B1 Kunst- en Cultuurnota 2023-2027.pdf
Tekst van het document
Kunst- en Cultuurnota 2023-2027
Leeswijzer Met deze Kunst- en Cultuurnota 2023-2027 leggen we een fundament neer voor de Kunst- en Cultuursector in Oudewater. Deze nota gaat in op de uitgangspunten, kaders, rollen en planning. Vervolgens zetten we uiteen via welke programmalijnen we de komende jaren willen gaan werken. Deze programmalijnen dienen verder beoordeeld en uitgewerkt te worden met de Kunst- en Cultuursector zelf. Het geheel wordt aangevuld met de wensen, behoeften en ideeën vanuit de sector. Daarmee geeft dit document een beknopt maar helder overzicht van de Kunst- en Cultuur sector in de gemeente Oudewater en hoe we het beleid stap voor stap beter willen maken.
2
Inhoud LEESWIJZER
1
1. INLEIDING
3
2. ONZE VISIE OP CULTUUR
6
3. ONZE AMBITIE
9
4. ONZE AANPAK & VERVOLGSTAPPEN
10
BIJLAGEN Opgave & ideeënlijst
11
Het DNA van de stad Oudewater
13
3
1. Inleiding Hoe belangrijk is kunst, cultuur en creativiteit in Oudewater? Er zijn allerlei organisaties actief in de Kunst- en Cultuursector, maar een volwaardige Kunst- en Cultuurnota is er nog niet eerder geweest. En dat is een gemiste kans, omdat hierdoor overzicht en samenwerking ontbreekt. Met deze nota geven we een richting aan het cultuurbeleid, helpt het ons prioriteiten bepalen en geeft het duidelijkheid richting de culturele sector. De gemeente Oudewater heeft op basis van een eerste startnotitie, vervolgens met allerlei partijen deze nota samengesteld. Het zijn partijen die actief zijn in de Kunst- en Cultuursector en die op regelmatige basis samenkomen in de speciaal opgerichte werkgroep Kunst en Cultuur. Met de kracht van Kunst en Cultuur willen we de leefbaarheid binnen de gemeente waarborgen en versterken. Hoe stellen we de culturele sector in staat om het maximale uit die kracht te halen? Een goede afstemming en samenwerking tussen cultuur, horeca, ondernemers en gemeente kan voor iedereen winst betekenen. Zo halen we met beperkte middelen een maximaal rendement. Hiertoe moet het Kunst- en Cultuurbeleid structureel aanhaken bij de andere beleidsterreinen van onze gemeente. Dit vraagt om een integrale aanpak, waarbij er niet voor standaard oplossingen gekozen moet worden.
Het Kunst- en Cultuurbeleid moet tegelijkertijd aansluiten bij het DNA1 van onze gemeente. Oudewater is er trots op de oudste stad in het Groene Hart te zijn. Een stad met een eigen identiteit die we graag willen versterken en behouden. De stad en zijn omliggende kernen ademen historie, zijn gesitueerd in een groene omgeving en worden bewoond door een bevolking van alle pluimages. Die eigen identiteit kunnen we versterken door als gemeente op een meer eenduidige manier te communiceren. De drie Oudewaterse unieke verkooppunten Natuurlijk, Historisch en Kleurrijk en de slagzin ‘De Magie van Oudewater’ geven hier richting aan. Met deze Kunst- en Cultuurnota 2023-2027 leggen we een fundament neer voor de sector in Oudewater. Het is bewust een beknopt en overzichtelijk document geworden, waarbij de komende jaren allerlei onderdelen, wensen en behoeften per jaar jaar aangepakt en/of uitgewerkt gaan worden. Samen met de sector in eerder genoemde werkgroep of subgroepen daarvan, proberen we zo meer structuur aan te brengen. Deze nota gaat in op de uitgangspunten, kaders, rollen en planning. Hieruit vloeit voort een praktisch werkplan per jaar, waarbij we met beperkte mogelijkheden die we hebben, zoveel mogelijk met elkaar proberen te realiseren.
1
Zie bijlage: het DNA van de stad Oudewater
4
AANLEIDING
Actief deelnemen aan een of andere vorm van Kunst en Cultuur is voor veel Nederlanders een vorm van vrijetijdsbesteding en waardevol voor de ontwikkeling van kinderen. Samen muziek maken, schilderen en toneelspelen levert een bijdrage aan de ontwikkeling van intellectuele en sociale vaardigheden bij kinderen. Maar niet alleen voor kinderen is deelname aan een kunstzinnige uiting waardevol. Talloze groepen uit de samenleving, waaronder ouderen, ervaren naast plezier ook zingeving of sociale samenhang door cultuuruiting. De Coronacrisis heeft ons duidelijk gemaakt, dat veel zaken die we als vanzelfsprekend beschouwen, het waard zijn om te koesteren en te beschermen. De culturele sector heeft zwaar te lijden gehad in die periode. Omdat er veel ‘liefdewerk oud papier’ in zit, staan veel initiatieven nog overeind, maar dit is geen houdbare situatie. Wat wegvalt, komt niet vanzelf weer terug. Het is van groot belang om in dit geval niet alleen pleisters te plakken, maar om goed na te denken over hoe de gemeente en haar culturele partners in Oudewater Kunst en Cultuur (verder) een plek willen gaan geven in de stad. Kunst en Cultuur inspireren, verbreden je horizon en maken je een rijker mens. De gemeente zet zich in om die ervaring toegankelijk te maken voor haar inwoners en bezoekers. Dat levert plezier en creativiteit op, maar ook samenwerking en nieuwsgierigheid.
Daarnaast zorgen een divers aanbod van Kunst en Cultuur ervoor dat Oudewater een aantrekkelijke gemeente is om te wonen. Een vitale stad maakt de stad aantrekkelijker als vestigingsplaats voor bedrijven en inwoners, is een belangrijke plek voor ontmoeting en is bepalend voor de identiteit van de stad.
Een levendige Kunst- en Cultuursector draagt bij aan een leefbare en kleurrijke stad, een stad waar mensen graag willen wonen, werken en recreëren. Het draagt bij aan de kwaliteit van de directe leefomgeving. Het geeft dynamiek aan de stad en heeft een positief effect op lokale economie. Extra belangrijk in kleine kernen, waar het risico bestaat dat voorzieningen eerder onder druk komen te staan. Daarbij zorgt Kunst en Cultuur voor verbinding, ook tussen groepen inwoners die elkaar normaal gesproken niet snel tegenkomen. Verenigingen en voorzieningen op het gebied van Kunst en Cultuur dragen bij aan het welzijn van inwoners. Kunst & Cultuur stimuleren de gemeenschapszin van (groepen) burgers en de intrinsieke waarde van cultuur, de esthetische waarde is uniek. Samen muziek maken en toneel spelen brengt inwoners dichter bij elkaar en het bezoek van een concert of tentoonstelling heeft een positieve invloed op de mentale gezondheid en is een vorm van ontspanning.
5
Oudewater heeft een divers aanbod aan Kunst- en Cultuuractiviteiten. Amateurverenigingen, culturele instellingen en individuele kunstenaars bieden allerlei activiteiten aan. Sommige activiteiten zijn zeer bekend en gewaardeerd door de inwoners en andere minder bekend en/of bemind, maar vanuit het perspectief dat er ‘voor ieder wat wils’ moet zijn, wil de gemeente zo breed en divers mogelijk culturele initiatieven te steunen. We streven er naar dat alle inwoners gebruik kunnen maken van het aanbod. Dit betekent een divers aanbod, waarin er plaats is voor Kunst en Cultuur als doel en als middel. De waarde van Kunst en Cultuur als doel wordt niet alleen binnen, maar ook buiten de sector erkend. Zo draagt de sector bij aan persoonlijke ontwikkeling, aan een bruisende binnenstad, is het van betekenis bij integratie en kan het een toeristische trekpleister zijn. Door Kunst en Cultuur als middel meer centraal te stellen kunnen binnen de culturele sector organisaties elkaar versterken en worden culturele organisaties ook interessant voor organisaties uit andere sectoren. Het aanbod van Kunst en Cultuur moet uitnodigend zijn voor iedereen die eraan mee wil doen. Het is van belang wat de waarde van de activiteiten is voor de inwoners en/of de samenleving.
Dragen de activiteiten bijvoorbeeld bij aan de sociale cohesie? Of aan een prettigere stad om in te leven en te wonen? Of aan een samenwerking tussen verschillende sectoren? Dit noemen we de ‘maatschappelijke kwaliteit’. Het aanbod moet ook aansluiten op de vraag van de inwoners van Oudewater. Keuzes die we in deze nota maken (en ook toekomstige keuzes) toetsen we aan datgene wat inwoners belangrijk vinden. Oudewater heeft helaas geen grote budgetten tot haar beschikking, dus we zullen slim en creatief moeten zijn. Samenwerken, kennis en kunde bundelen zijn hiervoor essentieel.
6
UITGANGSPUNTEN
Bij de totstandkoming van deze Kunst- en Cultuurnota Oudewater 2023-2027, hebben we geprobeerd antwoord te geven op de volgende vragen: • Wat verstaan we onder cultuur in Oudewater; • Wat is de waarde van Kunst en Cultuur; • Hoe ziet het Kunst- en Cultuuraanbod in Oudewater eruit; • Wat is de rol van de overheid; • Beoogde doelstellingen gemeente Oudewater; • Werken langs herkenbare programmalijnen. Voor de uitvoering de komende jaren hanteren we de volgende uitgangspunten: 1. SAMENWERKING & SAMENHANG Het beleid is er op gericht om samenwerking te stimuleren. Samenwerking tussen culturele instellingen onderling, maar ook samenwerkingsverbanden met andere sectoren, zoals scholen, ondernemers of andere netwerken. Het beleid houdt bovendien rekening met activiteiten binnen andere gemeentelijke domeinen. Waar mogelijk wordt er gezocht naar overlap met andere beleidsplannen. 2. COMPACT & OVERZICHTELIJK Het beleid is compact, duidelijk, overzichtelijk en actiegericht. Met het structureel subsidiëren van amateurverenigingen en culturele instellingen leggen we de basis voor de culturele programmering van de stad (culturele voorzieningen). We stimuleren dat inwoners op vroege leeftijd kennismaken met kunst en cultuur (cultuureducatie). De gemeente beheert en onderhoudt gemeentelijk kunst bezit (beheer en onderhoud). 3.
FLEXIBEL & FACILITEREND Het beleid is gericht op het versterken van de al in de samenleving aanwezige kracht. Dit vraagt om een flexibele en faciliterende houding ten opzichte van toekomstige initiatieven.
7
2. Onze visie op cultuur “Kunst en Cultuur bepalen de identiteit van een mens, een groep, een volk en een land. Kunst en cultuur zijn de noodzakelijke ingrediënten van een gezonde maatschappij waarin de geestelijke en economische mens tot bloei kan komen2.”
WAT?
De Raad voor Cultuur komt met de volgende definitie: Cultuur verwijst naar de producten en activiteiten op het brede gebied van de kunsten (waaronder architectuur, beeldende kunst en vormgeving, film, letteren, podiumkunsten en crossovers tussen deze disciplines) en erfgoed (zoals archieven, archeologie, historische collecties, monumenten en immaterieel erfgoed), en de mensen en instituties die zich daarmee bezighouden. De gemeente Oudewater voegt daaraan toe: Kunst en cultuur verrijken het leven van jong en oud en leveren een bijdrage aan de binding in de samenleving. Ook vervullen kunst en cultuur een sleutelrol in de pijlers Kleurrijk en Historisch, die samen met de pijler Natuurlijk, de Magie van Oudewater tot leven laten komen.
WETTELIJKE VERPLICHTINGEN
Voor kunst en cultuur zijn geen wettelijke kaders, voor de bibliotheek zijn die er wel. Het wetsontwerp stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob3), kortweg de bibliotheekwet, is van kracht vanaf 1 juli 2022. De wet noemt vijf functies waaraan een openbare bibliotheek moet voldoen. Die vijf functies zijn: • Ter beschikking stellen van kennis en informatie; • Bieden van mogelijkheden voor ontwikkeling en educatie; • Bevorderen van het lezen en het laten kennismaken met literatuur; • Organiseren van ontmoeting en debat; • Laten kennismaken met kunst en cultuur. De primaire verantwoordelijkheid voor het in stand houden van bibliotheken wordt door de wet bij de gemeente gelegd. Dit geeft de gemeenten ruimte om na te denken over wat de maatschappelijke bijdrage moet zijn van de bibliotheek en wat het mag kosten. De rijksoverheid zorgt voor toegang tot de digitale bibliotheek, terwijl de gemeenten verantwoordelijk zijn voor toegang tot de fysieke bibliotheek.
WAAROM?
Er is steeds meer het besef dat cultuur veel beleidsterreinen raakt. We zien steeds meer dwars verbanden ontstaan. Cultuur beïnvloedt de openbare ruimte, cultuur is belangrijk in het onderwijs, cultuur kan bruggen bouwen in het sociaal domein, cultuur biedt mogelijkheden tot participatie en is belangrijk voor de lokale economie. LEEFBAARHEID Een levendige Kunst- en Cultuursector draagt bij aan een leefbare en kleurrijke stad, een stad waar mensen graag willen wonen, werken en recreëren. Het draagt bij aan de kwaliteit van de directe leefomgeving en heeft een positief effect op de lokale economie. GROEI Cultuuronderwijs – via school, bibliotheek of cultuurpartners – levert een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van onze kinderen.
2
Leo Samama, voormalig directeur van het Nederlands Kamerkoor
3
Wsob, zie: https://wetten.overheid.nl/BWBR0035878/2022-07-01
8
GEZONDHEID Concerten, voorstellingen en zelfs buitenkunst hebben een bewezen positief effect op ons geluks gevoel en de gezondheid. VERBINDING Verder zorgt cultuur voor verbinding, dwars door alle lagen van de bevolking heen, tussen onder nemers en inwoners, tussen jong en oud. Daar mogen we na twee jaar van maatregelen en lock downs wel weer wat meer van hebben.
WIE?
De Kunst- en Cultuurnota 2023-2027 is in samenwerking met de Oudewaterse Kunst en Cultuur sector tot stand gekomen. De nota gaat in op organisaties die een (of meer) van de volgende hoofdactiviteiten ontplooien: • Amateurkunst en cultuureducatie; • Beeldende kunst en vormgeving; • Cultuurbezit; • Dans; • Muziek, Zang en Muziektheater; • Musical en Theater/Toneel; • Letteren. Voor onder andere Evenementen, Musea en Horeca zijn in Oudewater andere werkgroepen gemaakt. Op termijn is het de bedoeling dat deze werkgroepen – binnen de pijlers Natuurlijk, Historisch en Kleurrijk – intensiever met elkaar gaan samenwerken. Met dit document richten we ons op de traditionele Kunst- en Cultuursector en hebben we onder andere gesproken met: Muziekhuis Oudewater, Treatief, Bibliotheek Oudewater, Cultuurcoach, MaxDance, De ZangZaak, Muziekgroep Oudewater, Kunst Centraal, Podium Oudewater, Vrienden van Oudewater, Artozona, Galerie Drye Coninghen, Galerie Artemist, De Wilgenstreek, Hartenmakerij, Kleicollectief, Beiaardier Oudewater etc. Oudewater kent een zeer actief verenigingsleven, met activiteiten voor alle lagen van de bevolking. Veel van die activiteiten vinden plaats op het snijvlak van Kunst en Cultuur. Uit gesprekken met de sector blijkt echter dat lang niet alle initiatieven in Oudewater goed in beeld zijn.
Dit hindert de samenwerking en een doelmatige spreiding van beschikbare middelen. Onduidelijke regelgeving en schaarste van middelen belemmeren de totstandkoming van waardevolle projecten. Ook de partijen onderling weten elkaar nog niet altijd te vinden. Met deze Kunst- en Cultuurnota hopen we een goede stap te zetten voor de toekomst en dat meer partijen zullen gaan aanhaken.
9
ROL VAN DE OVERHEID
Met het inzetten op initiatieven die als vliegwiel kunnen werken, kan er echter voor gezorgd worden dat de schaarse middelen op de juiste wijze ingezet worden, zodat van elke gemeente euro er meerdere partijen profiteren. Dus een activiteit waarbij kinderen iets leren, volwassen een leuke middag hebben en de lokale ondernemers er ook iets aan overhouden. Waarbij het iedereen nog steeds vrij staat om op eigen initiatief te ondernemen wat hij of zij wil, maar dat we, zodra er ondersteuning van de gemeente gevraagd wordt, in overleg met de betrokken partijen kijken of het een bijdrage voor meerdere partijen kan worden. De ambtelijke inzet richt zich op de uitvoering van het Kunst- en Cultuurbeleid. Denk aan het subsidiëren, het onderhouden van de relatie en het ondersteunen van verenigingen, instellingen en initiatieven, het beheer en onderhoud van de gemeentelijke kunstbezit en het leggen van verbinding van Kunst en Cultuur met andere domeinen en sectoren. De rol van de gemeente in het proces van visieontwikkeling en financiering is die van aanjager en ondersteuner, ook richting Rijk, Provincie of Cultuurfondsen. De Rijksoverheid wil dat zo veel mogelijk mensen in Nederland toegang hebben tot cultuur van hoge kwaliteit. Zij steunt daarom culturele instellingen.
De Rijkscultuurfondsen steunen culturele organisaties, makers en kunstenaars binnen de culturele gebieden zoals podiumkunsten, musea, beeldende kunst, film, letteren of de creatieve industrie. De provincie geeft subsidies aan cultuur die van belang zijn voor de regio, zoals cultuur educatie en erfgoed. Ook zetten zij zich in voor spreiding van culturele (onderwijs)voorzieningen in de regio. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het lokale cultuurbeleid en voor de voorzieningen van cultuureducatie en amateurkunst. Hieronder vallen bijvoorbeeld: ruimtes voor podiumkunsten en lokale organisaties (zoals toneelverenigingen), financiering van het bestuur van gemeentelijke musea, bibliotheken, en muziekscholen. Daarnaast vormt de gemeente een brug tussen de sector en andere domeinen. Het Kunst- en Cultuurbeleid moet worden ingebed in het brede gemeentelijk sociaal en economisch beleid. Dat beleid omvat in onze visie de volgende sectoren: 1. Sociaal domein (in brede zin): educatie, leefbaarheid, sociale verbinding (meedoen); 2. Wonen en recreëren; 3. Economie en toerisme.
10
3. Onze ambitie Om bovenstaande te realiseren binnen genoemde kaders en uitgangspunten stellen we voor om de elementen van de lokale organisatie, de inwoners en de toekomst in aparte programmalijnen uit te werken. Vanuit specifieke doelstellingen per programmalijn kunnen dan speerpunten worden geformuleerd, die bijdragen aan de realisatie van onze missie. Deze speerpunten worden concreet gemaakt met activiteiten.
PROGRAMMALIJNEN 1. VERSTERKEN VAN DE CULTURELE INFRASTRUCTUUR De infrastructuur van Oudewater representeert een passend aanbod voor de stad. De culturele organisaties en instellingen zijn in staat om vanuit een eigen, uniek profiel een waardevolle bijdrage te leveren aan de Kunst- en Cultuursector. Met heldere doelstellingen, een betere afstemming en communicatie valt er voor iedereen winst te behalen. Daarnaast de sector (financieel) versterken door verbindingen te leggen met Rijk, Provincie of Cultuurfondsen. 2. BEVORDEREN VAN DEELNAME AAN KUNST & CULTUUR We vinden het belangrijk dat inwoners weten welke Kunst- en Cultuuractiviteiten aangeboden worden. Kunst en Cultuur verrijken je leven en dragen bij aan persoonlijke ontwikkeling. Daarom zouden alle inwoners zowel passief als actief moeten kunnen deelnemen aan activiteiten. Het omzetten van cultureel bewustzijn naar deelname aan Kunst en Cultuur is een taak van de culturele instellingen. 3. RUIMTE VOOR VERNIEUWING EN ONTWIKKELING Oudewater is een stad waar ondernemende mensen en bedrijven hun ideeën weten te realiseren. De wereld verandert voortdurend en daarin hoort ruimte te zijn voor vernieuwing en ontwikkeling. Met respect en gevoel voor het verleden, werken we aan de toekomst. Oudewater wil de Kunst- en Cultuursector stimuleren om zich te vernieuwen en te ontwikkelen.
De gemeente helpt verschillende netwerken met elkaar verbinden en faciliteert ruimte en activiteiten in de (binnen)stad. Denk aan het koppelen van activiteiten van meerdere culturele instellingen, aan andere domeinen, betere afstemming tussen gemeente en sector-Cultuurcoach, tussen sector en horeca, ondernemers, evenementen, musea. Meer participatie, een integrale aanpak en aanhaken bij andere beleids terreinen zoals EZ, Sociaal domein, Onderwijs, Recreatie & Toerisme.
11
4. Onze aanpak & vervolgstappen Deze Kunst & Cultuurnota Oudewater 2023-2027 zet de basis neer voor de Oudewaterse sector in de toekomst. Tegelijkertijd kenmerkt de Oudewaterse Kunst- en Cultuursector zich ook door vooral ‘te gaan doen’. Ofwel: na praten komt doen. In overleg met partijen die verbonden zijn aan de werkgroep, gaan we per jaar, stap voor stap, aan de hand van deze nota met daarin de programmalijnen en de wensen en behoeften die er vanuit de sector zelf zijn, samen werken aan een beter Kunst- en Cultuurbeleid in onze gemeente. Dit doen we met de werkgroep als geheel (gespreksbijeenkomsten), maar ook met kleinere subgroepen (werkbijeenkomsten). Per jaar zullen daarvoor een aantal focuspunten worden bepaald om die te realiseren. Tijdens meerdere sessies hebben de werkgroepleden in ieder geval de volgende belangrijkste algemene wensen en behoeften aangekaart: • Cultuur verdient dezelfde aandacht als andere terreinen. Waar sport ervoor zorgt dat je fysiek fit blijft, is cultuur van belang om mentaal fit te blijven; • Locaties. Er is behoefte aan ruimte, voor nu en in de toekomst. Een cultureel centrum/ gezamenlijke plek. De sector maakt zich zorgen over de toekomst. Zo is de Klepper al een tijd dicht en blijft dat nog even zo, en gaan er ook veranderingen plaatsvinden binnen het Cultuurhuis; • Leren van andere gemeenten in de regio.
Zaken die daar gerealiseerd worden, kunnen ook goed voor Oudewater zijn; • Zichtbaarheid en Communicatie. Het aanbod Kunst en Cultuur in Oudewater moet beter te vinden zijn. Denk aan een platform waarop al het aanbod bij elkaar te vinden is. Daarnaast zijn allerlei ook andere opmerkingen en ideeën aangereikt. Deze zijn – in een verkorte versie – opgenomen in de bijlage van deze nota en zullen in overleg met de sector zelf besproken en indien gewenst/haalbaar als focuspunt bestempeld worden.
12
Bijlagen OPGAVE & IDEEËNLIJST • • • • • • • •
Activiteiten onderling afstemmen; Inventarisatie van het aanbod; Fondsenwerving in kaart brengen, voor elkaar, door elkaar (dus niet enkel subsidie gemeente); Samenwerking op praktisch gebied (uitwisseling attributen, vrijwilligers); Aandacht voor kansarme Oudewaternaren; Verbeterde PR, culturele krant, social media, radio en TV; Een ruimte/podium. Klepper verbouwen tot zaal met alle faciliteiten (300 personen); Hulp bij vergunningsaanvraag/vermindering regeldruk bij organisatie van activiteiten.
• • • • •
Waarde van cultuur benadrukken; Drempels voor kennismaking met cultuur wegnemen; Drempels voor participatie met cultuur wegnemen; Een extra Cultuurcoach voor de groep boven de 18 jaar; Financiering/sponsoring van de ‘museumimpuls’ voor de Oudewaterse scholen.
• • • •
Dezelfde inzet voor cultuur als voor andere beleidsterreinen; Meer aandacht voor cultuuronderwijs; Concrete doelen bij de programmalijnen; Leren van andere gemeenten, zoals bijvoorbeeld Woerden.
• Eén aanspreekpunt bij de gemeente/expert op Kunst- en Cultuurgebied; • Domein overstijgende aanpak voor een groter bereik/meer mogelijkheden voor fondsen, meer ondersteuning van de gemeente bij aanvragen subsidies; • Ondersteuning van de gemeente bij het opzetten van evenementen; • Helder subsidiebeleid vanuit de gemeente m.b.t. kosteloos aanbieden van faciliteiten/verstrekken financiën. • • • •
Urban arts festival voor jongeren organiseren ; Grachtenkunst door kinderen; Gluren bij de buren; Een soort paradefestival, waarbij je op verrassende plekken cultuur kunt ervaren, (denk aan een singer/songwriter op de waag. Een verteller in het Touwmuseum, straattheater op de markt etc.); • Een zomers akoestisch festival in de tuin van de kerk; • De lokale museumjaarkaart voor scholen, zodat zij makkelijker op klassenbezoek gaan naar de plaatselijke musea; • Een Sjors-site principe zodat we makkelijker met elkaar het aanbod naar buiten kunnen brengen. • Kindermuziekfestival in de Kindermuziekweek (jaarlijks eind maart). Concept Doe Maar Mee Band (met wellicht scholen uit de omgeving), waarbij kinderen van alle basisscholen mee kunnen spelen en gezamenlijk optreden; • Grachtenfestival (net als 750 jaar Oudewater, ook leuk om de gracht voor het Muziekhuis erbij te betrekken i.v.m. nieuwe appartementen Oranje Bolwerck en Janstraat; • Gezamenlijke UITmarkt als opening van het culturele seizoen (Kunst- en Cultuurweekend); • Huiskamer van de stad, optredens op allerlei bijzondere plekken. • • • • •
Muziek op de markt; Buitenbios op de Markt al dan iet gekoppeld aan thema; Klepper: toneel/concerten/lezingen; Multicultureel (culinair) festijn; Muziek met bootjes in de gracht/Grote Gracht;
13
• • • • • •
Kunstroute voor volwassenen en voor kids; Leegstaande winkels gebruiken als pop-up winkels voor Kunst & Cultuur; Muziekfestival ‘Meedoen’ met Kunst in de buitenlucht; Workshops in De Klepper; Kunst & Koffiebijeenkomsten; Zomer-exposities.
• • • • • • • • • • • •
Gedichten op de kleppen van de bruggen; Schilderkunst op de elektriciteitskastjes in de stad of op bestaande bankjes; Meer beeldende kunst in de openbare ruimte, bestaande beelden beoordelen/opknappen; Geveltekens continueren op nieuwe woonwijken/gebouwen; Rotonde’s Oudewater ‘aankleden’ in thema Natuurlijk, Historisch & Kleurrijk; Wat kunnen we – vanuit Kunst & Cultuur – meer doen met thema touw en heksen?; Kunstenaarsmarkt organiseren – ‘Kunst in het park’; Meer galeries naar de stad halen; Met 3D of videokunst ‘verdwenen gebouwen’ weer zichtbaar maken in de stad; Experimenteel kunstfestival vergelijkbaar met GogBot naar Oudewater; Straatbeeld. Straatnamenbordjes e.d. verrijken met kunstzinnige aankleding; Festival van buiten naar Oudewater halen, zoals levende standbeelden-festival, boekenmarkt, draaiorgelfestival etc.; • Namen van inwoners verwerken in straatbeeld bijvoorbeeld in de straat; • Plattelandsmuseum realiseren. • Livestream (bijv via Facebook) of videoverbinding zodat de verrichtingen van de beiaardier tijdens de carillonbespeling of -concerten ook zichtbaar zijn voor geïnteresseerden op de begane grond; • Torenbeklimming met kort bezoek aan beiaardcabine olv vrijwilligers van de kerk voor bezoekers aan de Open Kerk, tijdens de reguliere bespelingen.
Of een informatieavond voor omwonenden en andere geïnteresseerden met gebruik van de kerkbeiaard als demonstratie-instrument, toelichting over de voorslag en de wekelijkse bespelingen; • Projecten voor (basis)scholieren tijdens schooltijd, met gebruik van de kerkbeiaard als demonstratie-instrument, indien mogelijk gecombineerd met een bezoek van kleinere groepen leerlingen aan de beiaardcabine, evt. in combinatie met het presentatie van orgel door stadsorganist; • Kleine concertserie door gastbeiaardiers, bijv. vijf zomeravonden. Luisterplaats inrichten op rustige locatie of al dan niet incidenteel aanhaken bij een bestaand evenement of reguliere feestdag. Speciale bespelingen voorafgaand aan concerten in de stad, tijdens Open Monumentendag, feest- of gedenkdagen; • Akoestiek nieuwe Klepper geschikt maken voor zang zonder versterking.
14
HET DNA VAN DE STAD OUDEWATER
Het DNA van Oudewater is – Natuurlijk, Historisch, Kleurrijk – De Magie van Oudewater. Dit DNA is tot stand gekomen op basis van een reeks eerder verschenen rapporten. Dit DNA vormt – naast Recreatie & Toerisme – tegelijkertijd ook een mooie onderlegger voor het Kunst- en Cultuurbeleid en kan zo voor de stad versterkend gaan werken. Rapporten: • De Magie van Oudewater - Brouwer & Ten Dolle (1997); • Toerisme en Recreatie de grenzen over!; • Beleidsplan Oudewater 1998-2003; • De Kracht van Oudewater 2018; • De Omgevingsvisie Oudewater (2021); • De Kerkenvisie - Toekomst Religieus Erfgoed (2021).
NATUURLIJKE STAD
Onder deze noemer wordt Oudewater, stad midden in het groen, midden in het Groene Hart, in de luwte van verstedelijking van de Randstad, gepositioneerd. De stad is prachtig gelegen in de groen landschappelijke omgeving van de Lopikerwaard met karakteristieke knotbomen, weilanden en sloten/rivieren en kent veel agrarische ondernemers. Hier wordt ons voedsel gemaakt, van massaproductie tot de lekkerste streekproducten en kazen. Bovendien een heerlijk gebied om lekker te vertoeven, te recreëren of te sporten. Rust, ruimte en vergezichten. Hier bevinden zich veel agrarische ondernemers, natuurcampings, B&B’s, groepsaccomodaties, educatieve boerderijen en producenten van streekproducten. Verder zijn er volop mogelijkheden voor recreatie, zoals wandelen, fietsen en watersport in een natuurlijke omgeving. Dat maakt Oudewater Natuurlijk ofwel: groen.
HISTORISCHE STAD
Oudewater is een historische stad. De oude vestingstad heeft de grootste monumentendichtheid van Nederland en kent bijzondere musea, zoals het Touwmuseum, de Heksenwaag en het Stadsmuseum. De vele monumentale panden, kerken en de grachten die Oudewater heeft, geven invulling aan een rijke historie. De stadskern van Oudewater is aangewezen als beschermd stadsgezicht op grond van de Monumentenwet. Oudewater was bovendien aanwezig bij de Eerste Vrije Statenvergadering in 1572 (de geboorte van Nederland én een keerpunt in de Tachtigjarige Oorlog) om deel te nemen aan een opstand onder leiding van Willem van Oranje. De stad betaalde een hoge prijs drie jaar later in 1575, toen de Spanjaarden wraak kwamen nemen. De zogenoemde Oudewaterse Moord wordt elk jaar nog herdacht. In 1672 was Oudewater (Hekendorp) onderdeel van de Oude Hollands Waterlinie. Met Herman de Man, Gerard David, Jan Montyn, Eberhard Cornelis Rahms, John Henri uit den Bogaard (Swiebertje), Hendrikus Lorentz, Cornelis de Jong van Rodenburgh en Arminius heeft Oudewater ook op kunstzinnig, avontuurlijk en theologisch gebied een belangrijke stempel gedrukt. De niet-geblinddoekte Vrouwe Justitia, Wilhelmina van Pruisen-boerderij en de monumentale Goejanverwellesluis in Hekendorp maken het geheel vanuit monumentaalhistorisch perspectief gezien af. Dat maakt Oudewater Historisch ofwel: bomvol geschiedenis.
15
KLEURRIJKE STAD
Oudewater is een kleinschalige, bruisende, levendige en ondernemende stad. Heeft een sfeervolle fleurige monumentale binnenstad met een specialistisch aanbod van exclusieve producten, diensten en gerechten die persoonlijk en dichtbij beschikbaar zijn. Talloze (internationaal) opererende (specialistische) bedrijven, bijzondere detailhandel met ondernemers die met ziel en passie werken in hun winkel en een gevarieerd (culinair) horecaaanbod aanbieden. Er worden vele verschillende evenementen in Oudewater georganiseerd, gericht op de lokale en regionale bevolking. Er is een gevarieerd aanbod op het gebied van kunst- en cultuur. Onze gemeente kent bovendien een kleurrijke, trotse en diverse bevolking; religieus en niet-religieus, agrarisch en stedelijk, jong en oud, welgesteld of niet, LHBTIQ+, Oost-Europese arbeidsmigranten, Oekraïners, en Niet-Westerse inwoners, mensen met verstandelijk of lichamelijk uitdaging en heel veel ondernemers. Geelbuiken, gevormd door een rijke geschiedenis, met een sterke gemeenschapszin, zelfredzaamheid en eigen autonomie. Karakters die kleur geven aan de stad. Dit alles vertaalt zich ook in een breed politiek spectrum en de wens om een toekomstgerichte stad en een inclusieve stad te zijn, waarin iedereen mee telt. Dat maakt Oudewater Kleurrijk ofwel: gezellig.
16