A16.1 Raadsinformatiebrief halfjaarlijkse wijzigingsronden van het omgevingsplan (182473).pdf

RAADSINFORMATIEBRIEF

Van college van burgemeester en wethouders Vergadering van 27 mei 2025 Kenmerk Z/25/083278 / D/25/182473 Portefeuillehouder Bernadette Schomaker Portefeuille Ruimtelijke ordening en Volkshuisvesting, inclusief implementatie Omgevingswet Opsteller Graaf, Mariette de Onderwerp Overgangsperiode omgevingsplan gemeente Oudewater

Kernboodschap Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht. Momenteel zijn we in een overgangsperiode die tot 2032 duurt. In deze periode bouwen wij het omgevingsplan stap voor stap op. Met deze brief informeren wij u over de stappen, de gevolgen voor u en de inwoners op korte termijn en de wijze waarop wij omgevingsplanwijzigingen ter besluitvorming aan uw raad voorleggen. Voor 2032 moeten alle regels over de fysieke leefomgeving uit bestemmingsplannen, verordeningen en de bruidsschat zijn opgenomen in het omgevingsplan. Uw raad is daarvoor het bevoegd gezag. U zult in de overgangsperiode regelmatig over een voorstel besluiten. In de eerste jaren van de overgangsperiode zijn er twee wijzigingsrondes per jaar. In de toekomst kunnen rondes vaker plaatsvinden, afhankelijk van techniek, organisatie en de ontwikkeling van het plan. We lichten dit proces in het najaar verder toe in een themasessie.

Toelichting

1 Inleiding In het omgevingsplan staan regels over de fysieke leefomgeving. Hoewel het omgevingsplan de rechtsopvolger is van het bestemmingsplan, heeft het omgevingsplan een bredere reikwijdte. Zo zijn de regels van de ruimtelijke ordening aangevuld met onder meer milieuregels. Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft iedere gemeente direct een ‘tijdelijk deel van het omgevingsplan’ gekregen. Dit bestaat uit de oude ruimtelijke plannen, enkele gemeentelijke verordeningen en (milieu)regels die van het Rijk zijn overgeheveld naar gemeenten, de zogenoemde bruidsschatregels. Tot 2032 krijgen gemeenten de tijd om het tijdelijke omgevingsplan om te zetten naar één integraal omgevingsplan voor de hele gemeente. Hierin verwerkt de gemeente ook de regels in gemeentelijke verordeningen die over de fysieke leefomgeving gaan. De opbouw van het omgevingsplan is een grote opgave. Het digitaal stelsel hierachter is complex en nieuw. Daarnaast vraagt het tijd om de verschillende regelingen uit de bestemmingsplannen, bruidsschat en verordeningen samen te brengen tot één nieuwe, uniforme regeling voor de gehele gemeente. Daarom bouwen we het omgevingsplan stap voor stap op. Dat doen we per gebied(stype) en zoveel mogelijk beleidsneutraal. Zodra de voorbereidingen zijn getroffen beginnen we met een klein, afgebakend gebied.

Een beleidsneutrale overgang naar het omgevingsplan betekent geen deregulering en geen actualisatie. Om wel in te kunnen spelen op ontwikkelingen die aanleiding zijn om het omgevingsplan te wijzigen, bekijken we per geval de urgentie van de aanpassing en het juiste moment om de wijziging te verwerken. Het is onwenselijk om iedere wijzigingsronde van het omgevingsplan (volledig) te benutten om beleids- en gebiedsontwikkelingen mogelijk te maken, aangezien dit de toch

al krappe periode voor de opbouw van het omgevingsplan verder onder druk zet. Hoe volwassener het omgevingsplan hoe eenvoudiger het aanpassen ervan wordt.

2 Opbouw omgevingsplan Wat u en de inwoner van de opbouw kunt merken zijn: 1) Effectievere en efficiëntere vergunningscheck. De mate van volwassenheid van het omgevingsplan is van invloed op de dienstverlening en de kosten daarvan. Zo hangt de inrichting van de Vergunningscheck op het Omgevingsloket samen met het omgevingsplan. Op dit moment werken we met de vergunningscheck voor inwoners en bedrijven die het Rijk ons bij de bruidsschat heeft geleverd. Dit werkt nu nog inefficiënt, waardoor inwoners na het raadplegen van de vergunningscheck vaak alsnog de gemeente (moeten) bellen om erachter te komen of er een vergunning nodig is. Dit is tijdsintensief voor zowel de inwoner als de gemeente. Zo moet voor bijvoorbeeld het plaatsen van een warmtepomp telkens opnieuw worden gecontroleerd of een vergunning nodig is. Bij de opbouw van het omgevingsplan richten we ook deze vergunningscheck effectiever en efficiënter in. 2) Technische publicaties Dit zijn noodzakelijke publicaties zonder juridische wijzigingen. Er is ook geen beroep mogelijk. Wij maken deze bekend in het digitale gemeenteblad. De eerste publicatie verschijnt op maandag 16 juni. Eén van de technische publicaties is die van de bruidsschatregels. Door middel van de technische publicatie koppelen wij deze regels aan het softwaresysteem van onze gemeente. Zo nemen wij deze regels in beheer en kunnen wij ze wijzigen.

Iedere gemeente moet dit eenmalig doen. De publicatie komt in het gemeenteblad (zie bijlage voor voorbeeld van een andere gemeente). We geven daarbij duidelijk aan dat het een technische publicatie betreft en geen juridische wijziging bevat. 3) Inhoudelijke opbouw van het omgevingsplan Na het in beheer nemen van de bruidsschat, kunnen we het omgevingsplan inhoudelijk opbouwen. Denk hierbij aan het omzetten van de regels in bestemmingsplannen, bruidsschat en Verordening fysieke leefomgeving naar het integrale omgevingsplan. Dit zijn juridische wijzigen. U bent het bevoegd gezag hiervoor. Wij leggen u tijdens de overgangsperiode dan ook regelmatig een besluit voor.

Figuur 1 Het (tijdelijk deel van het) omgevingsplan van de gemeente bestaat op dit moment nog uit de bestemmingsplannen en de bruidsschat. Tijdens de overgangsperiode verwerken we de bestemmingsplannen en de bruidsschat en komen daar de regels uit verordeningen die gaan over de fysieke leefomgeving bij. Dit jaar vragen wij u om te besluiten over de Verordening fysieke leefomgeving (VFL). Deze verordening bundelt bestaande regels over onder meer bomen, erfgoed, markten en terrassen, die nu in andere verordeningen zoals de APV staan. Door deze regels nu al samen te voegen, hoeft straks slechts één verordening aan het Omgevingsplan te worden toegevoegd. Regels over kabels en leidingen uit de Algemene Verordeningen Ondergrondse Infrastructuren (AVOI) worden pas later overgenomen, na actualisatie van het beleid. Regels over telecom blijven in de AVOI totdat ze worden opgenomen in een aparte Telecommunicatieverordening. Besluitvorming over de Verordening fysieke leefomgeving staat gepland voor begin Q4 2025. Besluiten over de omzetting van deze VFL, de bruidsschat en bestemmingsplannen naar het omgevingsplan leggen wij later aan u voor.

3 Proces vaststellen wijziging omgevingsplan Tot 1 januari 2024 legden we veranderingen in de leefomgeving vast in bestemmingsplannen. Sinds de invoering van de Omgevingswet verandert dit stap voor stap. We mogen nog tot 1 januari 2026 gebruikmaken van een tijdelijke tussenoplossing (de TAM-regeling), waarmee we volgens de oude werkwijze kunnen blijven werken. Plannen die we vóór eind 2025 op die manier zijn gestart, mogen we ook nog op die manier afronden. De nieuwe wet werkt met één omgevingsplan voor het hele grondgebied van de gemeente. In plaats van meerdere losse plannen per gebied, werken we met één ambtsgebied dekkend omgevingsplan. Elke aanpassing – groot of klein – wordt dan opgenomen in dat ene plan. Dat vraagt om een andere manier van werken. Zoals hiervoor is besproken, bouwen we de komende jaren aan één nieuw omgevingsplan om te voldoen aan onze wettelijke plicht om voor 2032 te beschikken over één omgevingsplan. Maar er zijn meer aanleidingen om het omgevingsplan te wijzigen: • Een gebiedsontwikkeling mogelijk maken; • Doorwerking van beleid van de gemeente; • Doorwerking van beleid of instructieregels andere bevoegd gezagen; • Verwerking van een BOPA of TAM-omgevingsplan; • Het opbouwen volgens het plan van aanpak omgevingsplan. Terwijl wij bouwen aan het omgevingsplan blijft de winkel open.

Tot 1 januari 2026 kunnen initiatieven nog via de TAMregeling worden opgepakt. Daarna is bundeling van wijzigingen noodzakelijk. Dit komt doordat: 1. Het Digitaal Stelsel Omgevingswet nog in ontwikkeling is; 2. Gemeenten moeten wennen aan de nieuwe werkwijze voor het wijzigen van een omgevingsplan; 3. Het omgevingsplan nog niet volledig is opgebouwd. De bundeling van wijzigingen bieden wij halfjaarlijks aan uw raad aan. Gaat het om bijvoorbeeld een gebiedsontwikkeling of beleidsdoorwerking? Dan bespreken wij het traject inhoudelijk met u voorafgaand aan de wijziging van het omgevingsplan. We zullen doorlopend evalueren of wijzigingsrondes elkaar vlotter kunnen opvolgen.

4 Participatie Participatie is een verplicht onderdeel bij de totstandkoming en wijziging van het omgevingsplan. De gemeente is verantwoordelijk voor het zorgvuldig organiseren van deze participatie. Dit betekent dat wij belanghebbenden, inwoners en andere partijen tijdig betrekken bij de ontwikkelingen die invloed hebben op hun leefomgeving. Wij zullen de participatie per onderdeel van het omgevingsplan vormgeven, afgestemd op de aard en omvang van het onderwerp. Daarbij betrekken wij uw raad op de momenten dat uw kaderstellende of controlerende rol aan de orde is. Het gemeentelijk Participatiekader is in deze keuzes leidend. Dit zal in de meeste gevallen voor het formeel wijzigen van het omgevingsplan gebeuren.

Financiën In de voorjaarsrapportage 2024 zijn structureel extra middelen beschikbaar gekomen voor deze wettelijke taak. Er zijn op dit moment geen aanvullende financiële middelen nodig voor het opbouwen van het omgevingsplan. Mochten er aanvullende middelen nodig zijn voor onderzoekskosten, dan laten wij dat via de P&C-cyclus verlopen.

Vervolg Wij benaderen uw raad op verschillende momenten met een themasessie en/of een besluit over het omgevingsplan. De eerste themasessie volgt in het najaar van 2025. We nemen u dan mee in het casco en de beoogde verwerking van de bruidsschat als basis voor het omgevingsplan. We bespreken dan ook de noodzakelijke aanpassing van het besluitvormingsproces en het plan voor de opbouw van het omgevingsplan. Ook behandelen we de Verordening fysieke leefomgeving. Dit ter voorbereiding op besluitvorming in uw raad in de tweede helft van dit jaar. U krijgt separaat informatie over het vervolg van de andere instrumenten onder de Omgevingswet. Op 26 mei vindt een eerste themasessie over beleid onder de Omgevingswet plaats. Hierop wordt nog een vervolg gepland.

Bijlagen • Een voorbeeld van het technisch in beheer nemen van de bruidsschat (gemeente Lansingerland): https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2024-182843.html