A09. RIB Beantwoording Schriftelijke vragen art. 32 De Onafhankelijken inzake gebiedsproces afwegingskader (091872).pdf

RAADSINFORMATIEBRIEF met beantwoording artikel 32 vragen

Van college van burgemeester en wethouders Vergadering van 7 maart 2023 Kenmerk Z/23/056898 / D/23/091872 Portefeuillehouder Bas Lont Portefeuille Energietransitie Opsteller Ewijk, Matty van Onderwerp Schriftelijke vragen art. 32 RvO van De Onafhankelijken inzake gebiedsproces afwegingskader

Beantwoording van de vragen A) Wij ontvangen graag de (schriftelijke) opdracht (Wij hebben vernomen dat deze op schrift is gesteld) die aan de gebiedscommissie is gegeven? Bijgevoegd ontvangt u de opdrachtbrief d.d. 19 december 2021 van de Gemeente Oudewater. De opdracht gaat over een aanvullende verkenning naar de belangstelling in het gebied voor duurzame energie-oplossingen. De gemeente is geen opdrachtgever van het bredere gebiedsproces, maar kan met deze opdracht voor het thema energie aansluiten bij het lopende gebiedsproces. In de offerte is aangeboden dat de procesbegeleiders vanuit de gebiedscommissie omwille van de continuïteit en het opgebouwde vertrouwen voor het thema energie in het gebied ophalen wat er leeft. Hierdoor realiseert de gemeente een goede verbinding met het gebiedsproces en hoeft het gebied geen ‘dubbele processen’ te voeren. De resultaten van de aanvullende verkenning worden met uw raad gedeeld. B) Uit welke personen met bijbehorende functies bestaat de commissie. Graag een overzicht van de personen met functie (beroep) en rol in deze commissie? Op https://utrecht-west.com/aanpak/gebiedscommissie vindt u een overzicht van alle leden van de Gebiedscommissie.

Op https://utrecht-west.com/aanpak/team ziet u het programmateam Utrecht-West.https://utrecht-west.com/ C) Wie heeft de leiding (procesleiding) van deze commissie? De Gebiedscommissie wordt ondersteund vanuit de Stichting Gebiedsontwikkeling Utrecht-West. Het bestuur van de Stichting wordt gevormd door leden van de Gebiedscommissie, directeur van de Stichting is Attie Kuiken. De (proces)leiding van het gebiedsproces Oudewater Noord is in handen van Ragnhild Scheifes en Arno Peekel, die beiden werken in opdracht van de Stichting. D) Welke onderwerpen zijn onderdeel van deze commissie? De Gebiedscommissie geeft gevraagd en ongevraagd advies aan Gedeputeerde Staten over integraal gebiedsgerichte vraagstukken. Onderwerpen waar de Gebiedscommissie zich o.a. mee bezig houdt zijn biodiversiteit, bodem en water, duurzame energie, duurzame landbouw, klimaat en levendig platteland. Ook stikstof is onderwerp binnen veel gebiedsprocessen. E) Wat is de planning van de werkzaamheden. Wanneer kan de raad een tussen en eindrapportage verwachten? Het gebiedsproces kent geen harde planning en deadlines omdat het samen met de omgeving wordt vormgegeven. Van tevoren is dus niet altijd te zeggen hoe het proces verloopt. Het proces is gestart met een gebiedsverkenning. Daaruit kwamen de thema’s bodemdaling/waterbeheer, energietransitie en bereikbaarheid naar voren.

Corona en het stikstofdossier hebben ervoor gezorgd dat er vertraging is ontstaan.

Het Programmabureau Utrecht-West verwacht in maart 2023 een notitie met bevindingen over energie op te leveren. Deze wordt ter informatie aan de raad gezonden. Voor het thema energie wordt momenteel nog een extra ronde keukentafelgesprekken gevoerd met agrarisch ondernemers in de gebieden B3 en J11 uit het Afwegingskader (ten noorden van het spoor). Mede op basis van de bevindingen uit het gebiedsproces neemt het college (conform motie 62, Ontzie polder Hekendorp) eerst voor de gebieden B3 en J11 een besluit over het aanstellen van een procesbegeleider en de openstelling van dat gebied (Stap 2 in het Stappenplan, bijlage bij het Afwegingskader). Antwoorden op de vervolgvragen: a. Tijdens het Forum Samenleving 11-04-22 is de wethouder door De Onafhankelijken gevraagd de schriftelijke opdracht aan de gebiedscommissie aan de raad ter beschikking te stellen, tot op heden is deze niet ontvangen. Aanvullend zijn De Onafhankelijken benieuwd naar een overzicht van de kosten van dit deel van het gebiedsproces voor Oudewater. Het gebiedsproces behelst meerdere thema’s. Voor de aanvullende werkzaamheden voor het thema energie in het gebiedsproces Oudewater-Noord is een opdrachtbrief afgegeven aan Gebiedscommissie Utrecht-West (zie A). In de opdrachtbrief zijn de kosten vermeld. b. Tijdens datzelfde Forum zijn ook door het CDA vragen gesteld over het gebiedsproces Oudewater-Noord.

In het antwoord van de wethouder zijn geen concrete resultaten benoemd, wel gaf De portefeuillehouder aan dat de focus van het gebiedsproces op dat moment op de thema’s bodemdaling, bereikbaarheid en zon op dak ligt. Hoe is deze keuze tot stand gekomen en is dit ook in de opdracht van de gemeente aan de gebiedscommissie opgenomen? Welke resultaten zijn daarmee bereikt en hoe krijgt het thema zon op veld hierbij nog aandacht? Het gebiedsproces Oudewater-Noord is in 2020 door de Gebiedscommissie Utrecht-West gestart met een gebiedsverkenning. De gemeente Oudewater is daarmee geen formeel opdrachtgever van het gebiedsproces. In de gebiedsverkenning is animo gevonden voor de thema’s bodemdaling/waterbeheer, energietransitie en bereikbaarheid. Bij de vaststelling van het Afwegingskader grootschalige duurzame energie op 15 juli 2021 heeft de raad aangegeven volgens de zonneladder sterk te willen inzetten op zon op dak, daarna langs infrastructuur en daarna zon op veld. Daarbij is geen sprake van volgordelijkheid in de uitvoering. In de verkenning voor Oudewater-Noord worden beide vormen van zonne-energie betrokken. Voor zon op dak stelt het college binnenkort een actieplan vast, dat ter informatie aan de raad wordt gestuurd, waarbij de gemeente in de verdere uitvoering de input vanuit het gebiedsproces zal gebruiken.

Tegelijkertijd wordt in de keukentafelgesprekken de interesse voor zon op veld geïnventariseerd. c. Wat zijn de uitkomsten tot nu toe van het onderzoek naar bodemdaling? De gemeente is formeel geen opdrachtgever voor het onderzoek naar bodemdaling. In de contacten met het Programmabureau Utrecht-West is de gemeente geïnformeerd dat de verkenning naar mogelijke maatregelen om bodemdaling te remmen nog loopt en in samenwerking met HDSR plaatsvindt. d. Wordt bij de gesprekken met agrariërs naast het onderwerp bodemdaling ook met kennis van zaken ingespeeld op en geadviseerd over het forse pakket aan opgaven waar de boeren ook voor staan, zoals, stikstofuitstoot, biodiversiteit, waterkwaliteit, afbouw van de derogatie? Ons inziens is het voor agrariërs namelijk erg moeilijk om in deze voor hen onzekere tijd een keuze te kunnen maken over zon op hun land, als er geen integraal toekomstplan aan ten grondslag ligt. Agrarische ondernemers kennen momenteel inderdaad een onzekere tijd, maar zijn ook gewend om te anticiperen op veranderingen. De gemeente geeft geen advies over de keuzes die agrarische ondernemers maken in hun bedrijf. Bij het aanstellen van een procesbegeleider voor de volgende stap in het proces van de ontwikkeling van zonnevelden (Stap 2 in het Stappenplan, Stap 1 was het vaststellen van het Afwegingskader) zal kennis van zaken wel een belangrijke rol spelen. e.

Op de vraag, gesteld tijdens het Forum Samenleving 11-04-22, of het gebiedsproces eind 2022 afgerond zou zijn heeft de wethouder, weliswaar aarzelend, ja geantwoord, maar tot op heden zijn er geen resultaten gemeld. Betrokkenen bij het Gebiedsproces geven aan dat het onderwerp zon op veld eind 2022 nog niet of nauwelijks met de agrariërs uit Oudewater Noord is besproken. Kan de wethouder aangeven wat de stand van zaken is, wat zijn de uitkomsten tot nu toe van het onderzoek in Oudewater Noord naar de mogelijkheden voor zon op land? Zie het antwoord bij E) van de vragen van de De Onafhankelijken. f. De polders Papekop en Diemerbroek zijn in het Afwegingskader aangewezen als preferent zoekgebied voor zonnepanelen op land. Hoe verklaart de wethouder dat polder Hekendorp intensief bij het gebiedsproces en de onderzoeken t.a.v. zon op land is meegenomen? Hoe kan het college er zorg voor dragen dat de prioritering in zoekgebieden (ontzie polder Hekendorp o.a. vanwege het zeer open karakter), die middels motie is aangenomen, aantoonbaar wordt geborgd in de analyse die door de gebiedscommissie wordt gedaan? Na afronding van de inventarisatie voor duurzame energie in het Gebiedsproces Oudewater-Noord stelt het Programmabureau Utrecht-West in maart een notitie op met de bevindingen.

Mede op basis daarvan kunnen de gebieden B3 en J11 uit het Afwegingskader (zones boven het spoor/hoogspanningsmasten) door het college worden opengesteld. Indien er vanuit gebieden B3 en J11 geen of onvoldoende belangstelling blijkt te zijn, zal het college vervolgens een

besluit nemen om ook polder A (Hekendorp) open te stellen. Vanuit het gehele gebiedsproces wordt al wel met de ondernemers in dit gebied gesproken. g. De agrariërs die als lid van het gebiedsproces deelnemen aan gesprekken met de andere agrariërs zouden wat ons betreft uit Oudewater Noord moeten komen en neutraal deel moeten kunnen nemen aan de gesprekken. M.a.w. zij behoren geen persoonlijk belang te hebben bij de uitkomst. Is de wethouder het daarmee eens? Deelt u onze mening dat in de projectorganisatie uitsluitend personen zitting mogen hebben die geen zakelijk belang hebben bij een bepaalde uitkomst? Het is inherent aan een gebiedsproces dat iedereen aan tafel een belang heeft bij de uitkomst, persoonlijk en/of zakelijk. De begeleiders van een gebiedsproces hebben daarbij een inventariserende, neutrale rol. Alleen het college en de raad nemen stapsgewijs besluiten over (vergunningen voor) zonnevelden. Voor de verschillende fasen in de besluitvorming volgen we daarbij de afspraken zoals vastgelegd in het Afwegingskader en het Stappenplan. h.

Wanneer kan de raad het beloofde beeldkwaliteitsplan, met daarin fysieke kenmerken hoe zon op veld eruit komt te zien en de randvoorwaarden waar specifiek aan moeten worden voldoen), tegemoet zien? Als er vanuit agrariërs en/of grondeigenaren in het gebied (eerst B3 en J11) voldoende belangstelling is, ontwikkelt de aangestelde procesbegeleider (met een landschapsarchitect) door middel van ontwerpend onderzoek samen met de omgeving een beeldkwaliteitsplan dat ter goedkeuring aan de raad wordt voorgelegd. Naar verwachting zal dit op zijn vroegst in het najaar beschikbaar komen. Pas na vaststelling van het beeldkwaliteitsplan door de raad kan het college besluiten om door te gaan naar Stap 3 van het Stappenplan: Selectie Initiatiefnemers. i. Het aantal daken met zonnepanelen in Oudewater groeit gestaag, maar windenergie wordt, zo heeft de Provincie Utrecht aangegeven, nog te weinig opgewekt. In het AK is opgenomen dat kleine windmolens tot 20 m op agrarische erven is toegestaan. N.a.v. een vraag van Progressief Oudewater heeft u in het Forum van 11-04-22 aangegeven, dat dergelijke windmolens ook op andere dan uitsluitend agrarische erven tot de mogelijkheden behoren.

Zou het accent van het onderzoek naar zon op dak en een op te richten coöperatie uitgebreid kunnen worden met kleine windmolens op erven die voldoende ruimte en afstand tot andere bewoners hebben? Hiervoor is uiteraard een aanpassing van het AK nodig en zullen specifieke randvoorwaarden moeten worden beschreven. In het Afwegingskader is al vastgelegd dat naast op boerenerven ook in lintbebouwing een vergunning aangevraagd kan worden voor kleine windmolens voor eigen gebruik. Waar dit relevant is (omdat de doelgroep overlapt) zullen we de mogelijkheden van kleine windmolens ook al meenemen in de communicatie over zon op grote daken. Op dit moment zien we daarbij alleen als mogelijke beperking in het Afwegingskader dat kleine windmolens alleen toegestaan zijn voor eigen gebruik. Het is daardoor niet mogelijk om in coöperatief verband (met bewoners of bedrijven met een kleinverbruikersaansluiting) een kleine windmolen te plaatsen. Dit zal voor bewoners (met een jaarlijks stroomverbruik van gemiddeld 2900 kWh) meestal betekenen dat een kleine windmolen (met een jaarlijkse opwek van ongeveer 30.000 kWh) financieel gezien niet haalbaar is.

Bijlagen 1. Vragen reglement van orde van De Onafhankelijken over het gebiedsproces afwegingskader (D/23/091881) 2. Opdrachtbrief d.d. 19 december 2021 van de Gemeente Oudewater aan Gebiedscommissie Utrecht-West (D/21/046910)