A13. Raadsinformatiebrief ow RIA Novex Groene Hart (220385).pdf

RAADSINFORMATIEBRIEF

Van college van burgemeester en wethouders Vergadering van 24 maart 2026 Kenmerk Z/26/097617 / D/26/220385 Portefeuillehouder Bernadette Schomaker Portefeuille Intergemeentelijke samenwerking Opsteller Kogel, Marieke de Onderwerp ow RIA Novex Groene Hart

Kernboodschap In de NOVEX Groene Hart, waar de gemeente Oudewater onderdeel van uitmaakt, komen complexe ruimtelijke opgaven rondom bodemdaling, klimaat, landbouw en verstedelijking samen. Er is sinds 2022 onder aanvoering van het coördinatiebureau Groene Hart gewerkt aan het ontwikkelperspectief 2050 (2024), de realisatieagenda 2024 - 2026 (2024) en aansluitend de Regionale InvesteringsAgenda (RIA) Groene Hart 2026. De Regionale InvesteringsAgenda geeft een concrete invulling aan de gezamenlijke opgaven zoals deze geformuleerd zijn in het ontwikkelperspectief. Tevens maakt het inzicht in de investeringen die nodig zijn voor een toekomstbestendig en leefbaar Groene Hart, het gesprek met Provincie en Rijk over de benodigde extra middelen meer concreet. Het college informeert de raad over de RIA vanwege de meerwaarde die de Novex Groene Hart voor Oudewater met zich meebrengt. Onze opgaven hebben een belangrijke plek gekregen in de RIA. Zo fungeert de nieuwbouwontwikkeling Het Wassende Water als voorbeeldproject bij de opgave Drijvend Bouwen. Tevens biedt de NOVEX samenwerking ook het platform om om grote opgaven in het Groene Hart direct met het Rijk aan tafel te bespreken.

Toelichting Op 19 mei 2022 ondertekenden vijf ministeries, drie provincies, vijf waterschappen en 30 gemeenten (waaronder de gemeente Oudewater) de bestuursovereenkomst NOVEX-gebied Groene Hart. Daarmee spraken de vier overheidslagen af de komende jaren gezamenlijk uitvoering te geven aan de verschillende grote transitieopgaven zoals wonen, energie, klimaat, landbouw, natuur en bodemdaling. De afspraken hierover worden gemaakt in het Bestuurlijk Platform Groene Hart. Het Bestuurlijk Platform Groene Hart is een afstemmingsoverleg tussen vertegenwoordigers van gemeenten (vijf bestuurlijke regio’s met in totaal 39 gemeenten), vertegenwoordigers van de vijf waterschappen, drie provincies en vertegenwoordigers van het Rijk (BZK en LNV namens de vijf betrokken departementen). Dit is direct ook de kracht van de Novex samenwerking. Waarin normaal gesproken overleggen over deze grote opgaven plaatsvinden tussen gemeente - provincie of provincie - Rijk zitten nu drie provincies, vijf waterschappen, het Rijk en vijf gemeentelijke regio's vier keer per jaar direct met elkaar aan tafel. Het doel is om de specifieke kwaliteiten en belangen van het Groene Hart in beleid en uitvoering van alle overheidslagen een plek te geven. Maatschappelijke organisaties hebben eveneens een duidelijke plek aan tafel.

Besluitvorming over het beleid vindt plaats bij de afzonderlijke overheden via de gebruikelijke structuren. Regio Utrecht West De gemeente Oudewater maakt onderdeel uit van de bestuurlijke regio Utrecht - West. De gemeente Oudewater participeert in de NOVEX Groene Hart om complexe en grens overstijgende opgaven bij regiopartners en het Rijk te

agenderen. Hieronder vallen ook de uitdagingen waar wij als gemeente Oudewater voor staan, zoals het nieuwbouwproject Het Wassende Water. Dit vernieuwende project is op de verschillende bestuurlijke tafels regionaal en bovenregionaal geagendeerd. Tevens draagt de deelname bij aan een steviger bestuurlijk netwerk, scherpere focus van onze eigen ruimtelijke agenda en meer ontwikkelkracht voor verbetering van leefbaarheid voor onze inwoners. De gemeentelijke inbreng op de Regionale investeringsagenda Binnen Utrecht - West heeft een participatietraject plaatsgevonden om te komen tot een aantal sleutelprojecten. Dit betreft de sleutelprojecten Drijvend Bouwend, Vitaliteit en leefbaarheid landelijk gebied en Verbonden en leefbaar Utrecht West. De nieuwbouwontwikkeling Het Wassende Water is als voorbeeldproject opgenomen bij het sleutelproject Drijvend Bouwen. Vanuit de Novex Groene Hart ontvangt de gemeente Oudewater hiervoor ondersteuning op kennis en samenwerking met andere partijen. Ook de mini-conferentie 'Bouwen op slappe bodem' is in nauwe samenwerking met het coördinatiebureau Groene Hart georganiseerd. Tevens wordt er vanuit dit sleutelproject gekeken naar mogelijkheden voor aanvullende financiering bij het Rijk. Alle sleutelprojecten, ook van de andere regio’s, zijn een praktische uitwerking van de uitgangspunten in het ontwikkelperspectief. Dit is een bewuste keuze.

De deelprojecten in de RIA zijn veelal projecten die al in de planning staan en per individueel project een relatief kleine impact hebben. Het totaal van deze projecten maakt de impact zoals beoogd in het ontwikkelperspectief. In de RIA zijn daarnaast afspraken opgenomen over co-financiering, monitoring van de afspraken en de jaarlijkse cyclus voor herijking van de RIA. De komende periode wil de gemeente Oudewater zich inzetten om de grote opgaven in het Groene Hart steviger neer te zetten in de Regionale InvesteringsAgenda NOVEX Groene Hart. Deze zijn, zo vindt de gemeente Oudewater, onderbelicht gebleven ten opzichte van andere NOVEX gebieden. Hiervoor werken we samen met de andere gemeenten in Utrecht- West en de bestuurlijke regio's in het Groene Hart. Afstemming andere NOVEX-gebieden en BOL-overleggen In het Rijksprogramma NOVEX zijn 16 NOVEX-gebieden aangewezen waarvan een aantal overlappen met het Groene Hart gebied en enkele sleutelprojecten en trajecten. Met het NOVEX gebied Utrecht- Amersfoort wordt nadrukkelijk afgestemd om bestuurlijke drukte en overlap te voorkomen. Alle NOVEX-gebieden lopen tegen schuurpunten aan die we onderling met elkaar delen. De gedeelde schuurpunten brengen we gezamenlijk in op andere bestuurstafels zoals bijvoorbeeld het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving (BOL) Noordwest en Zuidwest.

Deelnemers aan het BOL zijn gedeputeerden en ministers en is een voorportaal voor Rijk-regio afspraken en middelen. Zowel via het Bestuurlijk Platform Groene Hart als de BOL kan direct geschakeld worden met de verschillende ministeries. Hierdoor komen de lokale en regionale knelpunten, kansen en opgaven zichtbaarder onder de aandacht.

Financiën Aan het vaststellen van de Regionale InvesteringsAgenda zitten geen financiële verplichten verbonden. Het coördinatiebureau Groene Hart wordt betaald vanuit een bijdrage van de drie provincies en het Rijk. De gemeenten leveren alleen (beperkte) ambtelijke inzet aan het coördinatiebureau. Aanvragen voor en financiering van sleutelprojecten vindt plaats via de gebruikelijke structuren.

Vervolg De gemeenteraad wordt periodiek op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen binnen de Novex Groene Hart.

Bijlagen 1. D/26/221364: Regionale InvesteringsAgenda Groene Hart 2. D/26/221362: Ontwikkelperspectief Groene Hart 2050 3. D/26/221363: Realisatieagenda NOVEX Groene Hart 2024 - 2026