Antwoord op vragen VVD bij rv Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Utrecht West.pdf

1. Volgt nog een zienswijze van de participatieraad en het Stadsteam omtrent deze gemeenschappelijke regeling (hierna GR)? Nee, er volgt geen zienswijze van de participatieraad en het Stadsteam omtrent de ontwerp gemeenschappelijke regeling Sociaal Domein Utrecht West (hierna: GR SD UW). De participatieraad zorgt voor burgerparticipatie volgens de in de Wet maatschappelijjke ondersteuning 2015, de jeugdwet en participatiewet gerelateerde zaken (artikel 3 Reglement participatieraad gemeente Oudewater 2015). Het treffen van een gemeenschappelijke regeling valt onder het politieke primaat van de raden en de colleges van burgemeester en wethouders (artikel 1 Wet gemeenschappelijke regelingen). Ondanks dat de participatieraad bij het treffen van de gemeenschappelijke regeling sociaal domein Utrecht West geen advies geeft, zijn de advies- en participatieraden van de vijf deelnemende gemeenten wel geïnformeerd door middel van een informatieve sessie op 25 september 2025. Door leden van de advies- en participatieraden is aangegeven dat de informatie duidelijk is en aansluit bij de regionale samenwerking en landelijke regelgeving. Er is hierbij ook gesproken over de rol van de adviesraden. Toegelicht is dat het college voor de besluitvorming van de regeling formeel gezien geen gevraagd adviesverzoek hoeft te doen bij de adviesraad.

Hierbij is ook aangegeven dat er vanuit de gemeenschappelijke regeling een participatieverordening wordt opgesteld, waarin vorm wordt gegeven aan de participatie. Dit is opgenomen in artikel 9 van de ontwerpregeling GR SD UW. Op grond van artikel 8 van de ontwerpregeling GR SD UW wordt voorafgaand aan het besluit tot vaststelling of wijziging van de participatieverordening een zienswijze aan de gemeenteraad gevraagd. De uitwerking van de participatieverordening is onderdeel van het implementatietraject van de regeling.

2. Wat gaan bewoners dagelijks merken van deze verandering? Het treffen van een gemeenschappelijke regeling is vooral een bestuurlijke en organisatorische verandering. De vijf gemeenten in de regio Utrecht West kopen op dit moment de specialistische jeugdhulp en individuele maatwerkvoorzieningen op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 ook al gezamenlijk regionaal en bovenregionaal in. Dit gebeurt op dit moment in de vorm van een netwerksamenwerking. Deze netwerksamenwerking zorgt voor knelpunten in governance, sturing, capaciteit en samenwerking. Met de GR SD UW wordt de regionale samenwerking zelf professioneel, stabiel en wettelijk geborgd. Dit levert inwoners op termijn betere beschikbaarheid, continuïteit en samenhang in zorg op, zonder dat inwoners zelf iets anders moeten doen. Overigens voldoet het treffen van de gemeenschappelijke regeling ook aan de

verplichting tot samenwerking die vanaf 1 januari 2027 op grond van de Jeugdwet geldt, in tegenstelling tot de huidige netwerksamenwerking.

3. Hoe ziet de kostenverdeling er tussen de deelnemende gemeentes uit? Er is nog geen verdeelsleutel tussen de deelnemende gemeenten afgesproken. Deze verdeelsleutel wordt – wanneer de gemeenschappelijke regeling wordt getroffen door de vijf gemeenten – vastgelegd in de bijdrageverordening conform artikel 32 van de ontwerpregeling GR SD UW. Op grond van artikel 8 van de ontwerpregeling GR SD UW wordt voorafgaand aan het vaststellen van de bijdrageverordening een zienswijze gevraagd aan de raden.

4. Momenteel wordt 2,4 miljoen uitgegeven aan regionale inkoop. De verwachting van de begroting voor de GR is dat deze 3,1 tot 4,5 meuro gaat kosten. Wat verklaart de stijging van 30 tot bijna 90%? Het bedrag van 2,4 miljoen betreft de huidige kosten van de afdeling Inkoop en Monitoring Utrecht West en de huidige inzet van de (boven)regionale beleidscapaciteit. Op dit moment kopen vier gemeenten in de regio Utrecht West gezamenlijk jeugdzorg en Wmo in. In de GR SD UW gaat ook de gemeente Stichtse Vecht weer meedoen met de regio. In het bedrag van 3,1 tot 4,5 miljoen euro zijn ook de kosten voor de gemeente Stichtse Vecht meegenomen. Daarnaast zijn in dit bedrag ook de geschatte kosten voor een secretaris-directeur, secretariële ondersteuning/secretariaat, ICT, regionale backoffice, ICT systemen en een post onvoorzien meegenomen. Daar staat tegenover dat de lokale uitvoeringskosten van de individuele gemeenten zullen dalen. Functies en taken (bovenregionaal beleid, administratie) die nu nog lokaal worden uitgevoerd worden in de toekomst immers binnen de GR SD UW uitgevoerd.

5. Graag ontvangen wij een verdeling van kosten die naar het verstrekken van zorg gaat en naar overhead. Deze verdeling kan pas worden gemaakt als duidelijk is hoe de GR SD UW er precies uit zal zien. Daar komt bij dat de kosten voor het verstrekken van zorg (openeinde regelingen) nooit exact te voorspellen zijn.

6. Indien het antwoord op vraag 3 nog niet helder is, hoe kan het college dan van de raad verwachten dat er voldoende informatie beschikbaar is om te stemmen over dit voorstel? Het besluit dat nu voorligt, betreft het treffen van de GR SD UW op grond van de ontwerpregeling. Zodra de vijf gemeenten hebben ingestemd, kan er een bijdrageverordening worden vastgesteld, waarin de kostenverdeling tussen de deelnemende gemeenten wordt vastgelegd.

7. Er wordt gesteld dat als gevolg van de GR, de kwaliteit van de zorg voor kwetsbare kinderen en gezinnen verbetert en dat er efficiënter kan worden gewerkt. Welke concrete KPI’s zijn hieraan gekoppeld, welk financieel effect verwachten we ervan en hoe wordt dit gemonitord? De kwaliteit van zorg voor kwetsbare kinderen en gezinnen verbetert doordat de GR SD UW een stabiele, professionele regionale organisatie creëert die continuïteit, beschikbaarheid en samenhang in het zorgaanbod beter kan borgen. KPI’s ten aanzien van de kwaliteit van geleverde zorg worden vastgelegd in de (boven)regionale inkoop. Evaluatie en monitoring van de GR SD UW en in hoeverre het bijdraagt aan het belang waarvoor het is ingesteld en de kwaliteit van de taakuitvoering, de kostenverdeling en de governance vindt elke vier jaar plaats op grond van artikel 41 van de ontwerpregeling. Ten behoeve van de evaluatie vindt een nulmeting plaats. Voorafgaand aan de nulmeting stelt het algemeen bestuur de indicatoren op die bij de nulmeting en alle daaropvolgende evaluaties worden toegepast.

8. Naar mening van de VVD heeft Oudewater de afgelopen jaren hele grote stappen gezet in het Sociaal Domein met het Stadsteam als ankerpunt. Welk effect heeft de GR op de werkzaamheden van het Stadsteam? De GR SD UW heeft geen effect op de werkzaamheden van het Stadsteam. Inwoners melden zich – net als nu – bij het Stadsteam met een hulpvraag. De GR SD UW verandert niet hoe iemand een vraag stelt, maar wel hoe de gemeenten daarachter samenwerken. Door het inrichten van een stabiele regionale organisatie met eigen expertise betekent dit voor het Stadsteam op termijn dat zij minder last hebben van administratieve en organisatorische haperingen. Er is ook minder gedoe rondom contracten, wijzigende aanbieders of onduidelijke verantwoordelijkheden.

9. Klopt het dat het door de regionale afstemming en met name vaststelling van beleid, de beleidsvrijheid van Oudewater en het Stadsteam wordt aangetast? Graag een uitgebreid antwoord op dit punt van zorg. Lokaal beleid en de lokale verordening blijven lokaal en daarmee een verantwoordelijkheid van de gemeenteraad. De beleidsvrijheid wordt in deze zin niet aangetast. Het is wel mogelijk dat op basis van regionale ervaringen Oudewater zelf besluit zijn eigen beleid aan te passen. Overigens wordt eerder een tegenovergestelde beïnvloeding verwacht, in de zin dat de andere gemeenten beleid van Oudewater overnemen.

10. Wat betekent de GR het voor de IT-systemen die we momenteel met Woerden voeren voor zowel front- als backoffice taken? Dit zal in kaart worden gebracht in de komende implementatiefase.

11. Wat zijn de gevolgen als de Raad (nu) niet instemt met het raadsvoorstel? 1. De gemeente voldoet niet aan een wettelijke verplichting De Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg verplicht gemeenten om een GR te treffen waarin de verplichte regionale samenwerking wordt vormgegeven. Wanneer niet wordt ingestemd met het raadsvoorstel, voldoet de gemeente Oudewater niet aan de wettelijke verplichting. Wanneer een gemeente een wettelijke samenwerkingsplicht niet nakomt, kan dit leiden tot aanwijzingen of ingrijpen door Gedeputeerde Staten en toezicht of zelfs dwingend opgelegde samenwerkingsvormen. Dat betekent in het uiterste geval dat het Rijk de uitvoering van de jeugdwet en de Wmo overneemt. De GR SD UW biedt juist de mogelijkheid om dit zelf regie gedreven te organiseren. 3. De gemeente verliest invloed op regionaal beleid en besluitvorming Zonder deelname aan de GR heeft de gemeente Oudewater geen stem in het regionaal bestuur van de GR SD UW en worden afspraken over inkoop, kwaliteit en contractmanagement en regionale voorzieningen door de andere gemeenten in de regio bepaald. 4. Bestaande knelpunten in uitvoering blijven voortbestaan Zoals is gebleken uit de evaluatie van de huidige samenwerking kent de huidige regionale samenwerking problemen. De GR SD UW is bedoeld om deze knelpunten structureel op te lossen.

Niet instemmen betekent dat deze problemen blijven bestaan. 5. Er is een risico dat de regionale specialistische zorg minder goed beschikbaar blijft

De GR SD UW moet zorgen voor een stabiele organisatie met voldoende expertise, borging van continuïteit en een dekkend regionaal aanbod van specialistische jeugdhulp en Wmo maatwerkvoorzieningen. Zonder GR SD UW blijft de organisatie kwetsbaar. Dit heeft als risico dat het moeilijker is om de specialistische zorg te contracteren, langere wachttijden of minder beschikbaar aanbod in de regio. 6. Er ontstaan financiële risico’s en hogere uitvoeringskosten Zonder GR SD UW blijft elke gemeente in de regio de eigen capaciteit inzetten voor complexe regionale taken. Daarnaast is er minder schaalvoordeel bij de inkoop. 7. Gevolgen voor de reputatie en samenwerking binnen de regio Utrecht West Niet instemmen kan leiden tot spanning tussen de vijf Utrecht West gemeenten, verlies aan vertrouwen en minder aansluiting op de regionale koers die andere gemeenten wel gezamenlijk inzetten.