antwoorden op vragen van ONAFH over huisvesting scholen en kinderopvang

Forum ruimte van 30 juni 2026 Vragen bij agendapunt 8: Vragen aan de portefeuillehouder huisvesting scholen en kinderopvang Afgelopen weken is het een aantal dagen achter elkaar erg warm geweest. Ook de nachten waren warm. Scholen en kinderopvanglocaties in Oudewater hebben het hitteprotocol in werking laten treden. Ouders kregen te horen dat er geen verkoeling in de gebouwen aanwezig is, en de temperatuur tot 30 graden oploopt in de klaslokalen. Als gevolg hiervan zijn schooltijden ingekort, en werden ouders opgeroepen hun kinderen eerder van de opvang te halen. Daarom de volgende vragen: 1. Heeft de gemeente in zicht welke school en kinderopvang locaties in Oudewater beschikking hebben over actieve koeling en welke niet? Antwoord: Ja. Naar aanleiding van de recente hitteperiode is hierover navraag gedaan bij de scholen en kinderopvangorganisaties. Uit deze inventarisatie blijkt dat de meeste schoolgebouwen niet beschikken over actieve koeling. Waar wel koeling aanwezig is, blijkt deze tijdens langdurige hitte onvoldoende.. Bij de Immanuelschool wordt onderzocht of permanente airco's kunnen worden aangebracht. De Mariaschool staat bij het schoolbestuur op de nominatie om gefaseerd van permanente airco's te worden voorzien. Klavertje 4 heeft aangegeven dat meer schaduw op en rondom het schoolplein wenselijk is.

Bij het Cultuurhuis (waar 2 scholen onderwijs geven) heeft de bibliotheek tijdens de verbouwing actieve koeling laten aanbrengen. Bij de scholen (Immanuelschool en De Schakels) is destijds gekozen eerst de effecten af te wachten van de verbeteringen aan de luchtbehandelingsinstallatie, zonder actieve koeling aan te brengen. De recente hitteperiode laat zien dat deze maatregelen tijdens extreme hitte onvoldoende waren om oververhitting in de schoolruimten te voorkomen. De kinderopvanglocaties Jip en Janneke van Kind & Co en Yellowbellies beschikken over actieve koeling. Kind & Co maakt daarnaast gebruik van ruimten binnen de Jozefschool en de Mariaschool. Vanwege de hoge binnentemperaturen zijn de peutergroepen daar gedurende twee dagen gesloten geweest. 2. Wat is het gemeentelijke beleid rondom klimaatadaptatie van schoolgebouwen en kinderopvanglocaties? Antwoord: Er is op dit moment geen afzonderlijk gemeentelijk beleid dat specifiek is gericht op klimaatadaptatie van schoolgebouwen en kinderopvanglocaties. Voor schoolgebouwen zijn de schoolbesturen verantwoordelijk voor het beheer, onderhoud en het binnenklimaat van hun gebouwen. De gemeente is verantwoordelijk voor de wettelijke onderwijshuisvesting, waaronder nieuwbouw en vervangende nieuwbouw. De recente hitteperioden laten zien dat klimaatadaptatie en hittestress steeds belangrijkere aandachtspunten worden.

Daarnaast werkt de gemeente aan een bredere aanpak van klimaatadaptatie. Daarbij wordt ook gekeken hoe hittestress een plek kan krijgen in toekomstig beleid Gemeenten en schoolbesturen staan voor de uitdaging dat ook relatief jonge schoolgebouwen tijdens langdurige hitte te maken kunnen krijgen met hoge binnentemperaturen, terwijl deze gebouwen veelal nog niet aan vervanging toe zijn. Voor kinderopvanglocaties geldt een andere verantwoordelijkheidsverdeling. Deze is afhankelijk van de eigendoms-, huur- en gebruikssituatie van de locatie.

3. Is er met de scholen en kinderopvanglocaties overleg over benodigde maatregelen aan de gebouwen mbt klimaatadaptatie? Antwoord: Met de schoolbesturen vindt tweemaal per jaar bestuurlijk overleg plaats, waarin onder andere onderwerpen op het gebied van onderwijshuisvesting worden besproken. Daarnaast worden in het najaar voorbereidingen gestart voor het opstellen van een Integraal Huisvestingsplan (IHP) onderwijs, dat binnenkort voor iedere gemeente wettelijk verplicht wordt. Het IHP is een gezamenlijk strategisch plan van de gemeente en de schoolbesturen waarin de ontwikkeling van de onderwijshuisvesting voor de komende jaren wordt vastgelegd. Hierin worden onder andere afspraken gemaakt over nieuwbouw, renovatie, verduurzaming, planning en financiering. De ervaringen tijdens de recente hitteperiode worden daarbij betrokken, zodat ook aandacht kan worden besteed aan thema's als binnenklimaat, hittebestendigheid en duurzaamheid. Voor kinderopvanglocaties bestaat geen vergelijkbare wettelijke systematiek als het IHP. Kinderopvangorganisaties zijn op grond van de Wet kinderopvang verplicht in hun veiligheids- en gezondheidsbeleid aandacht te besteden aan gezondheids- en veiligheidsrisico's, waaronder hitte. De GGD toetst dit jaarlijks namens de gemeente. De gemeente onderhoudt daarnaast regulier contact met de kinderopvangorganisaties.

Wanneer knelpunten betrekking hebben op de huisvesting, wordt per situatie bezien welke partij of partijen daarbij betrokken zijn, afhankelijk van de eigendoms-, huur- en gebruikssituatie van de locatie. 4. Wat heeft het college van de raad nodig om schoolgebouwen en kinderopvanglocaties voor te bereiden op frequenter heet weer in de nabije en verdere toekomst? Antwoord: Op basis van de huidige inzichten heeft het college op dit moment geen aanvullend besluit van de raad nodig. De recente hitteperiode laat wel zien dat klimaatverandering ook voor schoolgebouwen en kinderopvanglocaties nieuwe uitdagingen met zich meebrengt. Het college betrekt deze ervaringen bij de verdere uitwerking van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) en toekomstige huisvestingsvraagstukken. Daarbij hebben gemeente en schoolbesturen ieder een eigen verantwoordelijkheid binnen een gezamenlijke opgave. Schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor het beheer en het binnenklimaat van hun gebouwen. Tegelijkertijd is de gemeente verantwoordelijk voor de wettelijke onderwijshuisvesting en maakt zij samen met de schoolbesturen binnen het IHP afwegingen over de ontwikkeling van de onderwijsgebouwen op de langere termijn.

De uitdaging is dat de behoefte aan maatregelen tegen oververhitting toeneemt, terwijl veel schoolgebouwen zijn ontworpen en gerealiseerd op basis van de destijds geldende uitgangspunten en nog niet aan vervanging toe zijn. Dat vraagt om zorgvuldige afwegingen binnen de bestaande verantwoordelijkheden en beschikbare middelen. Indien de verdere uitwerking van het IHP of andere ontwikkelingen aanleiding geven tot aanvullende beleidskeuzes of investeringen, worden deze ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd.