B1. Memo LaGro garantie en subsidie 20102026
Tekst van het document
MEMO aan : Gemeente Oudewater, t.a.v. Jack de Jong van : Pieter van den Oord en Monika Beck datum: : 20 oktober 2026 ons dossier: : 11525047 inzake: : Zwembad Oudewater – Analyse van voorwaarden voor de gemeentegarantie en subsidieverstrekking uw referentie: : 1. Inleiding 1.1. Stichting Beheer Zwembad Oudewater (“ SBZO”) is voornemens een nieuwe zwemvoorziening te realiseren in Oudewater. Hieromtrent zijn met de gemeente Oudewater (hierna: “de Gemeente”) in 2022 overeenkomsten gesloten, nadat een selectieprocedure conform het Didam-arrest is doorlopen, planvorming samen met de Gemeente nader is uitgewerkt en de nodige besluitvorming binnen de Gemeente heeft plaatsgevonden. 1.2. Vanwege beroepsprocedures heeft de realisatie van het zwembad vertraging opgelopen. Het project heeft tijdelijk stilgelegen. Sinds 2025 is SBZO weer actief bezig met het voorbereiden van de realisatie van het zwembad. Dit vindt plaats in contact en afstemming met de Gemeente. 1.3. Onderdeel van de voorbereiding van de realisatie is het aanvragen van de gemeentegarantie. SBZO en de Gemeente zijn als onderdeel van de afspraken die in 2022 zijn gemaakt, overeengekomen dat de Gemeente garant zal staan voor de door SBZO aan te vragen financiering mits aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan. 1.4.
Alvorens de gemeentegarantie en financiering door SBZO formeel worden aangevraagd, wenst de Gemeente te verifiëren of aan de voorwaarden voor de gemeentegarantie wordt voldaan, c.q. of er nog aandachtspunten en/of risico’s zijn waar rekening mee gehouden dient te worden. Dit mede gelet op het verloop van tijd sinds het overeenkomen van de gemeentegarantie en de bijbehorende voorwaarden. Daarnaast wenst de Gemeente inzicht te krijgen in de wijze waarop bezwaar tegen de verleende omgevingsvergunning zich verhoudt tot uitbetaling van aan SBZO verleende subsidies. De Gemeente heeft La Gro verzocht om de 2 / 13 voorwaarden van de gemeentegarantie en de relevante subsidiebeschikkingen , alsook eventuele aandachtspunten en risico’s te analyseren. 1.5. In dit memo wordt uiteengezet welke afspraken er met betrekking tot de gemeentegarantie zijn gemaakt en welke voorwaarden hiervoor gelden. Deze afspraken worden beoordeeld in het licht van het huidige en op het moment van garantieverstrekking geldende beleid van de Gemeente. Vervolgens wordt ingegaan op eisen met betrekking tot vergunningen, welke zijn gesteld ten aanzien van de garantie - en subsidieverstrekking. Het memo wordt afgesloten met een conclusie. 2. Gemaakte afspraken 2.1.
Op 15 maart 2022 zijn SBZO en de Gemeente een afsprakenkader (hierna: “het Afsprakenkader”) overeengekomen ten aanzien van de realisatie en exploitatie van het zwembad in Oudewater. Met dit Afsprakenkader hangen samen een uitvoeringsovereenkomst, een overeenkomst tot vestiging van erfpacht , een concessieovereenkomst alsook gemeentelijke voorwaarden met betrekking tot de gemeentegarantie. Deze afspraken zijn tot stand gekomen nadat de gemeenteraad van de Gemeente in de openbare vergadering van 24 februari 2022 kennis heeft genomen van de voorgenomen afspraken, en tegen het geheel geen wensen en bedenkingen heeft geuit.1 Ten aanzien van de gemeentegarantie is in het raadsbesluit opgenomen dat de gemeenteraad besluit: 2.2. In het Afsprakenkader wordt over de gemeentegarantie het volgende gesteld: 2.3. In de “Voorwaarden Gemeentegarantie Zwemvoorziening Oudewater” worden de voorwaarden uitgewerkt waaraan de aanvraag van de garantie dient te voldoen, 1 Verwezen wordt naar het Raadsbesluit Oudewater D/22049900, Z/22/037079.
3 / 13 en onder welke (opschortende en ontbindende) voorwaarden de garantie wordt verstrekt. De gemeentegarantie bedraagt € 2.800.000, -- voor de bouw van de nieuwe zwembadvoorziening en direct toebehoren in Oudewater. 2.4. Ten behoeve van de analyse in dit memo zijn met name de volgende voorwaarden relevant: • Opschortende voorwaarden: • Ontbindende voorwaarden: 3. Gemeentebeleid ten aanzien van garanties 3.1. Op grond van art. 160 lid 1 onder d Gemeentewet is het college van burgemeester en wethouders bevoegd om privaatrechtelijke rechtshandelingen te verrichten, zoals de verstrekking van een gemeentegarantie. Het college heeft daarbij de plicht de gemeenteraad te informeren en zich te houden aan de door de gemeenteraad gestelde voorschriften. Bevoegdheden van het college zoals het verstrekken van gemeentegaranties zijn doorgaans nader uitgewerkt in gemeentelijk beleid waarin nadere voorwaarden aan deze bevoegdheden worden verbonden. Situatie ten tijde van sluiten overeenkomsten 3.2. Ten tijde van het overeenkomen van de gemeentegarantie en bijbehorende voorwaarden met SBZO waren in de Gemeente de Financiële verordening Oudewater 2020 en de Nota financiële sturing 2019 van toepassing. 3.3.
Artikel 7 lid 1 van de Financiële verordening Oudewater 2020 schrijft voor dat het college voor het verstrekken van garanties groter dan € 500.000,-- en/of garanties waarvoor geen volledig dekkend onderpand is, pas een besluit neemt nadat het
4 / 13 college de gemeenteraad heeft geïnformeerd en de raad in de gelegenheid is gesteld zijn wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen. 3.4. Op grond van art. 13 van de Financiële verordening Oudewater 2020 dient de Gemeente bij het leveren van goederen, diensten of werken waarbij zij in concurrentie treedt met marktpartijen (waaronder garanties) ten minste de geraamde integrale kostprijs in rekening te brengen. Hiervan kan worden afgeweken vanwege een publiek belang mits dat wordt gemotiveerd in een raadsbesluit of een uitzondering uit art. 13 lid 3 van toepassing is. 3.5. Conform de Nota Financiële Sturing Oudewater 2019 moet het doel waarvoor een garantstelling wordt verleend passen binnen de regelgeving en het gemeentelijk beleid uit hoofde van de publieke taak. Ook dient het financiële belang van de gemeente getoetst te worden. Het financiële risico verbonden aan de verlening van de garantie moet voor de Gemeente zo laag mogelijk zijn. Terughoudendheid is op grond van de Nota verplicht bij het verstrekken van gemeentegaranties . Gemeentegaranties moeten beperkt worden gebruikt om rechtspersonen in Oudewater te ondersteunen hun doelstellingen te verwezenlijken. Huidige regelgeving 3.6. Op dit moment geldt in de Gemeente het Treasurystatuut gemeente Oudewater 2024. Op grond van art.
3 lid 2 Treasurystatuut mogen leningen, garanties en kapitaalverstrekkingen uitsluitend uit hoofde van de “publieke taak” worden verstrekt, waarbij vooraf advies van Team Strategie, Financiën & control wordt ingewonnen over de financiële positie en kredietwaardig heid van de betreffende partij. 3.7. Bij het verstrekken van garanties aan derden dient op grond van art. 8 van het Treasurystatuut de geldende financiële verordening in acht genomen te worden en dient te worden voldaan aan de voorwaarden dat 1) zonder toestemming van het college geen uitstel van betaling wordt gegeven en 2) bij niet-nakoming van enige verplichting door de geldnemer college zo spoedig mogelijk in kennis wordt gesteld. Op grond van het Treasurystatuut (art. 12) is het college bevoegd garanties vanwege de publieke taak te verstrekken. 3.8. Op grond van de momenteel geldende financiële verordening (Financiële verordening Oudewater 2025) geldt dat het college voor het verstrekken van garanties groter dan € 100.000 en/of garanties waarvoor geen volledig dekkend 5 / 13 onderpand is, pas een besluit neemt nadat het college de gemeenteraad heeft geïnformeerd en de raad in de gelegenheid is gesteld zijn wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen. 3.9. Op grond van art.
19 van de Financiële verordening Oudewater 2025 geldt dat voor de levering van goederen, diensten en werken door de Gemeente aan derden, waarbij de Gemeente in concurrentie treedt met derde partijen, de geraamde integrale kostprijs in rek ening wordt gebracht. Hiervan kan worden afgeweken vanwege publiek belang via een besluit van de gemeenteraad. De integrale kosten worden berekend op basis van art. 19 lid 2 en 3 Financiële verordening Oudewater 2025.2 3.10. Daarnaast gelden op grond van art. 29 Financiële verordening Oudewater 2025 3 de volgende voorwaarden voor garanties: • Een gemeentegarantie wordt incidenteel verstrekt en alleen aan een organisatie die geen winst beoogt en een doel heeft dat het algemeen belang dient waarbij geldt dat zonder de afgifte van een garantie het project niet van de grond zou komen en andere gemeentelijke interventies niet mogelijk zijn; • Een garantie groter dan € 100.000 wordt alleen verstrekt als de risico’s voor de gemeente aanvaardbaar zijn door middel van zekerheden met een waarde minimaal gelijk aan de verstrekte lening of garantie . Zijn er geen zekerheden dan dient de gemeente zeggenschap te hebben (meerderheid); • Bij de zekerheid van een eerste hypotheek, is de looptijd van de garantie/lening maximaal gelijk aan de technische levensduur van de objecten die de gemeente tot zekerheid strekken voor de verleende garantie.
Bij verkoop van het onderpand, vervalt de garantie en moet de lening worden afgelost. • De in art. 29 lid 5 opgenomen maatregelen ter beheersing van risico’s moeten zijn genomen waaronder onderzoek naa r de financiële gezondheid van de aanvrager en een jaarlijkse verantwoordingsverplichting. 2 Deze bepaling is (hoogstwaarschijnlijk) gebaseerd op de Wet Markt en Overheid (Wet M&O) . Op basis van de Wet M&O zijn overheden die economische activiteiten verrichten verplicht om onder andere de integrale kosten van deze economische activiteiten in rekening te brengen tenzi j beroep wordt gedaan op een algemeen belang middels een algemeen belang besluit. Ook indien zou worden afgeweken van de Financiële verordening Oudewater 2025, blijft voor de Gemeente een verplichting bestaan om integrale kosten in rekening te brengen op g rond van de Wet M&O van welke verplichting enkel kan worden afgeweken middels een besluit van de gemeenteraad in het kader van het algemeen belang. 3 De Nota financiële sturing 2019 is per 1 januari 2023 ingetrokken en geïntegreerd in de Financiële verordening Oudewater. Zie Raadsvoorstel van de vergadering van 14 november 2023 met kenmerk Z/23/064425 D/23/125189. 6 / 13 Analyse met betrekking tot gemeentebeleid 3.11. Ten tijde van het nemen van een besluit tot verstrekken van de garantie door het college, is de gemeenteraad conform art.
7 lid 1 van de Financiële verordening Oudewater 2020 geïnformeerd en in de gelegenheid gesteld zijn wensen en bedenkingen te uiten. De gemeenteraad heeft geen wensen en bedenkingen geuit. Verwezen wordt naar het raadsvoorstel d.d. 24 februari 2022 alsook par. 2.1 van dit memo. 3.12. Er is op dat moment enkel besloten een garantie te verstrekken indien aan de daarvoor gestelde voorwaarden is voldaan. De garantie is nog niet formeel verstrekt. Op het moment dat de gemeentegarantie daadwerkelijk zal worden verstrekt, dient rekening gehou den te worden met het op dat moment geldende beleid voor garantieverstrekking. Op basis van het huidig geldende Treasurystatuut mogen garanties uitsluitend worden verstrekt uit hoofde van de publieke taak en nadat advies is ingewonnen bij Team Strategie, Financiën & control. Voor zover bij ons bekend is een dergelijk advies nog niet ingewonnen. 3.13. Wat betreft de publieke taak menen wij dat in voorliggend geval aan dit criterium wordt voldaan aangezien het handelen voortkomt uit een algemeen belang om een zwembad te realiseren voor de bewoners van Oudewater en omgeving, waarbij belang wordt gehecht aan lokale betrokkenheid, geen commercieel doel wordt nagestreefd en geen sprake is van winstoogmerk.4 3.14. Dit sluit ook aan bij de voorwaarde uit art.
29 van de Financiële verordening Oudewater 2025 op grond waarvan gemeentegaranties enkel incidenteel mogen worden verstrekt aan projecten met een algemeen belang , aan organisaties die geen winst beogen en in projecten die zonder gemeentelijke interventie niet van de grond komen. In voorliggend geval is van een dergelijk project sprake aangezien SBZO de financiering voor de realisatie van het zwembad zonder een gemeentegarantie niet onder voor haar haalbare voorwaarden kan verkrijgen. SBZO is een stichting die de exploitatie van een zwembad in Oudewater tot doel heeft alsook het stimuleren van zwemmen in de regio Oudewater en het geven van zwemonderwijs. Zij heeft geen winstoogmerk, c.q. is geen commerciële partij. 4 NB: de garantie wordt in alle voorliggende scenario’s verstrekt aan SBZO. In geval de exploitatie bij een exploitatie B.V. zou worden belegd, geldt het in deze paragraaf uiteengezette uitgangspunt onverkort aangezien ook dan SBZO het zwembad realiseert en ten behoeve daarvan de garantie verkrijgt. SBZO blijft ook in het scenario van een exploitatie B.V. de contractspartij van de Gemeente. SBZO kent als stichting geen winstoogmerk. 7 / 13 Een incidentele verstrekking van een gemeentegarantie lijkt daarom in voorliggend geval binnen de daarvoor vereiste doelstellingen te passen. 3.15.
Om aan de overige voorwaarden voor verstrekking van de gemeentegarantie te voldoen dient gewaarborgd te worden dat: i) Advies wordt ingewonnen bij Team Strategie, Financiën & control conform art. 3 lid 2 Treasurystatuut; ii) Integrale kosten van de gemeentegarantie bij SBZO in rekening worden gebracht conform art. 19 Financiële verordening Oudewater 2025, tenzij in een besluit van de gemeenteraad wordt bepaald dat de integrale kosten niet of deels in rekening worden gebracht vanwege een publiek belang (zie par. 3.9 van dit memo); iii) Er sprake is van zekerheden met een waarde minimaal gelijk aan de verstrekte garantie. In voorliggend geval wordt dit conform de gemaakte afspraken geborgd middels een eerste recht van hypotheek voor de Gemeente op het te realiseren zwembad. Verwezen wordt onder andere naar opschortende voorwaarde nr. 4 van de voorwaarden voor de gemeentegarantie. Ten aanzien van het eerste recht van hypotheek geldt dat de looptijd van de garantie maximaal gelijk dient te staan aan de technische levensduur van het te realiseren zwembad. Bij verkoop van het zwembad, vervalt de garantie en moet de lening worden afgelost; iv) De risicobeheersingsmaatregelen uit art. 29 lid 5 Financiële verordening Oudewater 2025 zijn genomen, dan wel verwerkt in de afspraken tussen SBZO en de Gemeente. Dit betreft: a.
Onderzoek naar financiële gezondheid (solvabiliteit, liquiditeit, meerjarenplannen) van SBZO, voorafgaand aan de garantieverlening, op basis van de ingediende meerjarenbegroting en jaarstukken; b. Jaarlijks opvragen en controleren van de jaarrekening van SBZO, inclusief een verklaring waaruit blijkt dat de besteding van de geldlening is gebruikt overeenkomstig het doel waarvoor de gemeentegarantie is afgegeven; c. Opnemen in de overeenkomst bij garantstelling dat SBZO verplicht is risicoverhogende voornemens te melden en goedkeuring te vragen aan de Gemeente; d. Jaarlijkse verantwoording van de lopende garanties/leningen en de controle in een presentatie van gewaarborgde geldleningen in de jaarrekening/programmabegroting van de Gemeente. 8 / 13 3.16. Gelet op het voorgaande, dienen ten aanzien van de gemeentegarantie een aantal aspecten nader uitgewerkt/vastgelegd te worden in lijn met het Afsprakenkader en conform het gemeentelijk beleid. Onder andere de risicobeheersingsmaatregelen kunnen in de uitwerking van de te verstrekken gemeentegarantie worden verdisconteerd. Wat betreft de vergoeding van de integrale kosten van de gemeentegarantie, dient berekend te worden hoe hoog deze kosten zijn, en dient besloten te worden of deze in rekening zullen worden gebracht bij SBZO, dan wel dat de gemeenteraad zal worden verzocht om een algemeen belang besluit.5 4.
Eis ten aanzien van verleende vergunningen 4.1. Aan de gemeentegarantie is een opschortende voorwaarde in relatie tot de afgegeven vergunning verbo nden (opschortende voorwaarde nr. 5) . De gemeentegarantie kan conform de voorwaarden die in 2021 zijn overeengekomen pas worden verleend “nadat de benodigde vergunningen zijn afgegeven”. 4.2. De Gemeente heeft op 29 mei 2026 een omgevingsvergunning verleend aan SBZO ten behoeve van “het nieuwbouwen van een zwembad nabij Toleind, Oudewater”. Stichting 1575 heeft tegen het besluit inzake verlening van de omgevingsvergunning bezwaar ingediend. Een advies van de bezwaarcommissie ter zake wordt nog afgewacht. 4.3. Het feit dat Stichting 1575 bezwaar heeft ingesteld tegen de verlening van de omgevingsvergunning vormt op basis van de thans beschikbare informatie geen beletsel voor het verstrekken van de gemeentegarantie. Uit de Financiële verordening Oudewater 2025 en het Treasurystatuut volgt geen vereiste van een verleende en onherroepelijke (omgevings)vergunning. De voorwaarden voor de gemeentegarantie die in 2021 zijn overeengekomen vereisen dat de benodigde vergunningen zijn verleend. In dit geval is de benodigde (omgevings)vergunning verleend, maar loopt daartegen een bezwaarprocedure. Aan de eis in de voorwaarden voor de gemeentegarantie is in principe voldaan. 4.4.
Dat aan de overeengekomen voorwaarde van vergunningverlening in beginsel is voldaan, neemt niet weg dat het overweging verdient of verstrekking van de gemeentegarantie op dit moment ook wenselijk is. Zolang de omgevingsvergunning niet onherroepelijk is, be staat nog onzekerheid over de definitieve juridische grondslag voor de realisatie van het zwembad. Indien de 5 Zie par. 3.9 van dit memo. Een algemeen belang besluit in de zin van de Wet M&O is een appellabel besluit waartegen bezwaar en beroep openstaat. 9 / 13 vergunning in de bezwaarprocedure of een daaropvolgende beroepsprocedure geen stand houdt, kan dit gevolgen hebben voor de rechtmatigheid van de inmiddels uitgevoerde bouwwerkzaamheden. Als een eventueel gebrek niet hersteld kan worden en de vergunning vernietigd wordt of herroepen moet worden, zal het zonder vergunning gebouwde in beginsel gesloopt moeten worden. Het is vaste rechtspraak dat op eigen risico wordt gebouwd zolang de vergu nning nog niet onherroepelijk is. Met de gemeentegarantie zou de Gemeente de financiering van die werkzaamheden mogelijk maken, terwijl over de juridische houdbaarheid daarvan nog geen definitieve duidelijkheid bestaat. Indien SBZO als gevolg daarvan niet meer aan haar financieringsverplichtingen kan voldoen, bestaat het risico dat de gemeentegarantie wordt aangesproken.
Vanuit een oogpunt van zorgvuldige besluitvorming en risicobeheersing ligt het daarom voor de hand dit aspect uitdrukkelijk te betrekken bij de afweging over het moment van garantieverstrekking. 4.5. Daar staat tegenover dat het aanvaarden van dit risico een bewuste keuze kan zijn om SBZO in staat te stellen met de realisatie van het zwembad te beginnen en verdere vertraging te beperken. Een dergelijke keuze kan aansluiten bij het doel van de gemeenteg arantie om de realisatie van een zwemvoorziening in het publieke belang mogelijk te maken, mits de daarmee samenhangende risico’s uitdrukkelijk worden afgewogen en aan de toepasselijke voorwaarden voor garantieverstrekking wordt voldaan. In die afweging kan tevens een analyse van de bezwaren tegen de omgevingsvergunning worden betrokken . Indien uit die analyse blijkt dat de bezwaren niet kansrijk zijn of worden geacht , kan dat aanleiding zijn om meer gewicht toe te kennen aan de voortgang van het project en niet uitsluitend vanwege de lopende bezwaarprocedure te wachten met de bouwstart.6 5. Relatie subsidiebeschikkingen en (onherroepelijke) omgevingsvergunning 5.1. Naast de gemeentegarantie, ondersteunt de Gemeente de realisatie van het zwembad financieel door middel van subsidie. De gemeenteraad heeft conform het raadsbesluit d.d.
24 februari 2022 besloten een gemeentelijke bijdrage te doen ter waarde van € 2.500.000,-- in de verplaatsingskosten van het zwembad vanuit Statenland naar de locatie Tappersheul III. Het eerste deel van deze subsidie, ter 6 Daarbij geldt dat het starten van bouwwerkzaamheden de bezwaarmaker mogelijk aanleiding geeft een verzoek om voorlopige voorziening tot schorsing van de omgevingsvergunning in te dienen. Een dergelijke procedure zou eerder een voorlopig rechterlijk oordeel over de juridische houdbaarheid van de vergunning kunnen opleveren. Of een dergelijk verzoek daad werkelijk wordt ingediend en tot een inhoudelijk oordeel leidt, staat echter niet vast. hoogte van € 300.000,-- | is reeds in 2022 aan SBZO | verleend | als eenmalige subsidie voor het uitwerken van het bouwplan en prijsvorming van het nieuwe zwembad Oudewater.7 | Bij beschikking van 14 april 2026 (documentnummer D/26/222226) is | het overige deel | van de subsidie ter hoogte van | € 2.200.000,-- aan SBZO | verleend. Bij beschikking van 24 maart 2026 (documentnummer D/26/213744) is daarnaast een aanvullende subsidie van € 420.000,-- verleend voor | gestegen | bouwkosten, | gewijzigde | wetgeving | ten | aanzien | van | de zoutelektrolyse-installatie en legeskosten. 5.2.
| De beschikking van 14 april 2026 stelt onder het kopje “Voorwaarden voorschot 1” uitdrukkelijk als voorwaarde dat de omgevingsvergunning, geregistreerd onder zaaknummer L-25-011225, onherroepelijk is. Deze voorwaarde ziet dus op het eerste voorschot en niet op de subsidieverlening als zodanig. De subsidie is reeds verleend, maar het eerste voorschot van € 400.000,-- | kan op basis van de beschikking pas worden uitbetaald wanneer aan de gestelde voorwaarden is voldaan. Naast de onherroepelijkheid van de omgevingsvergunning wordt ook als voorwaarde voor uitbetaling gesteld 1) de definitieve externe financiering en de daarvoor benodigde ondertekende en notarieel gepasseerde stukken, | 2) | de verlening van de BOSA | -subsidie en | 3) het voldoen aan de voorwaarden uit de Uitvoeringsovereenkomst. 5.3. | De beschikking van 24 maart 2026 | , ten behoeve van de aanvullende subsidie van € 420.000,--, bevat geen uitdrukkelijke voorwaarde dat de omgevingsvergunning onherroepelijk moet zijn. Deze beschikking voorziet in een eerste voorschot van € 242.000,-- | binnen vier weken na dagtekening en een tweede voorschot van € 177.500,-- | na | goedkeuring | van | de | tussentijdse | rapportage | halverwege | de bouwwerkzaamheden. De onherroepelijkheidsvoorwaarde uit de beschikking van 14 april 2026 geldt daarmee niet zonder meer ook voor de aanvullende subsidie. 5.4.
| Indien de Gemeente het eerste voorschot van de subsidie van € 2.200.000,-- wil uitbetalen | voordat | de | omgevingsvergunning | onherroepelijk | is, | dient | de desbetreffende voorwaarde in de beschikking van 14 april 2026 te worden gewijzigd. Een wijziging van de voorschotvoorwaarde ten gunste van SBZO is in beginsel mogelijk, mits de wettelijke regeling waarop de subsidie is gebaseerd zich daartegen niet verzet en andere belanghebbenden door de wijziging niet in hun belangen worden geschaad. De toepasselijke subsidieverordening lijkt zich op het eerste gezicht niet tegen een dergelijke wijziging te verzetten. 7 Beschikking van 15 maart 2022 (documentnummer D/22/055155). 10 / 13 11 / 13 NB: het voorgaande geldt mogelijk ook ten aanzien van de voorwaarde voor de verlening van de BOSA-subsidie. Indien geen subsidie onder de BOSA wordt verleend, dan wel een andere variant wordt gekozen waarbij geen beroep wordt gedaan op de BOSA, dient de voorwaarde met betrekking tot de verlening van de BOSA-subsidie gewijzigd te worden. 5.5. Een wijziging van de voorschotvoorwaarde is een appellabel besluit waartegen andere belanghebbenden bezwaar kunnen maken. Een wijziging neemt de onzekerheid over de omgevingsvergunning dus niet weg en kan daarnaast aanleiding geven tot een afzonderlijke procedure over de subsidiebeschikking.
In dat kader geldt dat derden die bezwaar wensen te maken, wel als belanghebbende binnen de Algemene wet bestuursrecht dienen te kwalificeren. Conform opgaaf van de Gemeente is tegen de subsidiebeschikkingen van 14 april 2026 en 24 maart 2026 geen bezwaar ingediend door derden. 5.6. Daarnaast bestaat voor de Gemeente een restitutierisico indien na uitbetaling met de bouw wordt begonnen en de omgevingsvergunning later onverhoopt onherstelbaar wordt vernietigd. Bouwen voordat de omgevingsvergunning onherroepelijk is, geschiedt voor reke ning en risico van de bouwer. Indien de vergunning uiteindelijk geen stand houdt en het gesubsidieerde project daardoor niet kan worden gerealiseerd, komt terugvordering van het verleende voorschot aan de orde. De concrete gevolgen voor de subsidieverlening, subsidievaststelling en terugvordering zullen dan moeten worden beoordeeld aan de hand van de omstandigheden en de toepasselijke subsidievoorwaarden. Voor de financiële afweging is met name van belang of SBZO in dat geval daadwerkelijk in staat zal zijn reeds ontvangen en aan de bouw bestede bedragen terug te betalen. Dit aandachtspunt betreft niet alleen nog te verstrekken voorschotten, maar ook eventueel reeds betaalde bedragen uit hoofde van de aanvullende subsidie. 5.7.
Het vervallen van de onherroepelijkheidsvoorwaarde kan de voortgang van het project ondersteunen, maar betekent tevens dat gemeentelijke middelen beschikbaar worden gesteld terwijl de juridische houdbaarheid van de omgevingsvergunning nog niet definitief v aststaat. Dit brengt het in par. 5.6 beschreven res titutierisico met zich mee en kan tot gevolg hebben dat het financiële risico uiteindelijk (via aanspraak op de gemeentegarantie) bij de Gemeente terechtkomt. Zie hiervoor ook par. 4.4 van dit memo. Dit hoeft echter niet zonder meer een reden te zijn om de voortgang van het project uit te stellen. Het faciliteren van een bouwstart en het daarbij bewust aanvaarden van een 12 / 13 afgebakend financieel risico kan juist passen bij het doel van de gemeentelijke ondersteuning om de realisatie van het zwembad mogelijk te maken. 5.8. Voor die afweging verdient het aanbeveling eerst de inhoud en kans van slagen van de tegen de omgevingsvergunning aangevoerde bezwaren te analyseren. Indien uit die analyse blijkt dat de bezwaren niet kansrijk zijn of worden geacht , kan dat aanleiding zijn om meer gewicht toe te kennen aan de voortgang van het project en niet uitsluitend vanwege de lopende bezwaarprocedure te wachten met de bouwstart. In dat geval kan ook een eventuele wijziging van de voorschotvoorwaarden met meer vertrouwen worden overwogen.
Dit laat onverlet dat, indien voor de bouwstart uitbetaling van het eerste voorschot nodig is, de daarvoor geldende onherroepelijkheidsvoorwaarde (en BOSA-voorwaarde) eerst moet worden aangepast. 6. Resumerend 6.1. De gemeentegarantie van € 2,8 miljoen zoals overeengekomen in 2022 past binnen de daarvoor gestelde kaders van de Gemeente, concreet de doelen met betrekking tot publiek belang. D e afspraken uit 2022 zijn echter op zichzelf nog niet voldoende voor de daadwerkelijke verstrekking daarvan. Daarvoor moeten ook de vereisten van het gemeentelijke garantiebeleid worden ingevuld, specifiek het Treasurystatuut en de Financiële verordening Oudewater 2025 . Dit betekent onder meer dat de Gemeente vooraf advies moet inwinnen bij Team Strategie, Financiën & Control, de doorberekening van de integrale kosten moet berekenen en in rekening brengen, dan wel een raadsbesluit tot afwijking op grond van het algemeen belang moet verkrijgen, en passende afspraken moet maken over zekerheden en financiële monitoring. Deze afspraken kunnen in een uitwerking van de te verstrekken gemeentegarantie worden verdisconteerd. 6.2. De opschortende voorwaarde inzake vergunningen voor de gemeentegarantie vereist dat de benodigde vergunningen zijn verleend, niet dat deze onherroepelijk zijn.
De lopende bezwaarprocedure staat daarom op zichzelf niet aan garantieverstrekking op grond van die voorwaarde in de weg. Niettemin verdient het overweging of verstrekking op dit moment wenselijk is. 6.3. Voor de subsidiebeschikkingen geldt een afzonderlijke beoordeling. Volgens de beschikking van 14 april 2026 kan het eerste voorschot van € 400.000 op de subsidie van € 2,2 miljoen pas worden betaald nadat (onder meer) de omgevingsvergunning onherroepelijk is geworden en subsidie aan SBZO is 13 / 13 verleend onder de BOSA-regeling. Eerdere betaling vereist wijziging van d eze voorwaarden, waarbij het toepasselijke subsidiekader en de betrokken belangen moeten worden beoordeeld . Daarnaast geldt dat een dergelijke wijziging appellabel is, en belanghebbenden daartegen bezwaar kunnen indienen . De aanvullende subsidiebeschikking van 24 maart 2026 bevat geen uitdrukkelijke voorwaarde dat de omgevingsvergunning onherroepelijk moet zijn. De voorwaarde uit de beschikking van april geldt daarom niet automatisch voor die aanvullende subsidie. 6.4. Het verdient aanbeveling de timing van de garantieverstrekking en de subsidiebetalingen in samenhang te beoordelen in het licht van de omgevingsvergunning.
Voortzetting van het project voordat de omgevingsvergunning onherroepelijk is, brengt ook voor de Gemeente financiële risico’s mee indien de vergunning uiteindelijk geen stand houdt, waaronder onzekerheid over de mogelijkheid voor SBZO om reeds aan de bo uw bestede bedragen terug te betalen. De omvang en aanvaardbaarheid van de risico’s hangen in belangrijke mate af van de aard van de bezwaren tegen de vergunning. Een inhoudelijke analyse daarvan is daarom aangewezen. Als de bezwaren weinig kansrijk zijn of worden geacht, kan het belang van voortgang aanleiding geven om met de bouw te starten zonder de onherroepelijkheid af te wachten . Dit tevens in het licht van de wens van de Gemeente om realisatie van het zwembad in het kader van het publiek belang te ondersteunen. Uitstel van de subsidieverstrekking en gemeentegarantie heeft immers vergaande gevolgen voor de voortgang van het project en kan de haalbaarheid van het project negatief beïnvloeden. ***