A17. Raadsinformatiebrief over de ervaringen met de GHP in de eerste 5 maanden van 2025 (187825).pdf

RAADSINFORMATIEBRIEF

Van college van burgemeester en wethouders Vergadering van 1 juli 2025 Kenmerk Z/24/067106 / D/25/187825 Portefeuillehouder Walther Kok Portefeuille Participatie, werk en inkomen armoedebeleid en schuldhulpverlening Opsteller Schneider, Erik Onderwerp RIB over de ervaringen met de GHP in de eerste 5 maanden van 2025

Kernboodschap Vanaf januari 2025 is de Groene Hart Pas (GHP) ingevoerd als uitvoeringsinstrument voor de Declaratieregeling. Inwoners met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum komen in aanmerking voor de GHP. Op deze pas wordt een tegoed gestort waarmee de pashouder activiteiten kan betalen om mee te kunnen doen in de samenleving. De GHP kan in een latere fase worden doorontwikkeld tot uitvoeringsinstrument voor andere gemeentelijke regelingen en/of doelgroepen. In deze raadsinformatiebrief informeren wij u over de start van de GHP en de opgedane ervaringen in de eerste maanden van dit jaar (t/m mei 2025). De volgende onderwerpen komen aan de orde: 1. Start 2. Ervaringen 3. Gebruik 4. Ontwikkelingen 5. Financiën

Toelichting De gemeente Oudewater werkt met de GHP samen met de gemeenten Bodegraven-Reeuwijk, Woerden, Montfoort en de Ronde Venen. De GHP vervangt de Declaratieregeling welke werd uitgevoerd door Ferm Werk. De GHP wordt uitgevoerd door BS&F. Deze partij voert ook andere stadspassen uit, waaronder de Rotterdampas en de U-pas. Doelstelling van de GHP is de maatschappelijke participatie van inwoners met een laag inkomen te vergroten en sociale uitsluiting te voorkomen Op de GHP staat een tegoed dat inwoners kunnen besteden aan (onder andere) schoolspullen, aanbod van de bibliotheek, de bioscoop, cultuurinstellingen, schoolkosten, (sport)verenigingen en sportwinkels. Informatie over de GHP, waaronder het aanbod, valt te zien op de website: www.groenehartpas.nl. De start: Begin januari 2025 is de GHP van start gegaan. Inwoners die eind 2024 een bijstandsuitkering ontvingen, of op dat moment gebruik maakten van de Declaratieregeling, kregen automatisch (ambtshalve) de GHP. Deze inwoners konden de GHP activeren waarna ze direct over het tegoed op hun pas konden beschikken. Overige inwoners die tot de doelgroep behoren, maar niet bekend zijn, kunnen zelf een aanvraag voor de GHP indienen.

Het succes van de GHP staat of valt met een geschikt bestedingsaanbod waarmee onze inwoners daadwerkelijk kunnen meedoen in de samenleving. Voor het ontwikkelen van dit aanbod is een accountmanager werkzaam die zich fulltime bezighoudt met het ontwikkelen van het bestedingsaanbod bij de vijf deelnemende gemeenten. Dit heeft inmiddels geleid tot een aanbod van (begin juni) 350 activiteiten waar pashouders hun tegoed kunnen besteden, waarvan 38 activiteiten in Oudewater. Onder dit aanbod bevinden zich sportverenigingen en alle basisscholen. Het aanbod wordt voortdurend uitgebreid. De bereidheid onder verenigingen, ondernemers en cultuuraanbieders om mee te doen is groot. Hoewel de GHP goed van start is gegaan, kwamen er ook opstartproblemen aan het licht. Deze varieerden van technische storingen (hoogte saldo/tegoed niet zichtbaar in de GHP-app), problemen met het aansluiten van aanbieders (kassakoppelingen), en onduidelijkheid over het gebruik van de pas en de besteding van het tegoed bij aangesloten winkels. Er is in deze beginperiode hard gewerkt om de opstartproblemen te verhelpen en pashouders en aanbieders goed te instrueren. Inmiddels hebben we deze opstartproblemen achter ons gelaten. Ervaringen met de GHP: Hoewel de doelstelling van de regeling niet is veranderd, geldt dat wel voor de uitvoering.

Kregen inwoners bij de Declaratieregeling het geld van de regeling op hun eigen rekening gestort, bij de GHP wordt het geld als tegoed op de pas gezet. En dit tegoed kan besteed worden aan het aanbod op de pas. Deze omzetting vergde aanpassing van de inwoners, maar ook van organisaties en verenigingen. In verband hiermee is door het college veel tijd gestoken aan het instrueren van onze netwerkpartners en verenigingen d.m.v. presentaties en demo’s op locatie. Daarnaast zijn alle inwoners die vragen hadden over de GHP telefonisch te woord gestaan. Deze inwoners hebben hun ervaringen met de GHP gedeeld, hebben tips over het aanbod doorgegeven en hebben andersom uitleg over de regeling gekregen. Er heeft zich ook een groep GHP-gebruikers verenigd in een facebook-groep. Deze groep bestaat inmiddels uit ruim 120 deelnemers, waaronder inwoners uit Oudewater. Het college onderhoudt structureel contact met een afvaardiging van deze groep. Vragen, klachten en suggesties worden gedeeld en opgepakt. En informatie en voorlichting wordt weer teruggekoppeld naar de facebookgroep. Hierdoor is een waardevolle samenwerking ontstaan. Alle gevoerde gesprekken hebben bijgedragen aan de verdere ontwikkeling van, en voorlichting over, de GHP.

Uit de gevoerde gesprekken komt het volgende beeld over de GHP naar voren: • De overgang van ‘contant geld op je rekening’ naar ‘het tegoed van de regeling besteden aan het aanbod op de GHP’ wordt als een beperking ervaren. Dit geldt voor inwoners die de Declaratieregeling gewend waren. • Het geld van de Declaratieregeling werd ‘breed’ ingezet voor activiteiten in Oudewater en omstreken. De accountmanager loopt alle mogelijke suggesties voor aanbod na, voor zover het binnen het bestedingsdoel valt (maatschappelijke participatie). De gesprekken hebben ook uitgewezen dat het geld van de Declaratieregeling voor andere doeleinden werd gebruikt. Dat is met de GHP niet meer mogelijk. • Het tegoed dat onder de Declaratieregeling werd verstrekt voor een (internet)abonnement staat wel als tegoed op de GHP (€ 350 per huishouden per jaar) maar moet aan een ander bestedingsdoel worden uitgegeven. Individuele abonnementen kunnen namelijk niet via de GHP worden afgesloten. Hierdoor is een verschuiving van het huishoudbudget nodig. • Er is tevredenheid over het aanbod op de GHP, hierbij wel opgemerkt dat er vooral veel keus is voor gezinnen met kinderen. Het blijkt lastig om een breed aanbod voor ouderen en gehandicapten te organiseren dat valt binnen de doelstelling van de regeling.

We krijgen regelmatig suggesties die niet onder het bestedingsdoel van de GHP vallen, bijvoorbeeld voor medische voorzieningen. • Men is zeer positief over de hoogte van het tegoed op de GHP. • De aanbieders op de GHP zien het voordeel van de pas. Het is een laagdrempelige manier om contributie te innen of betalingen van de pas af te schrijven. Het is hierbij wel van belang dat medewerkers goed worden geïnstrueerd over de werking van de GHP zodat klanten goed worden geholpen. De voorlopige conclusie is dat er binnen een half jaar veel vooruitgang is geboekt. We zijn met iets nieuws begonnen wat veel inzet en flexibiliteit heeft gevergd van onze inwoners, collega’s en partners. Het gebruik van de GHP: We zien vanaf januari 2025 een stijging in het aantal geactiveerde passen, het gebruik en de besteding van het tegoed. De rapportages laten het volgende beeld zien: Aantal geactiveerde passen

Aantal keer gebruik pas

Aantal uniek gebruik

Totaal besteed bedrag

Januari

247

16

10

€ 1.905

Februari

7

70

42

€ 5.489

Maart

3

87

48

€ 7.453

April

1

90

54

€ 6.540

Mei

6

86

51

€ 8.036

Totaal

264

349

128

€ 29.423

Door de Groene Hart Pas wordt veel meer inzicht in het gebruik van de regeling verkregen in vergelijking met de Declaratieregeling. Hierdoor is het mogelijk om trends waar te nemen en na te gaan of er aanpassingen in het aanbod of de regeling nodig is. Ontwikkelingen: De introductie van de GHP is een omvangrijke onderneming gebleken dat nog steeds veel aandacht vergt op het gebied van aanbod, afstemming (met overige gemeenten en pasaanbieder) en voorlichting & communicatie richting aanbieders en inwoners. De verwachting is dat het eerste jaar beschouwd moet worden als ontwikkeljaar. Omdat de focus ligt op het ontwikkelen van de zogenoemde ‘fase 1’ van de GHP (het vervangen van de Declaratieregeling) zijn we minder ver met het aansluiten van andere regelingen en doelgroepen dan vooraf ingeschat. Het valt dan ook nog te bezien of we de aansluiting van de doelgroep Mantelzorgers (fase 2 van de GHP) in 2025 gerealiseerd krijgen. Temeer daar er op dit deelgebied geen beleidsondersteuning beschikbaar was voor het uitwerken van deze plannen. Om de GHP toekomstbestendig te maken voor de geschetste doorontwikkeling (met regelingen, doelgroepen, maar eventueel ook met andere gemeenten), wordt de interne projectstructuur onder de loep genomen en waar nodig verbeterd. Zodat de organisatie van de GHP een stabiele basis krijgt binnen de gemeentelijke organisatie.

Dit in overleg met de andere deelnemende gemeenten. Hoewel we minder ver dan gehoopt zijn met het koppelen van andere regelingen aan de GHP, kunnen we toch enkele succes op dit vlak vieren. Vanaf 19 juni kunnen pashouder de beschikking krijgen over een zogenoemd OV-kortingsproduct. Dit OV-product is in samenwerking met de provincie Utrecht uitgewerkt. Pashouders kunnen 40% korting op het OV krijgen (in de daluren, niet in de treinen van de NS) als ze naast de GHP in het bezit zijn van een persoonlijke OV-chipkaart. Het kortingsproduct wordt op deze persoonlijke OV-chipkaart gezet. Alle GHP-houders zijn hier inmiddels over geïnformeerd. Daarnaast zijn we in een vergevorderd stadium om het Regiovervoer aan de GHP gekoppeld te krijgen. Door deze koppeling vergroten we de mogelijkheden voor onze inwoners om te kunnen deelnemen aan de maatschappij, wat een belangrijke doelstelling van de GHP is. Deze ontwikkelingen tonen de meerwaarde van de GHP aan.

Financiën Over de kostenontwikkeling van de GHP is uw raad in eerdere raadsinformatiebrieven geïnformeerd. In aanvulling hierop kan het volgende worden gedeeld. Aan structurele uitvoeringskosten is in de begroting voor 2025 een bedrag van € 16.000 voor de GHP opgenomen. Er worden dit jaar extra kosten gemaakt aan implementatiekosten en uitvoering van het privacy-plan/DPIA. De verwachting op dit moment is dat dat de uiteindelijke uitvoeringskosten rond de €22.000 zullen uitkomen. Aan ‘uitnuttingskosten’ (waaraan het tegoed van de GHP wordt besteed) is in de begroting van 2025 een bedrag van € 92.000 opgenomen. De verwachting is dat we hier onder blijven. De begroting is gebaseerd op het historische gebruik van de Declaratieregeling. Zoals hierboven aangegeven werd in voorgaande jaren het bedrag van de Declaratieregeling veelal in één keer volledig overgemaakt op de rekening van de betreffende inwoner. Nu, met de GHP, moet het tegoed daadwerkelijk worden besteed aan het beschikbare aanbod. De verwachting is dat niet alle tegoeden volledig worden besteed.

Vervolg Het college is tevreden waar we op dit moment met de GHP staan. Zoals gezegd zijn we met iets nieuws gestart wat een grote impact heeft gehad voor alle betrokkenen. Maar we zijn er nog niet. Er wordt nog dagelijks hard gewerkt om van de GHP een succes te maken. En dat gaat met vallen en opstaan. Maar vooral met doorgaan op de ingeslagen weg. En dat doen we niet alleen. Het college prijst zich gelukkig met alle input (soms kritisch) en medewerking die we krijgen van onze (netwerk)partners en medewerkers: Het Stadsteam Oudewater, Ferm Werk, de Participatieraad Oudewater, de Bibliotheek, Vluchtelingenwerk, enzovoort. De lijntjes zijn kort. Op verzoek worden op locatie bij partners informatiesessies en presentaties over de GHP gegeven. Zodat alle betrokken beschikken over de laatste, relevante informatie. Het college spreekt verder nadrukkelijk haar dank uit aan de inwoners/GHP-bezitters (waaronder die in de facebookgroep) die contact opnemen over de GHP en input hiervoor leveren. Op deze manier wordt er constructief samengewerkt aan een succesvolle GHP. Afwikkeling motie “Cliëntondersteuning bij Groene Hart Pas” Het college heeft de motie, welke op 19 december 2024 door uw raad is aangenomen, ter harte genomen en is met de uitvoering aan de slag gegaan. Hieronder de uitkomst en reactie van het college op de door de motiestellers gestelde vragen en aandachtspunten: 1.

Een laagdrempelige voorziening te creëren die de gebruikers met raad en daad kan bijstaan bij mogelijke problemen in de dagelijkse praktijk; Reactie college: Om een laagdrempelige toegang tot de GHP te creëren zijn de contacten met instanties en organisaties aangehaald die in contact komen met de doelgroep van de GHP: Ferm Werk, Vluchtelingenwerk, de Bibliotheek. Deze instanties en organisaties hebben voorlichting en trainingen ontvangen over de GHP. Zodat ze op hun beurt weer onze inwoners goed kunnen informeren en ondersteunen. Ook het Stadsteam Oudewater is bij de ontwikkeling van de GHP betrokken middels presentaties en trainingen. Het Stadsteam Oudewater is dé laagdrempelige voorziening waar onze inwoners met al hun vragen over werk, inkomen, zorg en ondersteuning terechtkunnen. Dus ook over de GHP. 1. Er voor zorg te dragen dat de nieuwe regeling ook in de dagelijkse praktijk zo snel mogelijk minimaal gelijkwaardig is aan de oude regeling; Reactie college: De doelstelling van de regeling is ongewijzigd gebleven, namelijk dat onze inwoners in staat worden gesteld om te kunnen deelnemen aan de maatschappij. Daar zijn onze inspanningen op gericht, en zijn alle verenigingen en organisaties die hieraan kunnen bijdragen benaderd. Niet alleen in Oudewater maar binnen het gehele Groene Hart.

Het college is tevreden met het resultaat tot nu toe maar blijft zich inzetten om het aanbod uit te breiden. Suggesties hiervoor zijn welkom en worden opgevolgd. 1. De raad periodiek te informeren over het gebruik van de pas. Reactie college: Het college zal uw raad periodiek informeren over de voortgang van de GHP. Ze zal hiervoor natuurlijke momenten kiezen: als er ontwikkelingen zijn die met uw raad gedeeld moeten worden. En verder via de regulier P&C cyclus. Het college beschouwt hiermee de motie als afgehandeld. Afhandeling toezegging T-933: Wethouder Kok doet de toezegging bij de raad terug te komen op de vraag hoe (zelfstandig levende) minderjarige jongeren geïnformeerd worden over de mogelijkheid voor het aanvragen van een Groene Hart Pas. Antwoord wethouder Kok: Minderjarige jongeren (tot 18 jaar) kunnen op twee manieren aan een eigen GHP met tegoed komen.

Allereerst zijn het de minderjarige jongeren die nog bij hun ouder(s) wonen. Deze jongeren vallen onder het ouderlijke gezag. De ouders zijn verantwoordelijk voor het aanvragen van de GHP. Bij een toekenning krijgen deze jongeren ook een eigen pasnummer met tegoed. Daarnaast zijn er minderjarige jongeren die niet meer onder het ouderlijk gezag vallen en niet meer bij hun ouders wonen. Deze jongeren hebben altijd een voogd toegewezen gekregen. Het is de rol en taak van deze voogd om regelingen, zoals de GHP, voor deze jongeren aan te vragen. We zien dit in de praktijk ook gebeuren, bijvoorbeeld met de Alleenstaande Minderjarige Vluchtelingen. De voogd heeft voor deze jongeren de GHP aangevraagd. Vanaf 18 jaar kunnen jongeren (nu volwassenen) hun eigen GHP aanvragen.

Bijlagen Motie "Cliëntondersteuning Groene Hart Pas"