A27. Raadsinformatiebrief Ethostelling (224881).pdf

RAADSINFORMATIEBRIEF

Van college van burgemeester en wethouders Vergadering van 21 april 2026 Kenmerk Z/26/099512 / D/26/224881 Portefeuillehouder Bernadette Schomaker Portefeuille Wmo, ouderenzorg, welzijn, Wulverhorst Opsteller Soest, Eva van Onderwerp RIB Ethostelling

Kernboodschap Graag informeren wij u over de ETHOS-telling dak- en thuisloosheid, waaraan de gemeente Oudewater samen met de overige U16-gemeenten deelneemt. De telling vindt plaats op 12 mei 2026. Deelname aan dit onderzoek is opgenomen in de Regionale Aanpak Dakloosheid U16 2024-2030. Doel van het onderzoek In Nederland is het zicht op dak- en thuisloosheid momenteel beperkt. Bestaande cijfers van het CBS geven onvoldoende inzicht in specifieke groepen, zoals jongeren, ouderen en mensen die tijdelijk bij anderen verblijven. Ook in onze regio ontbreken die cijfers. Door deel te nemen aan het landelijke ETHOS-onderzoek willen wij beter inzicht krijgen in de aard, omvang en kenmerken van dak- en thuisloosheid, zodat beleid gerichter kan worden ingezet.

Toelichting Inrichting van het onderzoek Het onderzoek wordt uitgevoerd door Hogeschool Utrecht (verder: HU) en het Kansfonds, waarbij de data wordt aangeleverd via zogenaamde telorganisaties. Om een zo compleet mogelijk beeld te krijgen, aanvullend op de data die de opvangorganisaties en de gemeenten al in hun bezit hebben, zijn diverse typen telorganisaties benaderd, zoals buurtteams, woningcorporaties, zorg- en welzijnspartijen, kerken en moskeeën, cliëntvertegenwoordigers en onderwijsinstellingen. In Oudewater zijn o.a het Stadsteam, De Woningraat en politie gevraagd om hieraan mee te doen. Op deze manier beogen we juist ook minder zichtbare vormen van dakloosheid in beeld te brengen. Alle betrokken telorganisaties vullen een vragenlijst in voor iedere inwoner die in de nacht van 11 op 12 mei 2026 dak- of thuisloos is. Voorbereiding op de teldag Samen met de HU bereiden de gemeenten binnen de U16 zich voor op de teldag. In dit kader zijn potentiële telorganisaties geïnventariseerd en benaderd om deel te nemen aan het onderzoek. Op 11 februari heeft een startbijeenkomst plaatsgevonden, waarbij bestuurders en managers van telorganisaties, samen met ervaringsdeskundigen en de HU, in gesprek zijn gegaan over het doel, de meerwaarde en de noodzaak van het onderzoek.

Voor telorganisaties organiseert de HU diverse online informatiesessies, waarin praktische toelichting wordt gegeven op de uitvoering van het telproces en de wijze waarop de privacy van inwoners wordt gewaarborgd. Voor Utrecht West is een coördinator aangesteld die alle telorganisaties binnen Utrecht West betrekt en voorziet van informatie.

Inzichten uit vorige rondes Eerdere telrondes tonen aan dat dak- en thuisloosheid omvangrijker en meer divers is dan vaak wordt aangenomen. Belangrijke inzichten zijn onder andere: • circa 20% van de getelde personen is minderjarig, waarvan het grootste deel samen met één of telronde 3 bleek voor het eerst dat er enkele minderjarigen ook op straat verblijven.

twee ouders. In

• ongeveer 40% is jonger dan 28 jaar; • circa een derde is vrouw; • een groot deel verblijft niet in opvang of op straat, maar in minder zichtbare situaties, zoals tijdelijk verblijf bij familie of vrienden. Deze inzichten benadrukken het belang van een brede beleidsaanpak gericht op zowel preventie als duurzame huisvesting, zoals door uw raad vastgesteld in de Regionale aanpak dakloosheid en het Initiatiefvoorstel Utrecht geeft thuis. Ervaringen elders In andere gemeenten heeft de ETHOS-telling geleid tot concrete verbeteringen zoals beleid op het voorkomen van huisuitzettingen en aanpassingen in regelgeving rond woningdelen. Ook heeft de ETHOS-telling bijgedragen aan de bewustwording van de omvang van dak- en thuisloosheid. Dit geldt nog extra voor de kleinere niet-centrumgemeenten; de telling laat zien dat dak- en thuisloosheid zich niet beperkt tot de grotere steden. Daarnaast is gebleken dat het onderzoek bijdraagt aan het versterken van de samenwerking tussen partners in het sociaal en fysiek domein, wat helpend is voor het opstellen van een gerichte aanpak op basis van de uitkomsten.

Financiën Nvt

Vervolg Planning 2026 Op 12 mei 2026 vindt de teldag plaats, een centraal persmoment wordt 6 mei georganiseerd. Vervolgens verwerkt de HU tussen mei en november de telresultaten. Op 9 december 2026 worden de resultaten van deze telronde landelijk gepubliceerd. Wij zullen u na beschikbaarheid van de resultaten nader informeren over de uitkomsten voor gemeente Oudewater en de rest van de U16 regio. Daarnaast zal er tussen de publicatie van het onderzoek en het kerstreces een technische sessie worden georganiseerd waarin u in de gelegenheid wordt gesteld onderzoekers te bevragen over de methodiek en de resultaten.

Bijlagen