A3 Memo gemeenteraad Oekraïnecrisis.pdf

MEMO Opsteller: Team:

Jurriaan van Wakeren Crisisteam Oekraïne

Kenmerk: Datum: Vertrouwelijkheid:

D/22/54973 11 maart 2022

Onderwerp:

Stand van zaken opvang Oekraïense vluchtelingen

Openbaar

Aanleiding: Conflict Oekraïne Memo: De afgelopen weken zijn er naar schatting van de UNHCR 1 meer dan twee miljoen Oekraïners op de vlucht geslagen. Door de hevige gevechten in stedelijke gebieden die gaande zijn of mogelijk nog beginnen is de verwachting dat het aantal vluchtelingen nog sterk kan toenemen. Vooralsnog is het lastig om aan te geven met welke aantallen vluchtelingen Nederland uiteindelijk rekening moet houden. Er gaan verschillende schattingen rond over het aantal mensen dat Oekraïne zal ontvluchten. Deze aantallen liggen tussen de drie en zeven miljoen mensen. Een groot deel van de vluchtelingen wordt echter opgevangen in buurlanden. Het kabinet heeft de veiligheidsregio’s de volgende opdracht gegeven: -

-

Bereid per Veiligheidsregio plannen voor om minimaal 1.000 Oekraïense vluchtelingen binnen twee weken op te vangen of zoveel sneller als mogelijk. Het gaat hierbij om het volledig realiseren van locaties, het inrichten van locaties en de daadwerkelijke zelfstandige exploitatie. De looptijd van de opvang zal nader moeten worden bezien en hangt af van de ontwikkeling van de instroom van het aantal Oekraïense vluchtelingen. Bereid per Veiligheidsregio plannen voor om vervolgens 1.000 additionele Oekraïense vluchtelingen op te vangen. Geef binnen vijf dagen een beeld van de mogelijkheden die er per Veiligheidsregio zijn om deze grootschalige opvang van vluchtelingen te organiseren. Neem de regie voor het matchen van vraag en aanbod van opvangplekken voor Oekraïners die door Veiligheidsregio’s met gemeenten worden ingericht.

Het kabinet beoogt hiermee de eerste acute instroom (tot 50.000 vluchtelingen) op te vangen. De realisatie van verdere opvang bevindt zich momenteel nog in de inventariserende fase maar zal hoogstwaarschijnlijk op nationaal niveau gecoördineerd worden. Vanaf donderdag 3 maart druppelen in Woerden en Oudewater Oekraïense vluchtelingen binnen die veelal op eigen gelegenheid onderdak vinden bij vrienden en familie. Op moment van schrijven zijn er enkele gezinnen in beeld waar vluchtelingen worden opgevangen. De Veiligheidsregio Utrecht (VRU) coördineert de opvang van Oekraïense vluchtelingen in onze regio. De gemeenten zijn echter zelf aan zet om voldoende opvangplekken te realiseren. Dat doen we in nauwe afstemming met de 24 andere gemeenten binnen de VRU.

1

https://data2.unhcr.org/en/situations/ukraine

In Woerden en Oudewater is sinds 1 maart een crisisteam actief om hier vanuit de eigen organisatie uitvoering aan te geven. Daarbij bekijken we de taak die Oudewater en Woerden samen hebben en maken we de realisatie van opvangplekken tot coproductie. We brengen de opvangmogelijkheden voor beide gemeenten samen in kaart en zetten in op de meest kansrijke opties. Zo zorgen we ervoor dat we op zo kort mogelijke termijn mensen kunnen opvangen en we de ambtelijke capaciteit efficiënt inzetten. Concreet werken we aan het volgende: -

-

-

-

-

We proberen het scenario waarin we vluchtelingen in sporthallen moeten opvangen te voorkomen. De gemeente Utrecht heeft in de Jaarbeurs een noodopvanglocatie ingericht waar vluchtelingen in onze regio kort (enkele uren tot een nacht) verblijven alvorens ze worden doorverwezen naar langdurige opvanglocaties. De Jaarbeurs vervult hiermee een regionale functie. De gemeente Utrecht heeft de omliggende gemeenten verzocht hierbij te assisteren. Woerden en Oudewater dragen bij aan dit verzoek. Tegelijkertijd bereiden we onszelf ook voor op crisisnoodopvang. Dit voor het geval de Jaarbeurs niet voldoende capaciteit blijkt te hebben. Met hotels in beide gemeenten zijn afspraken gemaakt om mensen kortdurend op te vangen. Voor de opvang op langere termijn zetten we in op kleinschalige, kwalitatief hoogstaande opvanglocaties. We verkennen momenteel drie locaties waar we dat kunnen realiseren. Daarbij gaat het om De Stadspoort (een leegstaande vleugel van het St. Antoniusziekenhuis) en het leegstaande kantoorpand aan De Bleek 1 in Woerden. En het plaatsen van Portakabins op Statenland in Oudewater. In gezamenlijkheid kunnen we hiermee gefaseerd tussen de 100 en 200 vluchtelingen opvangen. Naast het verkennen van geschikte locaties treft het crisisteam voorbereidingen voor de inrichting van de locaties die we onderzoeken.

Bij de uitvoering daarvan maken we dankbaar gebruik van het grote aanbod aan hulp en ondersteuning vanuit de samenleving. Maatschappelijke organisaties, kerken, samenwerkingspartners en ondernemers zijn meer dan bereid zich in te zetten voor deze crisis. Beide gemeenten zijn zeer onder de indruk van het ruime hulpaanbod. We voeren regie op de inzet van de diverse vrijwilligersorganisaties. Ook de bereidheid om vluchtelingen in huis te nemen is groot. Dit is in de meeste gevallen echter geen oplossing voor de lange termijn. Maar als tussenoplossing is het een goed alternatief. Daarom is regie op vraag en aanbod van particuliere opvang op korte termijn wel noodzakelijk. Daarnaast staan we gastgezinnen bij met praktische informatie over bijvoorbeeld zorg, onderwijs en werk.

We blijven de situatie in nauwe samenwerking met de VRU monitoren. Zodra daar aanleiding toe is zorgen we voor nadere informatie richting gemeenteraad. Dat zullen we doen via soortgelijke memo’s waarin de stand van zaken voor beide gemeenten gelijktijdig wordt geschetst. Dit omdat de ontwikkelingen elkaar dermate snel opvolgen dat we via een raadsinformatiebrief (en de stappen die daaraan vooraf gaan) al snel achter de feiten aanlopen. Ook wordt actuele informatie zoals een FAQ via de gemeentelijke websites gepubliceerd.