Document · PDF

A7. bijlage 3 rapportage fase 1 onderzoek toekomstbestendigheid Goejanverwelle VOS ABB RIB.pdf

Gemeenteraad 9 juni 2022, gemeente OudewaterBij agendapunt: 6: Ingekomen stukken5.245 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Rapportage Onderzoek toekomstbestendigheid OBS Goejanverwelle Hekendorp

Verkennende fase 1 Oplevering 18 mei 2022 Hans Teegelbeckers

Opdrachtnemer

Relatienummer

VOS/ABB Postbus 162 3440 AD Woerden

810600

Opdrachtgever

Project

Gemeente Oudewater

A05D.543

Contactpersoon Cees de Heer

Houttuinlaan 8 • Postbus 162 • 3440 AD Woerden t (0348) 405 200 e welkom@vosabb.nl www.vosabb.nl en openbaaronderwijs.nu IBAN NL63 RABO 0106 6104 57 KVK 30152007 BTW NL 8071 69 584 B01

Inhoud 1 Inleiding.............................................................................................................................................. 4 2 Probleemanalyse .............................................................................................................................. 5 2.1 Demografisch/ juridisch............................................................................................................. 5 2.2 Financiën ...................................................................................................................................... 8 2.3 De sociaal-emotionele component en leefbaarheid ............................................................. 9 2.4 Kwaliteit...................................................................................................................................... 11 2.5 Personeel ................................................................................................................................... 13 2.6 Veiligheid.................................................................................................................................... 14 3 Alternatieven voor sluiting ............................................................................................................

16 4 Conclusie en advies ........................................................................................................................ 18 4.1 Adviezen..................................................................................................................................... 18

Houttuinlaan 8 • Postbus 162 • 3440 AD Woerden t (0348) 405 200 e welkom@vosabb.nl www.vosabb.nl en openbaaronderwijs.nu IBAN NL63 RABO 0106 6104 57 KVK 30152007 BTW NL 8071 69 584 B01

1 Inleiding OBS Goejanverwelle is een openbare basisschool in Hekendorp. De school is een formele nevenvestiging (brinnummer1 18ER01) van OBS De Schakels (brinnummer 18ER00) in Oudewater. De school wil volgens de website een ontmoetingsplaats zijn waar kinderen leren met en van elkaar leren vanuit wederzijds respect. Leerlingen van elke achtergrond, geloofsovertuiging of levensovertuiging zijn welkom op de school. De school valt onder bevoegd gezag van Stichting Onderwijs Primair. Stichting Onderwijs Primair biedt passend basisonderwijs aan kinderen op zestien scholen in de gemeenten

Krimpenerwaard, Montfoort en Oudewater. De stichting heeft onlangs besloten de school Obs Goejanverwelle in Hekendorp te willen sluiten omdat hier te weinig kinderen zitten. Als voorkeursdatum is 1 augustus 2022 aangegeven, echter een werkgroep ‘Behoud School’ gesteund door het Wijkplatform heeft aangegeven het niet eens te zijn met de voorgenomen sluiting. Aan VOS/ABB is door de gemeente gevraagd te onderzoeken of de school toekomstbestendig kan worden en wat hiervoor nodig is. In de aangeboden offerte is aangegeven dat dit onderzoek in twee fases uitgevoerd zal worden. Eerst wordt gekeken of er voldoende draagvlak is bij ouders en het team om een eventuele doorstart te maken. Als hier vertrouwen in is zal worden onderzocht wat dan het beste scenario is en wat ervoor nodig is dit te realiseren. Deze tussenrapportage behelst de eerste verkennende fase. In deze fase zijn de volgende werkzaamheden uitgevoerd:  Gesprekken met stakeholders in en rond de school: personeel, ouders, wijkplatform, bestuur, gemeente.  Data analyse: -voedingsgebied -aanbod onderwijs -prognoses  Behoefte peiling: wat is nodig om de school nadrukkelijk in de gemeenschap te verankeren?  Onderzoeken alternatieven

Een brinnummer vormt de basis van de bekostiging van een school.

Houttuinlaan 8 • Postbus 162 • 3440 AD Woerden t (0348) 405 200 e welkom@vosabb.nl www.vosabb.nl en openbaaronderwijs.nu IBAN NL63 RABO 0106 6104 57 KVK 30152007 BTW NL 8071 69 584 B01

2 Probleemanalyse De problematiek van de Goejanverwelle in Hekendorp kent verschillende dimensies.

      

Demografisch Juridisch Financieel Sociaal-emotioneel en leefbaarheid van het dorp Hekendorp Kwaliteit Personeel Veiligheid

In dit hoofdstuk zullen we deze dimensies op hoofdlijnen duiden.

2.1 Demografisch/ juridisch Obs Goejanverwelle maakt als nevenvestiging onderdeel uit van Obs de Schakels in Oudewater. Ooit was Obs Goejanverwelle een zelfstandige school, maar met de wet toerusting en bereikbaarheid, die in de jaren 90 als doel had te komen tot schaalvergroting in het onderwijs, is de school gefuseerd. Toen is ook de stichtingsnorm voor scholen naar tenminste 200 leerlingen verhoogd. Dit is ook veelal de landelijke norm. Op Obs Goejanverwelle is artikel 146 lid 1 b WPO van toepassing, aangezien er binnen een straal van 3 km geen andere school beschikbaar is waar openbaar onderwijs wordt gegeven. ‘De bekostiging van een bijzondere nevenvestiging wordt beëindigd of een openbare nevenvestiging wordt opgeheven indien de nevenvestiging gedurende 3 achtereenvolgende schooljaren op de teldatum 1 oktober niet heeft voldaan of geacht wordt niet te hebben voldaan aan een van de volgende voorwaarden:

b. het aantal leerlingen van de nevenvestiging bedraagt ten minste 50 en binnen een straal van 3 km bevindt zich geen school waar onderwijs wordt gegeven van dezelfde richting of richtingen onderscheidenlijk waar openbaar onderwijs wordt gegeven.’

De leerlingencijfers laten zien dat Obs Goejanverwelle op 1 oktober 2021 onder de norm van 50 leerlingen is gezakt. Op 1 oktober 2021 zaten er nog 37 leerlingen op de school en op 1 oktober 2022 nog 31. De prognoses geven aan dat dit aantal verder terugloopt. Als de school op 1 oktober 2023 nog steeds minder dan 50 leerlingen heeft, zal de school van rechtswege worden opgeheven per 1 augustus 2024. De norm van de nevenvestiging staat los van de norm van de hoofdvestiging. De opheffingsnorm voor Oudewater is 67 leerlingen.

Houttuinlaan 8 • Postbus 162 • 3440 AD Woerden t (0348) 405 200 e welkom@vosabb.nl www.vosabb.nl en openbaaronderwijs.nu IBAN NL63 RABO 0106 6104 57 KVK 30152007 BTW NL 8071 69 584 B01

Leerlingentelling en prognose O.B.S. Oudewater schooljaar 2021/22 teldatum leerlingen (t-1) per 1 oktober 2020

Hoofdvestiging De Schakels 4-7 jaar vanaf 8 jaar totaal

Nevenvestiging Goejanverwelle 4-7 jaar vanaf 8 jaar totaal

2022/23 2021

2023/24 2022

2024/25 2023

2025/26 2024

2026/27 2025

15 39 54 0

17 44 61 0

18 44 62 0

19 39 58 0

19 44 63 0

18 32 50

11 26 37

10 21 31

10 14 24

10 12 22

De prognoses van PVG2 laten zien dat de basisgeneratie3 4 tot 12 jarigen in Hekendorp gedurende de komende jaren verder zal afnemen. Onderstaand overzicht laat ook zien dat het aantal leerlingen dat Obs Goejanverwelle naar verwachting zal bezoeken lager is dan 100% van de basisgeneratie. Het uitgangsjaar van deze prognose is 1 oktober 2021. De basisgeneratie 4-12 is groter dan het totaal aantal leerlingen 4-11 jarigen + 30% 12 jarigen dat de school bezoekt. Ook de basisgeneratie 4-7 jarigen wijkt af van het werkelijke aantal leerlingen dat de Goejanverwelle bezoekt. Het aantal 4 tot 7 jarigen zal de komende jaren verder afnemen volgens deze prognoses en pas in 2027 stabiliseren rond de 16/17 leerlingen. De basisgeneratie 4-12 jaar vlakt de komende 5 jaar nog iets af naar 60 leerlingen in 2027.

2 3

PVG=planningsverband Groningen. Prognoses opgesteld in april 2021 en vastgesteld door de gemeente. Het begrip basisgeneratie behelst de 4-11 jarigen+30% van de 12 jarigen in het voedingsgebied.

Houttuinlaan 8 • Postbus 162 • 3440 AD Woerden t (0348) 405 200 e welkom@vosabb.nl www.vosabb.nl en openbaaronderwijs.nu IBAN NL63 RABO 0106 6104 57 KVK 30152007 BTW NL 8071 69 584 B01

De korte termijn prognose van PVG geeft het volgende beeld:

Door de ouders is anoniem in kaart gebracht hoeveel kinderen die vanaf 2019 geboren zijn de school zouden kunnen bezoeken. In 2019, 2020 en 2021 werden steeds 6 kinderen geboren. Deze kinderen kunnen pas na vier jaar naar school. Met een instandhoudingsnorm van 50 leerlingen voor deze nevenvestiging is dat onvoldoende om deze school als zodanig in stand te houden. Overwogen kan worden de locatie als lespunt in stand te houden, echter dat is financieel onvoordelig (zie verder bij paragraaf financiën). Volgens ‘Scholen op de kaart’ zijn de kinderen afkomstig uit de kernen op het kaartje hieronder.

Volgens de telling op 1 februari 2022 komen de leerlingen op Obs Goejanverwelle uit:  Hekendorp: 31 lln.  Haastrecht 6 lln., vijf hiervan wonen op de Steinsedijk  Driebruggen: 1 lln., deze woont op het Hoogeind  Hogebrug:1 lln. In totaal dus 39 leerlingen. Houttuinlaan 8 • Postbus 162 • 3440 AD Woerden t (0348) 405 200 e welkom@vosabb.nl www.vosabb.nl en openbaaronderwijs.nu IBAN NL63 RABO 0106 6104 57 KVK 30152007 BTW NL 8071 69 584 B01

Volgens de telling van 1 oktober 2021 zaten er slechts 31 leerlingen op Obs Goejanverwelle. De datum 1 oktober blijft wettelijk van toepassing op instandhoudingsvraagstukken. Ten aanzien van het sluiten van een school of nevenvestiging is het volgende van belang (artikel 148 lid 2 WPO): De openbare rechtspersoon, bedoeld in artikel 47, of de stichting, bedoeld in artikel 17 of 48, kan besluiten tot opheffing van een door die openbare rechtspersoon of stichting in stand gehouden openbare school of nevenvestiging. Een besluit tot opheffing wordt uiterlijk op 1 augustus van het schooljaar voorafgaand aan de beoogde datum van opheffing medegedeeld aan de gemeenteraad. Indien de gemeenteraad voor 1 februari daaropvolgend besluit dat hij de school in stand wenst te houden, wordt deze niet opgeheven, maar wordt de instandhouding daarvan overgedragen aan de gemeente. Verder kan een nevenvestiging (deel van een school) niet overgedragen worden aan de gemeente of een andere school om de simpele reden dat een nevenvestiging als deel van een school gezien wordt en altijd gekoppeld is aan een hoofdlocatie. Conclusie: Uitgaande van de huidige leerlingenaantallen en de liggende prognoses van PVG naast het aantal (bekende) geboortes kan de school niet voldoen aan het instandhoudingscriterium van tenminste 50 leerlingen.

De school zal in augustus 2024 van rechtswege gesloten moeten worden, tenzij het bestuur dit eerder wil. Hiertoe dient de medezeggenschapsraad om advies gevraagd te worden volgens artikel 11.1 lid c. Een ander scenario zou kunnen zijn dat via werving en profilering kinderen uit omringende dorpen naar Obs Goejanverwelle komen. De vraag is echter of dit realistisch is gezien de tijd die de school nog heeft en ontwikkelingen die verderop in deze rapportage beschreven worden.

2.2 Financiën Omvorming tot een nevenvestiging middels een fusie heeft nadelige consequenties voor de bekostiging. Een nevenvestiging wordt vaak als aparte school behandeld, echter in de bekostiging worden de salariaire toeslag schoolleider en de vaste voet in het budget voor personeels- en arbeidsmarktbeleid nog maar één keer wordt toegekend. Vanaf januari wordt de bekostiging binnen het primair onderwijs vereenvoudigd. Voor nevenvestigingen ontvangen schoolbesturen dan een Toeslag Nevenvestiging. Hieronder wordt aangegeven hoe deze berekend wordt. Aangezien de bekostiging in het primair onderwijs per kalenderjaar 2023 gewijzigd zal zijn, wordt uitgegaan van de teldatum 1 februari 2022. Volgens de gegevens van de directie van de Schakels/Goejanverwelle zaten er per 1 februari 2022 op de Schakels 63 leerlingen en op Goejanverwelle 39.

Houttuinlaan 8 • Postbus 162 • 3440 AD Woerden t (0348) 405 200 e welkom@vosabb.nl www.vosabb.nl en openbaaronderwijs.nu IBAN NL63 RABO 0106 6104 57 KVK 30152007 BTW NL 8071 69 584 B01

Berekening: Toeslag nevenvestiging = (som (startbedrag kst - (aantal leerlingen x verminderingsbedrag kst)) van alle vestigingen afzonderlijk - (startbedrag kst - (aantal leerlingen x verminderingsbedrag kst)) voor totale school) x 60% + bedrag nevenvestiging bo per nevenvestiging x aantal nevenvestigingen. De berekening in bijlage 1 laat zien dat (uitgaande van de telgegevens vanaf 1 februari 2022 voor de nevenvestiging Goejanverwelle een toeslag ontvangen wordt groot € 143.903,Per leerling wordt een basisbedrag ontvangen ad € 5100,50 en voor het gebouw € 902,84 per leerling. Vervolgens ontvangt de school in z’n totaliteit nog Kleinescholentoeslag. Gezien de omvang van de Schakels is het logisch dat de Kleinescholentoeslag aan hen wordt toeberekend en de Toeslag nevenvestiging aan Obs Goejanverwelle. Bijlage 1: Berekening bij veereenvoudiging bekostiging per 1 januari 20234 Uitgaande van bovenstaande gegevens zouden dus de volgende bedragen beschikbaar kunnen zijn voor nevenvestiging Goejanverwelle: 1. Basisbedrag per leerling: 39 X € 5100,50 = € 158.115,50 2. Bedrag schoolgebouw: 39 X € 902,84 = € 25.255,70 3. Toelslag nevenvestiging = € 143.903,Totaal = € 327.274,20,Uiteraard gaat het bestuur/ de directie over de toewijzing van de middelen over de diverse locaties na advies van de medezeggenschap.

2.3 De sociaal-emotionele component en leefbaarheid Uit gesprekken met een groep ouders, het personeel en het wijkplatform komen een aantal facetten naar boven die de sociaal-emotionele component van een kleine school en de leefbaarheid in het dorp raken. Vanuit de diverse gezichtspunten wordt verschillend gekeken. Ook ouders onderling kijken verschillend naar bijvoorbeeld sociale ontwikkeling van kinderen. Zo geven de leerkrachten aan dat sommige leeftijdsgroepen uit slechts één of een paar leerlingen bestaan, dat maakt samenwerking op dit niveau volgens hen moeilijk. Het gemis aan leeftijdgenootjes wordt als belangrijk ervaren en zou belemmeren in de ontwikkeling. Sommige ouders denken hier ook zo over en overwegen daardoor hun kind elders op een grotere school in te schrijven. Anderen geven juist aan dat dit geen enkel probleem is. Het benadert ook de gezinssituatie met broers en zussen van verschillende leeftijden. Volgens het personeel speelt sociale druk in het dorp een rol als de gedachte opkomt voor een andere school te kiezen. Dit vanuit onderlinge familiebanden in het dorp. Het personeel geeft ook aan dat ouders zeer betrokken zijn op de school. Zij zijn altijd bereid te helpen als dit nodig is.

Deze berekening geeft een indicatie en hier kunnen geen rechten aan worden ontleend.

Houttuinlaan 8 • Postbus 162 • 3440 AD Woerden t (0348) 405 200 e welkom@vosabb.nl www.vosabb.nl en openbaaronderwijs.nu IBAN NL63 RABO 0106 6104 57 KVK 30152007 BTW NL 8071 69 584 B01

Op de vraag waarom de ouders5 ooit voor de Goejanverwelle hebben gekozen komen de volgende motieven naar voren:  Ouder heeft zelf op deze school gezeten  Afstand thuis-school: woonachtig in het dorp  Sfeer (afgezet bijvoorbeeld tegen de school in Driebruggen)  Fijne veilige en sociale omgeving  Omvang: maatwerk en betrokkenheid Verder bleek dat ouders woonachtig zijn in Hekendorp, Driebruggen, Gouda of Haastrecht. Op de vraag of men opnieuw voor de school zou kiezen geeft men overwegend en volmondig JA aan, hoewel sommige ouders ook twijfel hebben gezien de huidige situatie en het aangekondigde vertrek van sommige leerkrachten. Zowel de ouders als het Dorpsplatform6 geven aan dat Hekendorp aan leefbaarheid zal inboeten als er geen school meer is in het dorp. De voorzitter van het Platform geeft aan dat juist in samenspraak met de gemeente een actieplan is opgesteld waarin het thema vitaliteit is geadresseerd. Hiermee wordt bedoeld dat het dorp aantrekkelijk moet zijn voor jonge gezinnen en dat er voldoende voorzieningen beschikbaar moeten zijn. Daartoe dient gekeken te worden naar doorstroming en is nieuwbouw van woonhuizen aangekondigd. Een ander thema is de verkeersveiligheid. Hekendorp is namelijk een ‘doortrekkersdorp’ waar veel gefietst en gewandeld wordt met veel smalle wegen. Er is na gesprekken met de gemeente een Dorpsvisie en actieplan opgesteld (zomer 2020).

De woonvisie Oudewater 2020-2025 geeft aan dat de bevolking van Hekendorp relatief jonger is dan bijvoorbeeld Oudewater.

Daarnaast wonen in de kleine kernen juist meer gezinnen met kinderen.

5 6

Tijdens het gesprek met ouders op 9 mei waren 10 ouders aanwezig. Het Dorpsplatform is ongeveer drie en een half jaar geleden opgericht rond de vraag over nieuwbouw

Houttuinlaan 8 • Postbus 162 • 3440 AD Woerden t (0348) 405 200 e welkom@vosabb.nl www.vosabb.nl en openbaaronderwijs.nu IBAN NL63 RABO 0106 6104 57 KVK 30152007 BTW NL 8071 69 584 B01

Hieruit kun je opmaken dat Hekendorp in vergelijking met Oudewater wellicht al vitaler is. Overigens geeft de woonvisie van Oudewater het volgende aan: ‘Er staan eveneens geen projecten in de planning voor Hekendorp, maar in de Dorpsvisie Hekendorp wordt nadrukkelijk de behoefte aan nieuwbouw aangegeven. Dit zal worden meegenomen in de planning van de projecten.’ De provincie zou inmiddels de bouw van nieuwe huizen hebben goedgekeurd, het wachten is nu op een geschikte locatie. In zijn Masterscriptie casestudie naar leefbaarheid in Hekendorp (2019) geeft Tim Stiggelbout aan dat leefbaarheid verdeeld kan worden in ruimtelijke kwaliteit (voorzieningen, verkeer, woningvoorraad en kwaliteit woonomgeving), sociale kwaliteit (sociaal kapitaal en sociale cohesie en invloed op de leefomgeving) en economische kwaliteit (werkgelegenheid en ondernemingsklimaat). Hij concludeert: ‘in de literatuur bleek dat de leefbaarheid van kleine kernen onder druk staat. Dat is voornamelijk zo in krimpgebieden waar weinig voorzieningen zijn en de bereikbaarheid van voorzieningen ook slecht is (Uyterlinde, van Arum & Sprinkhuizen, 2009; Verwest et al., 2008).

Objectief gezien zou dit in Hekendorp ook het geval zijn, er zijn weinig voorzieningen en de niet aanwezige voorzieningen zijn lastiger bereikbaar dan voor andere kleine kernen (Centraal Bureau voor de Statistiek, 2017), maar de inwoners ervaren dit niet zo door de centrale ligging van het dorp. Wel zijn veel respondenten van mening dat de huidige voorzieningen niet moeten verdwijnen. Zoals men zich in veel kleine kernen druk maakt over de toekomst van de school, geldt dit ook voor Hekendorp (Avontuur, 2019; Koerhuis, 2018). Veel respondenten zijn bang dat de school verdwijnt en het dorp dan wel een spookdorp wordt. Veel respondenten vinden dat er voor het behoud van de school en andere voorzieningen extra gebouwd moet worden in Hekendorp, zodat meer jonge mensen in het dorp (kunnen) blijven wonen. Hierover zijn de respondenten over het algemeen echter verdeeld. Waar veel respondenten de bouw van extra woningen goed zouden vinden voor de leefbaarheid van het dorp in de toekomst, zijn er ook veel respondenten die liever niet hebben dat er gebouwd wordt, omdat zij de rust en kleinschaligheid juist als belangrijk ervaren voor de leefbaarheid van het dorp.’ De voorzieningen in Hekendorp zijn zeer beperkt, zo is er geen lokale bakker of slager of een kleine buurtsuper.

Wel is er de uitspanning Goejanverwelle (het café-restaurant), dorpshuis Boezem en in het hart van het dorp staat de kerk van de Hervormde Gemeente. Samengevat kan gesteld dat Hekendorp qua leefbaarheid en voorzieningen nog veel te winnen heeft en dat met het verdwijnen van Obs Goejanverwelle weer een belangrijke voorziening verloren zal gaan.

2.4 Kwaliteit In de Schoolgids (2019-2020) geeft Obs Goejanverwelle aan adaptief, zinvol en betekenisvol onderwijs te willen bieden. Hierbij gaat men uit van het CAR principe dat staat voor: Competentie, Autonomie en Relatie. De school gaat hierbij uit van verschillen en differentiatie. Dit betekent in de allerdaagse praktijk dat kinderen gedifferentieerd instructie Houttuinlaan 8 • Postbus 162 • 3440 AD Woerden t (0348) 405 200 e welkom@vosabb.nl www.vosabb.nl en openbaaronderwijs.nu IBAN NL63 RABO 0106 6104 57 KVK 30152007 BTW NL 8071 69 584 B01

krijgen (aan de instructietafel) en daarna verwewerking. ICT gebruik is hierbij een belangrijk middel. Biologie, aardrijkskunde en geschiedenis worden thematisch aangeboden. Een veilig schoolklimaat met daarin aandacht voor burgerschap en identiteitsontwikkeling zijn belangrijke speerpunten voor de school. Het doel onderwijs op maat werd door de ouders nadrukkelijk herkend. De school slaagt hier dus goed in, hoewel dit erg zwaar is voor de leerkrachten. Zij bedienen immers 4 leeftijdsgroepen. In het diagram7 hieronder wordt aangegeven dat op fundamenteel niveau (links); dit is het percentage leerlingen dat met de eindtoets het basisnievau voor taal en rekenen behaalt, ruim voldoende is. Daarnaast is het streefniveau (rechts) ook hoger dan van vergelikbare scholen.

De uitstroom naar het voortgezet onderwijs geeft het volgende profiel:

Bron= https://scholenopdekaart.nl/basisscholen/hekendorp/6173/obs-goejanverwelle/

Houttuinlaan 8 • Postbus 162 • 3440 AD Woerden t (0348) 405 200 e welkom@vosabb.nl www.vosabb.nl en openbaaronderwijs.nu IBAN NL63 RABO 0106 6104 57 KVK 30152007 BTW NL 8071 69 584 B01

Volgens de Schoolgids (2019-2020) Zijn de volgende citoscores van toepassing op de afgelopen jaren:

Van de school is geen recent Inspectierapport beschikbaar. Tijdens het laatste bezoek aan het bestuur in 2020 is wegens corona besloten de scholen niet te bezoeken.

2.5 Personeel Op 9 en 13 mei vond een gesprek plaats met de personeelsleden (leerkrachten) van Obs Goejanverwelle. Aan het personeel is uitgelegd hoe het in juridische zin gaat met de opheffing van een nevenvestiging. Gezien de situatie kan dit op z’n vroegst op 1 augustus 2023 of anders van rechtswege per 1 augustus 2024. Tijdens het gesprek kwam naar voren dat naast het vertrek van de directeur per 1 mei jl. alle overige personeelsleden na de zomervakantie elders zullen werken of inmiddels hun ontslag hebben ingediend. Dit is van nog niet alle leerkrachten bekend bij de ouders. Het besluit zou door een deel van het personeel al genomen zijn vóór de aangekondigde opheffing gezien de enorme werkbelasting in verband met het groeiende maatwerk in groepen met vier leeftijdsgroepen. Ook het sociale aspect speelt hierbij een rol, voor wat betreft de kinderen, maar ook voor wat het werken in een heel klein team betreft. Tijdens een ouderavond in maart is aangegeven dat op Obs Goejanverwelle op dat moment (geteld in januari 2022) 39 leerlingen zaten, waarvan 10 leerlingen in september naar het voortgezet onderwijs zullen gaan. De onderbouw kende nog slechts 12 leerlingen. Volgens de aanwezige personeelsleden zouden vanuit een peiling na 1 augustus nog 17 kinderen op school blijven.

Uit een enquête die door 18 ouders is ingevuld blijkt dat 4 ouders hun kind(eren) sowieso na 1 augustus op een andere school doen en van twee ouders het kind naar het voortgezet onderwijs gaat. Vier ouders laten hun keuze afhangen van de actuele situatie. Dit betekent dat als er na 1 augustus 2022 nog een beperkt aantal kinderen op de school zijn ingeschreven, het bestuur voor een adequate personele oplossing moet zorgen. Volgens de aanwezige leerkrachten zou het bestuur hebben gepleit voor de inzet van één leerkracht die les zou moeten gaan geven aan de dan aanwezige leerlingen van groep 1 tot en met 8. Bij navraag bij de bestuurder blijkt dat deze verwacht dat wellicht alleen kinderen uit groep 8 de school wensen af te maken en dat daar een adequate oplossing voor Houttuinlaan 8 • Postbus 162 • 3440 AD Woerden t (0348) 405 200 e welkom@vosabb.nl www.vosabb.nl en openbaaronderwijs.nu IBAN NL63 RABO 0106 6104 57 KVK 30152007 BTW NL 8071 69 584 B01

gevonden zal worden. Gezien de huidige krapte op de arbeidsmarkt en de zwaarte van de opdracht aan deze ene leerkracht en verantwoordelijkheid die dit met zich brengt zal de werving niet eenvoudig zijn. Verder is het maar de vraag of Arbo- technisch dit wel verantwoord is. Een Risico Inventarisatie en Evaluatie8 (RI&E) zou dit moeten uitwijzen. Zeker is dat de leerkracht BHV bevoegd zou moeten zijn en een preventiemedewerker aangewezen moet worden. De financiele paragraaf laten zien dat meer middelen beschikbaar zijn dan voor de inzet van slechts een leerkracht. Op zijn minst zou gekozen moeten worden voor de inzet van tenminste een leerkracht met een fulltime onderwijsassistent. Als bekend wordt dat alle personeelsleden vertrekken kan dit een geheel andere dynamiek geven aan het proces en zullen, zo blijkt uit vergelijkbare situaties in het land, ouders gaan bewegen en zich elders gaan aanmelden. Dan zou een ‘sterfhuissituatie’ ontstaan. Daarom pleit het huidige team voor een ‘feestelijke’ afsluiting van de school met ouders en kinderen, opdat zij met een goed gevoel een periode kunnen afsluiten, hoe verdrietig ook.

2.6 Veiligheid Het aspect veiligheid kent hier twee aspecten. Ten eerste biedt de school op dit moment een zeer veilige en groene omgeving voor alle kinderen. Kinderen worden gezien en op maat bediend. Reisafstanden zijn overwegend kort omdat de meeste kinderen uit de buurt komen. Ten tweede worden ouders bij het sluiten van de school geconfronteerd met een situatie waarbij kinderen grotere afstanden moeten afleggen. De smalle landwegen in dit gebied maken veiligheid moeilijk te garanderen, zeker voor de jongere kinderen. Ouders zullen dus kun kind vaker naar school moeten brengen afhankelijk van of dit in Driebruggen, Haastrecht of Oudewater zal zijn.

Over de weg gemeten zijn de volgende afstanden gemeten: Obs Goejanverwelle – Obs Schakels/HB-Onderwijs Oudewater = 6,5 km Obs Goejanverwelle – Bijzonder neutrale Jenaplan Klavertje 4 Oudewater = 4,9 km Obs Goejanverwelle – Samenwerkingsschool de Pelikaan, Haastrecht (Groeiling) = 4,7 km Obs Goejanverwelle – Cbs De Wegwijzer, Driebruggen = 4,2 km Obs Goejanverwelle – Nederlands Hervormde basisschool, Driebruggen = 3,9 km Volgens de ‘Verordening vergoeding kosten schoolbezoek gemeente Oudewater9’, is leerlingenvervoer vanaf 6 km mogelijk.

8 9

Een RI&E is wettelijk verplicht vanuit de arbowet. Zie ook: https://www.arboportaal.nl/onderwerpen/arbowetgeving Zie ook: https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR379755

Houttuinlaan 8 • Postbus 162 • 3440 AD Woerden t (0348) 405 200 e welkom@vosabb.nl www.vosabb.nl en openbaaronderwijs.nu IBAN NL63 RABO 0106 6104 57 KVK 30152007 BTW NL 8071 69 584 B01

Uit de eerder genoemde enquête blijkt dat als Obs Goejanverwelle gesloten wordt, niet automatisch de kinderen naar de Schakels zullen over stappen.        

De Schakels zeker niet Schakels HB-Onderwijs De Lelie Driebruggen De Wegwijzer Driebruggen De Pelikaan Haastrecht De Morgenster Haastrecht Onbekend Naar voortgezet onderwijs

: : : : : : : :

2 ouder 1 ouder 2 ouders 3 ouders 4 ouders 2 ouders 2 ouders 2 ouders

Als de kinderen van deze ouders inderdaad uitwaaieren naar verschillende scholen in de nabij gelegen dorpen, zouden ouders onderling afspraken kunnen maken over het halen en brengen van de kinderen.

Houttuinlaan 8 • Postbus 162 • 3440 AD Woerden t (0348) 405 200 e welkom@vosabb.nl www.vosabb.nl en openbaaronderwijs.nu IBAN NL63 RABO 0106 6104 57 KVK 30152007 BTW NL 8071 69 584 B01

3 Alternatieven voor sluiting Eerder in deze rapportage is aangegeven dat Obs Goejanverwelle uiterlijk in 2024 van rechtswege gesloten zal worden als de school geen 50 leerlingen heeft op teldatum 1 oktober 2023 volgens de huidige wetgeving (artikel 148 WPO) en de procedure binnen artikel 146 WPO. De hoofdvraag is daarom of het realistisch is weer 50 kinderen naar de school te krijgen en indien dit niet te verwachten is wat dan de meest reële scenario’s zijn. In de tabel hieronder worden mogelijke en onmogelijke scenario’s naast elkaar gezet. Scenario 1. Doorstart als nevenvestiging via profilering

Toelichting De werkgroep ‘Behoud school’ heeft handreikingen gedaan: -Starten peutergroep -PR-beleid optimaliseren -Profileren op duurzaamheid, bewegen, schooltuin, gezonde voeding. Uit de ouderenquête komen nog zaken naar voren als: -specialisaties in huis halen via verhuur ruimte -maak een educatief centrum van de school

Haalbaar/Onhaalbaar De bottleneck is de bekostiging van zowel de nevenvestiging als alle nodige interventies. Het schoolbestuur heeft aangegeven de afgelopen jaren al heel veel geld in de school geïnvesteerd te hebben. Een nieuw profiel neerzetten kost veel tijd en vraagt om betrokken leerkrachten. Aangezien er na 1 augustus 2022 niet direct een team zal zijn, is de verwachting te herprofileren niet realistisch. Dit nog los van de benodigde middelen. Bovendien wordt de teldatum 1 oktober 2023 de graadmeter. Dan dienen er tenminste 50 leerlingen te zijn ingeschreven op de school. Dit lijkt gezien de onzekere situatie onhaalbaar.

2. Doorstart als dislocatie

De wet kent geen dislocatie. Daarmee valt de toeslag voor nevenvestiging weg. Bij 30 leerlingen ontvangt De Schakels dan nog 25 X € 5100,50= €153.015,-

De dislocatie in Hekendorp zal nooit uit kunnen groeien tot een volwaardige school met brinnummer. Daartoe zijn 200 leerlingen nodig. Dit scenario is niet realistisch tenzij externe financieringsbronnen aangeboord kunnen worden (gemeente/ouders/bedrijfsleven).

Bij minder kinderen natuurlijk ook minder bekostiging. Houttuinlaan 8 • Postbus 162 • 3440 AD Woerden

t (0348) 405 200 e welkom@vosabb.nl www.vosabb.nl en openbaaronderwijs.nu IBAN NL63 RABO 0106 6104 57 KVK 30152007 BTW NL 8071 69 584 B01

3. Doorstart als HB-locatie

4. Sluiting per 1 augustus 2022

De gedachte is geopperd het Hoogbegaafden onderwijs naar Hekendorp te verplaatsen. HB- onderwijs heeft overwegend een regiofunctie.

Dit was de aanvankelijke wens van het schoolbestuur.

Als alle ouders de school verlaten. 5. Sluiting per 1 augustus 2023

Het huidige uitgangspunt

6. Sluiting per 1 augustus 2024

Dit is de juridisch uiterlijke termijn als de school onder de 50 leerlingen blijft.

Dit lijkt een aantrekkelijke gedachte, echter zal dit veel verkeersbewegingen naar Hekendorp betekenen en tevens zorgen dat de ‘reguliere lln’ vervolgens naar Oudewater zouden moeten. Bovendien is het maar de vraag of de ouders die op dit moment naar Oudewater gaan wel op ‘doorreis’ willen naar Hekendorp of zelfs hun heil elders gaan zoeken. Dit scenario lijkt daarmee onhaalbaar en niet wenselijk. -Onhaalbaar omdat de procedure binnen artikel 146 lid 2 WPO gevolgd moet worden. -Haalbaar als alle ouders hun kind per 1 augustus elders inschrijven en de school daarmee de grondslag van bekostiging mist. Haalbaar binnen artikel 148 WPO. Afhankelijk van het aantal leerlingen dat nog op school blijft. En afhankelijk van de samenstelling van deze groep. Groep 1 t/m 8 les laten geven door 1 leerkracht lijkt niet wenselijk. Alleen groep 8 is wellicht haalbaar, maar dan moet een leerkracht te vinden zijn die dit voor één jaar wil doen. Zie 4 en 5.

Houttuinlaan 8 • Postbus 162 • 3440 AD Woerden t (0348) 405 200 e welkom@vosabb.nl www.vosabb.nl en openbaaronderwijs.nu IBAN NL63 RABO 0106 6104 57 KVK 30152007 BTW NL 8071 69 584 B01

4 Conclusie en advies Alles overziend kan de conclusie worden getrokken dat allerlei scenario’s en alternatieven die in hoofdstuk 3 zijn geschetst niet haalbaar of zelfs onwenselijk zijn. Uiteraard is het uiteindelijk aan het bestuur om hierin een besluit te nemen. Aanvankelijk had het bestuur het besluit genomen Obs Goejanverwelle te sluiten per 1 augustus 2022 echter vanwege de procedures vanuit artikel 146 WPO ligt er een voorgenomen besluit de school per augustus 2023 te sluiten. Duidelijk is geworden dat het volledige huidige team komend jaar niet meer op Obs Goejanverwelle zal werken. Ook is gebleken dat sommige ouders nu al de beslissing hebben genomen hun kind elders aan te melden. Andere ouders twijfelen nog en wachten de situatie even af, terwijl weer een andere groep nog gelooft in een doorstart via PR en herpositionering. Het is echter niet reëel te verwachten dat de school op uiterlijk 1 oktober 2023 weer 50 leerlingen zal hebben gezien de huidige aantallen en het al aangekondigde vertrek van diverse ouders. Het is vooral van belang op korte termijn duidelijkheid te geven aan alle ouders en hun kinderen. Hieronder daarom mijn adviezen, zo concreet en duidelijk als mogelijk. Het besluit hierover dient uiteindelijk door het bestuur genomen te worden.

4.1 Adviezen 1. Informeer ouders op korte termijn over de bevindingen van het onderzoek en geef zo transparant als mogelijk aan dat het voortbestaan van Obs Goejanverwelle als zelfstandige nevenvestiging niet realistisch is. 2. Maak gezien de situatie duidelijk dat een keuze uit de volgende twee scenario’s voor de kinderen het beste is: a. Directe sluiting van Obs Goejanverwelle per 1 augustus 2022 middels een groot ‘sluitingsfeest’ waarop alle kinderen en ouders afscheid nemen van hun school. Als er geen kinderen meer op school zitten vervalt op dat moment de bekostiging. b. Indirecte sluiting per 1 augustus 2023. Zorg dat voor de huidige groepen 1 t/m 6 een passende plek elders gevonden wordt en dat ouders hun kind daar inschrijven (liefst een warme overdracht). Werf tevens een goede leerkracht en onderwijsassistent die komend schooljaar (2022-2023) de (naar verwachting) 8 leerlingen van groep 8 les gaan geven. Sluit de school aan het einde van dat schooljaar. Ik besef dat dit alles verdriet zal doen, echter het hoogste belang is goed onderwijs aan de kinderen. Het is zeer de vraag het realiseren van goed onderwijs op zo’n kleine schaal realistisch en wenselijk is op zo’n kleine schaal. Gelukkig zijn er binnen redelijke afstand nog voldoende (ook veelal kleine) scholen beschikbaar in Driebruggen, Haastrecht en Oudewater.

Houttuinlaan 8 • Postbus 162 • 3440 AD Woerden t (0348) 405 200 e welkom@vosabb.nl www.vosabb.nl en openbaaronderwijs.nu IBAN NL63 RABO 0106 6104 57 KVK 30152007 BTW NL 8071 69 584 B01

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeenteraad.oudewater.nl/api/v1/meetings/462/documents/14512