B1 Aanbiedingsbrief & Ontwerpbegroting 2024 GGDrU.pdf
Tekst van het document
58.464
-401
Mutaties reserves Geraamd resultaat
238 48.388
40 48.388
198 -
441 58.504
40 58.504
401 -
Algemene dekkingsmiddelen
Vennootschapsbelasting Aangezien verwacht wordt dat over de taken, die GGDrU uitvoert, geen winst wordt gemaakt, is in de (ontwerp)begroting 2024 een bedrag van € 0 opgenomen aan last voor de vennootschapsbelasting. Onvoorzien In de (ontwerp)begroting 2024 is rekening gehouden met een post ‘Onvoorzien’ van €125.000, waarmee voldaan wordt aan de norm van 0,3% over de totale inwoner- en kindbijdrage (zoals opgenomen in de financiële verordening van GGDrU). (ontwerp)Begroting GGDrU 2024
17
6.2 Ontwikkelingen algemene gemeentelijke bijdrage 2024-2027 De financiële impact van de ontwikkelingen omschreven in de hoofdstukken Arbeidsvoorwaarden – GGDrU als werkgever met voldoende aantrekkingskracht; Informatievoorziening / informatietechnologie (IV/IT) - conform wettelijk eisen en ontwikkelingen; Jeugdgezondheidszorg (JGZ) – borging wettelijke taak signalering en screening en Andere ontwikkelingen vertaalt zich in een mutatie van de inwonerbijdrage (IWB) en kindbijdrage (KB), welke in de volgende tabellen uiteen zijn gezet. IWB Loon Prijs Aantrekkelijke Woo 2023-0 index index werkgever MN-gemeenten (m.u.v. Eemnes) € 6,007 0,435 0,098 0,024 0,403 Gemeente Eemnes € 5,728 0,415 0,093 0,024 0,403 Gemeente Utrecht * € 3,967 0,288 0,065 0,024 0,403 * Bedrag is exclusief de bijdragen voor Epidemiologie en Gezondheidsbevordering
IT/IV Strategie 0,292 0,292 0,292
IWB 2024-0 € 7,259 € 6,956 € 5,038
Prijs Aantrekkelijke IT/IV Mentale index werkgever Strategie gezondheid 2,110 3,968 2,876 7,199
KB 2024-0 € 154,995
Gemeente
Gemeente MN-gemeenten
KB 2023-0 € 129,457
Loon index 9,385
Gemeenten Eemnes en Utrecht Toezicht Wmo hoeft niet verplicht bij GGD’en afgenomen te worden. De gemeenten Eemnes en Utrecht nemen het Toezicht Wmo niet af bij GGDrU. Zij betalen daardoor een lagere inwonerbijdrage. De bijdrage van de gemeente Utrecht wordt daarnaast nog beïnvloed door andere afspraken. Bij de fusie van GGDrU (1-1-2014) zijn afspraken gemaakt tussen de gemeente Utrecht en de 25 gemeenten van Midden-Nederland. Die leiden ertoe dat het basispakket voor de gemeente Utrecht anders wordt uitgevoerd. De grootste verschillen zitten in afspraken rond epidemiologie, gezondheidsbevordering en toezicht WMO. Dit houdt in dat Utrecht deze taken niet bij GGDrU heeft belegd. Tevens betaalt de Gemeente Utrecht geen kindbijdrage, omdat er geen Jeugdgezondheidszorg taken worden afgenomen. Meerjarenperspectief inwoner- en kindbijdragen Het meerjarenperspectief voor het verwachte bedrag aan inwoner- en kindbijdrage per gemeente voor 2024-2027 hebben we inzichtelijk gemaakt (indicatief). Uitgangspunt daarbij zijn de inwoneraantallen en kindaantallen per 1 januari 2022 die voor de (ontwerp)begroting 2024 zijn gebruikt. Tevens is de ophoging van inwoner- en kindbijdrage voor de jaren 2025 en 2026 vanuit de vraag rond HR, IV/IT en mentaal welbevinden verwerkt. Gemeente Amersfoort Baarn Bunnik Bunschoten De Bilt De Ronde Venen Eemnes Houten IJsselstein Leusden
Aantal inwoners 1-1-2022 158.590 24.876 15.590 22.325 43.508 44.955 9.450 50.323 33.429 30.713
(ontwerp)Begroting GGDrU 2024
Aantal kinderen 1-1-2022 33.899 4.739 3.418 5.104 9.175 8.600 1.886 11.395 6.756 6.121
2024* 6.405 915 643 953 1.738 1.659 358 2.131 1.290 1.172
2025* 6.615 945 664 984 1.795 1.714 370 2.201 1.332 1.210
2026* 6.826 976 685 1.015 1.852 1.769 382 2.271 1.375 1.249
2027* 6.894 986 692 1.025 1.871 1.787 386 2.293 1.389 1.262 18
Lopik Montfoort Nieuwegein Oudewater Renswoude Rhenen Soest Stichtse Vecht Utrecht Utrechtse Heuvelrug Veenendaal Vijfheerenlanden Wijk bij Duurstede Woerden Woudenberg Zeist Totaal
14.512 13.818 64.554 10.159 5.651 20.265 47.113 65.240 361.699 49.981 67.671 58.788 23.921 52.882 13.873 65.987 1.369.873
2.960 2.878 11.838 2.018 1.399 4.266 9.181 13.172 9.837 14.764 12.346 4.622 11.195 3.265 13.819 208.653
564 546 2.303 387 258 808 1.765 2.515 1.955 1.887 2.780 2.340 890 2.119 607 2.621 41.611
583 564 2.380 399 266 835 1.823 2.598 2.081 1.950 2.870 2.417 919 2.188 626 2.707 43.037
601 582 2.457 412 275 861 1.882 2.681 2.209 2.012 2.962 2.494 949 2.258 646 2.793 44.477
607 588 2.482 416 277 870 1.901 2.708 2.231 2.033 2.991 2.519 959 2.281 653 2.821 44.922
* bedragen * € 1.000 nb 1: Kindaantal gemeente Utrecht onvermeld aangezien de gemeente geen taken op het gebied van Jeugdgezondheidzorg afneemt bij GGDrU nb 2: Bijdrage gemeente Utrecht is inclusief de liaisonbijdrage gezondheidsbevordering en epidemiologie
(ontwerp)Begroting GGDrU 2024
19
6.3 Bijdragen en vergoedingen per gemeente 2024 In het volgende overzicht staan de verwachte gemeentelijke bijdragen voor wettelijke-, intensivering van wettelijke taken, collectieve taken en maatwerk. In bijlage 4 is per gemeente de gedetailleerde weergave neergezet.
Gemeente Amersfoort
Wettelijke Intensivering Collectieve taken wettelijke taken taken
Maatwerk
Incidentele bijdrage
Totale bijdrage 2024-0
1.516
52
5.405
977
23
7.973
Baarn
223
15
762
196
4
1.199
Bunnik
162
1
543
62
2
772
Bunschoten
187
11
803
131
3
1.135
De Bilt
409
4
1.472
114
6
2.005
De Ronde Venen
423
10
1.375
251
7
2.067
Eemnes
85
6
300
51
1
443
Houten
466
24
1.802
177
7
2.476
IJsselstein
305
12
1.075
174
5
1.572
Leusden
275
8
974
129
4
1.391
Lopik
145
1
468
94
2
710
Montfoort
133
5
456
106
2
702
Nieuwegein
551
12
1.900
464
9
2.937
Oudewater
99
2
324
83
1
509
Renswoude
52
-
220
9
1
282
Rhenen
176
-
675
59
3
913
Soest
417
19
1.466
211
7
2.121
Stichtse Vecht
619
14
2.097
434
10
3.172
1.955
113
213
851
53
3.185
Utrechtse Heuvelrug
472
19
1.578
131
7
2.208
Veenendaal
584
-
2.327
239
10
3.161
Vijfheerenlanden
559
48
1.957
399
9
2.972
Wijk bij Duurstede
216
9
734
87
3
1.049
Woerden
493
11
1.785
414
8
2.711
Woudenberg
141
9
516
56
2
724
Zeist
625
84
2.223
229
10
3.170
11.288
488
33.449
6.131
200
51.556
Utrecht
Totaal gemeenten
Niet-gemeentelijke opbrengsten
Totaal Bijdrage begroting 2024-0
6.908
58.464
Bedragen x € 1.000,-
(ontwerp)Begroting GGDrU 2024
20
6.4 Autorisatie vervanging activa In 2022 hebben we de meerjarige investeringskalender geactualiseerd. Op basis hiervan is de investeringsbehoefte voor de periode 2024 tot en met 2027 opgenomen. Alle bedragen zijn gebaseerd op prijspeil 2024. Autorisatie van de investeringskredieten vindt plaats door middel van vaststelling van de begroting en begrotingswijziging. In de onderstaande tabel zijn de extra aan te vragen investeringskredieten (kolom ‘mutatie krediet 2024’) opgenomen inclusief de verwachte vervangingsinvesteringen voor de komende periode. Investeringsoverzicht
Krediet
Investeringen
(x€ 1.000)
ultimo-2023
2024
Meerjarige investeringsprojecten - Bedrijfsgebouwen Utrechtseweg 3-5/Velduil Amersfoort Totaal Bedrijfsgebouwen
Mutatie Saldo Krediet 2024 Krediet 2024
Inv.*
Inv.*
Inv.*
2025
2026
2027
42 42
-
-
42 42
-
-
-
467
50
-
30
30
70
500 315 1.282
50 600 700
335 335
417 450 50 917
50 575 125 780
50 100 180
160 325 555
1.324
700
335
959
780
180
555
Reguliere vervangingsinvesteringen - Machines, apparaten en installaties (medische) Apparatuur - Overige materiele activa Inventaris Automatisering - Vervoersmiddelen Totaal vervangingsinvesteringen * inv. = verwachte Investeringen
Totalen
Met de bovenstaande vervangingsinvesteringen komen we uit op een consistente meerjarige afschrijvingslast. Afschrijvingsstaat (x € 1.000) - Bedrijfsgebouwen - Machines, apparaten en installaties Installaties Apparatuur - Overige materiele activa Inventaris Automatisering - Vervoersmiddelen Totaal
(ontwerp)Begroting GGDrU 2024
Afschrijving 2024
Afschrijving 2025
Afschrijving 2026
Afschrijving 2027
193
193
193
193
135 79
135 82
134 86
134 89
209 459 25 1.100
201 463 25 1.100
206 456 25 1.100
200 459 25 1.100
21
6.5 Meerjarenraming 2024-2027 De gecomprimeerde meerjarenraming van het programma Publieke Gezondheid is gebaseerd op de pijlers uit deze begroting. Er is geen rekening gehouden met toekomstige ontwikkelingen. Programma (x €1.000)
Raming 2024
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Publieke Gezondheid
Baten 58.062
Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo 58.464 -401 60.276 60.236 40 62.170 62.130 40 63.536 63.496 40
Geraamde saldo Mutaties reserves Geraamd resultaat
58.062 441 58.504
58.464 40 58.504
-401 60.276 60.236 401 40 - 60.276 60.276
40 62.170 62.130 -40 40 - 62.170 62.170
40 63.536 63.496 -40 40 - 63.536 63.536
40 -40 -
6.6 Overzicht van incidentele baten en lasten De (ontwerp) begroting 2024-0 is gebaseerd op structurele baten en lasten. Daarbij worden de maatwerkafspraken met gemeenten voor de vorm als structureel gecategoriseerd. Uiteraard zijn gemeenten autonoom in het bepalen van de omvang van het maatwerk. Onderstaande twee tabellen geven de incidentele lasten en onttrekkingen uit de reserves weer en het structurele begrotingssaldo. Incidentele Baten & lasten ( x € 1.000)
Raming Raming Raming Raming 2024 2025 2026 2027
Incidentele lasten Aanbesteding en Implementatie DD-JGZ Uitvoering Monitor Volwassenen en senioren Nu niet zwanger 2023-2026 Rookvrij leven Soesterkwartier 2023-2025 GOR-Corona monitor Jeugd, Jong volw, volw/sen 2022-2025 Strategische uitwerking IT/IV Totaal incidentele lasten
225 200 469 166 71 200 1.331
469 117 48 634
190 190
190 190
Incidentele baten Nu niet zwanger 2023-2026 Rookvrij leven Soesterkwartier 2023-2025 Corona monitoren Jeugd, Jong volw, volw/sen 2022-2025 Strategische uitwerking IT/IV Totaal incidentele baten
469 166 71 200 906
469 117 48 634
190 190
190 190
Reserves Onttrekking bestemmingsreserve 'Aanbesteding nieuw DD-JGZ' Onttrekking bestemmingsreserve 'Monitor Volwassenen' Totaal incidentele mutaties reserves
225 200 425
-
-
-
-
-
-
-
Geraamd incidenteel resultaat
(ontwerp)Begroting GGDrU 2024
22
Uit de tabel is te halen dat er in de (ontwerp)begroting meerjarig een aantal projecten uitgevoerd gaan worden waar incidentele financiering voor beschikbaar is. We sturen erop dat voor de uitvoering van deze projecten geen meerjarige structurele financiële verplichtingen uit voortvloeien. Raming Raming Raming Raming 2024 2025 2026 2027
Structureel & Incidenteel begrotingssaldo (x € 1.000)
Saldo baten en Lasten Toevoegingen en onttrekkingen reserves Begrotingssaldo na bestemming Incidenteel begrotingssaldo Incidenteel saldo baten en Lasten Incidentele toevoegingen en onttrekkingen reserves Geraamd incidenteel resultaat Structureel begrotingssaldo Structureel saldo baten en Lasten Structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves Structureel begrotingssaldo
-401 401 -
40 -40 -
40 -40 -
40 -40 -
-425 425 -
-
-
-
24 -24 -
40 -40 -
40 -40 -
40 -40 -
6.7 Beleidsindicatoren Conform de regeling beleidsindicatoren gemeenten van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 24 maart 2016 moeten onderstaande beleidsindicatoren in de programmaverantwoording van GGDrU worden opgenomen.
Omschrijving
Eenheid
Inwoners per 1-1-22 Apparaatskosten Apparaatskosten per inwoner
aantal € 1.000 €
1.369.873 13.971 10,20
Formatie (exclusief inhuur) Formatie per 1.000 inwoners
Fte Fte
497 0,36
Bezetting (exclusief inhuur) ultimo 2022 Bezetting per 1.000 inwoners
Fte Fte
517 0,38
Kosten inhuur derden Loonsom (exclusief overige personeelslasten) Kosten inhuur derden in % van loonsom
€ 1.000 € 1.000 %
3.325 41.646 8,0%
Overhead Totale lasten Overhead in % van totale lasten
€ 1.000 € 1.000 %
13.971 58.504 23,9%
(ontwerp)Begroting GGDrU 2024
Score
23
7 Inhoudelijke pijlers Echte gezondheidswinst is alleen te behalen wanneer partijen uit het sociaal domein, de fysieke omgeving en het (publieke) zorgdomein regionaal samenwerken. Door een brede gezamenlijke en structurele aanpak van preventie wordt een beweging in gang gezet die leidt tot gezondere mensen in een gezondere maatschappij. Daarmee draagt GGDrU met een collectieve aanpak bij aan individuele gezondheid. Pijlers De bestuursagenda 2023-2027 legt inhoudelijke accenten op de werkzaamheden die we vanuit onze maatschappelijke opgave (zoals uit de Wet publieke gezondheid) doen voor de komende vier jaar. Het bestuur GGDrU focust vanuit regionale samenwerking op drie inhoudelijke pijlers: • Een gezonde en veilige leefomgeving • Kansrijk opgroeien • Langer gezond zelfstandig Kansengelijkheid is een thema dat als een leidend principe wordt gezien binnen al deze pijlers. Daarnaast is het van belang om een veerkrachtige organisatie te zijn en te blijven om te kunnen anticiperen op de uitdagingen van nu en de toekomst, uitgaande van onze bestaande en wettelijke taken. Daarom is de Wendbare en vitale organisatie toegevoegd als vierde pijler.
Ieder team en medewerker van GGDrU draagt een steentje bij aan alle pijlers en prioriteiten en heeft daarnaast een duidelijke focus.
(ontwerp)Begroting GGDrU 2024
24
7.1 Een gezonde en veilige leefomgeving Wat willen we bereiken? GGDrU staat voor inwoners die wonen, leven, naar school gaan en werken in een veilige omgeving waar aandacht is voor gezondheid en elkaar. Waar bedreigingen van de publieke gezondheid worden gesignaleerd en bestreden. Waar maatschappelijke onrust en schade tijdens incidenten worden voorkomen en beperkt. Daar werken wij elke dag aan. Om ervoor te zorgen dat er een veilige en gezonde leefomgeving is, willen we dat: - Inwoners, gemeenten en zorginstellingen ons weten te vinden voor advies - De voorbereiding op rampen en crises op orde is - Adequaat wordt opgetreden bij kleine en grote incidenten - Gezondheid is meegenomen in ruimtelijke plannen van alle gemeenten - Bedreigingen van de publieke gezondheid worden gesignaleerd, geanalyseerd en waar voor kwetsbare doelgroepen preventieactiviteiten worden opgezet.
Wat doen we daarvoor? We helpen de inwoners van de regio Utrecht zich te beschermen tegen infectieziekten en schadelijke omgevingsfactoren, zoals luchtverontreiniging. Tegen ziekten die je kunt oplopen als je op reis gaat, tegen seksueel overdraagbare aandoeningen en tegen de gevolgen van een calamiteit. Deze gezondheidsbeschermende taken vinden hun basis in de Wet op Publieke gezondheid (WPG). In 2024 werken we aan een gezonde en veilige leefomgeving door een breed pakket aan taken. Milieu en gezondheid Onze taken bestaan uit: - Het signaleren van voor de gezondheid van inwoners ongewenste situaties - Het gevraagd en ongevraagd adviseren van een gemeente over onderwerpen in relatie tot een gezonde leefomgeving. Het gaat over onderwerpen als lucht, hinder (geluid en geur), bodem, straling, klimaat - Het beantwoorden van vragen, klachten en meldingen van inwoners en instellingen (scholen, woningcorporaties) over het hele spectrum van milieu en gezondheid. Metingen die de GGD nodig acht voor het beoordelen van de melding, vallen ook onder de basistaak - Het geven van voorlichting over de relatie tussen gezondheid en de fysieke leefomgeving. Ondersteuning geven bij en adviseren over incidenten rond milieu en gezondheid. Het gaat meestal om de zogenaamde koude fase van een incident (voorlichting en nazorg).
Daarnaast adviseert GGDrU over gezondheidsrisico’s tijdens een ramp met het interregionaal GAGS piket (gezondheidskundig adviseur gevaarlijke stoffen). In 2024 zetten we vanuit Milieu en gezondheid vooral in op: • Aansluiten bij omgevingstafels van gemeenten. Per 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking en is gezondheid een belangrijk criterium in de weging van ruimtelijke plannen • Onder de aandacht brengen en het ondertekenen van het Schone Lucht Akkoord bij gemeenten in onze regio. De lucht in Nederland is namelijk vrijwel overal ongezond
(ontwerp)Begroting GGDrU 2024
25
• •
Het stimuleren en ondersteunen van gemeenten bij het opstellen van een lokaal hitteplan. Het aantal hittegolven neemt toe. In een lokaal hitteplan staan mensen uit de samenleving centraal die extra kwetsbaar zijn voor hitte Het versterken van de samenwerking met regionale ketenpartners, om op die manier beter aan te kunnen sluiten op de wensen van gemeenten
Infectieziektebestrijding Infectieziektebestrijding heeft als doelstelling dat zorgprofessionals en inwoners in regio Utrecht weten hoe zij zich kunnen beschermen en hoe zij de verspreiding van ziektes kunnen voorkomen. En dat gemeenten weten welke preventieve interventies zij kunnen inzetten voor gezondheidsbescherming. Hierbij horen de volgende taken: • Bestuurlijke advisering en publieksvoorlichting • Surveillance, onderzoek en monitoring • Opleiden • Bron & contact onderzoek en uitbraakmanagement • Testen en vaccineren • Infectiepreventie en technische hygiënezorg Pandemische paraatheid De afgelopen drie jaar stond Covid-19 in de landelijke aandacht. Deze crisis heeft het belang van infectieziektebestrijding (IZB) laten zien. In 2023 vindt de transitie van het Coronabedrijf naar de reguliere GGDrU plaats en in 2024 is het Coronabedrijf volledig geïntegreerd in de reguliere GGD organisatie. In 2023 en 2024 zal de landelijke beleidsagenda die vanuit het rijk is geïnitieerd, ‘Versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid (VIP) GGD-en’ ook vormgegeven worden binnen GGDrU. Dit programma, dat bij alle GGD-en vorm moet krijgen, bestaat uit vijf pijlers: 1. Kwetsbaarheden wegnemen voor pandemische paraatheid 2. Versterken van (boven) regionale monitoring en surveillance 3. Versterken van de wetenschappelijke kennisinfrastructuur infectieziektebestrijding 4.
Samenwerken op bovenregionaal niveau 5. Slim én versneld opleiden. Vanuit deze tijdelijk landelijke VIP middelen voor 2023 en 2024 zullen de grootste kwetsbaarheden worden opgepakt, zodat GGD’en kunnen zorgen beter geëquipeerd zijn om onze rol op het gebied van infectieziektebestrijding kwalitatief beter uit te voeren. Ook om daarmee goed voorbereid te zijn op een mogelijke lauwe en warme fase bij een infectieziekteuitbraak met (potentieel) bovenregionale of landelijke impact. In de afgelopen jaren (COVID 19 en MPOX) is duidelijk geworden dat het medisch dossier van IZB en de surveillance applicaties bij grote uitbraken van onvoldoende kwaliteit zijn. Dit wordt landelijk opgepakt en bij deze ontwikkeling zullen wij aangesloten moeten blijven. Het team Infectieziektebestrijding zal de komende periode hierin samenwerken en kennis delen met ketenpartners zoals de Landelijke Functionaliteit Infectieziektebestrijding (LFI), andere GGD-en, academische werkplaatsen, het RIVM, zorginstellingen, de 26 gemeenten en het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Om kwetsbaarheden weg te nemen neemt GGDrU nieuwe professionals (in opleiding) aan, zetten we preventieactiviteiten op, zullen er projecten IZB starten en bewaken we de kwaliteit. Dit kunnen we doen vanuit deze incidentele gelden in 2023 en 2024. Bedoeling is structurele rijksfinanciering vanaf 2025.
Of dat wordt gerealiseerd en welke bedragen dit dan zou betekenen is onzeker. Dit brengt risico met zich mee rondom de borging van deze ontwikkelingen die nodig zijn. Meer duidelijkheid vanuit VWS over structurele financiering wordt verwacht in de Rijksvoorjaarsnota tbv begroting 2024, voorzien in mei 2023. (ontwerp)Begroting GGDrU 2024
26
In 2024 zetten we met infectieziektebestrijding vooral in op: • Meer data-gedreven infectieziektebestrijding, waardoor we beter gebruik maken van informatie uit registraties. Dit biedt kansen voor vroegsignalering, kwaliteitsverbetering en verantwoording • Signaleren en bestrijden van bepaalde infectieziekten, zoals vogelgriep, streptokok bacterie en schurft. We zien dat deze ziekten steeds vaker voorkomen • Realiseren pandemische paraatheid binnen GGDrU. Binnen dit onderdeel zal ook aandacht zijn voor de risico’s van zoönose (infectieziekte die van dier op mens kan overgaan) • Het bieden van ondersteuning op het gebied van infectiepreventie aan instellingen waar dit onvoldoende is geborgd binnen de instelling zelf • Infectiepreventieactiviteiten die in het bijzonder zijn gericht op kwetsbare doelgroepen, waaronder het toegankelijk maken van informatie • Herontwikkeling van de vaccinatiezorg, met als doel een infectieziekten breed centrum, gericht op preventie, behandeling en vaccinatie • Het geven van infectiepreventie adviezen bij evenementen, tattoo- en piercingshops, en seks- en relaxinrichtingen.
Tuberculosebestrijding (TBC) Een belangrijke taak tuberculosebestrijding is het screenen van risicogroepen zoals immigranten en asielzoekers die Nederland binnenkomen uit landen waar veel tuberculose voorkomt en het doen van bron- en contactonderzoek. 16% van de gevallen van longtuberculose wordt gevonden door de screening van deze risicogroepen door het team tuberculosebestrijding. Ook in de zorg voor groepen patiënten met tuberculose, waarvoor veelal de reguliere zorg en hulpverlening minder toegankelijk is, speelt dit team een belangrijke rol. De behandelresultaten liggen al jaren boven de WHO grens van 85%. In december 2019 hebben de 7 DPG-en in het Regionaal Expertisecentrum (REC) Noordwest Nederland de intentie uitgesproken toe te werken naar een organisatievorm van één Autonoom Tuberculose Zorgcentrum (ATZ/centrumorganisatie) en Mobiele Tuberculose Teams (MTT’s). In het REC werken de GGD’en van Amsterdam, regio Utrecht, Zaanstreek Waterland, Kennemerland, Hollands Noorden, Flevoland en Gooi en Vechtstreek samen. Voor een toekomstig bestendige tuberculosebestrijding is bundeling van kwaliteit en concentratie van expertise noodzakelijk. Daarnaast is er behoefte aan regionale verankering en een goede decentrale uitvoering. We werken hier in 2024 verder naar toe.
In 2024 zetten we met TBC bestrijding vooral in op: • Screenen en behandelen van TBC • Bovenregionale samenwerking voor een toekomst bestendige tuberculosebestrijding • Klantgerichte aanpak van onze diensten.
Bestrijding van seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) We bevorderen en beschermen de seksuele gezondheid van de inwoners in regio Utrecht. Dat gebeurt door het opsporen en bestrijden van seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en het signaleren van seksuologische problematiek. De expertise is gericht op het bevorderen van seksueel gezond gedrag bij jeugd en volwassenen. We bieden spreekuren voor inwoners, die een hoog risico lopen op soa en trainen en ondersteunen scholen bij het geven van relationele en seksuele vorming. De taken van het team Seksuele Gezondheid worden tot 2024 voornamelijk gefinancierd uit landelijke subsidieregelingen zoals de subsidie Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg (ASGregeling), de subsidieregeling PrEP en de Stimuleringsregeling Relaties en Seksualiteit (R&S). (ontwerp)Begroting GGDrU 2024
27
Gemeenten financieren daarnaast een deel via de inwonersbijdrage en het maatwerk. De ASGsubsidieregeling zal in 2024 verankerd worden in de Wet Publieke Gezondheid. GGDrU biedt PrEP-zorg om te voorkomen dat mensen hiv oplopen. Alle plekken vanuit de landelijke PrEP-regeling zijn ingevuld. Op de wachtlijst voor PrEP-zorg stonden 1 februari 2023 nog 469 personen. De landelijke PrEP-pilot loopt af medio 2024. Het ministerie van VWS beslist in de loop van 2023 over het continueren van de PrEP-zorg na afloop van de pilot. Gemeente Utrecht investeert in 2023 en 2024 € 250.000 in extra plekken voor PrEP-zorg en ASG. Financieel knelpunt bij ASG-regeling nog niet opgelost Het huidige landelijk budget en de verdeelsleutel over de GGD-en blijft vooralsnog hetzelfde en zal voor dezelfde doeleinden ingezet worden. Dat maakt dat regio Utrecht blijft kampen met een te laag budget voor de uitvoering van de ASG. Mede dankzij lobbywerk door GGDrU zal VWS de ASG-regeling evalueren en onder meer de verdeelsleutel onderzoeken. Om de taak met de beperkte middelen zo passend mogelijk uit te voeren, is de keuze gemaakt meer outreachend te werken om meer kwetsbare groepen te bereiken, ten koste van spreekuurplekken op de poli-locaties. In 2024 zetten we met seksuele gezondheid vooral in op: - Seksualiteitshulpverlening, testen en behandelen van soa bij kwetsbare groepen en groepen met een hoog risico.
Dat doen we anoniem en gratis. We waarschuwen partners en voorkomen de verspreiding van soa’s - Bieden van PrEP-zorg (met medicatie om HIV te voorkomen) - Ondersteunen van scholen bij relationele en seksuele vorming. Forensische geneeskunde (FG) De FG omvat drie deelgebieden met verschillende opdrachtgevers: • Lijkschouw. Het geven van een objectief medisch oordeel over feitelijke doodsoorzaken. De financiering van deze taak ligt bij gemeenten • Forensisch medisch onderzoek (FMO) vindt onder andere plaats in opdracht van de politie en het Openbaar Ministerie (OM). Dit is bijvoorbeeld het zedenonderzoek, bemonstering bij slachtoffers van misdrijven, bloedafnames in het kader van de Wegenverkeerswet (WvW) en beoordeling insluiting en vervoer van arrestanten. In 2024 zal geconcretiseerd worden op welke wijze GGDrU eventueel in samenwerking met Medtzorg, deze taken gaat uitvoeren. De financiering voor deze taken ligt bij de politie. • Medische zorg voor arrestanten (MAZ) vindt plaats in opdracht van de politie. 22 GGDen in Nederland voeren deze taak op dit moment al uit; GGDrU voert deze taak nu (nog) niet uit. De politie gaat mogelijk opnieuw proberen om de medische arrestantenzorg in 2024 aan te besteden. Het is daarom nu nog onduidelijk of GGDrU in de toekomst de MAZ taken in de regio Utrecht gaat uitvoeren.
Bij onze collega’s van Flevoland en Gooi & Vechtstreek worden wel MAZ taken uitgevoerd. De in 2023 gemaakte samenwerkingsafspraken tussen de GGD-en Flevoland en Utrecht hebben geleid tot verdergaande samenwerking met betrekking tot de uitvoering van de forensische geneeskundige taak op het niveau van de politie regio Midden-Nederland. De intentie is uitgesproken om forensische geneeskunde vanuit 1 centrum GGD te organiseren. In 2024 wordt de samenwerking verder versterkt. Ook in 2024 fungeert GGDrU als opleidingsplaats aan ten behoeve van de opleiding forensische geneeskunde. Dit is gezien het beperkte aantal beschikbare forensische artsen van groot belang. Daarnaast zetten wij ons in om artsen die nu in opleiding zijn een volwaardige baan met passende arbeidsvoorwaarden te bieden. In 2024 zetten we vanuit forensische geneeskunde vooral in op: - Uitvoering van de gemeentelijke taak in het kader van de lijkschouw
(ontwerp)Begroting GGDrU 2024
28
-
Verbeteren van de kwaliteit van de dienstverlening, onder andere door deskundigheidsbevordering, en nauwe samenwerking met de ketenpartners zoals openbaar ministerie, politie, huisartsen, etc Het actief promoten van het vak van forensisch arts.
Reisadvies Als gevolg van de Coronapandemie was er in 2020 en 2021 nauwelijks vraag naar Reisadvies en reisgebonden vaccinaties. Dit vanwege de beperkingen van internationale reizen door diverse langdurige lockdowns. Medewerkers reizigersadvisering werden elders ingezet voor de Covid-taken of vonden elders emplooi. Sinds het voorjaar 2022 herstelt het toerisme en internationale reisverkeer zich met merkbare gunstige gevolgen voor het aantal klanten en de omzet van GGDrU Reisadvies. Hoewel we de grote schade uit de corona ‘freeze’ nog aan het herstellen zijn, is de opgaande lijn aantoonbaar ingezet. Hierdoor worden vanaf 2024 naar verwachting weer positieve financiële resultaten geboekt. Daarvoor gaan we terug naar een teambezetting precovid proporties. Om zo te voldoen aan een gestegen behoefte en weer toe te gaan naar een weerbare, financieel gezonde en stabiele toekomst voor Reisadvies binnen GGDrU. Aanbevelingen uit de business case van 2021 zijn en worden daarbij geïmplementeerd. Daarbij kan gedacht worden aan planmatiger en flexibeler inzet van personeel, betere automatisering en optimale vaak ook gedeelde inzet van beschikbare, herkenbare en uitnodigende locaties. De al bijna een jaar lang – post Covid - goed gevulde afsprakenportefeuille biedt perspectief voor deze markttaak van de GGD. Zodat Utrechters veilig op reis gaan en gezond kunnen terugkeren.
Publieke gezondheid asielzoekers en statushouders GGDrU voert publieke gezondheidzorgstaken uit voor asielzoekers en statushouders in de opvanglocaties van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). Deze taken zijn uitvoering infectieziektebestrijding, tuberculosebestrijding, inspectie technische hygiënezorg, gezondheidsbevordering en -voorlichting en de jeugdgezondheidszorg (JGZ). JGZ volgt de groei en ontwikkeling van asielzoekerskinderen tot 18 jaar tijdens periodieke contactmomenten. Zo signaleren en voorkomen we gezondheidsproblemen. Daarnaast voert JGZ zoals bij alle kinderen in Nederland het Rijksvaccinatieprogramma uit. GGD GHOR heeft drie hoofdovereenkomsten met COA, en wij drie onderaannemingsovereenkomsten met GGD GHOR voor de uitvoering hiervan. De Hoofdovereenkomst Publieke Gezondheidszorg Asielzoekers (PGA) is het algemene contract van GGD GHOR met COA. Dit contract vormt de basis voor alle afspraken die GGD GHOR Nederland maakt met GGDrU en die zijn vastgelegd in de onderaannemingsovereenkomst PGA, die wij hebben met GGD GHOR. Deze overeenkomst loopt tot 1 januari 2024, en kan daarna nog met 1 jaar worden verlengd. Hiernaast hebben COA en GGD GHOR (aanvullende) PGAcontractafspraken gemaakt in de andere contracten/overeenkomsten. Zoals op het gebied van JGZ en Gezondheidsvoorlichtingen.
Met betrekking tot JGZ zijn GGD GHOR en COA dus ook een Hoofdovereenkomst JGZ/PGA overeengekomen. Voor de uitvoering hiervan hebben wij een onderaannemingsovereenkomst JGZ/PGA met GGD GHOR. Het JGZ/PGA contract loopt tot oktober 2024. Dit contract kan hierna nog eenmaal met twee jaar worden verlengd. Afgelopen jaar is de aanbesteding geweest van het contract Gezondheidsvoorlichting asielzoekers. Ook voor de uitvoering hiervan heeft GGDrU een onderaannemingsovereenkomst met GGD GHOR Nederland. Dit loopt tot en met 31 december 2024, en kan tweemaal met twee jaar worden verlengd.
(ontwerp)Begroting GGDrU 2024
29
Ook voor statushouders die een woning toegewezen hebben gekregen in een gemeente, kan GGDrU gezondheidsvoorlichtingen verzorgen. Dit is vastgelegd in de individuele samenwerkingsovereenkomst per gemeente. Samen met gemeenten kan wordt afgestemd over de invulling hiervan. Toezicht Wmo GGDrU voert toezicht uit voor gemeenten bij aanbieders van Wmo-hulp. Gemeenten kopen gezamenlijk in subregio’s Wmo-hulp in. De subregio’s stellen jaarplannen op, waarin zij vastleggen bij welke aanbieders GGDrU toezicht uitvoert. Naast deze lokale onderzoeken worden er ook themagerichte, regio-overstijgende onderzoeken uitgevoerd in samenspraak met gemeenten. Daarnaast doen we specifieke onderzoeken naar aanleiding van signalen (die niet zijn opgenomen in het jaarplan) en calamiteiten. Signalen kunnen bijvoorbeeld meldingen van cliënten of familie van cliënten zijn over een aanbieder waarvan zij zorg hebben gekregen. Sinds begin 2023 geven we meer bekendheid aan de meldplicht van calamiteiten. En hebben we een eerste presentatie/voorlichting gegeven in de inkoopregio Lekstroom over calamiteiten en geweldsincidenten bij Wmo-zorgaanbieders en hoe daarbij te handelen, vanuit de gedachte “geen verwijtbaarheid, maar vermijdbaarheid”. Dit zetten we voort in 2024. Toezicht kinderopvang Een kinderopvangorganisatie is verantwoordelijk voor het leveren van kwalitatief goede kinderopvang.
In opdracht van de gemeenten voert GGDrU het toezicht daarop uit, conform de Wet op de Kinderopvang. De toezichthouder bezoekt minimaal 1x per jaar onaangekondigd elke kinderopvanglocatie in Regio Utrecht en observeert, onderzoekt en beoordeelt de locatie op basis van de Wet Kinderopvang. Het onderzoek wordt uitgewerkt in een rapport inclusief advies aan de betreffende gemeente. Het is aan de gemeente of deze het advies overneemt en om eventueel te handhaven op basis van het handhavingsbeleid van de gemeente. De inspectierapporten zijn openbaar en worden gepubliceerd in het Landelijk Register Kinderopvang. Hoewel pas verplicht in 2024, hebben alle gemeenten in onze regio erin toegestemd dat kinderopvanglocaties al in 2023 flexibel geïnspecteerd worden. Dit op basis van een wijziging van de Beleidsregel Werkwijze Toezichthouder kinderopvang. Hierdoor hoeven de toezichthouders minder verplichte inspectiepunten te onderzoeken en is er ruimte om meer en andere inspectiedomeinen te onderzoeken, waardoor maatwerk mogelijk wordt. Hierdoor kan er uitgebreider en diepgaander onderzoek verricht worden waar dat nodig is, meer risicogericht. Tevens helpt dit tegen de voorspelbaarheid van het toezicht. Sinds 2023 is het wettelijk verplicht om 50% van de gastouders jaarlijks te inspecteren.
In 2024 doet GGDrU voor toezicht: het WMO-Toezicht: regulier volgens de jaarplannen per regio, signaalgestuurd en calamiteiten het Toezicht kinderopvang, minimaal een keer bij elke kinderopvanglocatie, en bij 50% van de gastouders.
Publieke gezondheid bij rampen en crisis GGDrU wil en moet voldoen aan zijn wettelijke crisistaak. Met de Covid-pandemie in ons achterhoofd, bereiden we ons voor om adequaat klaar te staan voor nieuwe crises die op ons af komen. Dit kan zijn met bijvoorbeeld het bestrijden van infectieziekten, kennis- en expertise bundeling van vaccinatiezorg of tuberculose bestrijding. We staan ook klaar en bereiden ons verder voor om hulp te verlenen bij crises van een andere aard, waar de publieke gezondheid ook ondersteuning nodig heeft. Denk hier aan psychosociale hulpverlening na een ramp of crisis. Dat betekent een crisisorganisatie, die paraat is en voldoende heeft geoefend, en dus pandemisch paraat staat. Zo dragen wij ook bij aan een veilige en gezonde leefomgeving.
(ontwerp)Begroting GGDrU 2024
30
Wanneer het erom spant draagt GGDrU bij aan rust, veiligheid en gezondheid in onze regio. Dit doen we samen met onze ketenpartners. Als GGDrU willen we, in een continu veranderende maatschappij en met oog voor de praktijk, toegerust zijn en blijven om risico’s en crisis met elkaar te beheersen en (zo mogelijk) te voorkomen. In 2024 doen we voor publieke gezondheid bij rampen en crisis: • het opleidings-, trainings- en oefenprogramma Jaarplan OTO 2024. Dit doen we samen met ketenpartners • Sluiten we aan bij nieuwe planvorming in de regio (van Veiligheidsregio Utrecht en Netwerk Acute Zorg Midden-Nederland) • Passen we ons Integraal Crisisplan aan, passend bij de nieuwe plannen en uitdagingen in de regio en een organisatie die daarbij past • Vergroten we de zichtbaarheid van de crisisorganisatie • Zetten we in op doorontwikkeling van (nieuwe) competenties van sleutelfunctionarissen in een crisisorganisatie.
Wat gaat het kosten? Gezonde en veilige leefomgeving (x € 1.000)
Raming 2023-0 Baten
Lasten
Raming 2024-0 Saldo
Baten
Lasten
Saldo
Infectieziektebestrijding
-
1.873
-1.873
-
2.020
-2.020
Tuberculosebestrijding
-
1.411
-1.411
-
1.523
-1.523
Medische milieukunde
-
644
-644
-
691
-691
SOA-bestrijding
-
1.811
-1.811
-
2.136
-2.136
Forensische zorg
-
495
-495
-
810
-810
Reisadvies
1.875
1.507
368
2.100
1.825
275
Publieke gezondheid asielzoekers
-
280
-280
-
338
-338
Toezicht Wmo
-
234
-234
-
362
-362
Toezicht kinderopvang
-
1.543
-1.543
-
1.882
-1.882
Publieke gezondheid bij rampen en crises
-
231
-231
-
235
-235
Geraamde totaal saldo van baten en lasten
1.875
10.029
-8.154
2.100
11.821
-9.721
Mutaties reserves Geraamd resultaat
22 1.897
10.029
22 -8.132
16 2.116
11.821
16 -9.704
De verschillen tussen de raming 2023 en 2024 voor alle categorieën binnen de pijler ‘Een gezonde en veilige leefomgeving’ worden verklaard door de loon- en prijsindexering: Voor de loonindexering gaan we uit van het volgende: • Ten tijde van opstellen van (ontwerp)begroting 2024-0 is er een definitief akkoord voor de cao gesloten tussen vakbonden en de VNG voor het jaar 2023; • Voor de bepaling van de loonindexatie 2024 wordt er in verband met het ontbreken van een cao voor het jaar 2024 gerekend met de loonvoet sector overheid, uit de meest recente circulaire, in dit geval de septembercirculaire 2022, conform de afspraken uit de kaderbrief 2024; • Verder zijn de effecten van de mutaties in werkgeverspremies sociale verzekerings- en pensioenpremies) verwerkt, zowel voor 2023 als 2024 Voor de prijsindex is conform de afspraken uit de kaderbrief 2024 gerekend met de index uit de meest recente circulaire, in dit geval de septembercirculaire 2022. (ontwerp)Begroting GGDrU 2024
31
Bij de categorie SOA-bestrijding zijn er meer inkomsten door de bijdrage van Utrecht van € 250.000 voor PrEP en soa- en seksualiteitshulpverlening. De lasten stijgen met hetzelfde bedrag aangezien er ingezet wordt op significant meer PrEP-consulten en soa- en seksualiteitsconsulten waarbij GGDrU tegelijkertijd budget inzet om beter bereikbaar te worden voor personen met een lage SES, praktische opleiding en een niet-westerse migratieachtergrond. Bij forensische zorg heeft het AB op 7 december 2022 jl. besloten tot het hanteren van het landelijke kostprijsmodel.’ Hiermee zijn de tarieven dekkend gemaakt voor de kosten. De lastenstijging is verder een gevolg van de indexatie en van een toenemende uitvoering van verrichtingen. Specifiek voor categorie Reisadvies geldt dat naast de indexatie kritisch is gekeken naar de verwachte opbrengsten en op basis hiervan is een realistische inschatting gemaakt van de verwachte omzet. De formatieve begroting is hierop ook aangepast, zodat er voldoende capaciteit begroot is om de omzet te realiseren. Bij de categorie toezicht kinderopvang zijn de lasten ook in lijn gebracht met de verwachte opbrengsten, die aansluiten bij de wettelijk verplichte norm om 50% van de gastouders jaarlijks te inspecteren. De toelichting op de mutatie in de reserve staat beschreven in hoofdstuk 5.
(ontwerp)Begroting GGDrU 2024
32
7.2 Kansrijk opgroeien Wat willen we bereiken? Voor de inwoners en toekomstige generaties van regio Utrecht werken wij, samen met anderen, aan een gezond en veilig leven. We dragen eraan bij dat elk kind gezond en veilig opgroeit en naar vermogen meedoet in de maatschappij. Een goede start betekent gezondheidswinst, ook voor toekomstige generaties. De Jeugdgezondheidszorg (JGZ) werkt hieraan door het versterken van hechting, ouderschap, gezondheid en weerbaarheid. Dat begint al voor de aanstaande moeder zwanger is en gaat door tot het kind 18 jaar is. Naast het zorgen voor een gezondheidsfundament voor alle kinderen, willen we vooral effect bereiken in gezinnen waar het minder goed gaat.
Wat doen we daarvoor? JGZ heeft tot taak het ondersteunen van (aanstaande) ouders en kinderen/jongeren met de vragen die zij hebben over opgroeien, opvoeden en gezondheid in brede zin. We onderzoeken vrijwel alle kinderen op (aangeboren) lichamelijke afwijkingen, begeleiden hen bij hun sociaal emotionele ontwikkeling en vaccineren tegen ziektes. De rode draad is het monitoren van de ontwikkeling en signaleren, adviseren, begeleiden en zo nodig doorverwijzen naar passende ondersteuning of zorg. De dienstverlening begint al vóórdat de aanstaande moeder zwanger is en gaat door tot het kind 18 jaar is. JGZ heeft naast deze individuele ondersteuning een unieke waarde: te weten de monitoring van de gezondheid van de jeugd in regio Utrecht, het delen van deze inzichten met gemeenten, scholen en andere partners en daaruit voortvloeiend het leveren van bijdragen aan beleidsontwikkeling en collectieve preventie. Een mooi voorbeeld is het monitoren van de vaccinatiegraad en hierop bijsturen door maatregelen op collectief niveau. JGZ-teams werken nauw samen met andere teams binnen GGDrU, zoals onderzoek en Gezondheidsbevordering, voor preventief groepsaanbod in wijken en op scholen. We vergroten onze impact door samen te werken met gemeenten en organisaties in het medische en sociale jeugddomein, met onderwijs en met informele netwerken.
Het aanbod van de jeugdgezondheidszorg is vastgelegd in het basispakket, met daarin onder andere screeningsprogramma’s gericht op fysieke en psychosociale afwijkingen, voorlichting en advisering (bijvoorbeeld over voeding, hygiëne en mentale gezondheid) en instructie en begeleiding rond zaken zoals zindelijkheid, mediagebruik en genderidentiteit. Dit alles is gericht op het versterken van de jeugd, en ontzorgen en normaliseren. Wij hebben dit onderverdeeld in de leeftijdscategorie -9 maanden tot 4 jaar (consultatiebureau), werkzaamheden op het basisonderwijs voor jeugdigen van 4-12 jaar en werkzaamheden op het voortgezet onderwijs voor jongeren van 12-18 jaar. Een onderdeel van de basisdienstverlening is uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma. In 2024 wordt het Rijksvaccinatieprogramma uitgebreid met de vaccinatie tegen het Rotavirus (drinkvaccin voor zuigelingen) en met de griepvaccinatie voor zwangere vrouwen (oktober 2023-maart 2024). Dit wordt aanvankelijk gefinancierd vanuit het RIVM en later vanuit het Gemeentefonds. GGDrU neemt de kosten op in de kindbijdrage. De vaccinatiegraad blijft steeds onze aandacht houden.
(ontwerp)Begroting GGDrU 2024
33
Gezonde School-aanpak GGDrU ondersteunt scholen bij de Gezonde School-aanpak. De Gezonde School adviseurs doen dit door in gesprek te gaan met scholen over de mogelijke thema’s en te adviseren over het beleid, aanpak en communicatie met ouders en leerlingen over de Gezonde School. Scholen kunnen kiezen uit verschillende thema's, zie het plaatje hieronder. Het ziet er naar uit dat de landelijke subsidies ten behoeve van Gezonde School ook in 2024 wordt doorgezet. GGDrU kunnen scholen daarmee ook in 2024 hierbij ondersteunen.
Gezondheid stimuleren specifiek in kwetsbare situaties Diverse maatschappelijke ontwikkelingen staan het gezond, veilig en kansrijk opgroeien van de jeugd in de weg. Het gaat om bijvoorbeeld prestatiedruk, stress, angsten, overgewicht, armoede, kindermishandeling en schoolverzuim. Kinderen in dergelijke kwetsbare situaties hebben meer preventieve ondersteuning nodig. GGDrU bekijkt ook dit jaar actief hoe we bij hen achterstanden en schade voorkomen en hoe we gelijke kansen stimuleren. JGZ heeft aandacht voor kinderen en gezinnen in kwetsbare omstandigheden. Voorbeelden hiervan zijn: - armoede, schulden en (geld)stress signaleren, bespreekbaar maken en toeleiden naar hulp in de gemeente. GGDrU werkt steeds meer stress- en cultuursensitief en signaleert daardoor kwetsbaarheid beter - de krachten bundelen bij het signaleren en stoppen van geweld in gezinnen, door de bewustwording en kennis van de problematiek te vergroten bij inwoners, vrijwilligers en professionals in de regio - kinderen met overgewicht en obesitas verwijzen naar passende interventies, zoals activiteiten in de buurt of professionele begeleiding. Tevens experimenteren we met de ketenaanpak ‘Kind naar gezonder gewicht’ in Amersfoort.
Vanuit GALA wordt deze ketenaanpak gestimuleerd en is de ambitie uitgesproken om deze ketenaanpak op termijn in alle gemeente beschikbaar te stellen - GGDrU als partner van gemeenten in het verminderen van jeugdcriminaliteit, door het versterken van onze rol in preventie van maatschappelijke problematiek, het bevorderen van beschermende factoren zoals weerbaarheid, en onze brede blik op zorg en veiligheid.
-
Verder levert JGZ maatwerk voor kinderen en jongeren met een speciale onderwijs- en zorgbehoefte (sociaal medische advisering vrijstelling leerplicht).
(ontwerp)Begroting GGDrU 2024
34
Kansrijke Start Van belang hierbij is het stimuleren van gezondheid aan helemaal het begin van een kinderleven: Kansrijke Start. Een baby die al tijdens de zwangerschap blootstaat aan risicofactoren, merkt de negatieve gevolgen voor gezondheid en ontwikkeling op jonge en latere leeftijd. Investeren in (potentiële) ouders in kwetsbare omstandigheden in deze levensfase betekent het doorbreken van de intergenerationele overdacht van ongezondheid. GGDrU werkt aan een Kansrijke Start door: • Het bewezen effectieve programma Nu Niet Zwanger (NNZ) regionaal verder te implementeren en zo onbedoelde zwangerschappen helpen voorkomen • Aanvullende diensten te bieden aan ouders, bijvoorbeeld VoorZorg en Stevig Ouderschap, om zo gezondheid en ontwikkelkansen van moeder en kind te verbeteren, en ernstige opvoedingsproblemen (zoals kindermishandeling) te voorkomen. Deze diensten bieden wij aan op basis van maatwerk. Deze vallen niet in het basistakenpakket • Domein overstijgend samen te werken met gemeenten, ketenpartners en informele zorg in onder meer lokale coalities Kansrijke Start, Verloskundig Samenwerkingsverbanden en de Health Hub Utrecht • In samenwerking met ziekenhuizen en andere partners in regio Utrecht verkennen hoe we kunnen samenwerken rondom langdurige nazorg aan kinderen met een valse start (vanwege vroeggeboorte of een laag geboortegewicht).
In 2024 werken we vanuit Kansrijk opgroeien vooral aan: • Verzorging van het basispakket van jeugdgezondheidszorg, inclusief het Rijksvaccinatieprogramma • Aangepaste individuele gezondheidsonderzoeken uit te voeren in het primair onderwijs en op basis van de uitkomsten advies te geven aan jongeren en partners. • Prioriteren en innoveren op onze dienstverlening om het basispakket te kunnen blijven uitvoeren • het stimuleren van gelijke kansen, voor kinderen die te maken hebben met overgewicht, armoede, geweld en andere kwetsbare situaties. Wij hebben een actieve rol om deze kinderen in beeld te houden • een Kansrijke Start, door onder andere Nu Niet Zwanger en betere ketensamenwerking • verbetering van de mentale gezondheid van jongeren door collectieve preventie en effectieve ziekteverzuimbegeleiding voor 3% van de jongeren tot 18 jaar op het voortgezet onderwijs • Ondersteunen van leerlingen en scholen via de Gezonde Schoolaanpak.
Wat gaat het kosten? Kansrijk opgroeien (x € 1.000)
Jeugdgezondheid
Raming 2023-0 Baten
Lasten
Raming 2024-0 Saldo
Baten
Lasten
Saldo
-
23.790
-23.790
-
28.009
-28.009
Geraamde totaal saldo van baten en lasten
-
23.790
-23.790
-
28.009
-28.009
Mutaties reserves Geraamd resultaat
-
23.790
-23.790
225 225
28.009
225 -27.784
De verschillen tussen de raming 2023 en 2024 binnen de pijler ‘Kansrijk opgroeien’ worden ook hier voor het grootste gedeelte verklaard door de loon- en prijsindexatie en de effecten van de extra investeringen op de thema’s. Dit wordt echter deels tenietgedaan door het effect van licht lagere kindaantallen waarmee in (ontwerp)begroting 2024-0 wordt gerekend ten opzichte van de kindaantallen uit 2023-0. De financiële effecten vanuit JGZ – borging (ontwerp)Begroting GGDrU 2024
35
wettelijke taak signalering en screening, zijn verwerkt. Daarnaast is een onttrekking opgenomen vanuit de bestemmingsreserve 'Aanbesteding nieuw DD-JGZ’, die is voorzien voor het aanbestedings- en implementatietraject van het digitaal kinddossier jeugdgezondheidszorg (DD-JGZ). Deze is gestart in 2023 en loopt door in 2024.
(ontwerp)Begroting GGDrU 2024
36
7.3 Langer gezond zelfstandig Wat willen we bereiken? GGDrU maakt deel uit van het brede systeem van preventie en zorg. Wij willen zowel in het uitvoerende werk als in het onderzoeks- en advieswerk bijdragen aan het vertrouwen van inwoners in onze verzorgingsstaat. We willen samen met gemeenten, inwoners en partners ervoor zorgen dat we beter voorbereid zijn op de toekomst zodat inwoners langer gezond zelfstandig kunnen blijven. Hiervoor is een nieuwe kijk op positief gezond oud worden in de regio Utrecht nodig, waarbij veerkracht, mentaal welbevinden en een sterk sociaal netwerk belangrijke elementen zijn. Omdat de kans om gezond oud te worden voor iedereen niet gelijk is, doen we extra moeite voor mensen voor wie het moeilijker is om zonder hulp gezonde keuzes te maken. Kennis vanuit onderzoek zetten we hiervoor in, in combinatie met praktijkkennis en ervaringskennis.
Wat doen we daarvoor? Gezondere wijken Langer gezond zelfstandig kunnen leven begint al bij de geboorte en hangt samen met een gezonde leefstijl. Hoe langer er sprake is van ongezond gedrag, des te moeilijker het is om dit te veranderen. Naast een gezonde leefstijl is een gezonde leefomgeving ook van invloed. De komende 20 jaar veroudert onze samenleving sterk. De bevolking vergrijst en de zorgvraag stijgt en verandert. Dat biedt kansen en brengt uitdagingen. Hoe blijven we gezond en krijgen we passende zorg en ondersteuning? En hoe benutten we de kracht van een groter wordende groep ouderen? Welke ideeën hebben senioren zelf om aan hun zelfredzaamheid en vitaliteit te werken? Maar ook: hoe gaan we om met steeds meer beperkingen, het verlies van vrienden en geliefden en gesprekken over het levenseinde. GGDrU adviseert gemeenten over wat gedaan kan worden om ouderen te ondersteunen, zodat zij langer gezond zelfstandig kunnen zijn. GGDrU brengt de gezondheidssituatie in iedere gemeente in beeld op basis van de monitors die worden uitgevoerd en duidt deze met de kennis van professionals en inwoners. Ervaringskennis wordt hier steeds nadrukkelijker bij ingebracht. Op basis van deze inzichten kunnen prioriteiten in beleid en uitvoering bepaald worden zodat ouderen langer gezond zelfstandig kunnen zijn.
De bewustwording vergroten bij inwoners dat het belangrijk is om goed voorbereid te zijn op je oude dag, het versterken van samenwerkingen in de wijk, het bevorderen van een gezonde leefstijl, het inzetten op een stevige lokale sociale basis, juist voor de meest kwetsbare ouderen in de wijk: dit alles draagt bij aan het langer gezond zelfstandig kunnen zijn. Het uitgangspunt is dat we voor elkaar zorgen en dat ouderen mee kunnen blijven doen in onze samenleving en langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. Hiermee voorkomen we dat de formele zorg dichtslibt en dragen we vanuit publieke gezondheid bij aan de juiste zorg op de juiste plek. Integrale aanpak valpreventie Gemeenten hebben vanuit het GALA de verplichting om valpreventie te coördineren voor mensen met een verhoogd valrisico; hier krijgen zij ook middelen voor via een Specifieke Uitkering (SPUK). GGDrU adviseert gemeenten over de extra gezondheidswinst die is te behalen door valpreventie in gemeenten integraler vorm te geven. Samenwerking tussen partijen uit het sociale en fysieke domein & zorg en welzijn is hiervoor noodzakelijk. Vanaf
(ontwerp)Begroting GGDrU 2024
37
2024 worden valpreventie-interventies opgenomen in de basisverzekering, voor mensen met een verhoogd valrisico en onderliggend lijden. Regionale samenwerking kan bij de integrale aanpak van valpreventie dienen als vliegwiel. GGDrU kan bijvoorbeeld de rol van projectleider voor de regionale aanpak valpreventie invullen, vanuit maatwerkafspraken. Als projectleider regionale aanpak valpreventie stellen we dan een plan van aanpak op, bepalen we samen met de projectgroep hoe we het plan gaan uitvoeren, dragen we zorg voor het afstemmen van rollen en taken van betrokkenen en ketenpartners, zijn we actief betrokken bij kennisdeling rond dit onderwerp. In aansluiting op de voorwaarden die IZA hieraan stelt. Preventie dementie In veel gemeenten is er aandacht voor dementie, waarbij de focus ligt op het inrichten van een dementievriendelijke gemeente en de omgeving rekening houdt met inwoners met dementie. Als GGDrU zetten we een stap verder en willen we het taboe op dementie doorbreken door dit bespreekbaar maken in onze regio. We adviseren gemeenten hoe ze de focus kunnen leggen op hoe mensen met dementie kunnen blijven meedoen in onze samenleving, maar ook hoe we de kans op dementie kunnen verkleinen.
We focussen ons op ouderen met een verhoogd risico op dementie, zoals (niet-westerse) migranten en inwoners met een lage SES en op de omgeving van mensen met dementie zoals overbelaste mantelzorgers. Hiervoor starten we in 2023 een verkenning naar de regionale uitrol van de campagne ‘We zijn zelf het medicijn’. De campagne zal waarschijnlijk eind 2023 starten en doorlopen in 2024. Aanvullend op het regionaal uitrollen van de campagne ‘We zijn zelf het medicijn’ kunnen we vanuit maatwerk gemeenten lokaal ondersteunen bij het inzetten van deze campagne.
In 2024 werken we binnen gezondheidsbevordering specifiek aan: • De inzet van publieke gezondheid voor ouderen door samen met gemeenten aan de slag te aan met thema langer gezond zelfstandig. Gemeenten zetten via GALA/SPUK extra in op vitaal ouder worden, en GGDrU kan hierin ondersteunen • Een integrale aanpak valpreventie waarmee we bijdragen aan het uitstellen van kwetsbaarheid en het langer zelfstandig zijn van inwoners van de regio Utrecht. Onder andere door de coördinatie van de ketenaanpak valpreventie • Preventie van dementie door het inzetten van de campagne ‘We zijn zelf het medicijn’, waarmee we de bewustwording bij inwoners vergroten dat zij zelf een belangrijke rol spelen om hun hersenen gezond te houden en daarmee de kans op dementie te verkleinen • Het doorbreken van het taboe op dementie door gemeenten te adviseren de focus te leggen op hoe mensen met dementie kunnen blijven meedoen aan de samenleving • Het verder brengen van positieve gezondheid in de regio waarmee we bijdragen aan de veerkracht, vitaliteit en zelfredzaamheid van inwoners in regio Utrecht.
Inzet voor kwetsbare inwoners Onze professionals van Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) richten zich specifiek op de (sociaal) kwetsbare inwoners in onze regio. Het gaat om inwoners die niet eenvoudig zelf de weg naar hulp weten te vinden, of de zorg juist mijden. Mensen die niet in staat zijn om in het eigen bestaan te voorzien, en minder of niet in staat zijn tot zelfregulering. De problemen met de meest kwetsbare inwoners zijn complex. Zij leiden regelmatig een gemarginaliseerd bestaan en zijn onvoldoende in staat om in de eigen bestaansvoorwaarden te voorzien. Daarbij is er vaak sprake van meervoudige problematiek (zoals financiële problematiek, verwaarlozing, sociaal isolement, verward gedrag). We werken daarom nauw samen met gemeentelijke wijkteams. En met partners op het gebied van sociale ondersteuning, zorg, veiligheid, wonen, werk, inkomen, en geestelijke en verslavingszorg. Om ervoor te zorgen dat iedereen mee kan doen: • Bemensen we het Meld- en Adviespunt Bezorgd (MAB): probleemverheldering, advies en (als het nodig is) toeleiden naar lokale zorg, zoals wijkteams (ontwerp)Begroting GGDrU 2024
38
•
• •
Geven we uitvoering aan taken WvGGZ. Deze wet geldt voor mensen bij wie een psychische stoornis leidt tot gedrag dat ernstig nadeel/gevaar oplevert voor henzelf of voor anderen en waarbij het aanbod van vrijwillige zorg uitgeput is. GGDrU regelt via het MAB de Meldfunctie en/of het Verkennend Onderzoek, daar waar verplichte zorg (mogelijk) nodig is Adviseren we over en voeren we regie in trajecten rond Woon Hygiënische Problematiek (WHP) Coördineren we trajecten Voorkomen Huisuitzettingen (ViA) in de gemeenten Amersfoort, Soest en Baarn. We helpen inwoners die hun huis uit dreigen te worden gezet. Ook in 2024 werken we weer nauw samen met wijkteams en ketenpartners.
In 2024 werken we voor kwetsbare inwoners specifiek aan: • de Wet WAMS, die dan in werking treedt. We zorgen dan voor een goede uitvoering van de deze wet WAMS (Wet Aanpak Meervoudige problematiek Sociaal domein). Deze wet moet regelen dat gemeenten in specifieke situaties de ruimte krijgen om te verkennen of mensen kampen met gestapelde problemen, en welke partijen nodig zijn om de problemen op te lossen. Doel: snellere en meer gecoördineerde ‘integrale’ hulp voor kwetsbare mensen. • We zetten in op het meer verrijken en duiden van onze gegevens vanuit het MAB richting en samen met onze gemeenten. Naast onze eigen gegevens en kennis van uitvoer en casuïstiek verbinden we met kennis, ervaring en best-practises van onze partners in het complexe veld van de OGGZ. Dit doen we onder anderen via de Kenniswerkplaats onbegrepen gedrag met als doel de groei in het aantal meldingen tegen te gaan.
Gezondheidssituatie inwoners regio Utrecht in beeld GGDrU verzamelt structureel gegevens over de gezondheidssituatie van de bevolking in regio Utrecht. Doordat de onderzoeken periodiek (regulier om de vier jaar) worden uitgevoerd is het mogelijk om trends in de tijd te detecteren en de gezondheid van de bevolking te monitoren. Doordat voor bepaalde monitors landelijke harmonisatie plaatsvindt, is landelijke spiegelinformatie voorhanden. GGDrU heeft een monitor Jeugd 0-12 jaar (doorlopend); een monitor Jeugd 12-18 jaar (2023); een monitor jongvolwassenen (2024); een monitor volwassenen en senioren (2024) en een monitor kwetsbare groepen (doorlopend). De uitkomsten van de onderzoeken zullen geduid worden door gebruik te maken van duidingsgesprekken (kwalitatief onderzoek) met inwoners en professionals uit de gemeenten/regio. Naast deze monitoronderzoeken onderzoekt GGDrU de mogelijkheden om de methodiek van kennis vergaren te innoveren. Voorbeelden hiervan zijn het gebruik van het gezondheidspanel. Gezondheidsmonitor kinderen 0-12 jaar Aansluitend bij de interne ontwikkelingen op het gebied van data- en kennisgestuurd werken heeft de monitor voor de doelgroep kinderen van 0-12 jaar een nieuwe impuls gekregen. Samen met JGZ is de bestaande indicatorenset van het digitaal dossier (dd)JGZ onder de loep genomen en uitgebreid.
Er zijn afspraken gemaakt over de kwaliteit van de registratie en over de vraagstellingen die meegenomen worden in de vragenlijsten voor ouders. Op deze manier worden de gegevens die de JGZ registreert optimaler benut, niet alleen ten behoeve van de zorg voor het individuele kind maar ook voor beleidsadvisering aan gemeenten rondom kansrijk opgroeien. Met als doel dat gemeenten signalen ontvangen en beleid kunnen maken op basis van feitelijke, kwantitatieve informatie over bijvoorbeeld de ontwikkeling van overgewicht en eventuele andere problemen bij kinderen.
(ontwerp)Begroting GGDrU 2024
39
Gezondheidspanel Het Gezondheidspanel is bedoeld om inzicht te krijgen in de meningen, ervaringen en behoeften van inwoners over diverse aan gezondheid gerelateerde onderwerpen. Met die informatie kunnen de GGD, gemeenten en andere professionals gericht activiteiten organiseren om de gezondheid van de inwoners in regio Utrecht te verbeteren. Met dit panel kunnen we snel en eenvoudig (verdiepend) inzicht krijgen op actuele gezondheidsthema’s, bijvoorbeeld naar aanleiding van de gezondheidsmonitor volwassenen en senioren of signalen uit de praktijk. Er nemen ruim 15.000 inwoners van de regio Utrecht deel aan het panel. Sociaal kwetsbare groepen Verschillende bronnen (landelijke politiecijfers, landelijk meldpunt Zorgwekkend gedrag, Melden Adviespunt Bezorg van GGDrU) laten sinds de corona- en energiecrisis een forse toename zien in de meldingen over personen met onbegrepen gedrag. Om te komen tot passende en adequate ondersteuning van deze sociaal kwetsbare mensen, is versterking nodig in de samenwerking tussen het sociaal domein en zorg en veiligheid. Hiervoor is GGDrU samen met ervaringsdeskundigen, Hogeschool Utrecht en het Trimbos Instituut via het ZonMw actieprogramma ‘Grip op Onbegrip’ bezig met de opzet van een regionale Kenniswerkplaats Onbegrepen Gedrag (RKOG).
Als de subsidie door ZonMw wordt toegekend zal de RKOG in 2024 volop bezig zijn met het aan elkaar verbinden van regionale kennis en praktijk. Denk hierbij aan het uitdiepen van inhoudelijke thema’s als inzet van ervaringsdeskundigen, preventie en vroegsignalering, versterken van wijknetwerken, goede nazorg en afspraken rond (doorlopende) regievoering. In de RKOG zal gewerkt worden vanuit casuïstiek en geëxperimenteerd worden met nieuwe werkvormen. Op regionaal niveau zullen vraagstukken van gemeenten en praktijkorganisaties met kennis beantwoord worden en met deze kennis en kennisproducten ondersteund worden bij hun taken. De looptijd van de RKOG is van 2023 tot 2027. Kennisontwikkeling en innovatie De maatschappij verandert en GGDrU verandert mee. GGDrU is een kennisgestuurde organisatie. Door deze veranderingen is nieuwe kennis en aanpak nodig. Samenwerking binnen onderzoek waarbij theoretische kennis gecombineerd wordt met praktijkkennis en ervaringskennis is van belang om de kwaliteit van de dienstverlening te kunnen blijven verbeteren. GGDrU werkt vanuit de bestuursagenda 2023-2027 en laat de kennisontwikkeling en innovatie aansluiten op de activiteiten van de bestuursagenda. Daarnaast beogen we onderzoek te doen naar aanleiding van praktijkvragen om uiteindelijk de opgedane kennis te delen met relevante partijen.
Datagedreven werken Om een beter beeld te krijgen van de gezondheidssituatie van de bevolking in regio Utrecht, analyseren we ook bestaande interne- en externe data (bijvoorbeeld data jeugdgezondheidszorg, OGGZ, CBS, Vektis en Perined). We zoeken daarbij continue naar mogelijkheden om deze data op een efficiëntere manier te ontsluiten. Dit doen we met name door technologische ontwikkelingen op de voet te volgen en waar bruikbaar in te zetten. We brengen deze kennis in bij het verrijken van de regiobeelden en de lokale duiding van de regiobeelden in het kader van GALA en het IZA. In 2024 doen we voor onderzoek: de corona gezondheidsmonitor jongvolwassenen (16-25 jaar) en de reguliere gezondheidsmonitor volwassenen en senioren (18+) Presenteren we de resultaten van de reguliere gezondheidsmonitor jeugd (13-17 jaar) aan gemeenten Houden we 6 panelonderzoeken (minimaal 2 bij jongerenpanel) bij het gezondheidspanel. De onderwerpen worden bepaald door de actualiteit en in afstemming met professionals en gemeenten Deelname aan diverse regionale kenniswerkplaatsen.