A8 RIB Groen groeit mee.pdf

RAADSINFORMATIEBRIEF

Van college van burgemeester en wethouders Vergadering van Kenmerk Z/22/037307 / D/22/049922 Portefeuillehouder Bob Duindam Portefeuille Regionale Samenwerking en Toekomstvisie Lopikerwaard Opsteller Steenbergen, Femke Onderwerp Raadsinformatiebrief Groen Groeit Mee

Kennisnemen van Stand van zaken Groen Groeit Mee

Inleiding In februari 2021 bent u met een brief (D/21/009106) geïnformeerd over de start van het programma Groen Groeit mee. Via deze weg informeren wij u over de stand van zaken van het programma. De regio Utrecht is de snelst groeiende regio van Nederland. Het is een uitdaging om het juiste evenwicht te vinden tussen het bouwen van woningen en infrastructuur en het bewaren en versterken van groen en landschap. Daarom is in 2020 gestart met het programma Groen Groeit Mee (GGM). Met het programma Groen Groeit Mee wordt ingezet opdat het groen in onze regio evenredig meegroeit met wonen, werken, energie en mobiliteit. In het programma werken provincie Utrecht, drie regio’s (U10, het Utrechtse deel van Foodvalley en Amersfoort) en vier waterschappen samen aan de realisatie van groene opgaven. Doel van het programma is het in balans brengen van de verstedelijkingsopgaven (infrastructuur, woningbouw, werklocatie en energie) en de groene ontwikkeling van de regio.

Kernboodschap Stand van zaken en vervolg Het programma Groen Groeit Mee is opgedeeld in twee fasen: Fase 1: de basis op orde (najaar 2020 – najaar 2021) Fase 2: programmering van opgaven (vanaf 2022) Fase 1: de basis op orde Om ruimtelijk te kunnen programmeren is een helder overzicht nodig van opgaven en ambities die helpen om ‘groen groeit mee’ concreet te maken. Afgelopen jaar zijn daarom de groenblauwe opgaven per deelgebied en een overzicht van mogelijke financiering en uitvoeringsinstrumentarium in beeld gebracht. De kosten van deze opgaven zijn fors, daarom is ook ingezet op de relatie met en lobby richting het Rijk (voor realisatie

en financiering). Zo is in het ‘Utrechts Aanbod, voor een groen, gezond en bereikbaar Nederland’ gepleit voor een integrale benadering, waarin ook groene opgaven worden meegenomen met de groeiopgaven. Meer recent is in het Bestuurlijk Overleg verstedelijking Noordwest d.d. 24 november 2021 door het Rijk waardering uitgesproken over de aanpak van het programma Groen Groeit Mee en de koppeling met de diverse verstedelijkingsstrategieën, waaronder die van onze regio. Daarnaast is het meegroeien van groen nu ook in het regeerakkoord opgenomen. Wij zijn blij met deze ondersteuning van het Rijk op de inhoud en vanuit Groen Groeit Mee is men in gesprek over de betrokkenheid en inzet van het rijk in de volgende fase. Als afronding van de eerste fase wordt begin 2022 een Groen Groeit Mee Pact getekend door betrokken overheden en een aantal groene partnerorganisaties. Met ondertekening van het pact markeren partijen de gedefinieerde opgaven en ambities en onderschrijven het belang van een gezamenlijke inspanning om te komen tot de realisatie ervan. Het pact is daarnaast een gezamenlijk middel in de lobby richting het Rijk. Met ondertekening van het Groen Groeit Mee Pact ontstaan nog geen juridische en financiële verplichtingen. Aan LTO en de Agrarische Collectieven is gevraagd of zij het Groen Groeit Mee Pact mede willen ondertekenen.

Zij hebben - ondanks bestuurlijke afstemming en aanpassing van het pact - aangegeven het pact niet te ondertekenen. LTO en de Agrarische Collectieven hebben een reactie op het pact gestuurd naar alle gemeenten in provincie Utrecht (zie bijlage) Uit de brief volgt dat de agrarische sector open staat voor samenwerking, maar dat zij op een aantal punten meer uitwerking wenst in het pact. Voor het programma Groen Groeit Mee is het pact juist een afronding van de eerste fase van het programma en geeft het de basis voor een nadere uitwerking die is voorzien in de volgende fase van het programma. In de brief geven LTO en de Agrarische Collectieven aan dat zij graag in dialoog blijven met Groen Groeit Mee en dat zij vol enthousiasme wachten op het vervolg. De gemeenten uit Utrecht-West (De Ronde Venen, IJsselstein, Lopik, Montfoort, Oudewater, Stichtse Vecht, Vijfheerenlanden en Woerden) begrijpen de zorgen van agrarische sector hebben een provincie-breed amendement voorbereid, waaraan ook andere partijen dan deze gemeenten aan kunnen deelnemen.

De gemeenten willen met een amendement aangeven dat in het vervolgtraject dat: - Realisatie en programmering van het pact dient plaats te vinden in integrale gebiedsprocessen, waarin de grondeigenaren participeren; - In deze gebiedsprocessen dient een integrale afweging te worden gemaakt van het GGM-belang en alle andere belangen in het gebied. - Dat de gemeenten aansluiten bij de vormgeving van deze processen op de structuur en bij bestaande samenwerkingsverbanden in een gebied (zoals de gebiedscommissie Utrecht-West en het gebiedsproces Binnenveld). En dat hierbij met nadruk ook de agrarische sector zal worden betrokken. Inmiddels hebben de andere (mede-)ondertekenaars van het Pact aangegeven dit amendement te ondersteunen en is het amendement verwerkt in een herziene versie van het Pact Groen Groeit mee (versie 7 februari 2022). Deze herziene versie zal ter ondertekening worden aangeboden. Fase 2: programmeren van opgaven Met de opgaven in beeld is het nu noodzaak om te bedenken hoe deze te realiseren en wat daarvoor nodig is. De tweede fase staat daarom in het teken van de ruimtelijke programmering van de opgaven en een hieraan gekoppelde financierings- en lobbystrategie. Belangrijk uitgangspunt daarbij is dat opgaven gebiedsgericht worden aangepakt, omdat de bestuurlijke samenwerkingen en de landschappelijke en stedelijke context per deelgebied verschillend zijn.

Ook wordt aangesloten op lopende initiatieven (geen dingen dubbel doen) en verkend wat er aanvullend nodig is. Samenhang met het Integraal Ruimtelijk Perspectief U16 De gemeenteraden hebben in het najaar van 2021 ingestemd met het Integraal Ruimtelijk Perspectief (IRP) van de U16. Met deze instemming ontstaat er lokaal commitment op een gezamenlijk en integraal ruimtelijk toekomstperspectief voor de regio Utrecht. De redeneerlijnen en ambities voor het thema Groen en Landschap in het IRP vormen het uitgangspunt voor inbreng vanuit U10 in het programma Groen Groeit Mee. Zo zijn de groen- en landschapsopgaven uit het IRP (nagenoeg) één op één overgenomen in de uitwerkingen van Groen Groeit Mee en daarin samengebracht met die van de Regio Amersfoort, het Utrechtse deel van de Regio Foodvalley en de vier waterschappen. Het programma Groen Groeit Mee is voor gemeenten een ‘vehikel’ om (een gedeelte van) dat wat in het IRP als toekomstperspectief is geformuleerd ook daadwerkelijk te realiseren. In het programma werken we immers samen met de provincie, waterschappen en andere groene partners. Het programma Groen Groeit Mee wordt gezien als een kansrijke inzet ten behoeve van behoud en versterking van onze groene regio. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden is akkoord gegaan met het pact.

Ondertekening van het Groen Groeit Mee Pact is voorzien op 7 februari 2022.

Financiën Met het aangaan van het Groen Groeit Mee Pact ontstaan geen directe financiële consequenties. Het pact is primair bedoeld voor het markeren van de gezamenlijke ambitie. De wijze waarop we dat gaan organiseren en wat daar precies voor nodig is, wordt nader uitgewerkt in de volgende fase. Dan wordt duidelijk of en zo ja welke financiële bijdrage nodig is voor het realiseren van de ambities. Het is de verwachting dat als er geld beschikbaar komt van het rijk of andere overheden voor een groene opgave, hier een gemeentelijke bijdrage tegenover zal moeten staan. Op het moment dat daar meer inzicht in is, zal dat in overleg worden uitgewerkt en afgestemd.

Vervolg

Bijlagen 1. Groen Groeit Mee Pact (D/22/050635) 2. Reactie LTO Noord en Agrarische Collectieven op pact GGM (D/22/049928) 3. Amendement Pact Groen Groeit Mee / gebiedsgericht en integrale uitwerking versie 1.5 (D/22/050542)