:

Vraaggestuurd plaatsen en onderhouden laadplekken 1.1 Afhandelen aanvragen meldingen en adviesvragen over laadpalen 1.2 Investeren in laadplekken Datagestuurde aanpak 2.1 Opstellen en laten vaststellen van nieuwe beleidsregels 2.2 Opstellen laadpuntkaart 2.3 Opstellen uitvoeren en verwerken participatiestrategie Strategische aanpak 3.1 Onderzoek naar typologieën wijken 3.2 Uitbreiding POET-lijst 3.3 Vaststellen en realiseren kansrijke locaties laadpleinen 3.4 Onderzoek naar laadmeubilair 3.5 Laten vastleggen normen laadinfrastructuur in aanpalend beleid Stimuleren privaat en semi-publiek laden 4.1 Onderzoek naar parkeergarage Defensie eiland uitzetten 4.2 Inrichten Gemeentelijke webpagina met handreikingen en hulpmiddelen 4.3 Onderzoeken en benaderen grondeigenaren van kansrijke locaties voor semipubliekladen Concessie opstellen en aanbesteden 5.1 Onderzoeken uitvoeringsmodellen en samenwerkingsverbanden 5.2 Opstellen kostenbatenanalyse van verschillende uitvoeringsmodellen 5.3 Opstellen en uitvoeren aanbesteding Monitoring en evaluatie 6.1 Monitoren pilots omtrent laden en uitzoeken haalbaarheid 6.2 Evalueren en herijken laadprognose (eerste kwartaal van het jaar) Laadvisie deel 2 7.1 Opstellen laadvisie deel 2

Strategisch en datagestuurd werken gaat niet vanzelf. Eerst vinden er voorbereidingen plaats. Deze vormen een programma dat na het vaststellen van de visie kan worden opgepakt. Hierdoor ontstaat een spreiding van de kosten tussen nu en 2030.

37

2023

2024

Evaluatie

2025

Evaluatie

2026+

Evaluatie

Evaluatie

Voortzetten vraaggestuurde aanpak Stimuleren privaat en semipubliek laden

Voorbereiding datagestuurde aanpak

Uitvoering datagestuurde aanpak

Voorbereiding strategische aanpak

Uitvoering strategische aanpak

Voorbereiding aanbesteding

Onderzoek concessies

Aanbesteding

Personenauto’s Overige doelgroepen Laadvisie deel 2 Figuur 10: Planning en fasering uitvoering visie

Tot en met 2025 zijn we op de goede weg. In de gemeente Oudewater dienen dan 65 laadpunten te zijn. Op dit moment zijn er 40 laadpunten in de gemeente te vinden. De vraaggestuurde aanpak wordt allereerst structureel voortgezet, met gebruik van de nieuwe beleidsregels. Daarnaast ligt de focus tot en met 2025 op de voorbereidingen van de versnellingsopgave. Halverwege 2024 kan er op een datagerichte en strategische wijze gewerkt worden aan het verdichten van het netwerk. Hiervoor is zowel structurele als eenmalige inzet nodig. DEKKING Het inpassen van laadinfrastructuur in de openbare ruimte is een onderwerp dat voorheen reactief werd opgepakt. Met het vaststellen van deze visie wordt deze aanpak ingeruild voor een data­ gestuurde en strategische manier van werken. Het is de taak en het doel van de gemeente om een dekkend netwerk aan te bieden aan de bewoners van de gemeente Oudewater. Hiervoor dienen zowel structurele als eenmalige budgetten beschikbaar te komen. Voor deze uitwerking is voldoende budget essentieel om voldoende capaciteit in te kunnen zetten voor het uitwerken van de laadvisie. Na het vaststellen van de visie dienen direct vervolgstappen gemaakt te worden. Daarom worden er met deze visie enkele eenmalige kredieten aangevraagd om nog in 2023 in te kunnen zetten. De incidentele en structurele budgetten voor 2024 en later worden in de Kadernota 2024 opgenomen.

Er wordt in de begroting vanuit gegaan dat onderzoek en voorbereiding gelijktijdig met de Gemeente Woerden verlopen. Zo kunnen de kosten verdeeld worden. EENMALIGE KOSTEN Het realiseren van laadinfrastructuur gebeurd tot en met 2025 middels de lopende concessie van de MRA-e. Hierbij betaalt de gemeente het plaatsen van een kruis, bebording en toezicht op de locatiekeuze en uitvoering. De laadpaal wordt door de concessiehouder betaalt, geplaatst en beheerd. Tegelijkertijd met het vraaggestuurd doorwerken wordt gestart met de voorbereidingen voor het datagericht en strategisch uitrollen van laadinfrastructuur. Hierbij hoort ook het kiezen en opzetten van een nieuw uitvoeringsmodel. Vanaf 2026 zal er volgens dit nieuwe uitvoeringsmodel met de daarbij behorende financiële afspraken laadinfrastructuur geplaatst worden.

38

STRUCTURELE KOSTEN Naast eenmalige kosten zal er ook structurele inzet nodig zijn. De aankomende jaren is er een structurele medewerker nodig die laadpaalaanvragen, adviesvragen en klachten oppakt. De EV-markt ontwikkeld zich in rap tempo en de innovaties gaan hard. Er wordt daarom ieder jaar geëvalueerd of de laadprognoses nog kloppen en er nieuwe technieken worden ingezet. Ook gaan we op structurele basis laadinfra uitrollen binnen onze gemeente. Tenslotte zet de gemeente op ieder jaar weer actief in op het stimuleren van laden op private en semipublieke grond. BATEN De wens is dat er vanaf 2026 structurele baten zullen terugvloeien naar de gemeente. Met deze baten kan er in de toekomst een gesloten exploitatiemodel worden opgezet, waarbij inkomsten worden geïnvesteerd in het uitbreiden en onderhouden van het laadnetwerk. Dit model wordt in de volgende fase verder uitgewerkt. Een eerste doorrekening leert dat de baten kunnen oplopen van ca. € 550.000 in 2026 naar € 1.000.000 in 2030.

39

COLOFON

Maart 2023 Opdrachtgever: Samenstelling en redactie: Vormgeving:

gemeente Oudewater team Realisatie & Beheer Studio Q

40