A16.1 Rapportage Monitor Veiligheid en Leefbaarheid 2025 Oudewater (232886)

Veiligheid en Leefbaarheid Veiligheid en Leefbaarheid Gemeente Oudewater Rapport Ipsos I&O www.ipsos-publiek.nl Gemeente Oudewater 2 van 49 Colofon Uitgave Ipsos I&O Zuiderval 70 7543 EZ Enschede Amstelveenseweg 760 1081 JK Amsterdam Ericssonstraat 2 5121 ML Rijen Rapportnummer 2026/concept Datum februari 2026 Opdrachtgever Gemeente Oudewater Auteurs Lisanne van den Goor Eline Berkers Copyright Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld. Gemeente Oudewater 3 van 49 Inhoudsopgave Samenvatting __________________________________________________________________________ 5 1 Inleiding ______________________________________________________________________ 8 1.1 Aanleiding en werkwijze ______________________________________________________ 8 1.2 Leeswijzer___________________________________________________________________ 9 2 Leefbaarheid _________________________________________________________________ 11 2.1 Prettig wonen in de buurt ____________________________________________________ 11 2.2 Onderhoud en voorzieningen ________________________________________________ 12 2.3 Voorzieningen in de buurt ___________________________________________________ 13 2.4 Waardering van de woonomgeving, leefbaarheid en veiligheid __________________ 14 2.5 Inzet voor de buurt __________________________________________________________ 15 2.6 Woninggebruik

in de buurt ___________________________________________________ 16 2.7 Omschrijving van de woonbuurt ______________________________________________ 17 2.8 Ontwikkeling van de buurt ___________________________________________________ 17 2.9 Uiterlijk en sfeer in de buurt __________________________________________________ 18 3 Sociale kwaliteit______________________________________________________________ 20 3.1 Sociale omgeving in de buurt ________________________________________________ 20 3.2 Buurttevredenheid __________________________________________________________ 21 3.3 Vertrouwen in buurtgenoten en verschillende normen en waarden ______________ 22 4 Problemen en overlast ________________________________________________________ 24 4.1 Fysieke verloedering ________________________________________________________ 24 4.2 Sociale overlast ____________________________________________________________ 24 4.3 Dreiging ____________________________________________________________________ 25 4.4 Vermogensdelicten _________________________________________________________ 25 4.5 Verkeersoverlast____________________________________________________________ 26 4.6 Overige overlast ____________________________________________________________ 26 4.7 Aanpak problemen__________________________________________________________ 27 5 Gevoelens van (on)veiligheid

__________________________________________________ 29 5.1 Gevoelens van (on)veiligheid in het algemeen en in de buurt ____________________ 29 5.2 Onveilige plekken ___________________________________________________________ 31 5.3 Preventiegedrag ____________________________________________________________ 32 5.4 Perceptie van mogelijke dreigingen ___________________________________________ 33 5.5 Verdachte situaties in de buurt_______________________________________________ 34 5.6 Meld Misdaad Anoniem _____________________________________________________ 36 5.7 Online veiligheid ____________________________________________________________ 36 Gemeente Oudewater 4 van 49 6 Slachtofferschap _____________________________________________________________ 39 7 Politie, boa’s en gemeente ____________________________________________________ 42 7.1 Beoordelen functioneren politie ______________________________________________ 42 7.2 Uitspraken over de beschikbaarheid van de politie ____________________________ 43 7.3 Bekendheid BOA’s __________________________________________________________ 44 7.4 Functioneren gemeente Oudewater __________________________________________ 45 8 Buurtbescherming en crisisbeheersing _________________________________________ 47 8.1 Buurtbescherming __________________________________________________________ 47 8.2 Voorzorgsmaatregelen en crisis.nl

___________________________________________ 48 8.3 Bekendheid met NL-Alert ____________________________________________________ 48 8.4 Rookmelder ________________________________________________________________ 48 Gemeente Oudewater 5 van 49 Samenvatting De inwonersenquête over Veiligheid en Leefbaarheid is in 2025 uitgevoerd in Oudewater. Er hebben 336 inwoners meegedaan aan het onderzoek wat leidt tot een respons van 21%. In deze samenvatting worden puntsgewijs de belangrijkste bevindingen per hoofdstuk besproken. Leefbaarheid en sociale kwaliteit • Inwoners van Oudewater zijn positief over hun buurt: 95% woont (zeer) prettig in de buurt. • Wat betreft de voorzieningen en het onderhoud is men het meest positief over de mate waarin het riool regenwater goed aankan (61% positief) en de hoeveelheid perken, plantsoenen en parken (59% positief). De voorzieningen voor jongeren worden het minst beoordeeld (8% positief). • Qua voorzieningen is men het meest positief over de winkels voor dagelijkse boodschappen (89% (zeer) tevreden) en de gezondheids- en welzijnsvoorzieningen (83%). De speelgelegenheid voor kinderen (55%) en de parkeergelegenheid (49%) worden relatief minder beoordeeld. • Inwoners geven een 7,8 als rapportcijfer voor de woonomgeving.

Wanneer men gevraagd wordt naar een rapportcijfer voor specifieke aspecten in de buurt, varieert dit van een 8,0 voor de kwaliteit van de woning tot een 5,7 voor het onderhoud van de verhardingen. • Vier op de tien inwoners zetten zich in voor de buurt (40%). Circa twee derde van de inwoners is bereid zelf actie te ondernemen voor de leefbaarheid (65%) of de veiligheid (67%) in de buurt. • Meer inwoners vinden dat de buurt in het afgelopen jaar achteruit is gegaan (19%) dan vooruit (9%). Inwoners zeggen vaker dat het uiterlijk van de buurt vooruit is gegaan dan vooruit (20% tegenover 13%). Over de sfeer zegt men vaker dat deze achteruit is g egaan (17% achteruit tegenover 7% vooruit). Circa een kwart denkt dat de buurt in de komende jaren achteruit zal gaan (26%). Sociale cohesie • Inwoners zijn niet geneigd om te gaan verhuizen (85% wil dit niet). Men is het vaak eens dat je het goed getroffen hebt als je in de buurt woont (73%). • Acht op de tien buurtbewoners zou hun huissleutel wel toevertrouwen aan hun buren (82%) of heeft vertrouwen in buurtgenoten (eveneens 82%). • Drie kwart is het eens dat mensen in de buurt op een prettige manier met elkaar omgaan (74%). Problemen en overlast • Wat betreft fysieke verloedering komt hondenpoep (68%) en rommel op straat (62%) het vaakst voor. • Overlast van groepen jongeren komt in bijna de helft van de gevallen voor (47%).

• Van de vermogensdelicten komt inbraak in woningen het vaakst voor (41%). • De problemen die men het vaakst wil aanpakken zijn te hard rijden (17% noemt dit als het eerste probleem en 19% als het tweede), parkeeroverlast, en hondenpoep. Gevoelens van (on)veiligheid • Een kwart voelt zich wel eens onveilig (23%). Eén op de zes voelt zich wel eens onveilig in de buurt (16%). • Plekken waar groepen jongeren rondhangen (34%) is de meest genoemde plek waar men zich onveilig voelt. • Het merendeel van de inwoners neemt geen preventiemaatregelen. Een overgrote meerderheid loopt of rijdt niet om, om onveilige plekken in de buurt te vermijden (79%) en doet in de avond gewoon open (70%). Gemeente Oudewater 6 van 49 • Een aanzienlijk deel van de inwoners is bang voor internetcriminaliteit (59%), mensen met een extreme/radicale overtuigingen vanuit het geloof (54%) en voor conflicten tussen groepen mensen in de samenleving (50%). • Wat betreft overlast zeggen inwoners het vaakst dat het dealen van drugs voorkomt (32%), gevolgd door overlast door asociale mensen of huishoudens (24%) en plekken waar vreemde types komen (19%). Rondhangende motorbendes (1%) en prostitutie (0%) komen nauw elijks voor. • Zeven op de tien zijn bekend met Meld Misdaad Anoniem (69%) en zes procent heeft hier wel eens iets gemeld.

• Verkoopfraude is de meest ervaren vorm van criminaliteit die inwoners hebben ervaren op het internet (18% heeft dit wel eens ervaren). • Het merendeel van de inwoners vindt dat ze de veiligheid op internet zelf kunnen waarborgen (57%). Toch is het veiligheidsgevoel onder vier op de tien inwoners afgenomen in de afgelopen 12 maanden (42%). Slachtofferschap • Bij iets meer dan een kwart van de inwoners zijn zij zelf of iemand uit het huishouden slachtoffer geweest van één of meerdere delicten (28%). Dit gaat het vaakst om vermogensdelicten (20% in totaal). Fietsendiefstal (11%), diefstal of beschadiging van de buitenkant van de auto (11%) of bedreiging met lichamelijk geweld (9%) komen het vaakst voor. Politie, boa’s en gemeente • Inwoners beoordelen de inzet van de politie voor de leefbaarheid en veiligheid met een 6,5. Zo zijn vier op de tien inwoners het eens dat de politie je serieus neemt en een derde dat de politie de burgers in de buurt bescherming biedt (33%). • Zes op de tien burgers vinden dat je de politie in de buurt te weinig ziet (59%), dat de politie te weinig uit de auto komt (42%) en dat de politie te weinig aanspreekbaar is (40%). • Een groot deel van de inwoners is bekend met de BOA’s (84%), maar niet iedereen kent hun takenpakket (31%).

• Een derde is het (helemaal) eens dat de BOA’s een positieve invloed hebben op de leefbaarheid (32%) en een kwart dat de BOA’s je serieus nemen (26%). • Inwoners geven gemiddeld een 6,3 aan de gemeente voor de inzet voor de leefbaarheid in de buurt. Men is het meest positief over de bereikbaarheid van de gemeente bij meldingen en klachten over onveiligheid en overlast (32%). Buurtbescherming en crisisbeheersing • Bijna de helft (46%) van de inwoners zegt dat Whatsapp Buurtpreventie aanwezig is en dat men hier gebruik van maakt. • Vier op de tien inwoners zijn bekend met crisis.nl (39%) of hebben voorzorgsmaatregelen genomen (37%). • Een overgrote meerderheid is bekend met NL-Alert (93%), waarvan zeven op de tien er ook gebruik van maken (73%). Gemeente Oudewater 7 van 49 Inleiding 1 | Inleiding 1.1 | Aanleiding en werkwijze Voor u ligt het rapport met de resultaten van het Inwonersonderzoek Veiligheid en Leefbaarheid 2025. Het doel van deze monitor is het in kaart brengen van de huidige stand van zaken en de actuele ontwikkelingen op het gebied van leefbaarheid en veiligheid. Hiervoor zijn gegevens verzameld onder een representatieve steekproef van inwoners uit de gemeente | Oudewater. In totaal hebben 1.600 inwoners uit de gemeente Oudewater een brief ontvangen met de vraag om deel te nemen aan het onderzoek.

Hiervan hebben 336 inwoners uit de gemeente Oudewater daadwerkelijk meegewerkt aan het onderzoek, dit betekent een respons van 21 procent. Het onderzoek liep van november 2025 tot en met december 2025. De inwoners in de steekproef hebben per post een uitnodiging ontvangen om aan het onderzoek deel te nemen. Om een zo hoog en zo representatief mogelijke respons te behalen, was de vragenlijst op papier toegevoegd bij de herinneringsbrief voor 65-plussers. Het merendeel van de vragenlijsten is online ingevuld (85%) en de overige vragenlijsten zijn | op papier ingevuld (15%). De uitkomsten zijn vervolgens gewogen naar sekse en leeftijdsgroep, zodat de uitkomsten voor deze kenmerken representatief zijn voor | de totale populatie.

Tabel 1.1 - Respons naar geslacht (ongewogen cijfers) Geslacht | Aantal | Percentage Vrouw | 176 | 52% Man | 160 | 48% Tabel 1.2 - Respons naar leeftijd (ongewogen cijfers) Leeftijdscategorie | Aantal | Percentage 18 tot en met 29 jaar | 18 | 5% 30 tot en met 49 jaar | 62 | 19% 50 tot en met 64 jaar | 98 | 29% 65 jaar of ouder | 156 | 46% Tabel 1.3 - Respons naar opleidingsniveau (ongewogen cijfers) Leeftijdscategorie | Aantal | Percentage 18 tot en met 29 jaar | 77 | 24% 30 tot en met 49 jaar | 114 | 36% 50 tot en met 64 jaar | 127 | 40% Gemeente Oudewater | 8 van 49 Gemeente Oudewater 9 van 49 1.2 Leeswijzer ✓ Voor een aantal onderwerpen zijn schaalscores berekend om de situatie voor dat onderwerp te kunnen schetsen. Hiervoor zijn de resultaten van verschillende vragen over één onderwerp samengevoegd tot een score op een schaal van nul tot tien. Vooral de relatieve waarde van deze scores is van belang om ontwikkelingen in de tijd zichtbaar te kunnen maken. Dit komt in deze meting niet aan de orde omdat dit de eerste meting is, maar bij een volgende meting is dit wel mogelijk. ✓ Bij de analyse is ook gekeken naar persoonskenmerken zoals leeftijd en huishoudenssamenstelling. Daarbij moet worden opgemerkt dat de absolute aantallen bij verder inzoomen klein zijn onder de jongste groep respondenten (t/m 29 jaar) en onder lager opgeleiden.

Hierdoor zijn deze cijfers niet te generaliseren en zijn deze cijfers dus indicatief. ✓ Als wordt ingezoomd op een bepaalde doelgroep, wordt bij de grafieken het aantal respondenten (N) vermeld waarop de uitkomsten betrekking hebben. Voor de andere grafieken geldt dat de uitkomsten betrekking hebben op (ongeveer) alle respondenten. Gemeente Oudewater 10 van 49 2. Leefbaarheid 2 | Leefbaarheid In dit hoofdstuk wordt de leefbaarheid in Oudewater besproken. Verschillende onderwerpen met betrekking tot de leefbaarheid komen aan bod. Zo komt in paragraaf 2.1 het prettig wonen aan bod. In 2.2 wordt onderhoud en voorzieningen besproken en in paragraaf 2.3 voorzieningen in de buurt. Dit wordt gevolgd door rapportcijfers voor de woonomgeving, leefbaarheid en veiligheid in paragraaf 2.4, en de inzet voor de buurt in paragraaf 2.5. In paragraaf 2.6 komt het woninggebruik in de buurt aan bod, gevolgd door de omschrijving van de buurt in paragraaf 2.7. Als laatste, in paragraaf 2.8 wordt de ontwikkeling van de buurt besproken. 2.1 | Prettig wonen in de buurt Figuur 2.1 laat zien hoe prettig inwoners in hun buurt wonen. De ruime meerderheid (95%) geeft aan (zeer) prettig te wonen en een klein aandeel (5%) geeft aan (zeer) onprettig te wonen in de buurt.

Figuur 2.1 Hoe prettig vindt u uw buurt om in te wonen? Basis: alle inwoners van Oudewater zeer prettig 36% | 59% | 5% | prettig (zeer) onprettig 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% Gemeente Oudewater | 11 van 49 2.2 | Onderhoud en voorzieningen Aan de inwoners zijn verschillende stellingen voorgelegd over voorzieningen in de buurt, waarop (helemaal) eens tot en met (helemaal) oneens geantwoord kon worden | (Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. | ). Zes op de tien inwoners zijn het (helemaal) eens dat het riool in de buurt het regenwater goed aan kan (61%) en dat er voldoende perken, plantsoenen en parken zijn (59%). | Over goede buitenverlichting in de buurt (53%), goede speelplekken voor kinderen (48%), en het goed schoonhouden van de buurt (48%) is ongeveer de helft (helemaal) eens. Toch geeft een kwart aan (helemaal) oneens te zijn over de goede buitenverlichting (23 | %) en dat de buurt goed schoongehouden wordt (26%). Inwoners zijn verdeeld over de stelling “in de buurt zijn wegen, paden en pleintjes goed onderhouden”. Vier op de tien zijn het hier (helemaal) mee eens (42%) | en eveneens vier op de tien zijn het er (helemaal) mee oneens (40%). Ook is er verdeeldheid te zien over de stelling “in de buurt zijn perken, plantsoenen en parken goed onderhouden”.

Vier op de tien zijn het hier (helemaal) mee eens (42%), terwijl ongeveer een derde het hier (helemaal) mee oneens is (35%). Inwoners zijn minder te spreken over de goede voorzieningen voor jongeren in de buurt, hier is de meerderheid het (helemaal) mee oneens (56%). Figuur 2.2 Kunt u voor elke uitspraak aangeven in hoeverre u het hiermee eens of oneens bent? Als u het niet weet, kunt u dat natuurlijk aangeven. Basis: alle inwoners van Oudewater Het riool in onze buurt kan het regenwater | 61% | 18% | 18% | 3% goed aan. Er zijn voldoende perken, plantsoenen en | 59% | 24% | 15% | 2% parken. In de buurt is het buiten goed verlicht. | 53% | 23% | 23% In de buurt zijn goede speelplekken voor | 48% | 25% | 17% | 10% kinderen. Onze buurt wordt goed schoon gehouden. | 48% | 24% | 26% | 1% In de buurt zijn wegen, paden en pleintjes | 42% | 17% | 40% | 1% goed onderhouden. De buurt is goed toegankelijk voor minder | 41% | 24% | 28% | 7% validen. In de buurt zijn perken, plantsoenen en | 41% | 23% | 35% | 2% parken goed onderhouden. In de buurt zijn goede voorzieningen voor | 8% | 21% | 56% | 15% jongeren. 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% (helemaal) eens | neutraal | (helemaal) oneens | geen mening Mannen zijn significant minder vaak ontevreden over het onderhoud van wegen, paden en pleintjes ten opzichte van vrouwen (32% tegenover 49% van de vrouwen).

Jongeren tot 30 jaar (75%) zijn vaker significant tevreden hierover ten opzichte van andere leeftijdsgroepen (40% van de 30 tot 49- jarigen, 41% van de 50 tot 64-jarigen, en 30% van de 65-plussers). Over het onderhoud van perken, plantsoenen en parken zijn de oudere leeftijdsgroepen | eveneens vaker significant ontevreden (7% ontevreden onder 18 tot 29 | -jarigen tegenover 44% van de 30 tot 49 | -jarigen, 35% van de 50 tot 64-jarigen en 36% van de 65-plussers). Ook zijn mannen hier significant vaker ontevreden over ten opzichte van vrouwen (46% tegenover 35%). Ook wat betreft het schoonhouden van de buurt zijn mannen significant meer tevreden dan vrouwen (55% tegenover 42%) evenals inwoners tussen 18 en 29 (68%) en 30 en 49 jaar (56%). Gemeente Oudewater | 12 van 49 Mannen zijn ook positiever over speelplekken voor kinderen (54% tegenover 43% tevreden). Jongere inwoners zijn het significant minder vaak eens dat er in de buurt goede voorzieningen zijn voor jongeren ten opzichte van andere leeftijdsgroepen (80% oneens tegenover 47% van de 50 tot 64-jarigen en 49% van de 65-plussers). 2.3 | Voorzieningen in de buurt Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. toont de tevredenheid over de voorzieningen in de buurt. Inwoners zijn het meest tevreden over de winkels voor dagelijkse boodschappen (89%) en de gezondheids- en welzijnsvoorzieningen (83%).

Over de speelgelegenheid voor kinderen (55%) en parkeergelegenheid (49%) zijn inwoners minder tevreden. Echter is het aandeel dat weet niet zegt voor basisonderwijs (24%) en speelgelegenheden (22%) relatief hoger gezien niet alle respondenten (klein)kinderen hebben. Figuur 2.3 Hoe tevreden bent u over het aanbod van de volgende voorzieningen in uw buurt/woonplaats? Basis: alle inwoners van Oudewater winkels voor dagelijkse | 89% | 4%6% boodschappen gezondheids- en | 83% | 12%3%3% welzijnsvoorzieningen | (zeer) tevreden sportmogelijkheden | 77% | 10%7%6% | niet tevreden / niet ontevreden basisonderwijs | 68% | 4%4% | 24% | (zeer) ontevreden speelgelegenheid voor | 55% | 13% 10% | 22% | weet niet / geen mening kinderen parkeergelegenheid | 49% | 22% | 28% 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% Gemeente Oudewater | 13 van 49 2.4 | Waardering van de woonomgeving, leefbaarheid en veiligheid Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. toont de waardering van de woonomgeving, leefbaarheid en veiligheid. Inwoners van Oudewater waarderen hun woonomgeving met een 7,8 en de leefbaarheid met een 7,7. Een kleine minderheid van respectievelijk 4% en 5% geeft een onvoldoende hiervoor. De veiligheid krijgt met een gemiddeld rapportcijfer 7,2 een iets lagere waardering (13% geeft een onvoldoende).

Figuur 2.4 Kunt u voor een aantal zaken door middel van een rapportcijfer een beoordeling geven? Welk cijfer zou u geven van 1 (helemaal niet goed) tot en met 10 (heel erg goed) voor... Basis: alle inwoners van Oudewater 10 9 | 7,8 | 7,7 8 | 7,2 7 6 5 4 3 2 1 Woonomgeving | Leefbaarheid | Veiligheid Mannen beoordelen de woonomgeving significant hoger dan vrouwen (7,9 t.o.v. 7,6). Dit geldt ook voor de veiligheid (7,4 t.o.v. 7,0). In de onderstaande tabel wordt voor verschillende aspecten in de buurt het rapportcijfer getoond. Men is het meest tevreden over waarderingsaspecten van woningen zoals de kwaliteit van de (eigen) woning (8,0), de kwaliteit van woningen in de buurt (7,5) en de mensen in de buurt (7,5). Onderhoud scoort het laagst: voor het onderhoud van het openbaar groen geeft men een 5,8 en voor het onderhoud van verhardingen een 5,7. Tabel 2.1 Hieronder staan eigenschappen van uw buurt.

Wilt u met een rapportcijfer aangeven hoe tevreden of ontevreden u daarover bent? Basis: alle inwoners van Oudewater Rapportcijfer | 2025 | % onvoldoende (1-5) De kwaliteit van uw woning | 8,0 | 5% De kwaliteit van de woningen in de buurt | 7,5 | 4% De mensen in de buurt | 7,5 | 8% De sfeer in de buurt | 7,3 | 9% De rust in de buurt | 7,2 | 12% De hoeveelheid groen | 6,9 | 16% De zorg van bewoners voor hun woning en tuin | 6,9 | 17% De kwaliteit van de woonomgeving (inrichting van de straat, pleintjes, bankjes) | 6,8 | 14% De voorzieningen in de buurt | 6,7 | 19% De verkeersveiligheid in de buurt | 6,4 | 30% Vervuiling (zwerfvuil, verkeerd geplaatst vuilnis, hondenpoep) | 5,9 | 35% Het onderhoud van het openbare groen | 5,8 | 38% Het onderhoud van de verhardingen (wegen, straten, fietspaden, trottoirs) | 5,7 | 39% Gemeente Oudewater | 14 van 49 Jongeren tot en met 29 jaar beoordelen het voorzieningenaanbod in de buurt lager dan gemiddeld (5,8 tegenover minstens 6,7 in andere leeftijdsgroepen). 2.5 | Inzet voor de buurt Figuur 2.5 toont de inzet voor de buurt. Vier op de tien inwoners zetten zich intensief (6%) of incidenteel (34%) in voor de buurt. De helft doet dit niet (50%).

Figuur 2.5 Heeft u zich de afgelopen 12 maanden actief ingezet voor de leefbaarheid en veiligheid in uw buurt? Basis: alle inwoners van Oudewater Intensief 6% | 34% | 50% | 10% | Incidenteel Nee 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% | Weet niet / geen mening Figuur 2.6 laat de bereidheid van inwoners zien om de leefbaarheid en veiligheid in de wijk of buurt te verbeteren. Circa twee derde van de inwoners is bereid actie te ondernemen voor de leefbaarheid (65%) of de veiligheid (67%) in de buurt. Een iets groter aandeel inwoners zet zich al in voor de leefbaarheid (20%) dan voor de veiligheid (13%). Figuur 2.6 Bent u bereid om zelf actie te ondernemen om de leefbaarheid en veiligheid in uw wijk of buurt te verbeteren. Basis: alle inwoners van Oudewater Leefbaarheid | 15% | 20% | 9% | 36% | 20% Veiligheid | 15% | 13% | 17% | 37% | 19% 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% Nee, dat is niet mijn verantwoordelijkheid Ja, dat doe ik al (geregeld) Ja, maar ik weet niet hoe Ja, als er een initiatief is dat aansluit bij mijn behoefte Weet ik (nog) niet Gemeente Oudewater | 15 van 49 Inwoners tussen 18 en 29 jaar (17%) en tussen 30 en 49 jaar (14%) zeggen significant vaker dan 65-plussers (3%) dat zij wel actie willen ondernemen voor de leefbaarheid maar niet weten hoe | . Lager en middelbaar opgeleiden (resp.

34% en 20%) zeggen significant vaker ten opzichte van hoger opgeleiden (3%) dat dit niet hun verantwoordelijkheid is. Mannen vinden het significant vaker dan vrouwen niet hun verantwoordelijkheid om zelf actie te ondernemen voor de veiligheid in de buurt (20% t.o.v. 10%). Inwoners tot en met 29 jaar en 65-plussers (resp. 26% en 20%) vinden dit significant vaker dan inwoners tussen de 50 en 64 jaar (6%). Ten slotte vinden lager (31%) en middelbaar opgeleiden (18%) dit significant minder vaak hun verantwoordelijkheid dan hoger opgeleiden (5%). 2.6 | Woninggebruik in de buurt Het merendeel van de inwoners is het oneens dat er woningen in de buurt zijn waarin te veel mensen wonen (66%), dat het een komen en gaan van ‘vreemde’ bezoekers is in de buurt (62%), dat in de buurt veel woningen worden onderverhuurd (61%). Meer dan de helft van de inwoners zou het verbazen als er een hennepplantage gevonden zou worden in de buurt en het zou één op de vijf wel verbazen (19%). Een aanzienlijk aandeel geeft bij de stellingen aan het niet te weten of geen mening te hebben (tussen de 10% en 33%). Figuur 2.7 Kunt u voor elke uitspraak aangeven in hoeverre u het hiermee eens of oneens bent? Als u het niet weet, kunt u dat natuurlijk aangeven. | Basis: alle inwoners van Oudewater In mijn buurt zijn veel woningen waarin te | 7% | 13% | 66% | 13% veel mensen wonen.

In sommige woningen in mijn buurt is het een komen en gaan van ‘vreemde’ | 9% | 11% | 62% | 18% bezoekers. In mijn buurt worden veel woningen | 4% 8% | 61% | 27% onderverhuurd (bijv. illegaal of via Airbnb). Het zou mij niet verbazen als er in mijn buurt een hennepplantage wordt | 19% | 17% | 54% | 10% aangetroffen. Ik vermoed/weet dat er in mijn buurt bewoners zijn die frauderen met | 9% | 11% | 47% | 33% uitkeringen, toeslagen of belastingen. 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% (helemaal) mee eens | neutraal | (helemaal) niet mee eens | weet niet/geen mening Hoger opgeleiden zou het significant vaker verbazen als er een hennepplantage wordt gevonden in de buurt (62% tegenover 40% van de lager opgeleiden). | Zij zijn het vaker eens dat het in sommige woningen in de buurt een komen en gaan van vreemde bezoekers is (73% tegenover 53%). Gemeente Oudewater | 16 van 49 2.7 | Omschrijving van de woonbuurt De meeste inwoners denken dat er binnen hun woonbuurt relatief weinig werkloosheid is (46%) en dat verschillen in etnische of culturele achtergrond aanwezig zijn (43%). De variatie in opleidingsniveau schat men groter in (34% veel). Bij de variatie in opleidingsniveau (33%) en werkloosheid (39%) geeft een relatief groter aandeel aan dit niet te weten.

Figuur 2.8 Hoe zou u uw woonbuurt omschrijven als het gaat om de volgende kenmerken? Basis: alle inwoners van Oudewater Variatie in opleidingsniveau | 4% | 29% | 34% | 33% Verschillen in etnische/culturele achtergrond | 43% | 36% | 12% | 8% Werkloosheid | 46% | 12% | 3% | 39% 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% weinig | een beetje | veel | weet ik niet 2.8 | Ontwikkeling van de buurt In het algemeen vindt circa één op de vijf dat de buurt in het afgelopen jaar achteruit is gegaan (19%) tegenover één op de tien die vindt dat de buurt vooruit is gegaan (10%). Dit is een patroon dat in heel veel gemeenten zichtbaar is (10% vooruit en 17% achteruit van Veiligheidsmonitor 2023). Wat betreft de ontwikkeling van de buurt in de komende jaren denken meer inwoners dat deze achteruit zal gaan in de komende tijd (namelijk 26%) tegenover 10 procent die denkt dat de buurt vooruit zal gaan. Figuur 2.9 Vindt u dat de buurt waarin u woont | het afgelopen jaar vooruit of achteruit is gegaan? Denkt u dat uw buurt de komende jaren vooruit of achteruit zal gaan? Basis: alle inwoners van Oudewater De afgelopen 12 maanden | 19% | 9% achteruit De komende jaren | 26% | 10% | vooruit 30% | 25% | 20% | 15% | 10% | 5% | 0% | 5% | 10% | 15% Jongeren denken significant vaker dat de buurt vooruit zal gaan (20%) dan 65 | -plussers (4%) evenals middelbaar opgeleiden (13% tegenover 2% van de lager opgeleiden).

Ouderen van 65 | -plus denken significant vaker dat de buurt gelijk zal blijven (63% tegenover | 38% van de 18 tot 29-jarigen en 42% van de 30 tot 49-jarigen). Gemeente Oudewater | 17 van 49 2.9 | Uiterlijk en sfeer in de buurt Over het uiterlijk van de buurt zeggen meer inwoners dat dit vooruit is gegaan (20%) dan achteruit (13%). Over de ontwikkeling van de sfeer zijn juist meer inwoners negatief (17% achteruit) dan positief (7% vooruit). Figuur 2.10 Is uw woonbuurt de laatste jaren veranderd qua uiterlijk of sfeer? Basis: alle inwoners van Oudewater De sfeer | 17% | 7% achteruit Het uiterlijk | 13% | 20% | vooruit 20% | 10% | 0% | 10% | 20% | 30% Vrouwen vinden significant vaker dat het uiterlijk van de buurt verslechterd is (17% tegenover 8% mannen). Jongeren vinden dit significant vaker dan ouderen (39% tegenover 16% van de 50 tot 64-jarigen en 17% van de 65-plussers). Middelbaar opgeleiden (27%) vinden dit ook | significant vaker dan hoger opgeleiden (14%). Wat betreft de sfeer in de buurt zijn er geen verschillen | tussen leeftijdsgroepen en opleidingsniveau. Gemeente Oudewater | 18 van 49 Gemeente Oudewater 19 van 49 3. Sociale kwaliteit 3 | Sociale kwaliteit In dit hoofdstuk komt de sociale kwaliteit van Oudewater aan bod. Dit thema is aan de respondenten voorgelegd in de vorm van stellingen over verschillende onderdelen van sociale kwaliteit.

Deze resultaten worden hieronder besproken in drie subthema’s: sociale omgeving in de buurt (paragraaf 3.1), buurttevredenheid (paragraaf 3.1) en vertrouwen in buurtgenoten (paragraaf 3.3). 3.1 | Sociale omgeving in de buurt Ruim zeven op de tien inwoners zijn van mening dat de mensen in hun buurt op een prettige manier met elkaar omgaan (74% (helemaal) eens). Vier op de tien inwoners geven aan in een gezellige buurt te wonen met veel samenhorigheid (40%), en veel contact te hebben met buurtbewoners (42%). Ongeveer een kwart is het met deze twee stellingen (helemaal) mee oneens (21%-25%). Bijna zes op de tien inwoners zijn niet van mening dat mensen in de buurt elkaar nauwelijks kennen (58%). Figuur 3.1 Kunt u voor elke uitspraak aangeven in hoeverre u het hiermee eens of oneens bent? Als u het niet weet, kunt u dat natuurlijk aangeven. Basis: alle inwoners van Oudewater De mensen in de buurt gaan op een prettige manier met | 74% | 19% | 6% elkaar om. Ik ben tevreden over de bevolkingssamenstelling in | 64% | 21% | 11%4% de buurt. Ik voel me thuis bij de mensen die in de buurt | 61% | 29% | 9%1% | (helemaal) eens wonen | neutraal Ik heb veel contact met | 42% | 34% | 25% | (helemaal) oneens buurtbewoners. weet niet/geen mening Ik woon in een gezellige buurt, waar veel | 40% | 37% | 21% | 2% saamhorigheid is. De mensen in de buurt | 22% | 19% | 58% kennen elkaar nauwelijks.

0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% Jongeren tot en met 29 jaar zijn het vaker significant oneens dat men ‘in een gezellige buurt woont, waar veel saamhorigheid’ is ten opzichte van andere leeftijdsgroepen (42% tegenover 21% van de 30 tot 49-jarigen, 20% van de 50 tot 64-jarigen en 11% van de 65-plussers). Jongeren geven ook significant minder vaak aan dan andere leeftijdsgroepen dat zij veel contact hebben met andere buurtbewoners (45% tegenover 27% onder 30 tot 49-jarigen en 22% onder 50 tot 64-jarigen). Lager opgeleiden voelen zich significant vaker thuis bij de mensen die in de buurt wonen | ten opzichte van hoger opgeleiden (75% tegenover 59%). Gemeente Oudewater | 20 van 49 3.2 | Buurttevredenheid Zeven op de tien inwoners zijn het (helemaal) eens dat men het in deze buurt goed heeft getroffen (73%) en dat mensen in deze buurt graag blijven wonen (72%). Negen op de tien inwoners vinden het dan ook niet vervelend om in de buurt te wonen (91%) en ruim acht op de tien (85%) willen niet uit de buurt verhuizen. Circa de helft vindt niet dat de mensen in de buurt weinig contact met elkaar hebben (52%). Figuur 3.2 Kunt u voor elke uitspraak aangeven in hoeverre u het hiermee eens of oneens bent? Als u het niet weet, kunt u dat natuurlijk aangeven. Basis: alle inwoners van Oudewater Als je in deze buurt woont, heb je het goed | 73% | 21% | 5%1% getroffen.

De mensen in deze buurt blijven hier graag | 72% | 15% 2%11% wonen. Iedereen die in deze buurt wil wonen, is | 56% | 21% | 20% | 2% welkom. Volgens hebben de mensen in deze buurt | 19% | 23% | 52% | 6% weinig contact met elkaar. Als het maar even kan, ga ik uit deze buurt | 4% 8% | 85% | 3% verhuizen. Het is vervelend om in deze buurt te wonen. | 3%5% | 91% | 2% 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% (helemaal) eens | neutraal | (helemaal) oneens | weet niet/geen mening Gezinnen met kinderen (82%) en stellen zonder kinderen (74%) geven significant vaker aan dan alleenstaanden (45%) dat men het goed getroffen heeft als men in de buurt woont. Gemeente Oudewater | 21 van 49 3.3 | Vertrouwen in buurtgenoten Acht op de tien inwoners zou zijn of haar huissleutel wel toevertrouwen aan één van de buren (82%, Figuur 3.3) en heeft in het algemeen wel vertrouwen in buurtgenoten (82%). De meeste inwoners ervaren geen spanningen tussen (groepen) mensen (61%) en dat er in deze buurt bevolkingsgroepen wonen waar men niet zo positief over denkt (60%). Figuur 3.3 Kunt u voor elke uitspraak aangeven in hoeverre u het hiermee eens of oneens bent? Als u het niet weet, kunt u dat natuurlijk aangeven. Basis: alle inwoners van Oudewater Ik zou mijn huissleutel wel toevertrouwen | 82% | 7% 10% aan één van mijn buren. Ik heb in het algemeen wel vertrouwen in | 82% | 12% | 6% mijn buurtgenoten.

Ik vind het onprettig dat er in deze buurt mensen wonen met andere normen en | 30% | 15% | 46% | 8% waarden. Ik voel wel eens spanningen tussen | 19% | 14% | 61% | 5% (groepen) mensen in de buurt In deze buurt wonen bevolkingsgroepen | 17% | 14% | 60% | 9% waar ik niet zo positief over denk. 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% (helemaal) eens | neutraal | (helemaal) oneens | weet niet / geen mening Vrouwen (14%) en jongeren tot en met 29 jaar (23%) zouden significant minder vaak hun huissleutel toevertrouwen aan buren dan mannen (6%) en 65-plusssers (5%). Mannen (22%) zijn het significant vaker eens dat er bevolkingsgroepen in de buurt wonen waar men niet zo positief over denkt dan vrouwen (12%). Dit geldt ook voor jongeren tot en met 29 jaar (34% ten opzichte van 10% van de 65-plussers). Een kwart van de lager opgeleiden is het significant vaker met deze stelling eens (25%) tegenover één van de tien hoger opgeleiden (9%). Gemeente Oudewater | 22 van 49 Gemeente Oudewater 23 van 49 4. Problemen en overlast Gemeente Oudewater 24 van 49 4 Problemen en overlast In dit hoofdstuk staan centraal de vormen van overlast die inwoners ervaren en de buurtproblemen die daardoor ontstaan. Aan de inwoners is een lijst voorgelegd met vervelende voorvallen, met de vraag of deze vaak, soms of bijna nooit voorkomen in de buurt. Deze komen in paragraaf 4.1 tot en met paragraaf 4.6 aan bod.

Daarna komt aan bod welke problemen men het liefst aangepakt zou willen zien (paragraaf 4.7). 4.1 Fysieke verloedering Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. toont de verschillende vormen van fysieke verloedering. De v ormen van fysieke verloedering die volgens inwoners vaak of soms voorkomen zijn hondenpoep ( 68%) en rommel op straat (62%). Vernieling van bushokjes of andere voorzieningen (29%) en bekladding van muren of gebouwen (7%) komen minder vaak voor. De schaalscore voor fysieke verloedering komt uit op een 2,7. Tabel 4.1 Fysieke verloedering (vaak of soms) Oudewater Hondenpoep 68% Rommel op straat 62% Vernieling van bushokjes of andere voorzieningen in de openbare ruimte 29% Bekladding van muren of gebouwen/graffiti 8% 4.2 Sociale overlast Tabel 4.2 toont de verschillende vormen van sociale overlast. De v ormen van sociale overlast die volgens inwoners vaak of soms voorkomen zijn overlast van groepen jongeren (47%), dronken mensen op straat (40%) en drugsoverlast (20%). Mensen die op straat lastig worden gevallen (11%) wordt minder vaak genoemd. De schaalscore voor sociale overlast komt uit op een 1,8. Tabel 4.2 Sociale overlast (vaak en soms) Oudewater Overlast van groepen jongeren 47% Dronken mensen op straat 40% Drugsoverlast 20% Mensen die op straat worden lastiggevallen 11% Gemeente Oudewater 25 van 49 4.3 Dreiging Tabel 4.3 toont de verschillende dreigingen.

Als we kijken naar het voorkomen van verschillende vormen van dreiging dan wordt vooral overlast van groepen jongeren ervaren (47%), op afstand gevolgd door jeugdcriminaliteit (21%) en drugsoverlast (20%). Volgens 14% van de inwoners komt bedreiging in de buurt vaak of soms voor. Geweldsdelicten (9%) en straatroof (1%) worden het minst vaak benoemd. De schaalscore voor dreiging komt uit op een 0,9. Tabel 4.3 Dreiging (vaak en soms) Oudewater Overlast van groepen jongeren 47% Jeugdcriminaliteit 21% Drugsoverlast 20% Bedreiging 14% Mensen die op straat worden lastiggevallen 11% Vrouwen en meisjes die op straat worden nagefloten, nageroepen, of op een andere manier ongewenst aandacht krijgen 11% Geweldsdelicten 9% Straatroof 1% 4.4 Vermogensdelicten Tabel 4.4 toont de verschillende vormen van vermogensdelicten. Van de vermogensdelicten waarvan men het idee heeft dat die soms of vaak voorkomen komt inbraken in woningen volgens de inwoners het meest voor (41%), gevolgd door fietsendiefstal (25%). Diefstal uit auto’s komt volgens inwoners het minst vaak of soms voor (18%). De schaalscore voor vermogensdelicten komt uit op een 1,8. Tabel 4.4 Vermogensdelicten (vaak en soms) Oudewater Inbraak in woningen 41% Fietsendiefstal 25% Beschadiging of vernieling aan auto’s en diefstal vanaf auto’s, bijv. wieldoppen etc.

22% Diefstal UIT auto’s 18% Gemeente Oudewater 26 van 49 4.5 Verkeersoverlast Tabel 4.5 toont de verschillende vormen van verkeersoverlast. Te hard rijden is de belangrijkste vorm van verkeersoverlast in de buurt (77%). Daarna wordt parkeeroverlast het meest genoemd (60%), gevolgd door geluidsoverlast door verkeer (46%) en agressief verkeersgedrag (44%). De schaalscore voor verkeersoverlast komt uit op een 4,1. Tabel 4.5 Verkeersoverlast (vaak en soms) Oudewater Te hard rijden 77% Parkeeroverlast 60% Geluidsoverlast door verkeer 46% Agressief verkeersgedrag 44% 4.6 Overige overlast Tabel 4.6 toont de overige vormen van overlast. Van de overige vormen van overlast die voorgelegd zijn aan inwoners van Oudewater geeft 43% aan andere vormen van geluidsoverlast te ervaren. Overlast door omwonenden wordt door 27% van de inwoners soms of vaak ervaren. Inwoners ervaren relatief weinig overlast van horecagelegenheden (12%) en van zwervers of daklozen (4%). De schaalscore voor overige overlast komt uit op een 1,5.

Tabel 4.6 Overige overlast (vaak en soms) Oudewater Andere vormen van geluidsoverlast 43% Overlast door omwonenden 27% Overlast van afval van lachgas 19% Overlast door horecagelegenheden 12% Overlast van zwervers/daklozen 4% Gemeente Oudewater 27 van 49 4.7 Aanpak problemen Wanneer gevraagd wordt welk problemen als eerste en tweede aangepakt moeten worden dan komt te hard rijden als eerst naar voren (17% en 19%), gevolgd door parkeero verlast, hondenpoep, overlast van groepen jongeren en rommel op straat. Figuur 4.1 Wat zijn volgens u de belangrijkste problemen in uw buurt, waarvan u vindt dat die met voorrang moeten worden aangepakt? Basis: alle inwoners van Oudewater 17% 15% 10% 7% 7% 19% 11% 9% 8% 7% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Te hard rijden Parkeeroverlast Hondenpoep Overlast van groepen jongeren Rommel op straat 1ste probleem 2de probleem Gemeente Oudewater 28 van 49 5. Gevoelens van (on)veiligheid 5 | Gevoelens van (on)veiligheid In dit hoofdstuk staat veiligheidsbeleving centraal. In paragraaf 5.1 wordt besproken of men zich wel eens onveilig voelt, gevolgd door een beschrijving van onveilige plekken in Oudewater (paragraaf 5.2). In paragraaf 5.3 komt preventiegedrag aan bod en in paragraaf 5.4 perceptie van mogelijke dreigingen.

| In paragraaf 5.5 komen mogelijke verdachte situaties in de buurt aan bod en in welke mate men hier overlast van ondervindt, gevolgd door gevoelens en reacties bij op deze overlast. In paragraaf 5.6 wordt de bekendheid van Meld Misdaad Anoniem besproken. In de laatste paragraaf 5.7 komt online veiligheid aan bod. 5.1 | Gevoelens van (on)veiligheid in het algemeen en in de buurt Figuur 5 1 toont het aandeel inwoners die zich (on)veilig voelen in het algemeen. Circa een kwart voelt zich wel eens onveilig (23%). Dit is een patroon dat in heel veel gemeenten zichtbaar is (35% onveilig van Veiligheidsmonitor 2023). In totaal voelt slechts 1 procent zich vaak onveilig, één op de zeven soms (14%) en 7 procent zelden. Figuur 5 1 Voelt u zich wel eens onveilig in het algemeen? Basis: alle inwoners van Oudewater 100% 90% 80% | 73% 70% 60% 50% 40% 30% | 23% 20% | 14% 10% | 4% | 1% | 7% 0% ja | nee | weet | vaak | soms | zelden niet/geen mening Voelt u zich wel eens onveilig? | Zo ja, voelt u zich vaak, soms of zelden onveilig? Vrouwen voelen zich significant vaker onveilig dan mannen (76% tegenover 86%). Gemeente Oudewater | 29 van 49 Circa één op de zes voelt zich wel eens onveilig in de eigen buurt (16%). Dit is een patroon dat in heel veel gemeenten zichtbaar is (15% onveilig van Veiligheidsmonitor 2023).

In totaal voelt slechts 1 procent zich vaak onveilig, bijna één op de tien soms (9%) en 5 procent zelden. Figuur 5.2 Voelt u zich wel eens onveilig in de eigen buurt? Basis: alle inwoners van Oudewater 100% 90% | 81% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% | 16% 10% | 3% | 9% | 5% 1% 0% ja | nee | weet | vaak | soms | zelden niet/geen mening Voelt u zich wel eens onveilig in de eigen buurt? | Zo ja, voelt u zich vaak, soms of zelden onveilig in de eigen buurt? Gemeente Oudewater | 30 van 49 5.2 | Onveilige plekken Figuur 5.33 toont de plekken waar inwoners zich onveilig voelen. Plekken waar groepen jongeren rondhangen komen hier het sterkst naar voren (34%). Op enige afstand volgen plekken rondom uitgaansgelegenheden (15%) en tunnels (13%). Men voelt zich minder vaak onveilig in het winkelgebied/winkelcentrum (8%) en in het eigen huis (3%). Figuur 5.3 Kunt u van elk van de volgende situaties/plaatsen aangeven of u zich daar wel eens onveilig voelt? Als u nooit komt op de genoemde plekken kunt u natuurlijk aangeven dat die vraag niet op u van toepassing is. Basis: alle inwoners van Oudewater.

Plekken waar groepen jongeren | 34% rondhangen Rondom uitgaansgelegenheden | 15% Tunnels | 13% Parkeerplaatsen/parkeergarages | 12% In het centrum van de gemeente | 11% In het openbaar vervoer | 10% Winkelgebied/winkelcentrum | 8% In het eigen huis | 3% 0% | 5% | 10% | 15% | 20% | 25% | 30% | 35% | 40% Vrouwen voelen zich significant vaker onveilig op verschillende plekken zoals plekken waar groepen jongeren rondhangen (40% tegenover 28% van de mannen), rondom uitgaansgelegenheden (19% tegenover 9%), in tunnels (17% tegenover 7%) en rondom het winkelgebied | /winkelcentrum (13% tegenover 3%). Een overgrote meerderheid voelt zich niet onveilig als zij in de avond door de buurt lopen (75%) of voelt zich op gemak als zij in de avond alleen thuis zijn (81%). Figuur 5.4 Komt het wel eens voor dat u….

Basis: alle inwoners van Oudewater ...zich onveilig voelt als u ’s avonds bij u in de buurt 1% | 17% | 75% | 6% over straat loopt? ...zich niet op uw gemak voelt als u ’s avonds alleen | 1%10% | 81% | 7% thuis bent? 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% komt vaak voor | komt soms voor | komt (bijna) nooit voor | weet niet / geen mening Gemeente Oudewater | 31 van 49 Vrouwen voelen zich vaker onveilig als zij in de avond in de buurt lopen (26% ten opzichte 11% van de mannen) en voelen zich ook minder vaak op hun gemak als zij in de avond alleen thuis zijn (17% ten opzichte van 6% van de mannen). 5.3 | Preventiegedrag Figuur 5.5 toont preventiemaatregelen die inwoners mogelijk kunnen nemen. Het merendeel van de inwoners neemt geen preventiemaatregelen. De ruime meerderheid loopt niet om in de eigen buurt om onveilige plekken te vermijden (79%). Bijna twee op de tien (18%) voelen zich wel onveilig als men ’s avonds in de buurt over straat loopt. Een kwart durft buurtgenoten niet aan te spreken wanneer ze overlast veroorzaken (24%), en doet ’s avonds of ’s nachts niet open omdat men het niet veilig vindt (26%). Vier op de tien inwoners staan het hun kinderen toe om overal in de buurt naartoe te gaan (44%). Figuur 5.5 Komt het wel eens voor dat u….

Basis: alle inwoners van Oudewater ...‘s avonds of ‘s nachts niet open doet, omdat u het | 7% | 19% | 70% | 4% niet veilig vindt ...buurtgenoten niet durft aan te spreken wanneer ze | 4% | 20% | 65% | 11% overlast veroorzaken? ...uw kind(eren) niet toestaat ergens naartoe te gaan | 3%12% | 44% | 41% bij u in de buurt omdat u het niet veilig vindt? …in uw eigen buurt omloopt of omrijdt om onveilige | 1% 13% | 79% | 8% plekken te vermijden? 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% komt vaak voor | komt soms voor | komt (bijna) nooit voor | weet niet / geen mening Er is een verschil tussen mannen en vrouwen wat betreft preventiegedrag. Vrouwen doen significant vaker niet open in de avond dan mannen (37% ten opzichte van 15%). Ook lopen of rijden zij significant vaker om in de eigen buurt om onveilige plekken te vermijden (18% ten opzichte 10% van de mannen). Ook 65-plussers doen significant vaker niet open (37% ten opzichte 19% van de 50 tot 64-jarigen). Jongere inwoners durven andere buurtbewoners vaker niet aan te spreken bij overlast (38% ten opzichte 16% van de 65-plussers). Gemeente Oudewater | 32 van 49 5.4 | Perceptie van mogelijke dreigingen Figuur 5. toont stellingen over mogelijke dreigingen en of inwoners hiervoor bang zijn.

De vier grootste angsten zijn internetcriminaliteit (59%), mensen met een extreme/radicale overtuiging vanuit het geloof (54%), conflicten tussen groepen mensen in de samenleving (50%), of voor de toekomst van hun kinderen (49%). Men is in het algemeen minder bang voor een terroristische aanslag (34%), slachtoffer worden van geweld (37%), of het verlies aan werk of inkomen (38%). Op de stellingen ‘voor de toekomst van uw kinderen’ en ‘voor het verlies aan werk of inkomen’ geven twee op de tien inwoners aan dat dit niet van toepassing is omdat zij geen kinderen hebben of al met pensioen zijn. Figuur 5.6 Bent u wel eens bang ……….

Basis: alle inwoners van Oudewater voor internetcriminaliteit | 59% | 26% | 10%1%2% voor mensen met extreme/radicale | 54% | 23% | 16% 4%3% overtuigingen vanuit het geloof voor conflicten tussen groepen | 50% | 25% | 16% | 5%4% mensen in de samenleving | vaak/soms zelden voor de toekomst van uw kinderen | 49% | 16% | 9%3% | 23% | nooit voor een terroristische aanslag | 30% | 26% | 34% | 6%5% | geen mening niet van toepassing dat u slachtoffer wordt van geweld | 15% | 36% | 37% | 5%7% voor het verlies aan werk of | 13% | 25% | 38% | 2% | 22% inkomen 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% Gemeente Oudewater | 33 van 49 Gemeente Oudewater 34 van 49 5.5 Verdachte situaties in de buurt Figuur 5.7 toont vormen van overlast die in de buurt kunnen voorkomen en of inwoners hier ook daadwerkelijk last van ondervinden. Het dealen van drugs is de meest voorkomende vorm van overlast (32%), gevolgd door overlast door asociale mensen/huishoudens (24%) en plekken waar vreemde types komen (19%). Rondhangende motorbendes (1%) en prostitutie in de straat (0%) komen amper voor. Het aandeel inwoners dat veel overlast ervaart hiervan is dan ook bijna nihil. Ook voor de andere verdachte situaties geldt dat een beperkte groep hier veel overlast van ervaart.

Het meest voorkomend is hierbij de overlast door asociale mensen/huishoudens (4%) of mensen met een extreme of radicale overtuiging vanuit het geloof (3%). Figuur 5.7 Er volgen nu enkele vormen van overlast die in uw buurt kunnen voorkomen. Kunt u telkens aangeven of dit in uw buurt voorkomt en zo ja, in welke mate u hier zelf overlast van ervaart? Basis: alle inwoners van Oudewater 32% 24% 19% 14% 11% 10% 8% 1% 0% 2% 4% 2% 2% 3% 0% 0% 0% 0% 0% 5% 10% 15% 20% 25% 30% 35% Het dealen van drugs Overlast door asociale mensen/ huishoudens Plekken waar vreemde types komen Verwarde mensen op straat Mensen met een extreme of radicale overtuiging vanuit het geloof Wietplantages en/of drugslaboratoria Illegale onderverhuur van woningen Rondhangende motorbendes Prostitutie in mijn straat Komt voor Veel overlast Figuur 5.toont de gevoelens en reacties bij overlast in de buurt. De meest voorkomende reactie bij overlast is boosheid (43%), maar ook angst (18%). Circa een kwart noemt nog iets anders zoals alertheid, bezorgdheid, irritatie, machteloosheid, teleurstelling, verdriet of verbazing. Een derde spreekt mensen aan (33%), maar eveneens een derde durft er niks van te zeggen (31%). Eén op de vijf meldt incidenten (20%), waarvan het merendeel dit bij de politie of de gemeente doet.

Eén op de tien noemt nog een andere reactie (11%), zoals dat zij niet altijd in staat zijn iets te doen omdat zij de voorvallen niet zelf ervaren. Anderen laten het los of zeggen dat het afhangt van de situatie. Figuur 5.8 Wat zijn dan de belangrijkste gevoel(ens) en/of reactie(s) die dit bij u oproept? En hoe reageert u hier dan (meestal) op? Basis: alle inwoners die overlast ervaren (N= 180). Het maakt me boos | 43% Het maakt me bang | 18% Het doet me niks | 14% Iets anders namelijk | 24% Ik spreek er mensen op aan | 33% Ik durf er niks van te zeggen | 31% Als er iets gebeurt dat mij niet zint, dat | 20% meld ik het Als het interessant of aantrekkelijk is, doe | 4% ik eraan mee Iets anders namelijk | 11% 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% Vrouwen benoemen significant vaker angst als reactie (29% ten opzichte van 8% van de mannen). Mannen zeggen significant vaker dat ze mensen aanspreken (33% ten opzichte van 25% van de vrouwen). Vrouwen melden het significant vaker bij verschillende instanties (29% | ten opzichte van 12% van de mannen). Jongeren tot en met 29 jaar durven | significant vaker niks te zeggen (50% ten opzichte van 19% van de 50- tot 64-jarigen). Gemeente Oudewater | 35 van 49 5.6 | Meld Misdaad Anoniem Figuur 5.9 toont het aandeel inwoners dat bekend is met Meld Misdaad Anoniem en het aandeel dat wel eens gebeld heeft met Meld Misdaad Anoniem.

Zeven op de tien inwoners zijn bekend met Meld Misdaad Anoniem (69%). Van deze groep heeft een kleine minderheid van zes procent hier wel eens mee gebeld. Figuur 5.9 Bent u bekend met Meld Misdaad Anoniem (tel. 0800-7000) waarop u anoniem melding kunt maken van criminaliteit? (ja) Basis: alle inwoners van Oudewater. En heeft u Meld Misdaad Anoniem wel eens gebeld (ja) Basis: alle inwoners die bekend zijn met Meld Misdaad Anoniem (N= 232). 100% 80% | 69% 60% 40% 20% | 6% 0% Bekend met Meld Misdaad Anoniem | Heeft wel eens gebeld met Meld Misdaad Anoniem Jongeren zijn significant minder bekend met Meld Misdaad Anoniem (36% tegenover minimaal 67% onder de andere leeftijdsgroepen). 5.7 | Online veiligheid Figuur 5.1010 toont mogelijke vormen van online criminaliteit en in hoeverre inwoners hier mee te maken hebben. Verkoopfraude is de meest voorkomende gebeurtenis die inwoners hebben ervaren (18% heeft hier wel eens mee te maken gehad). Hierna volgt - op enige afstand - identiteitsfraude (8%). Verschillende vormen van hacken en cyberpesten komen het minst voor. Figuur 5.10 Kunt u van elke gebeurtenis aangeven of dit u is overkomen in de afgelopen 12 maanden? Basis: alle inwoners van Oudewater.

Verkoopfraude | 18% | 79% | 2%1% Identiteitsfraude | 8% | 82% | 6% 4% Hacking social media | 5% | 88% | 4%3% Cyberpesten | 5% | 88% | 5% 2% Hacking computer / pc | 3% | 91% | 5%2% Hacking e-mail | 3% | 88% | 6% 3% 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% Ja | Nee | Weet niet | Niet van toepassing Inwoners tussen 30 en 49 worden vaker slachtoffer van verkoopfraude (29% ten opzichte van 10% van de 65-plussers). Gemeente Oudewater | 36 van 49 Mannen worden vaker slachtoffer van cyberpesten (respectievelijk8% en 2%) evenals jongere inwoners tot 29 jaar (13% ten opzichte van 1% van de 50- tot 64-jarigen en 1% van de 65-plussers). Figuur 5. toont een aantal stellingen over het gevoel van online veiligheid, online weerbaarheid en de balans tussen bescherming door de overheid en privacy van burgers. Een groot deel van de inwoners vindt dat zij hun veiligheid op internet zelf kunnen waarborgen (57%). Echter is onder vier op de tien inwoners het veiligheidsgevoel op het internet in de afgelopen 12 maanden afgenomen. Meer inwoners willen hun privacy niet opgeven (34%) als de overheid hen beschermt tegen internetcriminaliteit dan inwoners die dit wel zouden doen (28%). Figuur 5.11 Kunt u voor elke uitspraak aangeven in hoeverre u het hiermee eens of oneens bent? Basis: alle inwoners van Oudewater.

Ik ben in staat om zelf iets te doen om mijn | 57% | 26% | 11% 6% veiligheid op internet te waarborgen. Mijn veiligheidsgevoel op internet is in de | 42% | 36% | 18% | 4% afgelopen 12 maanden afgenomen. Als de overheid mij beschermt tegen internetcriminaliteit geef ik hiervoor graag een | 28% | 30% | 34% | 7% deel van mijn privacy op. 0% | 50% | 100% (helemaal)mee eens | neutraal | (helemaal) niet mee eens | weet niet / geen mening Oudere leeftijdsgroepen vinden significant vaker dat hun veiligheidsgevoel op internet is afgenomen (65+: 56%, 50 tot 64 jaar: 47% en 30 tot 49 jaar: 37%) ten opzichte van 13% van de 18- tot 29-jarigen. Inwoners tussen 30 en 49 jaar vinden significant vaker dat zij zelf in staat zijn om hun veiligheid op internet te waarborgen (69% ten opzichte van 45% van de 65-plussers). Inwoners tot 49 jaar zijn significant minder geneigd om een deel van hun privacy op te geven als men dan beschermd is tegen internetcriminaliteit (inwoners tot 29 jaar: 60% en inwoners tussen 30 en 49 jaar: 42%) ten opzichte van 29% van de inwoners tussen 50 en 64 jaar en 19% van de 65-plussers. Gemeente Oudewater | 37 van 49 Gemeente Oudewater 38 van 49 6. Slachtofferschap Gemeente Oudewater 39 van 49 6 Slachtofferschap In dit hoofdstuk staat slachtofferschap van verschillende soorten delicten centraal en de mate waarin slachtoffers hiervan melding doen.

Tabel 6.1 laat het aandeel inwoners zien dat in de afgelopen 12 maanden zelf slachtoffer is geworden van één of meer misdrijven of waarbij iemand uit het huishouden dit heeft meegemaakt. Iets minder dan drie op de tien inwoners geven aan dat zij zelf of iemand uit hun huishouden slachtoffer was van één of meerdere delicten (28%). Eén op de vijf inwoners of iemand uit hun huishouden is slachtoffer geworden van een vermogensdelict (20%), gevolgd door vandalisme (14%). Eén op de tien inwoners of iemand uit hun huishouden is slachtoffer geworden van geweldsdelicten (9%). Fietsendiefstal is het meest voorkomende vermogensdelict (11%) gevolgd door (poging tot) inbraak in de woning zonder diefstal (7%). Diefstal of beschadiging van de buitenkant van de auto (11%) komt vaker voor dan vernieling of beschadiging van huis of tuin (7%). Onder geweldsdelicten komt bedreiging met lichamelijk geweld het meest voor (9%). Tabel 6.1 Aandeel inwoners (of mensen uit hetzelfde huishouden) van Oudewater, dat aangeeft de laatste 12 maanden slachtoffer te zijn geweest van één of meer misdrijven, in hoofdcategorieën . Basis: alle inwoners En of men aangifte gedaan heeft. Basis: alle inwoners die de afgelopen 12 maanden slachtoffer zijn geweest (N= 7- 35).

Slachtofferschap 2025 Aangifte gedaan (N=7-35) Vermogensdelicten 20% Fietsendiefstal 11% 25% (poging tot) inbraak in uw woning, zonder diefstal 7% 35% Inbraak in uw woning, met diefstal 6% 28% Diefstal uit auto 5% 10% Diefstal overig 4% 4% Diefstal persoonlijke bezittingen MET geweld 3% 0% Diefstal persoonlijke bezitten ZONDER geweld 3% 3% Vandalisme 14% Diefstal of beschadiging buitenkant auto 11% 9% Vernieling of beschadiging (bijv. van huis of tuin) 7% 29% Geweldsdelicten 9% Bedreiging met lichamelijk geweld 9% 9% Mishandeling buitenshuis 4% 9% Huiselijk geweld 2% 0% Slachtofferschap totaal 28% Gemeente Oudewater 40 van 49 Het aandeel dat aangifte doet voor verschillende misdrijven varieert tussen 0% voor huiselijk geweld en diefstal persoonlijke bezittingen met geweld en 35% voor poging tot inbraak in uw woning, zonder diefstal. Aan slachtoffers die geen aangifte hebben gedaan, is doorgevraagd naar de reden waarom men geen aangifte heeft gedaan. Hieruit komt vaak naar voren dat men er geen vertrouwen in heeft dat het melden aan de politie zin heeft (bijv. door eerdere ervaringen met de politie). Andere respondenten ervaren omslachtigheid rondom het doen van een aangifte (te veel moeite, kost tijd) of zijn bang voor vergelding als men aangifte doet. Gemeente Oudewater 41 van 49 7.

Politie, boa’s en gemeente 7 | Politie, boa’s en gemeente De politie, BOA’s en de gemeente staan in dit hoofdstuk centraal. Als eerste komt het functioneren van de politie aan bod in paragrafen 7.1 en 7.2. In paragraaf 7.3 komen de BOA’s aan bod en als laatste de gemeente (paragraaf 7,4). 7.1 | Beoordelen functioneren politie Inwoners van Oudewater geven gemiddeld een 6,5 voor de wijze waarop de politie zich inzet voor de leefbaarheid en veiligheid in de buurt. Aan inwoners zijn een aantal stellingen voorgelegd over het functioneren van de politie in de buurt (Figuur 7.1). Vier op de tien inwoners vinden dat de politie je serieus neemt (40%). Circa drie op de tien vinden dat de politie burgers in de buurt bescherming biedt (33%), dat de politie reageert op problemen in de buurt of dat de politie in de buurt haar best doet (31%). Minder inwoners zijn van mening dat de politie zaken efficiënt aanpakt (14%). Zestien tot drieënveertig procent van de inwoners geeft bij de stellingen aan dit niet te weten. Deze uitkomsten van deze stellingen zijn samengevoegd tot een schaalscore voor het functioneren van de politie, wat uitkomt op een 5.3. Figuur 7.1 Kunt u aangeven of u het eens of oneens bent met de uitspraken? Als u het niet weet of er geen mening over heeft kunt u dat natuurlijk aangeven. Basis: alle inwoners van Oudewater De politie neemt je serieus.

| 40% | 27% | 7% | 26% De politie biedt de burgers in deze buurt | 33% | 36% | 15% | 16% bescherming. De politie reageert op problemen hier in de | 32% | 27% | 11% | 29% buurt. De politie doet in deze buurt haar best. | 31% | 28% | 10% | 31% De politie bekeurt hier te weinig. | 28% | 24% | 22% | 26% De politie heeft contact met bewoners uit de | 18% | 23% | 28% | 31% buurt. De politie pakt de zaken in deze buurt | 14% | 29% | 13% | 43% efficiënt aan. 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% (helemaal) eens | neutraal | (helemaal) oneens | weet niet / geen mening Gemeente Oudewater | 42 van 49 Jongeren tot 29 jaar vinden significant vaker dat de politie burgers in de buurt bescherming biedt (58% tegenover 29% van de 50- tot 64-jarigen en 22% van de 65-plussers). Lager opgeleiden vinden dit significant minder vaak (18% tegenover 36% van de middelbaar- en 38% van de hoger opgeleiden). Hoger opgeleiden vinden significant minder vaak dat de politie niet reageert op problemen in de buurt (5% tegenover 19% van de lager opgeleiden en 14% van de middelbaar opgeleiden). Hoger opgeleiden (47% tegenover 24% van de lager opgeleiden) en inwoners tot 49 jaar (18 tot 29 jaar: 54% en inwoners van 30 tot 49 jaar: 47% tegenover 28% van de 65-plussers) vinden significant vaker dat de politie in de buurt haar best doet.

7.2 | Uitspraken over de beschikbaarheid van de politie Aan de inwoners zijn een aantal stellingen voorgelegd met betrekking tot de beschikbaarheid van de politie in de buurt (Figuur 7.2). Zes op de tien vinden dat je de politie in de buurt te weinig ziet (59%). Circa vier op de tien vinden dat de politie te weinig uit de auto komt (42%), dat de politie te weinig aanspreekbaar is (40%) of dat de politie te weinig tijd heeft voor allerlei zaken (35%). Voor de stelling de politie komt niet snel als je ze roept kan bijna de helft geen mening geven (48%). Figuur 7.2 Kunt u aangeven of u het eens of oneens bent met de uitspraken? Als u het niet weet of er geen mening over heeft kunt u dat natuurlijk aangeven. Basis: alle inwoners van Oudewater Je ziet de politie in de buurt te weinig | 59% | 23% | 8% 10% De politie komt hier te weinig uit de auto. | 42% | 23% | 9% | 27% De politie is hier te weinig aanspreekbaar. | 40% | 24% | 13% | 22% De politie heeft hier te weinig tijd voor | 35% | 26% | 6% | 33% allerlei zaken. De politie komt niet snel als je ze roept. | 9% | 26% | 16% | 48% 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% (helemaal) mee eens | neutraal | (helmaal) niet mee eens | weet niet / geen mening Lager opgeleiden geven significant vaker aan dat de politie te weinig uit de auto komt (52% tegenover 33% van de hoger opgeleiden).

Gemeente Oudewater | 43 van 49 7.3 | Bekendheid BOA’s Figuur 7.3 toont de bekendheid met BOA’s in Oudewater. Een grote meerderheid is bekend met de BOA’s (84%), maar niet iedereen weet wat hun taken zijn (31%). Figuur 7.3 Wist u dat er in Oudewater BOA’s actief zijn, en weet u (ongeveer) wat hun taken zijn? Basis: alle inwoners van Oudewater 53% | 31% | 16% 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% ja, en ik weet ook (ongeveer) wat hun taken zijn ja, maar ik weet niet wat hun taken zijn nee Over de BOA’s zegt een derde van de inwoners dat zij een positieve invloed hebben op de leefbaarheid (32%, Figuur 7.4). Men is het minst eens met de stelling dat men zich veiliger voelt door de BOA’s (15%). Vier op de tien zijn hier neutraal over (39%) en drie op de tien (34%) zijn het met de stelling (helemaal) oneens. Bij de stellingen die meer betrekking hebben op persoonlijke ervaringen kunnen circa drie op de tien inwoners geen mening geven, waarschijnlijk vanwege het gebrek aan deze ervaringen. Figuur 7.4 Kunt u aangeven of u het eens of oneens bent met de uitspraken? Als u het niet weet of er geen mening over heeft kunt u dat natuurlijk aangeven. Basis: alle inwoners die bekend zijn met BOA’s (N=281) BOA’s hebben een positieve | 32% | 31% | 22% | 15% invloed op de leefbaarheid. BOA’s nemen je serieus.